Prawda

Niedziela, 28 sierpnia 2016 - 12:17

« Poprzedni Następny »


Youtube

Najnowsze filmy
Najczęściej oglądane
youtube - ikona

Minęło 40 lat od wydania „Samolubnego genu” – śmiała książka Richarda Dawkinsa ostała się próbie czasu


Matt Ridley 2016-02-17


Książki o nauce dzielą się na ogół na dwie kategorie: te, które wyjaśniają naukę laikom w nadziei na dotarcie do wielu czytelników, i te, które próbują przekonać innych naukowców, by poparli nową teorię. Te ostatnie zazwyczaj zawierają równania. Rzadko zdarzają się książki, które osiągają jedno i drugie – zmieniają naukę i zdobywają szeroką publiczność. Taką książką była praca Charlesa Darwina O powstawaniu gatunków (1859). Inną taką książką jest Samolubny gen Richarda Dawkinsa. Od momentu jej publikacji 40 lat temu była błyszczącym bestsellerem i naukowym przełomem.

Genocentryczne spojrzenie na ewolucję, które sprecyzował i za którym opowiadał się Dawkins, jest obecnie centralne zarówno dla rozważań teoretycznych o ewolucji, jak dla laickich komentarzy o przyrodzie, takich jak filmy dokumentalnie o faunie i florze w naturze. Ptak lub pszczoła ryzykują życie i zdrowie, żeby sprowadzić na świat potomstwo nie dlatego, żeby pomóc sobie i z pewnością nie dlatego, żeby pomóc gatunkowi – powszechnie panujące, leniwe myślenie lat 1960. nawet wśród luminarzy ewolucji, takich jak Julian Huxley i Konrad Lorenz – ale (oczywiście zupełnie nieświadomie), żeby przetrwały jego geny. Geny, które powodują, że ptaki i pszczoły rozmnażają się, przeżywają kosztem innych genów. Żadne inne wyjaśnienie nie ma sensu, chociaż niektórzy upierają się, że istnieje inny sposób opowiedzenia tego wszystkiego (patrz K. Laland et al. Nature 514, 161–164; 2014).


Tym, co wyróżniało się, był zdecydowany nacisk Dawkinsa na fakt, że informacja cyfrowa zawarta w genie jest praktycznie nieśmiertelna i musi być podstawową jednostką doboru. Żadna inna jednostka nie wykazuje takiego uporczywego trwania – ani chromosomy, ani osobniki, ani grupy, ani gatunki. Są one przemijającymi wehikułami dla genów, tak jak łodzie wioślarskie są wehikułami dla umiejętności wioślarzy (jego analogia).


Przykładem tego, jak książka zmieniła naukę, jak również wyjaśniła ją, jest fakt, że mimochodem rzucona przez Dawkinsa uwaga doprowadziła do całkowicie nowej teorii w genomice. W trzecim rozdziale poruszył ówczesną zagadkę nadmiaru DNA. Biologom molekularnym zaczynało wtedy świtać, że ludzie posiadają 30-50 razy więcej DNA niż potrzebują na kodujące białka geny; niektóre gatunki, takie jak ryba dwudyszna, miały nawet więcej. O użyteczności tego „nadmiaru DNA” Dawkins napisał, że „z punktu widzenia samych egoistycznych genów nie istnieje tu żaden paradoks. Rzeczywistym ‘celem’ DNA jest przetrwanie – tyle i nic ponadto. Najprościej można uzasadnić obecność nadmiaru DNA, przyjmując, że jest on pasożytem”.


“Idee Dawkinsa pomogły wyjaśnić, co dzieje się wewnątrz genomów na długo zanim sekwencjonowanie DNA stało się rutyną”


Cztery lat później dwie pary naukowców opublikowały prace w “Nature”, formalnie ustalając tę teorię „samolubnego DNA” i wymieniając pracę Dawkinsa jako inspirację (L. E. Orgel and F. H. C. Crick Nature 284, 604–607 (1980); W. F. Doolittle and C. Sapienza Nature 284, 601–603; 1980). Od tego czasu myśli Dawkinsa znalazły potwierdzenie w odkryciu, że wiele nadmiarowego DNA składa się z odwrotnej transkryptazy – enzymu wirusowego, którego zadaniem jest szerzenie kopii samego siebie – lub uproszczonych wersji transpozonów od niej zależnych. Tak więc, idee Dawkinsa pomogły wyjaśnić, co dzieje się wewnątrz genomów, jak również między osobnikami, mimo że książka została napisana na długo zanim sekwencjonowanie DNA stało się rutyną. Wiedza o złożoności struktury samego genu niezmiernie wzrosła od tego czasu wraz z odkryciem intronów, sekwencji kontrolujących, genów RNA, splicingu alternatywnego i tak dalej. Pozostaje jednak idea genu jako jednostki dziedzicznej informacji i synteza Dawkinsa ostała się po dziś dzień.


W trzydziestą rocznicę Samolubnego genu wielu autorów, w tym pisarz Philip Pullman i naukowiec Steven Pinker, napisało eseje do książki (Oxford University Press, 2006) zredagowanej przez jego byłych studentów Alana Grafena i Marka Ridley’a (który nie jest moim krewnym). W tym Festschrift, filozof Daniel Dennett argumentował, że ta książka nie była tylko nauką, ale “filozofią w najlepszym wydaniu”. Ja wskazywałem na sukces książki, który dał początek złotemu okresowi dla literatury popularno-naukowej, bo wydawcy zaczęli oferować wysokie zaliczki w nadziei znalezienia kolejnego Samolubnego genu. Chaos Jamesa Gleicka (Abacus, 1988), Krótka historia czasu Stephena Hawkinga (Bantam, 1988) i The Language Instinct Pinkera (William Morrow, 1994) były wśród wydobytych samorodków złota zanim boom się skończył.  


Chociaż książka Dawkinsa pełna była oryginalnych myśli, nie omieszkał on natychmiast napisać, że buduje na odkryciach i spostrzeżeniach innych, szczególnie teoretyków Williama Hamilton, George’a Williamsa, Johna Maynarda Smitha i Roberta Triversa. Byli oni równie szybcy w przyznaniu, że zrobił on coś więcej niż tylko wyjaśnienie ich koncepcji. Trivers napisał przedmowę, a Maynard Smith był narratorem w telewizyjnym filmie dokumentalnym wkrótce po opublikowaniu książki. Williams powiedział w wywiadzie, że książka Dawkinsa “popchnęła sprawy znacznie dalej niż moja” (patrz go.nature.com/21j1mt); Hamilton napisał, że Samolubny gen “z powodzeniem wykonał niemożliwe na pozór zadanie używania prostego, nietechnicznego języka do przedstawienia dość abstrakcyjnych i quasi-matematycznych wątków myśli ewolucyjnej” w sposób, który “zaskoczy i orzeźwi także wielu biologów” (W. D. Hamilton Science 196, 757–759; 1977).


Dla mnie, wówczas studenta pierwszego roku wydziału zoologii na University of Oxford, gdzie Dawkins właśnie miał uczyć mnie informatyki i zachowań zwierząt, książka była porywająca i zdumiewająca. Do tego czasu moi nauczyciele pomocnie dzielili świat na idee słuszne i niesłuszne. Ale tutaj był autor, który wywracał część ustalonej nauki do góry nogami i zapraszał mnie, bym dołączył do podróży w poszukiwaniu prawdy, która wydawała się „dziwniejsza niż fikcja powieści”. Miał rację, czy mylił się? Pokazano mi argumenty, nie zaś odpowiedzi.


Richard Dawkins Oxford University Press: 1976.

Richard Dawkins Oxford University Press: 1976.



Powstanie Samolubnego genu jest intrygujące. W pierwszym tomie swoich wspomnień, An Appetite for Wonder (Bantam, 2013; see E. Scott Nature 501, 163; 2013), Dawkins ujawnił, że pomysł samolubnych genów narodził się dziesięć lat przed publikacją książki. W 1966 r. holenderski biolog, Niko Tinbergen, poprosił Dawkinsa, wówczas asystenta z nowiutkim doktoratem na temat zachowań zwierząt, by wygłosił zamiast niego kilka wykładów. Zainspirowany przez Hamiltona Dawkins napisał w notatkach (reprodukowanych w An Appetite for Wonder): „Geny są w pewnym sensie nieśmiertelne. Przechodzą przez pokolenia, tasując się za każdym razem, kiedy przechodzą z rodzica do potomka… Dobór naturalny faworyzuje te geny, które budują sobie organizm o największym prawdopodobieństwie bezpiecznego przekazania następnemu pokoleniu dużej liczby kopii tych genów… podstawowym oczekiwaniem na bazie ortodoksyjnej neodarwinowskiej teorii ewolucji jest, że geny będą ‘samolubne’”.


Dawkins zaczął pisać tę książkę w 1973 r. i podjął pisanie na nowo w 1975 r. podczas urlopu naukowego. Za poradą Desmonda Morrisa, zoologa i autora The Naked Ape (Jonathan Cape, 1967), Dawkins pokazał kilka szkiców rozdziałów Tomowi Maschlerowi z Jonathan Cape, który gorąco namawiał na zmianę tytułu na “Nieśmiertelny gen”. Dzisiaj Dawkins żałuje, że nie przyjął tej rady. Dzięki temu można było uniknąć niekończących się argumentów, tak ukochanych przez jego krytyków i tak zalatujących postawą intencjonalną (w której przypisujemy zdolności umysłowe rzeczom nieświadomym, od burzy z piorunami do roślin) o tym, czy samolubność musi być świadoma. Można było dzięki temu zabiegowi uniknąć ataków, opartych na rozpowszechnionym błędnym pojmowaniu, że Dawkins opowiada się za indywidualnym samolubstwem.


Ostatecznie był to Michael Rodgers z Oxford University Press, który z entuzjazmem opublikował Samolubny gen po okrzyknięciu: „Muszę mieć tę książkę!”, kiedy zobaczył wczesne szkice jej rozdziałów. Był to natychmiastowy sukces i napisano ponad 100 recenzji, w większości pozytywnych. Dawkins napisał potem dalsze książki, które pod pewnymi względami są lepsze. Rozszerzony fenotyp był bardziej przełomowy, Ślepy zegarmistrz bardziej przekonujący, Wspinaczka na szczyt nieprawdopodobieństwa bardziej logiczna, Rzeka genów i Rozplatanie tęczy bardziej liryczne, The Ancestor Tale bardziej encyklopedyczna, Bóg urojony bardziej kontrowersyjna. Wszystkie jednak były wariacjami na temat, o którym tak elokwentnie i śmiało pisał w Samolubnym genie.


Pierwsza publikacja w Nature.

 

The selfish gene

7 lutego 2016

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Matt Ridley


Brytyjski pisarz popularnonaukowy, sympatyk filozofii libertariańskiej. Współzałożyciel i b. prezes International Centre for Life, "parku naukowego” w Newcastle. Zrobił doktorat z zoologii (Uniwersytet Oksfordzki). Przez wiele lat był korespondentem naukowym w "The Economist". Autor książek: The Red Queen: Sex and the Evolution of Human Nature (1994; pol. wyd. Czerwona królowa, 2001, tłum. J.J. Bujarski, A. Milos), The Origins Of Virtue (1997, wyd. pol. O pochodzeniu cnoty, 2000, tłum. M. Koraszewska), Genome (1999; wyd. pol. Genom, 2001, tłum. M. Koraszewska), Nature Via Nurture: Genes, Experience, and What Makes us Human (także jako: The Agile Gene: How Nature Turns on Nurture, 2003), Rational Optimist 2010.

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 479 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Myszunkulus: jak umysł szkicuje małego ciebie   Zimmer   2016-08-24
Najstarsze żyjące kręgowce? Rekiny grenlandzkie mogły żyć 300-500 lat   Coyne   2016-08-23
Jedwab i przywry, czyli higiena na Jedwabnym Szlaku   Łopatniuk   2016-08-20
Tajemnica rzadkości samców u małpek morskich   Zimmer   2016-08-19
Nowe badanie wskazuje na jednego oszusta   Coyne   2016-08-18
Największe drapieżniki świata biesiadują na kurczących się zasobach   Yong   2016-08-17
Spotkajcie najwyższą na świecie koncentrację żarłaczy rafowych   Yong   2016-08-11
Te robaki są jak miotełki z piór, które mają oczy   Yong   2016-08-09
Klasyczna historia skorygowana: porosty to grzyby + glony + drożdże (inne grzyby)   Coyne   2016-08-05
Zwierzęta wyewoluowały w pasożyty co najmniej 200 razy   Yong   2016-08-04
Szybka ewolucja miejska   Coyne   2016-08-02
Bez serc, bez głowy   Łopatniuk   2016-07-30
Miodowody i ludzie: cudowny mutualizm między naszym gatunkiem i dzikim ptakiem   Coyne   2016-07-29
„ Całujące się” koralowce złapane in flagranti   Yong   2016-07-28
Dzieci Drakuli   Zimmer   2016-07-27
Trucizna, kamuflaż i tęcza ewolucji   Zimmer   2016-07-23
Jak przeciwnicy nowoczesnego rolnictwa, szerzą dezinformację o GMO w Afryce   Ongu   2016-07-22
Uwalnianie zwierząt z naszych pułapek ewolucyjnych   Zimmer   2016-07-17
Szybko pływające mieczniki automatycznie się oliwią   Yong   2016-07-16
Polityka klimatyczna Obamy jest gorączkowym chaosem   Lomborg   2016-07-14
Jak fregaty pozostają w powietrzu przez całe tygodnie   Coyne   2016-07-12
Chromosom jak szczotka, czyli co robi Ki-67   Łopatniuk   2016-07-09
Poznaj swoje wewnętrzne grzyby   Zimmer   2016-07-08
Kot Iriomote   Mayer   2016-07-07
100 milionów lat ozdabiania się śmieciami   Yong   2016-07-05
Jak ojcowskie mitochondria zostają zniszczone w embrionie   Coyne   2016-06-30
Pośledni zjadacze trucizn i niedoskonałości ewolucji   Zimmer   2016-06-29
Żabie maleństwa mają super szybki sposób ucieczki przed wężami   Yong   2016-06-27
Czy koty rozumieją prawa fizyki?   Coyne   2016-06-24
Jak nasz świat zewnętrzny zwrócił się do środka   Zimmer   2016-06-23
Larwy rybie upodobniają się do nieprzyjemnego, niejadalnego, bezwartościowego odżywczo zooplanktonu bezkręgowców   Coyne   2016-06-22
Zaskakująca historia świecących ryb   Yong   2016-06-21
Strętwa wyskakuje z wody, by porazić szokiem elektrycznym potencjalnego drapieżnika   Coyne   2016-06-19
Opuść warkocz, Roszpunko   Łopatniuk   2016-06-18
DNA Karola Wielkiego i nasza uniwersalna godność królewska   Zimmer   2016-06-17
Ta kałamarnica ma świecący cień do powiek, który działa jak płaszcz niewidzialności   Yong   2016-06-16
Fascynujący “nowy typ”, Dendrogramma, okazuje się być starym typem   Coyne   2016-06-15
Biotechnologia może usunąć brudne stopy z ulubionego piwa Ugandy   Ongu   2016-06-14
Żaba broni się: ukrywa, walczy lub jedno i drugie   Mayer   2016-06-11
Nareszcie odkryta mutacja krępaka nabrzozaka   Coyne   2016-06-10
Musimy pokonać tego komara zanim nas dopadnie   Ridley   2016-06-08
O niezwykłych pożytkach z żucia gumy   Łopatniuk   2016-06-04
Surykatki w tajemniczy sposób wiedzą, jak przerosnąć rywali   Yong   2016-06-03
Epigenetyka - Neil deGrasse Tyson wszystko pomylił   Coyne   2016-06-02
Czego się spodziewać, kiedy się spodziewasz   Zimmer   2016-05-30
Historia psów prześledzona przez rozprzestrzenianie zakaźnego raka psów   Yong   2016-05-29
Czy kruki mają teorię umysłu? Nowy eksperyment sugeruje, że “tak”   Coyne   2016-05-25
Dlaczego eugenika nie wróci   Ridley   2016-05-24
Ewolucja myszy wiejskiej i miejskiej   Zimmer   2016-05-23
Czy wyrostek robaczkowy jest narządem szczątkowym?   Coyne   2016-05-21
O porażkach wolności i lęku przed nauką   Dennett   2016-05-20
Obrona przez udawanie gąsienicy   Zimmer   2016-05-19
Jak ta ryba przeżywa w tyłku ogórka morskiego   Yong   2016-05-16
Maleńkim lisom na Wyspach Santa Barbara brakuje różnorodności genetycznej i strachu przed ludźmi     2016-05-15
Gdzie się wciska ta glista   Łopatniuk   2016-05-14
Ta roślina „krwawi” słodkim nektarem, by zwerbować mrówki-ochroniarzy   Yong   2016-05-11
Glifosat, szczepionka MMR i pseudonauka   Ridley   2016-05-07
Najnowsze drzewo życia: wiele nowych grup (wszystkie to bakterie), niektóre tajemnicze i zagadkowe   Coyne   2016-05-05
Jak przeżyć ukąszenie szybkiego, jadowitego, niszczącego ciało węża   Yong   2016-05-02
Ptaki na wyspach tracą zdolność latania   Yong   2016-04-30
Dlaczego małe ptaki wybierają życie w mieście   Yong   2016-04-22
Skamieniałość z latawcami – potomstwo czy foretyczne roztocze?   Piper   2016-04-21
Ojcem listonosz? No nie, nie listonosz- to był prywatny sekretarz premiera   Mayer   2016-04-18
Stawonóg sylurski ciągnął swoje potomstwo jak latawce   Coyne   2016-04-14
Czego programy przyrodnicze nie mówią o afrykańskich dzikich psach   Yong   2016-04-13
Pamiętajmy o wieszakach   Łopatniuk   2016-04-09
Mikroby jelitowe, które potrafią wyewoluować z wrogów w przyjaciół – i to szybko   Yong   2016-04-06
A co to takie włochate?   Łopatniuk   2016-04-02
Prawdziwy artykuł czy mistyfikacja jak z Sokala?   Coyne   2016-03-31
Ryba z biodrami   Mayer   2016-03-30
Mozaika i turban   Łopatniuk   2016-03-26
Dlaczego smoki z Komodo są jak cała kocia rodzina   Yong   2016-03-25
Widziane z Ugandy: Krytycy GMO szkalują Cornell, afrykański uniwersytet popularyzatorów nauki   Ongu   2016-03-23
To zwierzę rozdziera sobie twarz, żeby otworzyć usta   Yong   2016-03-21
Drozd z Okinawy i zasady zoogeografii   Mayer   2016-03-17
Gąsienica, która tworzy ochronny kask   Yong   2016-03-11
Czy ewolucja człowieka była nieunikniona?   Coyne   2016-03-08
Co z tą szyjką, czyli od wirusa do raka   Łopatniuk   2016-03-05
Życie towarzyskie zielonych robaczków   Yong   2016-03-04
12 podstawowych punktów biologii ewolucyjnej   Cobb   2016-03-02
Amerykańscy aktywiści na rzecz niedożywienia w Ugandzie   Ongu   2016-03-01
Czy pasożyt mózgu powoduje chorobliwy pociąg szympansów do lampartów?   Yong   2016-02-27
Ewolucja człowieka: zarośnięty brzeg   Cobb   2016-02-24
O rany! Kości zostały pomylone   Yong   2016-02-18
Minęło 40 lat od wydania „Samolubnego genu” – śmiała książka Richarda Dawkinsa ostała się próbie czasu   Ridley   2016-02-17
Ostateczna klęska teorii ewolucji     2016-02-15
A jednak chorują na raka    Łopatniuk   2016-02-13
Bez płuc i dobrze mu z tym   Naskręcki   2016-02-12
No to dlaczego zebra ma paski?   Coyne   2016-02-11
Motyle czterdzieści milionów lat przed motylami   Yong   2016-02-10
Tłuszcz nie sprzyja prostacie   Łopatniuk   2016-02-05
Dlaczego zebry mają paski Podpowiedź: nie dla kamuflażu   Coyne   2016-02-04
Las w twoich ustach   Yong   2016-02-03
Nie jesteśmy wszyscy neandertalczykami: tak postępuje nauka     2016-02-02
Dlaczego mamy alergie?   Zimmer   2016-01-28
Niezwykłe przyspieszenie języka kameleona   Coyne   2016-01-27
Mrówki wpisują plany architektoniczne w mury swoich budowli   Yong   2016-01-23
Zwariowany pająk podstępem skłania samice do kopulacji!   Coyne   2016-01-18
Zaskakująca ewolucja pieśni miłosnej   Yong   2016-01-15
Dlaczego egzaptacja jest niepotrzebnym terminem   Mayer   2016-01-13

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Land of the pure



świecące ryby



Lewica klania sie



Nis zgubic



Religia pieklo



Nienawisc



Niedożywienie w Ugandzie



Ewolucja nieunikniona



Starty z powierzchni



Niewolnictwo seksualne



Miłość teoretycznie przyzwoitych



Psy nie idą do Nieba



Problem zielonych strachów



Antysemiccy Żydzi



Nowy gatunek homininów na czołówkach gazet.



Moc Chrystusa zmusza cię


Technika, konsumeryzm i papież


W obronie pesymizmu



Tracąc moją religię?



Ewolucja pomogła im...



Konstytucyjni demokraci



PAP ma Alę, Ala ma Hamas


Homeopatia



Więcej żywności



Kiedy słowa zabijają?



Uprawy GMO



Zderzenie barbarii



Ateizm wśród czarnych



Turcja, kraj NATO



NaturalnoSc zycia



Podpala West Bank



How do we get to now



Uo, zaklinacz deszczu