Prawda

Niedziela, 22 października 2017 - 01:14

« Poprzedni Następny »


Przełyk Barretta, czyli bez paniki, ale…


Paulina Łopatniuk 2017-10-07


Niezwykle niedawno głośna relacja z antyszczepionkowo-altmedowej konferencji „Szczepienia XXI wieku” (konferencji, która zresztą pierwotnie miała odbywać się dzięki zaproszeniu jednego z posłów Kukiz’15 w Sejmie, szczęśliwie jednak ostatecznie przeniesiona została w miejsce nieco mniej prominentne) przyciągała uwagę głównie głoszonymi podczas spotkania bredniami dotyczącymi szczepień ochronnych.

Trudno się rozgłosowi dziwić – nawet pośród generalnie przecież antynaukowo i antymedycznie usposobionych środowisk antyszczepionkowych nieczęsto zdarza się słyszeć historie o tym, jak to szczepionki służą potajemnej cyborgizacji społeczeństwa (tak, wszyscy jesteśmy cyborgami!), a jedną z przyczyn ich zabójczego działania jest smutny fakt, iż zbrodniczy producenci świadomie i celowo używają podczas produkcji azjatyckich “toksycznych ścieków z odpadów przemysłowych”, jednak skupianie się na antywackowych mądrościach nie powinno sprawiać, że umkną nam sprzed oczu szkodliwe kłamstwa z innych dziedzin, a i tych niemało się podczas spotkania pojawiło. 



I nawet nie chodzi tylko o pediatrię czy o choroby zakaźne bądź mikrobiologię, choć to tematy szczególnie przez gremia proepidemiczne lubiane. Pośród radosnej tfurczości prelegentów pojawiły się także kwestie leżące bezpośrednio w centrum uwagi patomorfologii, na tyle istotne – co więcej – kwestie, że prelegenckie łgarstwa mogą mieć naprawdę nieciekawe konsekwencje.

…jestem niby lekarzem POZ-u, ale moje główne leczenie to choroby nieuleczalne i nowotwory (…) Trzy tygodnie temu gość dzwonił (…) miał pół roku temu, jak do mnie przyszedł, przełyk Barretta; no to powiedziałem mu i jego synowi – “Wiesz, pomagamy ojcu godnie umrzeć”. No bo to nie ma szans. Przełyk Barretta, czyli rak przełyku to jest 100% zgon. Tylko operacja była – bo już nie mógł nic przełykać – żeby mógł przełykać. Po pół roku suplementacji nie ma – w PET jest czysto.


<span>Uwaga o stuprocentowym zgonie ma tu o tyle tylko sens, o ile prawdziwe jest stwierdzenie, że wszyscy umrzemy.</span>
Uwaga o stuprocentowym zgonie ma tu o tyle tylko sens, o ile prawdziwe jest stwierdzenie, że wszyscy umrzemy.

Niezwykła sytuacja, nieprawdaż? Straszne rozpoznanie i potworna choroba z tego przełyku Barretta, prawda? Ech, tyle że nie. To bzdura bądź kłamstwo – zależnie od tego czy przyjmiemy, że mamy do czynienia z ignorancją, czy z celowym wprowadzaniem w błąd, choć ani o jedno, ani o drugie nie wypada mi podejrzewać kolegi medyka (sic!). Prelegent zresztą nie wstydzi się swoich wypowiedzi. Jeśli ktoś nie wierzy, można zerknąć – od mniej więcej 29 minuty wykładu - pan Hubert Czerniak, lekarz POZ (obecnie zawieszony w prawie wykonywania zawodu), tłumaczy czym jest przełyk Barretta i jak cudownie uleczył zeń pacjenta. Wysłuchaliście? Przeczytaliście? Super. Teraz jak najszybciej zapomnijcie, bo – jak już mówiłam – nie jest to prawda. Przełyk Barretta nie jest rakiem, choć rzeczywiście jest to stan do rozwoju jednej z postaci raka przełyku predysponujący. Uwaga o stuprocentowym zgonie ma tu o tyle tylko sens, o ile prawdziwe jest stwierdzenie, że wszyscy umrzemy.


Jeśli nie jest to wasza pierwsza wizyta na blogu, wiecie doskonale, jak przełyk Barretta mniej więcej może wyglądać. W końcu to przełyk Barretta właśnie przyozdabia tę stronę u góry, znajduje się też w tle fejsbukowego fanpejdża patologów.



Przedstawiam zatem, czytelnicy i czytelniczki, przełyk Barretta, przełyk Barretta, czytelniczki i czytelnicy patologów na klatce. Teraz, kiedy wszyscy się znają, możemy przejść do szczegółów. Bo choć ta konkretna patologia pojawiła się już kiedyś przelotem w artykule o metaplazji kostnej, zasługuje na więcej uwagi niż jeden skromny akapit.


Przede wszystkim jest częsta. Na tyle częsta, że myśl, iż odbiorcy czy odbiorczynie moich rozpoznań histopatologicznych, w których przełyk Barretta się co jakiś czas pojawia, mieliby uwierzyć, że jest to nazwa tożsama z rozpoznaniem nowotworu złośliwego o fatalnych rokowaniach, budzi we mnie niekłamany niepokój, a naprawdę nie postrzegam siebie jako przesadnie wrażliwej osoby. Częstość występowania przełyku Barretta jest różna w różnych populacjach – zależnie od kraju sięga od 1-2% do 6-7%, nawet te pierwsze jednak dane liczbowe mówią o stanie nierzadkim. Czym zatem jest nasz eponimiczny przełyk? Poza tym, że nie rakiem?


<span>Nabłonek wielowarstwowy płaski przełyku, pod nim drobne naczynia krwionośne błony śluzowej (wypełnione czerwonym krwinkami); Lutz Slomianka, </span>http://www.lab.anhb.uwa.edu.au/mb140/corepages/epithelia/epithel.htm#Stratified
Nabłonek wielowarstwowy płaski przełyku, pod nim drobne naczynia krwionośne błony śluzowej (wypełnione czerwonym krwinkami); Lutz Slomianka, http://www.lab.anhb.uwa.edu.au/mb140/corepages/epithelia/epithel.htm#Stratified

Najłatwiej będzie zacząć od podstaw, czyli od tego, jak prezentuje się zdrowy przełyk. Nie jest to narząd przesadnie skomplikowany – ot, łącząca gardło z żołądkiem dość wąska, umięśniona, mniej więcej dwudziestopięciocentymetrowa rura wysłana nabłonkiem wielowarstwowym płaskim tworzonym przez liczne ułożone warstewka na warstewce jasne raczej płaskie komórki, zupełnie jak w nabłonku pokrywającym tarczę części pochwowej szyjki macicy, całość wyglądająca zresztą trochę jak naskórek, tyle że bez (zazwyczaj przynajmniej) będącego w naskórku standardem rogowacenia.


Połączenie żołądkowo-przełykowe; po lewej przełykowy nabłonek wielowarstwowy płaski, po prawej nabłonek gruczołowy żołądka; http://medcell.med.yale.edu/systems_cell_biology/gi_tract_lab.php 

Połączenie żołądkowo-przełykowe; po lewej przełykowy nabłonek wielowarstwowy płaski, po prawej nabłonek gruczołowy żołądka; http://medcell.med.yale.edu/systems_cell_biology/gi_tract_lab.php

 


Nic szczególnego taki przełyk nie robi, niczego nie trawi, niczego nie wchłania. Owszem, ściana przełyku wyposażona jest w gruczoły śluzowe, owszem, produkuje nieco śluzu, jasne, trudno kwestionować przydatność przełykowej mięśniówki przepychającej przeżutą żywność w głąb człowieka, jednak poza tym przełyk to jedynie taki tunel na trasie pożywienia przesuwanego powoli w stronę wpustu żołądka. Wraz z przejściem do żołądka kończy się nabłonek wielowarstwowy płaski, rozpoczyna zaś – jednowarstwowy nabłonek gruczołowy żołądka, nabłonek typu walcowatego. A przynajmniej tak u zdrowej osoby być powinno.


<span>I ponownie połączenie żołądkowo-przełykowe: na górze nabłonek płaski przełyku, na dole nabłonek gruczołowy żołądka, strzałka wskazuje granicę; fot. W. Coons, </span>http://www2.victoriacollege.edu/dept/bio/Belltutorials/Histology%20Tutorial/Digestive%20System/Digestive%20System.html#Esophagus
I ponownie połączenie żołądkowo-przełykowe: na górze nabłonek płaski przełyku, na dole nabłonek gruczołowy żołądka, strzałka wskazuje granicę; fot. W. Coons, http://www2.victoriacollege.edu/dept/bio/Belltutorials/Histology%20Tutorial/Digestive%20System/Digestive%20System.html#Esophagus

Zatem zdrowa osoba przełyk ma wysłany nabłonkiem płaskim, ścianę żołądka – typowym dla żołądka nabłonkiem walcowatym. Nie jest dobrze, gdy sytuacja ulega zmianie, a zdarza się to u pewnego odsetka populacji, zwłaszcza u chorych cierpiących z powodu refluksu żołądkowo-przełykowego. Zapewne pamiętacie, że treść żołądkowa ze względu na produkowany tam kwas solny ma odczyn nieprzesadnie przyjazny większości naszych tkanek. Śluzówka żołądka radzi sobie, jest w końcu nieźle do tego przystosowana, inaczej jest z błoną śluzową przełyku. A refluks polega na zalewaniu tej właśnie nieprzyzwyczajonej śluzówki kwaśną treścią żołądkową. Towarzyszy temu nieprzyjemne piekące uczucie nazywane zgagą (tu więcej o refluksie żołądkowo-przełykowym).


Potraktowany w tak nieprzyjazny sposób nabłonek płaski pozbawiony właściwych żołądkowi mechanizmów ochronnych ulega uszkodzeniom, regeneruje się, ponownie ulega uszkodzeniom, wreszcie z czasem w części przypadków zaczyna odnawiać się nie jako nabłonek płaski już, a jako bardziej do treści żołądkowej przystosowany nabłonek gruczołowy. Jak to się dzieje? Tradycyjna odpowiedź brzmi – “to skomplikowane”. Jak zwykle. A przede wszystkim nie do końca jasne. Ale spokojnie, trochę całkiem solidnych danych i pomysłów mamy.


<span>Co (prawdopodobnie) się dzieje w uszkadzanym przełyku? </span>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5453879/<span>, CC BY-NC-ND</span>
Co (prawdopodobnie) się dzieje w uszkadzanym przełyku? https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5453879/, CC BY-NC-ND

Pamiętajmy, że to, iż przełyk wysłany jest nabłonkiem płaskim, nie oznacza wcale, że nie ma tam nigdzie też i nabłonka gruczołowego. Po prostu nie ma go na powierzchni błony śluzowej.


<span>Te same gruczoły podśluzówkowe masywnie nacieczone zapalnie, wysłane nabłonkiem typu przewodowego; K. Garman, </span>https://medicine.duke.edu/divisions/gastroenterology/research/basic-and-translational-research/garman-lab
Te same gruczoły podśluzówkowe masywnie nacieczone zapalnie, wysłane nabłonkiem typu przewodowego; K. Garman, https://medicine.duke.edu/divisions/gastroenterology/research/basic-and-translational-research/garman-lab

Wspominałam, że ściana tego narządu również posiada swoje gruczoły. I te właśnie gruczoły przełykowej błony podśluzowej są silnymi kandydatami na źródło pierwotnych komórek (komórek progenitorowych), z których miałby się wywodzić przejmujący w chorym przełyku pole nabłonek gruczołowy. Gruczoły te, podobne zresztą do zwykłych gruczołów ślinowych, w swej dolnej części składają się ze skupisk komórek wydzielających mucyny, wodorowęglany, prostaglandyny i generalnie cały ten miszmasz odpowiedzialny za “naoliwienie” rury i nawilżenie przeciskającej się nią treści pokarmowej, przy czym cała ta wydzielająca masa gruczołowa wyprowadza do światła przełyku swój produkt ostateczny przewodami wydzielniczymi wysłanymi u podstawy nabłonkiem gruczołowym stopniowo ku górze przechodzącym w płaski. 


<span>Strzałka wskazuje rozdętą od śluzu komórkę kubkową w jelicie cienkim; </span>https://en.wikipedia.org/wiki/Goblet_cell#/media/File:Gobletcell.jpg
Strzałka wskazuje rozdętą od śluzu komórkę kubkową w jelicie cienkim; https://en.wikipedia.org/wiki/Goblet_cell#/media/File:Gobletcell.jpg

Wydaje się, że w odpowiedzi na uszkodzenia śluzówki pierwotne komórki przycupnięte wewnątrz gruczołów zaczynają się namnażać, przyczyniając się być może do wypełzania nowego nabłonka gruczołowego w górę, by zastąpić uszkodzony nabłonek płaski, jednocześnie zaś zmianie ulega sama struktura podśluzówkowych gruczołów, w których skupiska komórek produkujących dotąd śluz stopniowo ulegają przemianie w nabłonek nadal gruczołowy, ale bardziej przypominający ten wyścielający przewody wyprowadzające. Skomplikowane? Może odrobinę, tymczasem model namnażających się komórek progenitorowych w głębi gruczołów błony podśluzowej nie jest wcale jedynym. Niektórzy badacze na przykład doszukują się źródeł zmienionego nabłonka we wpuście żołądka, jeszcze inni – choć obecnie nie traktuje się tego raczej poważnie – postulowali wręcz bezpośrednią przemianę komórek nabłonka płaskiego w gruczołowy (tzw. transdyferencjację).


<span>Komórki kubkowe (gwiazdka) w przełyku Barretta – obraz pełen pułapek, bo np. komórki oznaczone strzałkami tylko kubkowe udają, co może niekiedy zmylić diagnozujących; </span>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4833583/
Komórki kubkowe (gwiazdka) w przełyku Barretta – obraz pełen pułapek, bo np. komórki oznaczone strzałkami tylko kubkowe udają, co może niekiedy zmylić diagnozujących; https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4833583/

Jak jest naprawdę? Do końca jeszcze nie wiemy. Co więcej – to jeszcze wcale nie koniec historii. Spora część gremiów medycznych – w tym towarzystw naukowych – uważa, że sama przemiana gruczołowa w przełyku niekoniecznie jeszcze upoważnia do użycia terminu przełyk Barretta. By sobie na to szczytne miano zasłużyć, zmiany powinny pójść o krok dalej i zajść powinna dodatkowo metaplazja jelitowa. Nie sam nabłonek gruczołowy zatem, ale nabłonek gruczołowy typu jelitowego, z komórkami kubkowymi. To takie rozdęte śluzem komórki wydzielnicze typowe między innymi dla jelita właśnie. Nietypowe za to zarówno dla przełyku, jak i żołądka, choć w obu niekiedy patologicznie obecne i w obu narządach związane z pewnym ryzykiem nowotworzenia. To te właśnie komórki kubkowe wybarwione są na niebiesko na zdjęciu mikroskopowym śluzówki przełyku kilka akapitów wyżej.


Uważa się, że podobne zmiany, przełyk Barretta, pojawią się u 10-15% chorychdotkniętych chorobą refluksową. I nie, nie oznacza to, że wszystkich tych chorych czeka nieuchronnie śmierć z powodu raka przełyku. Przełyk Barretta od raka gruczołowego dzielą kolejne jeszcze kroki, które oczywiście wcale niekoniecznie zajdą – znakomita większość chorych z przełykiem Barretta umrze z przyczyn zupełnie innych niż rak przełyku. Widzicie zresztą, że nawet i sam refluks również niekoniecznie jeszcze związany jest z rozwojem naszej dzisiejszej patologii. Bo też i pośród czynników sprzyjających jej rozwojowi jest wieloletnia choroba refluksowa (a nie pojedyncze epizody zgagi, spokojnie, bez paniki proszę), zwłaszcza u mężczyzn, ale także chociażby otyłość i wiek (nie jakoś bardzo zaawansowany jeszcze, ale też i nie młodzieńczy – mówi się o ponad pięćdziesiątce) tudzież palenie papierosów. No i nadal – podwyższone ryzyko to nie to samo, co pewność – problem dotyczy 10-15% chorych, jak podaje literatura.


Czerwonawe (“łososiowe”) wypustki zmienionej błony śluzowej; https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2906782/
Czerwonawe (“łososiowe”) wypustki zmienionej błony śluzowej; https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2906782/


<span>Jeden byle jak pobrany wyszczypek nie wystarczy – endoskopist(k)a niestety musi się chwilę poznęcać; </span>https://pl.wikipedia.org/wiki/Linia_z%C4%99bata
Jeden byle jak pobrany wyszczypek nie wystarczy – endoskopist(k)a niestety musi się chwilę poznęcać; https://pl.wikipedia.org/wiki/Linia_z%C4%99bata

U “naszych” chorych w razie podejrzeń podczas gastroskopii (niestety, bez gastroskopii raczej się nie obędzie, ale bez strachu – istnieją mniej przyjemne badania) pobrane zostaną wycinki. Nie, nie losowo. Zmieniona śluzówka przełyku również makroskopowo nieco się różni od prawidłowej – nabłonek gruczołowy jest intensywniej czerwonawy, kontrastując z bladoróżowym nabłonkiem płaskim (choć do wyszukania komórek kubkowych niezbędny już jest mikroskop, a czasem i barwienia dodatkowe). Mówi się niekiedy o biegnących w górę od połączenia żołądkowo-przełykowego (linii Z) łososiowych wypustkach, choć nie zawsze obraz jest tak ewidentny, a i zmieniony obszar bywa niekiedy bardzo krótki (nawet poniżej 1 centymetra w tzw. ultrakrótkim przełyku Barretta). Patolodzy poszukiwać będą przede wszystkim komórek kubkowych, by potwierdzić podejrzenie przełyku Barretta. Brzmi to prosto, nie zawsze jednak takie jest – nasze rozdęte śluzem komóreczki nie muszą być rozmieszczone równomiernie, stąd czasem niezbędne będzie przebadanie wielu wycinków – medycy i medyczki grzebiący wam w przełyku nie znęcają się nad wami bez potrzeby, lepiej pomęczyć pacjenta/tkę chwilę dłużej i pobrać może nawet zbyt wiele strzępków śluzówki niż przesłać do badania materiał nazbyt skąpy, który nie pozwoli na wiarygodną diagnozę.


Czego obawiamy się dalej, gdy już mamy potwierdzone histopatologicznie rozpoznanie przełyku Barretta? Kto przyjrzał się uważnie wklejonej wyżej tabelce “wycinkowej” zwrócił uwagę na termin “dysplazja”. I to dysplazja jest pierwszym krokiem rzeczywiście prowadzącym w stronę raka. Jak możecie jeszcze pamiętać – chociażby z notek o raku szyjki macicy – rak zazwyczaj nie powstaje z dnia na dzień. To proces stopniowy. Błędy genetyczne w komórkach kumulują się, drobne odmienności od normy narastają – o takich zmianach mówimy zależnie od nowotworu i narządu jako o różnie stopniowanej dysplazji, ewentualnie o zmianach śródnabłonkowych różnego stopnia. W tym konkretnym przypadku będzie się opisywać małego i – odpowiednio groźniejszą już – dużego stopnia dysplazję. I to po pewnym czasie obserwowania dużej dysplazji w obrębie przełyku Barretta dopiero możemy zacząć obawiać się rozwoju naciekającego ścianę narządu raka gruczołowego. I ten ostatni rzeczywiście zabija, choć – mimo kiepskich rokowań – nadal nie jest prawdą, że tak bezwzględnie, jak to straszono na altmedowym wykładzie.


<span>Sam przełyk Barretta (lewy górny obrazek) to jeszcze nie tragedia, trzeba czasu i pecha, by stopniowo pojawiła się w jego obrębie dysplazja – najpierw małego stopnia (B), potem dużego (C), by ostatecznie nabrać zdolności naciekania podścieliska i stać się pełnym gruczolakorakiem; </span>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4833583/
Sam przełyk Barretta (lewy górny obrazek) to jeszcze nie tragedia, trzeba czasu i pecha, by stopniowo pojawiła się w jego obrębie dysplazja – najpierw małego stopnia (B), potem dużego (C), by ostatecznie nabrać zdolności naciekania podścieliska i stać się pełnym gruczolakorakiem; https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4833583/

Badaniem tradycyjnie stosowanym do monitorowania stanu przełyku w poszukiwaniu oznak progresji choroby znów będzie gastroskopia dostarczająca materiału szkiełku i oku patologów. Gastroskopia niekiedy wspomagana różnorakimi dodatkowymi technikami wykonywana regularnie pozwala zmiany dysplastyczne ze sporym prawdopodobieństwem wychwycić i w odpowiednim momencie zacząć leczyć.


<span>Zmienionej śluzówki można się na różne sposoby endoskopowo pozbyć; CC BY 4.0, </span>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4650977/
Zmienionej śluzówki można się na różne sposoby endoskopowo pozbyć; CC BY 4.0, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4650977/

Bo też, pomijając już sam nadzór na chorą osobą, medycyna nie jest wobec przełyku Barretta (czy to zmienionego dysplastycznie, czy jeszcze nie) zupełnie bezradna. Poza zrozumiałymi zaleceniami, by ograniczać czynniki drażniące (między innymi stosując tak przez niektórych znienawidzone redukujące kwaśność treści żołądkowej inhibitory pompy protonowej, czyli rozmaite “prazole”, ale też modyfikując tryb życia pacjenta/tki poprzez odpowiednie zalecenia dietetyczne czy wreszcie chirurgicznie próbując opanowywać objawy refluksu), stosuje się różne formy fizycznej eliminacji zmienionej  błony śluzowej, niejednokrotnie z bardzo korzystnymiefektami. Wszystko po to, by uniknąć zmian bardziej zaawansowanych i konieczności okaleczającej interwencji chirurgicznej (metody endoskopowe sprawdzają się jedynie na bardzo wczesnych etapach rozwoju raka gruczołowego, gdy ten ograniczony jest jeszcze do błony śluzowej). W końcu chirurgia, choć wspomagana innymi metodami, nadal będzie tu podstawą leczenia.


<span>Droga do raka gruczołowego przełyku jest dość długa i przełyk Barretta wcale nie jest jej zwieńczeniem; CC BY-NC 4.0, </span>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5175244/
Droga do raka gruczołowego przełyku jest dość długa i przełyk Barretta wcale nie jest jej zwieńczeniem; CC BY-NC 4.0, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5175244/

Chirurgia zatem. O ile wyłapaliśmy nowotwór na etapie, na którym da jeszcze szansę na radykalność zabiegu. I zależnie od stadium zaawansowania raka oprócz chirurgii także radio- i chemioterapia – w chorobie bardziej zaawansowanej, przy raku przekraczającym mięśniówkę przełyku bądź rozniesionym już po węzłach chłonnych, gdy doszczętność zapewniana przez chirurgię jest dyskusyjna, obie poprawiają rokowanie, a dobrze jest poprawiać swe szanse w tej groźnej przecież chorobie, niezależnie od tego, jak bardzo straszą “zabójczą chemią” szarlatani – pamiętajmy, że to często ci sami ludzie, którzy próbowali wmawiać nam, że przełyk Barretta to to samo, co rak. Sami oceńcie czy zasługują na to, by im zaufać.


A na koniec jeszcze w ramach ciekawostki, bo pewnie większości z was regularnie powtarzane badania endoskopowe mogą się wydawać nieco uciążliwe, na pytanie czy są jakieś alternatywy dla tej wątpliwej przyjemności, medycyna – i owszem – próbuje odpowiedzieć. Jedną z propozycji jest opracowana przez prof. Rebeccę Fitzgerald i jej ekipę z University of Cambridge Cytosponge czyli – “cytogąbka”.  Taka poliuretanowa gąbeczka skompresowana, upchnięta w dwucentymetrowej kapsułce i umocowana na sznurku połknięta przez osobę poddającą się diagnostyce dotarłszy do żołądka, po paru minutach minutach i rozpuszczeniu samej kapsułki rozprostowuje się. Wtedy wystarczy tylko pociągnąć za sznurek et voilà! Ciągnięta w górę gąbeczka – niczym druciak do szorowania garnków – zgarnia po drodze komórki (nawet pół miliona komórek, jak pisze sama Fitzgerald, wspominając, jak rozwijały się jej zainteresowania i przebiegały badania) z całej długości przełyku. Teraz wystarczy tylko dostarczyć je do laboratorium i ocenić pod kątem obecności komórek kubkowych lub wręcz komórek zmienionych już dysplastycznie, co przy wspomożeniu odpowiednich markerów wydaje się mieć całkiem obiecującą skuteczność diagnostyczną i może w przyszłości częściowo zastąpić badania endoskopowe. W tym roku rozpoczęto kolejne badania kliniczne (BEST-3) mające potwierdzić przydatność Cytosponge w badaniach screeningowych. Trzymajcie kciuki.


(Przypominam też, że patologów możecie śledzić również na fejsbuku – warto tam zaglądać, bo strona jest codziennie aktualizowana)


Literatura:

What the gastroenterologist needs to know about the histology of Barrett’s esophagus. RD Odze; Current Opinion in Gastroenterology 2011;27(4):389-96

Zasady pobierania wycinków błony śluzowej w chorobach zapalnych przewodu pokarmowego. RK Yantiss, RD Odze; Gastroenterologia Kliniczna 2009;1(1):30-42

Współczesne metody rozpoznawania i leczenia przełyku Barretta. W Czarzasty, J Chybicki; Cancer Surgery 2011;1

Rak gruczołowy przełyku i połączenia przełykowo-żołądkowego. A Mróz; Polish Journal of Pathology 2013;64(4)(suplement 2):S10-S16

Pathophysiology and treatment of Barrett’s esophagus. DS Oh, SR DeMeester; World Journal of Gastroenterology 2010;16(30):3762-3772

Gastroesophageal reflux disease: From pathophysiology to treatment. FA Herbella, MG Patti MG; World Journal of Gastroenterology 2010;16(30):3745-3749

Barrett’s esophagus: Incidence, etiology, pathophysiology, prevention and treatment. N Modiano, LB Gerson; Therapeutics and Clinical Risk Management 2007;3(6):1035-1145

Past, present and future of Barrett’s oesophagus. WK Tan, M di Pietro, RC Fitzgerald; Europaean Journal of Surgical Oncology 2017;43(7):1148-1160

Origin of Barrett’s Epithelium: Esophageal Submucosal Glands. KS Garman; Cellular and Molecular Gastroenterology and Hepatology 2017;4(1):153-156

Transcommitment: Paving the Way to Barrett’s Metaplasia. DH Wang, RF Souza; Advances in Experimental Medicine and Biology 2016;908:183-212

Genetic Insights in Barrett’s Esophagus and Esophageal Adenocarcinoma. BJ Reid, TG Paulson, X Li; Gastroenterology 2015;149(5):1142-1152.e3

Evolving management of metaplasia and dysplasia in Barrett’s epithelium. RPT Evans, MM Mourad, SG Fisher, SR Bramhall; World Journal of Gastroenterology 2016;22(47):10316-10324

Barrett’s Esophagus: A Comprehensive and Contemporary Review for Pathologists. BV Naini, RF Souza, RD Odze; The American journal of surgical pathology 2016;40(5):e45-e66

Barrett oesophagus: lessons on its origins from the lesion itself. SAC McDonald, D Lavery, NA Wright, M Jansen; Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology 2015;12,50-60

Barrett’s oesophagus: Current controversies. C Amadi, P Gatenby; World Journal of Gastroenterology 2017;23(28):5051-5067

Pathology of esophageal cancer and Barrett’s esophagus. S Jain, S Dhingra; Annals of Cardiothoracic Surgery 2017;6(2):99-109

Low grade dysplasia in Barrett’s esophagus: Should we worry? VP Jagadesham, CJ Kelty; World Journal of Gastrointestinal Pathophysiology 2014;5(2):91-99

The Epidemiology of Esophageal Adenocarcinoma. HG Coleman, SH Xie, J Lagergren; Gastroenterology 2017 Aug 2. pii: S0016-5085(17)35978-4. doi: 10.1053/j.gastro.2017.07.046. [Epub ahead of print]gr

Adenocarcinoma of Barrett’s esophagus in a dog. JK Chambers, T Saito, K Fukushima, S Kakuta, J Nakayama, K Ohno, H Tsujimoto, H Nakayama, K Uchida; Journal of Toxicologic Pathology2017;30(3):239-243

The Effect of Bias on Estimation of Improved Survival After Diagnosis of Barrett’s Esophagus. L Zakko, K Visrodia, KK Wang, PG Iyer; American Journal of Gastroenterology 2017;112(8):1265-1266

ACG Clinical Guideline: Diagnosis and Management of Barrett’s Esophagus. NJ Shaheen, GW Falk, PG Iyer, LB Gerson; The American Journal of Gastroeterology 2016;111(1):30-50

Management strategies of Barrett’s esophagus. GD De Palma; World Journal of Gastroenterology2012;18(43):6216-25

Screening for Barrett’s Esophagus. M Atkinson, A Chak; Techniques in gastrointestinal endoscopy2010;12(2):62-66

Barrett’s Esophagus Without Dysplasia: Wait or Ablate? SJ Spechler; Digestive diseases and sciences 2011;56(7):1926-28

Barrett’s Esophagus: Frequency and Prediction of Dysplasia and Cancer. GW Falk; Best practice & research Clinical gastroenterology. 2015;29(1):125-138

Barrett’s esophagus with high-grade dysplasia: Focus on current treatment options. L Lekakos, NP Karidis, D Dimitroulis, C Tsigris, G Kouraklis, N Nikiteas; World Journal of Gastroenterology2011;17(37):4174-83

Radical excision of Barrett’s esophagus and complete recovery of normal squamous epithelium. H Mori, H Kobara, K Rafiq, N Nishiyama, S Fujihara, M Ayagi, T Yachida, K Kato, T Masaki;World Journal of Gastroenterology 2013;19(31):5195-5198

Progression of Barrett’s esophagus toward esophageal adenocarcinoma: an overview. N Schoofs, R Bisschops, H Prenen; Annals of Gastroenterology : Quarterly Publication of the Hellenic Society of Gastroenterology 2017;30(1):1-6

Advances in the management of Barrett’s esophagus and early esophageal adenocarcinoma. A Singh, A Chak; Gastroenterology Report 2015;3(4):303-15

From genomics to diagnostics of esophageal adenocarcinoma. TL Vaughan; Nature Genetics2014;46:806-7

Zaawansowany rak przełyku i połączenia przełykowo-żołądkowego. Możliwości i wyniki zastosowania współczesnych metod terapeutycznych. Z Guzel; Gastroenterologia Kliniczna2011;3(1):17-3

Oesophageal cancer: ESMO Clinical Practice Guidelines for diagnosis, treatment and follow-up. F Lordick, C Mariette, K Haustermans, R Obermannová, D Arnold;Annals of Oncology 2016;27(suppl 5):v50-v57

Combining simple patient-oriented tests with state-of-the-art molecular diagnostics for early diagnosis of cancer. RC Fitzgerald;United European Gastroenterology Journal. 2015;3(3):226-29

 



Paulina Łopatniuk


Lekarka ze specjalizacją z patomorfologii, pasjonatka popularyzacji nauki, współtwórczyni strony poświęconej nowinkom naukowym Nauka głupcze, ateistka, feministka. Prowadzi blog naukowy Patolodzy na klatce.
 

Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj



Nauka

Znalezionych 676 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Niemal pięciokilogramowa żaba żyła na prastarym Madagaskarze   Coyne   2017-10-19
Uroczy wykres, który opowiada naszą historię   Cobb   2017-10-17
Genetycznie modyfikowana pszenica dla wrażliwych na gluten   Novella   2017-10-16
Czy Oświecenie przygasa?   Ridley   2017-10-13
Zdumiewająca, mordująca ptaki modliszka   Coyne   2017-10-13
Indie otwierają laboratorium homeopatyczne   Novella   2017-10-11
Roboty będą uprawiać ziemię   Ridley   2017-10-09
Przełyk Barretta, czyli bez paniki, ale…   Łopatniuk   2017-10-07
“Daily Beast” wypacza epigenetykę oszukańczymi twierdzeniami, że dzieci mogą “odziedziczyć wspomnienia Holocaustu”   Coyne   2017-10-05
Wszystkiego najlepszego w dniu 60. urodzin, centralny dogmacie!   Cobb   2017-10-04
Huragany zdarzają się   Ridley   2017-10-02
Niekochany lewoskrętny ślimak szuka partnera   Coyne   2017-09-28
Niesłuszny atak na młodą badaczkę   Novella   2017-09-27
Jak anty-GMO aktywiści blokują humanitarną biofortyfikację w Afryce i Azji   Ongu   2017-09-26
Sobotnia lekcja genetyki: ciołek matowy gynandromorf   Coyne   2017-09-23
Czy Uganda potrzebuje GMO? Naukowcy spoglądają na edytowanie genów, by przyspieszyć innowacje   Ongu   2017-09-20
Strach przed GMO i Dunning-Kruger   Novella   2017-09-18
o skomplikowane, czyli co zabija chorych na raka płuc   Łopatniuk   2017-09-16
Nowe pająki pawie   Coyne   2017-09-12
Obserwowanie wielorybów w Monterey Bay   Lyon   2017-09-11
Bakteryjne ogniwa słoneczne   Novella   2017-09-09
A.N. Wilson znowu kopie Darwina, tym razem w “Times”   Coyne   2017-09-07
Medycyna alternatywna zabija   Novella   2017-09-06
Wiecej o biologii i rasie   Mayer   2017-09-05
O rzeczywistości rasy i odrazie do rasizmu    i Brian Boutwell   2017-09-04
Panie doktorze, to nie rak   Łopatniuk   2017-09-02
Odporne na szkodniki rośliny uprawne GM oferują nadzieję Afryce, która walczy z larwami ciem   Ongu   2017-09-01
Opera mydlana, czyli więcej o łyskach   Lyon   2017-08-31
Ujawnienie kosztów opóźnienia GMO w Ugandzie   Ongu   2017-08-30
Symboliczny sceptycyzm w sprawie egzorcyzmów   Novella   2017-08-29
Pasożytnictwo lęgowe, łyski amerykańskie   Lyon   2017-08-24
Lektyny – nowy straszak żywieniowy   Novella   2017-08-22
Zabobonne pojęcia u sedna przekonań antyszczepionkowych     2017-08-21
Choroba bananów, GMO i ewolucja produkcji żywności   Ongu   2017-08-19
Przetwarzanie informacji przez mózg -porcjowanie   Novella   2017-08-16
Pomachaj do pańci ogonkiem   Łopatniuk   2017-08-12
Zrobić więcej za mniej dla Haiti   Lomborg   2017-08-11
Perkoz zausznik i jego pisklęta   Lyon   2017-08-10
Argument neuroróżnorodności na rzecz wolności słowa   Miller   2017-08-08
Czyste okrucieństwo cięć w pomocy żywnościowej   Lomborg   2017-08-07
Więcej o śmieciowym DNA   Novella   2017-08-05
Skomplikowana ewolucja wielkich kotów   Coyne   2017-08-03
Kruchość prawdy   Novella   2017-08-02
Czy kruki robią plany na przyszłość?   Coyne   2017-07-29
Opera mydlana z życia łysek amerykańskich, część III   Lyon   2017-07-28
Dlaczego jesteśmy świadomi   Novella   2017-07-26
Wybuchy epidemii odry w Europie: zapowiedź tego, co przyjdzie do USA?     2017-07-24
Bliskie spotkania z baronem MünchausenemPaulina Łopatniuk     2017-07-22
Ciepło, zimno i śmierć w oczach mediów   Lomborg   2017-07-21
Naukowcy walczą z głodem przez złamanie genetycznego kodu pszenicy   Gelber   2017-07-20
Potrzeba pewności i myślenie konspiracyjne   Novella   2017-07-17
Wielka rozbieżność w afrykańskich genomach   Ridley   2017-07-15
Okablowanie mózgu   Novella   2017-07-12
Opera mydlana z życia łysek amerykańskich, część II   Lyon   2017-07-10
Postmodernizm i prawda   Dennett   2017-07-09
Palestyńska intersekcjonalność z nazistami   Frantzman   2017-07-08
Genesis po raz szósty: spowodowana przez człowieka masowa specjacja   Ridley   2017-07-07
Korzyści zdrowotne papierosów! Dziwuszki ogrodowe wkładają niedopałki do gniazd, by odpędzić kleszcze   Coyne   2017-07-05
Akupunktura na pogotowiu też nie działa   Novella   2017-07-04
Łyski amerykańskie i ich obyczaje   Lyon   2017-07-02
Umiesz paradygmować, kolego?   Stenger   2017-07-01
Gigantyczne “paleonory” wykopane przez wymarłe ssaki   Coyne   2017-06-29
Biodynamiczne rolnictwo i inne nonsensy   Novella   2017-06-28
Pochodzenie i migracja kotów domowych: badanie genetyczne   Coyne   2017-06-27
Masz szczątkowe mięśnie, które poruszały wąsy twoich przodków   Coyne   2017-06-25
Najwcześniejsi ludzie współcześni   Novella   2017-06-23
Głupota pomylonej godności   Pinker   2017-06-21
Mój potworniak ma raka, czyli gdzie z tą tarczycą, poczwaro   Łopatniuk   2017-06-17
Rozszyfrowanie tego, jak mózg naczelnych identyfikuje twarze ludzkie   Coyne   2017-06-16
W naukę się  nie wierzy, naukę się uprawia   Koraszewski   2017-06-15
Ryzyko niewarte podejmowania: list otwarty do moich kolegów w świecie akademickim   Boutwell   2017-06-14
Intersekcjonalny feminizm kwantowy   Coyne   2017-06-13
Antynaukowe przesłanie „Frankensteina” zawsze było głupie   Ridley   2017-06-12
Superantybiotyki na supermikroba   Novella   2017-06-10
Jeden bit różnicy, czyli cyberjasyr od powicia   Maszkowski   2017-06-08
Dobór sztuczny w działaniu: więcej słoni rodzi się bez ciosów   Coyne   2017-06-06
Rolnictwo organiczne nie służy środowisku   Novella   2017-06-04
Nikt nie wie jak najlepiej zwalczać otyłość   Ridley   2017-06-02
Akupunktura kontra nauka, wersja lingwistyczna     2017-06-01
Więcej antyszczepionkowej pseudonauki   Novella   2017-05-30
Podróże po Meddle Earth   Naskręcki   2017-05-28
Badacz: Ludzki zmysł węchu jest lepszy niż wszyscy myślą; może rywalizować z psim!   Coyne   2017-05-27
Wiatr jest czymś nieistotnym dla debaty o klimacie i energii   Ridley   2017-05-25
Nowa mistyfikacja akademicka: sfingowany artykuł o “penisie konceptualnym” opublikowało “wysokiej jakości, recenzowane przez specjalistów” pismo nauk społecznych   Coyne   2017-05-22
Badanie zaszczepionych i nieszczepionych   Novella   2017-05-20
Nie rzuciło mi się w oczy   Łopatniuk   2017-05-18
Biolog ewolucyjny błądzi pisząc o doborze płciowym na łamach “New York Times”   Coyne   2017-05-17
Wielka Brytania powinna przyjąć Zasadę Innowacyjności   Ridley   2017-05-15
Nowa książka o CRISPR, edytowaniu genów i ich etycznych implikacjach   Coyne   2017-05-13
Szarlatan handlujący fałszywą nadzieją     2017-05-12
Czy kiedykolwiek lepiej jest nie wiedzieć?   i Jonny Anomaly   2017-05-10
Czy przestaniemy być mięsożerni?   Ridley   2017-05-09
Nietoperze używają sonaru, by zlokalizować kwiaty kaktusa   Coyne   2017-05-06
Brazylia liczy na technologię izraelską, by rozwiązać śmierdzący problem   Leichman   2017-05-04
Komisja Europejska ukrywa naukę o pszczołach   Ridley   2017-05-03
Dlaczego ryby jaskiniowe ewoluują tak, by oślepnąć?   Coyne   2017-05-02
Artykuł w “Nature” sugeruje, że ludzie żyli w Ameryce Północnej 130 tysięcy lat temu   Mayer   2017-04-29
Rzekł antyszczepionkowiec: Szczepionki powodują autyzm u psów!     2017-04-28
Nowe badanie pamięci długotrwałej   Novella   2017-04-26
Kapryśne mody żywnościowe ukrywają prawdziwy problem żywieniowy   Ridley   2017-04-24

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Sumienie, czyli moralność bez smyczy



Skomplikowana ewolucja



Argument neuroróżnorodności



Nowe badanie pamięci długotrwałej



Ściganie bluźnierstwa



Ryby jaskiniowe



Autyzm



Od niepamiętnych czasów



Tunezyjczycy przeciw złemu prawu



Drugie prawo termodynamiki



Pochwała ignorancj



Mistyfikacja Sokala



Intronizacja Chrystusa



Obama chrzescijanie



Szelest liści



Czego wam nie pokazują?



Rozdzielenie religii i państwa



Trwa ewolucyjne upokorzenie archeopteryksa



Trucizna, kamuflaż i tęcza ewolucji



Religia zdrowego rozsądku



Kto się boi czarnego luda?



Land of the pure



świecące ryby



Lewica klania sie



Nis zgubic



Religia pieklo



Nienawisc



Niedożywienie w Ugandzie



Ewolucja nieunikniona



Starty z powierzchni



Niewolnictwo seksualne



Miłość teoretycznie przyzwoitych



Psy nie idą do Nieba


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk