Prawda

Wtorek, 22 wrzesnia 2020 - 11:50

« Poprzedni Następny »


Poczucie pewności napędza efekt potwierdzenia


Steven Novella 2020-06-08


Ludzkie procesy myślowe są potężne, ale mają wady, jak system GPS, który używa popsutego algorytmu i prowadzi cię w złym kierunku. Psycholodzy badają te błędy poznawcze i wzory heurystyczne, żeby lepiej zrozumieć wady i proponować możliwe środki zaradcze. W dużym stopniu naukowy sceptycyzm traktuje właśnie o tym – jest to identyfikowanie i rekompensowanie tych skaz ludzkiego poznania.


Być może matką wszystkich błędów poznawczych jest efekt potwierdzenia – tendencja do zauważania, akceptowania i pamiętania informacji, która potwierdza to, w co już wierzymy (lub może, chcemy wierzyć) oraz ignorowanie, odrzucanie lub zapominanie informacji, które zaprzeczają temu, w co wierzymy. Efekt potwierdzenia jest niewidzialną siłą, nieustannie działającą w tle, kiedy normalnie funkcjonujemy w życiu, zbierając informacje i cyzelując nasze modele rzeczywistości. Niestety jednak, nie prowadzi nas do poprawności ani obiektywnej informacji. Kieruje nas na drogę własnych, już istniejących w nas narracji.  


Jedną z rzeczy, która czyni efekt potwierdzenia czymś tak potężnym, jest to, że daje namz złudzenie wiedzy, które fałszywie wzmacnia naszą pewność co do naszej narracji. Myślimy, że są całe tony dowodów na poparcie naszego przekonania i każdy, kto mu zaprzecza, jest ślepym i głupim ignorantem. Te dowody jednak zostały selektywnie wyciągnięte ze znacznie większego zestawu dowodów, który może mówić coś zupełnie innego niż ten, który widzimy.   To jest jak czytanie książki, ale tworzenie własnej akcji po przeczytaniu kilku wybranych słów i zestawieniu ich w inną narrację.


Nowe badanie
 dodaje więcej informacji o naszym rozumieniu efektu potwierdzenia. Nie tylko potwierdza nasze wybiórcze przetwarzanie potwierdzającej informacji, pokazuje, że poczucie pewności napędza ten proces. A więc nie tylko efekt potwierdzenia prowadzi do fałszywej pewności, ale ta pewność napędza więcej efektów potwierdzenia w samowzmacniającym się cyklu.  


Badacze użyli prostego systemu komputerowego do testowania przetwarzania informacji (i piszą, że wcześniejsza literatura wspiera ekstrapolację od takiego prostego podejmowania decyzji do bardziej skomplikowanego). Badani oglądali kropki na krótko pojawiające się na ekranie. Wiele kropek poruszało się w jednym kierunku, mniejszość poruszała się w drugim kierunku, a inny podzbiór poruszał się losowo. Zadaniem było ustalenie ruchu netto kropek – poprawne dostrzeżenie właściwego kierunku, w jakim poruszała się większość kropek. Dla każdego badanego proporcje były zmieniane i kalibrowane tak, że badany mógł być bardziej lub mniej pewien swojego wyboru, zachowując tę samą poprawność. Badanie przeszli następnie przez wiele prób wskazując zarówno kierunek ruchu (lewo lub prawo) i ruchomą skalę ich pewności.


Po tym jak badany dokonał wyboru w jednej próbie, pokazywano mu inny zestaw kropek   poruszających się w tym samym kierunku (tak zwaną próbę potwierdzającą), ale łatwiejszą do wykrycia. Wolno im było wtedy zmienić swój pierwotny wybór. Badani, których pierwsza decyzja nie była poprawna i którzy mieli niskie poczucie pewności, mogli zmienić swoją decyzję, kiedy przedstawiono im bardziej oczywistą informację. Ci, których decyzja nie była poprawna, ale mieli wysokie poczucie pewności, mniej chętnie zmieniali swój początkowy, błędny wybór, kiedy otrzymywali bardziej oczywistą informację. Poczucie pewności miało negatywny wpływ na poprawianie swoich obserwacji.  


To nie jest zaskakujące, ale jest to sprytny sposób pokazania tego efektu. Następna część badania jest jednak może bardziej interesująca. Części prób dokonywano używając magnetoencefalografii (MEG), żeby widzieć aktywność mózgu podczas procesu podejmowania decyzji. Jeden obszar mózgu, środkowy płat ciemieniowy wykazywał aktywność podczas oglądania poruszających się kropek. Ta część mózgu jest zaangażowana w przetwarzanie informacji, więc aktywność w tym miejscu ma sens do tego zadania. Jednak, kiedy badani mylili się, mając wysoką pewność, nie wykazywali aktywności w tym obszarze mózgu, kiedy oglądali kolejną informację, zaprzeczającą ich przekonaniu. To sugeruje, że efekt potwierdzenia działa częściowo przez nieprzetwarzanie informacji, która jest sprzeczna z wyznawanym poglądem. Ta informacja zostaje zignorowana.


To jest całkiem mocne. Nie potrzebujemy nawet marnować energii na wyjaśnianie, dlaczego informację trzeba odrzucić – w ogóle jej nie dostrzegamy.


Oczywiście nie jest to jedyny mechanizm efektu potwierdzenia. Pewnych informacji nie można ignorować. Wcześniejsze badania sugerują, że głównym mechanizmem efektu potwierdzenia jest  racjonalizacja informacji, która nie pasuje do naszego modelu i selektywne zapominanie jej lub etykietkowanie jej jako „wyjątku” od reguły. Ale, przynajmniej w tym paradygmacie, możemy także odfiltrować taką informację z naszego postrzegania.


Co więc możemy z tym zrobić? Sceptycyzm nie polega tylko na identyfikowaniu problemów, ale na proponowaniu środków zaradczych. W nauce głównym mechanizmem jest używanie standardyzowanych, rygorystycznych metod, które nie pozwalają na wpływ błędów poznawczych (takich jak podwójnie ślepa próba). Naukowe badania muszą uwzględniać wszystkie dane, nie zaś traktować je wybiórczo. Metody trzeba ustalić na początku i nie zmieniać ich w trakcie badania. Nie trzymanie się tych rygorystycznych metod pozwala na wpełznięcie efektu potwierdzenia i unieważnia wyniki.  


Co jednak z naszym codziennym doświadczeniem? Nie możemy żyć tak, jakbyśmy prowadzili rygorystyczne badanie naukowe. Jednym z głównych środków zaradczych, jakich możemy użyć, jest pokora i to badanie wzmacnia tę tezę. (Pisałem o tym wcześniej jako o neuropsychologicznej pokorze – pokorze zrodzonej ze zrozumienia ograniczeń naszych mózgów.) Jest to także część tego, co nazywamy metapoznaniem – myśleniem o samym myśleniu. Jeśli wiemy, że efekt potwierdzenia może wyprowadzić nas na manowce, to musimy być pokorni przy wyciąganiu wniosków. Musimy zawsze zajmować stanowisko, że możemy się mylić. Pomaga także umieszczanie procesu i obiektywnej informacji powyżej każdego konkretnego wniosku.


To znaczy, że nie eliminujemy ludzkich emocji, ale rozumiemy je i powodujemy, że działają dla nas w produktywny sposób. Jeśli więc czerpiemy dumę z własnej pokory, tego, że nie przywiązujemy się do żadnego sztywnego wniosku, z elastyczności wobec nowej informacji, daje nam to emocjonalną przestrzeń do autokorekty. Nie jest wstydem powiedzenie „nie miałem racji”; w obliczu nowych informacji, nowego argumentu lub punktu widzenia „zmienię moje zdanie”. W rzeczywistości, zmiana zdania staje się sceptycznym medalem honoru.


Naświetla to także pułapki zajmowania skrajnych stanowisk ideologicznych. Skrajne ideologie umieszczają czystą moralnie narrację powyżej rzeczywistości. Podczas gdy umiarkowane stanowisko rodzi się na ogół z  tendencji do widzenia wszystkich stron i przyznawania siły i słabości różnych stanowisk. To nie znaczy, że stanowisko „pośrodku” zawsze jest poprawne lub lepsze – to jest nie zrozumieniem tego, co znaczy być umiarkowanym. Umiarkowane stanowisko po prostu umieszcza fakty i logikę powyżej ideologii. A także, w wielu wypadkach „różne strony” w jakiejś sprawie mogą być skrajnie asymetryczne. Czasami jedna strona po prostu nie ma racji. Rzadko kiedy jednak ta sama strona zawsze myli się, a nawet jeśli myli się, może mieć istotny argument (choć pociąga go zbyt daleko).  


W pewien sposób bycie umiarkowanym, pokornym i sceptycznym oznacza ustawienie się w pozycji obiektywnego sędziego w meczu. Nie możesz dbać o to, która strona wygra, ale zamiast tego musisz liczyć piłki i uderzenia tak, jak je widzisz. A jeśli sfilmowana powtórka pokazuje ci, że źle zobaczyłeś, to poprawiasz to i czerpiesz dumę z faktu, że mogłeś to zrobić z pokorą.

 

Confidence Drives Confirmation Bias

NeuroLogica Blog, 28 maja 2020

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Steven Novella 

Neurolog, wykładowca na Yale University School of Medicine. Przewodniczący i współzałożyciel New England Skeptical Society. Twórca popularnych (cotygodniowych) podkastów o nauce The Skeptics’ Guide to the Universe. Jest również dyrektorem Science-Based Medicine będącej częścią James Randi Educational Foundation (JREF), członek Committee for Skeptical Inquiry (CSI) oraz członek założyciel Institute for Science in Medicine. Prowadzi blog Neurologica.

Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj



Nauka

Znalezionych 1151 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Książka o psychologii ewolucyjnej, która pokazuje wartość tej dziedziny – ale nie wartość memów     2020-09-22
Przyjemności seksu i jagód   Ridley   2020-09-18
Czy można falsyfikować naukowe teorie? Naukowiec odpowiada, że “nie”   Coyne   2020-09-12
Naukowe pismo “Nature” przystaje do Przebudzonych twierdząc, że zarówno płeć, jak gender są niebinarne   Coyne   2020-09-09
Wybór ostatecznej wolności   Witkowski   2020-09-07
Polio zlikwidowane w Afryce   Novella   2020-09-05
Czy wyrazy ludzkiej twarzy są uniwersalne w okazywaniu emocji?   Coyne   2020-09-02
Barwny erudyta J.B.S. Haldane   Coyne   2020-08-28
Modelowanie zbijania się pingwinów cesarskich w gromadę: każdy dostaje równie dużo ciepła   Coyne   2020-08-25
Jak algorytmy wpływają na twoje życie   Novella   2020-08-24
Z okazji dziewięćdziesiątych urodzin Thomasa Sowella   Jacoby   2020-08-22
Prawdziwie długa szyja: 6-metrowy wodny gad z triasu z szyją długości 2,7 metra   Coyne   2020-08-19
Wątrobiane duszki   Novella   2020-08-17
Rozrzedzanie krwi bez groźby krwawienia   Novella   2020-08-14
Nowy raport: Bakteria po stu milionach lat nadal żywa!   Coyne   2020-08-08
Modlitwa to nie jest lekarstwo   Nowella   2020-08-07
Maleńki, 10-centymetrowy dinosaur, który zjadał owady   Coyne   2020-08-06
Piękny skoczek, który upodabnia się do mrówki   Coyne   2020-08-03
Urodziny Rosalind Franklin!   Cobb   2020-07-31
Kondor wielki: ptak, który rzadko kiedy macha skrzydłami   Coyne   2020-07-28
Czy ludzie byli w Nowym Świecie ponad 30 tysięcy lat temu?   Coyne   2020-07-26
Oszaleć na punkcie nietoperzy w czasach korony i politykierstwa   Collins   2020-07-25
Dwa gatunki dały zdolną do życia hybrydę, mimo że rozeszły się 150 milionów lat temu   Coyne   2020-07-23
Niccolo Tartaglia jego tajemnica   Jacoby   2020-07-20
Akcja afirmatywna w wieloetnicznym narodzie   Hyams   2020-07-17
Dekolonizacja ewolucji (i Darwina) była nieunikniona   Coyne   2020-07-15
Filtr mózgu (czyli czego nie widzimy)   Novella   2020-07-14
Homeopatia jest bezwartościowa a czasami szkodliwa   Novella   2020-07-10
Pięć błędnych wyobrażeń o ewolucji: jedno jest wątpliwe, jedno niesłuszne   Coyne   2020-07-08
Wiecznie kurczący się tranzystor i wynalezienie Google   Ridley   2020-07-06
Postmodernizm: filozofia, która stoi za naszymi wojnami kulturowymi i postępującym nihilizmem   Hill   2020-07-02
Bodźce do innowacji w końcu pokonają COVID-19   Ridley   2020-06-27
Maleńkie stworzenia morskie budują olbrzymie, fantastyczne domy, by chronić się i zdobywać pokarm   Coyne   2020-06-25
Rośliny uprawne z edytowanym genomem pomagają farmerom i środowisku   Ridley   2020-06-20
Czy klucz do COVID można znaleźć w rosyjskiej pandemii?   Ridley   2020-06-18
Skąd więc wziął się ten wirus?   Ridley   2020-06-16
Nowe dane o tym, jak działają grzyby „mrówek zombie”   Coyne   2020-06-15
Czy brytyjski naukowy establishment popełnił największy błąd w historii?   Ridley   2020-06-13
Błysk światła w mroku   Sheagren   2020-06-12
Poczucie pewności napędza efekt potwierdzenia   Novella   2020-06-08
Czy możemy zobaczyć osobowość?   Novella   2020-06-05
Rozwiązanie dla obecnego kryzysu   Ridley   2020-06-02
Lokalizacja funkcji wykonawczych   Novella   2020-05-30
Przestańcie wierzyć w naukę   Greenfield   2020-05-28
Ewolucyjne korzenie sztuki   Koraszewski   2020-05-27
Innowacji nie można wymusić, ale można je zdławić   Ridley   2020-05-26
Stymulowanie kory wzrokowej   Novella   2020-05-23
Pora na telemedycynę   Novella   2020-05-19
Czy mrożącą krew w żyłach prawdą jest, że decyzja o zamknięciu społeczeństwa opierała się na luźnych matematycznych spekulacjach?   Ridley   2020-05-15
MMR jest bezpieczna i skuteczna   Novella   2020-05-14
Odporność stada na fakty   Koraszewski   2020-05-13
O COVID wiemy wszystko – i nie wiemy niczego   Ridley   2020-05-12
Nanotechnologia zastosowana do leczenia choroby Alzheimera   Novella   2020-05-11
COVID-19 – To są szkody   Novella   2020-05-05
Nadmiar teorii wszystkiego   Koraszewski   2020-05-04
Zawodnicy – i trudności – w wyścigu do wyleczenia COVID   Ridley   2020-04-30
Psychologia sprzeciwu wobec szczepień   Novella   2020-04-25
Prowokator czy prowokowany?   Witkowski   2020-04-24
Nauka on-line jest skuteczna   Novella   2020-04-23
Mądrość w pułapce autorytetu   Witkowski   2020-04-18
Znaleziono najstarszego “bilaterian”: odkryto podobne do robaka stworzenie wraz z jego skamieniałymi śladami   Coyne   2020-04-16
Nietoperze i pandemia   Ridley   2020-04-14
Pandemia ludzkiej głupoty   Novella   2020-04-12
W miarę postępu badań natura naszego wroga staje się coraz wyraźniejsza   Ridley   2020-04-04
Wzmacnianie układu odpornościowego podczas pandemii   Novella   2020-04-02
Dlaczego ten wirus inaczej dotyka pokolenia?   Ridley   2020-03-30
Czaszka maleńkiego dinozaura/ptaka znaleziona w bursztynie   Coyne   2020-03-27
Szczepionka na koronawirusa nie przybędzie szybko   Ridley   2020-03-25
Niebawem dowiemy się jak solidna jest nasza cywilizacja   Ridley   2020-03-23
Żywotność wirusa Covid-19 na różnych powierzchniach (rada: używaj rękawiczek, kiedy odbierasz paczki i nie otwieraj ich przez 24 godziny)   Coyne   2020-03-21
Dzień był krótszy 70 milionów lat temu   Novella   2020-03-20
Jak często powstają ptasie hybrydy?   Coyne   2020-03-18
Mózgi noworodków   Novella   2020-03-16
Twierdzenie o białku i DNA dinozaurów   Novella   2020-03-10
Porażka jest stałym elementem pracy naukowca   Konrad Bocian   2020-03-07
Jak myśleć o naszych problemach   Tupy   2020-03-03
Dlaczego tak wiele nowych wirusów pochodzi od nietoperzy?   Ridley   2020-02-29
Odkrycie antybiotyku przez AI   Novella   2020-02-27
Wizyta w Andach u łysek rogatych   Lyon   2020-02-26
Zioła nie pomagają na utratę wagi   Novella   2020-02-25
Dawkins pisze tweeta   Coyne   2020-02-24
W obronie binarności płci u ludzi   Coyne   2020-02-21
Nie palmy pieniędzy na ołtarzu zielonej manii   Lomborg   2020-02-20
Więcej dowodów ewolucji: końskie zarodki zaczynają tworzyć pięć palców, a cztery zawiązki znikają   Coyne   2020-02-18
Homeopatyczny rentgen   Novella   2020-02-14
Różnice płci w wyborze zabawek: chłopcy bawią się chłopięcymi zabawkami, dziewczynki dziewczęcymi zabawkami   Coyne   2020-02-13
Śmiertelność z powodu raka nadal spada wbrew twierdzeniom szarlatanów     2020-02-11
Odkrycie w immunologii, a leczenie nowotworów   Novella   2020-02-10
Ponowne psucie nauki przez ideologię: ”Slate” wypacza biologię ewolucyjną, by wyglądała na kapitalistyczną i antysocjalistyczną   Coyne   2020-02-07
Flamingi z braku łysek rogatych   Lyon   2020-02-06
Moja ostatnia praca badawcza. Część 3: Znaczenie   Coyne   2020-02-04
Moja ostatnia praca badawcza. Część 2: Wyniki   Coyne   2020-02-03
Moja ostatnia praca badawcza: Część 1: Cele i metody   Coyne   2020-02-01
Ewolucyjne wyjaśnienie nienaukowych przekonań   Bretl   2020-01-31
Zdumiewająca mimikra   Coyne   2020-01-27
Reality check: Pęd do szybkiej „zerowej” emisji to gwarancja przegranej   Lomborg   2020-01-27
Sfuszerowany artykuł o biologii w „Washington Post”   Coyne   2020-01-24
Punkty dla Ameryki w konflikcie między Iranem i USA   Destexhe   2020-01-24
Zbliżanie się do rozumienia pamięci   Novella   2020-01-22
Z perspektywy naszego kurnika   Witkowski   2020-01-16

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk