Prawda

Wtorek, 19 lutego 2019 - 14:30

« Poprzedni Następny »


Jacy naprawdę byli neandertalczycy?


Steven Novella 2019-01-31


Stare idee umierają z trudem. Pierwszymi wymarłymi hominidami, jakich kości znaleziono, byli neandertalczycy, a nasze pojęcia o nich ukształtowały się w XIX wieku, czasie pełnym prymitywnych postaw wobec „prymitywnych” ludów. Tak się złożyło, że pierwszy znaleziony szkielet neandertalski należał do osobnika z silnym artretyzmem, co dawało mu przygarbiona postawę.

Kulturowy pogląd, że nasi najbliżsi krewni byli brutalni i prymitywni, zakorzenił się głęboko. Z pewnością  w ostatnim wieku znacznie złagodzono ten pogląd, ale nie wymazano go całkiem. Tymczasem paleontolodzy odkrywają coraz więcej dowodów, że neandertalczycy byli po prostu innym rodzajem ludzi. Byli w pełni dwunożni, a więc ich chód był nowoczesny. Byli solidniej zbudowani niż Homo sapiens, ponieważ byli zaadaptowani do epoki lodowej w Europie. Ale potężnej budowy nie należy mylić z prymitywnością.  


Profesor Clive Finlayson, dyrektor Gibraltar Museum, komentował niedawno na stronie internetowej BBC, gdzie argumentował przeciwko temu przestarzałemu patrzeniu na naszych najbliższych kuzynów. Wskazuje on, że ten wypaczony pogląd na neandertalczyków wpływa nie tylko na ich percepcję w społeczeństwie, ale także na naukowe myślenie. Wiele jest założeń o wyższości Homo sapiens i o tym, że zastąpiliśmy neandertalczyków przez bezpośrednią konkurencję.


Odbija to także częste błędne pojęcie o samej ewolucji, że „przetrwanie najlepiej przystosowanych” jest tym, co zawsze determinuje, który gatunek przetrwa i dotyczy tego, który jest bardziej rozwinięty i lepszy. Finlayson wskazuje, że nie możemy lekceważyć czynnika jakim jest łut szczęścia, który w rzeczywistości często może dominować. Homo sapiens może nie byli obiektywnie lepsi od neandertalczyków w żaden konkretny sposób, ale byli po prostu lepiej zaadaptowani do zmieniającego się środowiska. Solidność budowy neandertalczyków, korzystna podczas okresów lodowcowych, mogła być przeszkodą w ocieplającym się klimacie. Homo sapiens mogli po prostu odziedziczyć lepszą kombinację cech na ten okres czasu.  


Ludzie współcześni mogli mieć jakieś obiektywne przewagi, ale to nie powinno być naszym założeniem tylko dlatego, że przetrwali. Musimy także wziąć pod uwagę, że obecni Europejczycy mają około 2% neandertalskiego DNA.  To oznacza, że było znaczące krzyżowanie się między ludźmi i neandertalczykami. W rzeczywistości, niektórzy naukowcy nadal utrzymują, że byliśmy tym samym gatunkiem.    


Ponadto musimy zdać sobie sprawę z tego, że „ludzie kontra neandertalczycy” jest fałszywą dychotomią. Przez ostatnie 100 tysiącleci w Europie i w Azji było prawdopodobnie wiele podgatunków. Na przykład, Denisowian znamy tylko z ograniczonych próbek, z których  byliśmy w stanie zdobyć DNA. Obecnie mamy trzy rodzaje dowodów, które wskazują na obecność gatunków hominidów w owym czasie – narzędzia, kości i DNA. Finlayson podkreśla, że zbyt często zakładamy, że dany zestaw narzędzi był używany przez konkretny gatunek, ale te założenia nie są dobrze podbudowane dowodami.  


Jest możliwe, że istniało kontinuum subpopulacji i kultur mieszających się w całej Europie i Azji. Prawdopodobnie żadna prosta opowieść, taka jak ta o wyższości człowieka współczesnego i jego pełnej dominacji, nie jest prawdziwa. W miarę jak znajdujemy więcej kawałków tej układanki jedyną rzeczą, co do której możemy być pewni, jest to, że mamy bardzo mało kawałków całości. W miarę wyłaniania się coraz większych części obrazu jest prawdopodobne, że to wszystko okaże się dużo bardziej złożone.


Być może przypadkowo BBC ma także inny artykuł raz jeszcze przypisujący neandertalczykom większe zdolności niż sądzono wcześniej. Badacze przyjrzeli się zachowanym dzidom drewnianym, które liczą 300 tysięcy lat i są kojarzone z neandertalczykami. Zakładano, że neandertalskie dzidy nadawały się tylko do dźgania, ale nie do rzucania. Badacze dali jednak repliki miotaczom oszczepów i odkryli, że potrafią oni trafić w cel z wystarczającą celnością i siłą, by zabić duże zwierzę z odległości 20 metrów. To oznaczałoby, że neandertalczycy byli bardziej wszechstronnymi i niebezpiecznymi myśliwymi niż sądzono dotąd.


W poprzednich badaniach dawano dzidy do rzucania niewytrenowanym ludziom. Jest możliwe, że dzisiejsi miotacze oszczepów nie są doskonałą analogią do neandertalskich myśliwych, ale niewytrenowani ludzie są jeszcze gorszą analogią. Zwalista figura neandertalczyków mogła czynić ich mniej zwinnymi, ale byli silni. Prawdopodobnie można bezpiecznie założyć, że myśliwy miał wielką praktykę, a więc był bliższy wytrenowanego miotacza niż niewytrenowanego. A co najmniej to obecne badanie pokazuje górną granicę potencjału samej broni. Nawet jeśli te dzidy były śmiertelne na odległość 10 metrów, to wystarczy, by skradający się myśliwy miał zdobycz. 


Uwielbiam sytuacje, kiedy dowody zmuszają nas do zmiany przyjętych z góry założeń, a to zdecydowanie jest jeden z takich wypadków. Zrozumienie ewolucji oznacza posiadanie bardziej zniuansowanego i złożonego poglądu niż proste „przetrwanie najlepiej przystosowanych”. Musimy być także sceptyczni wobec upraszczających koncepcji tego, co „nowoczesne” i tego, co „prymitywne”. Wreszcie, sam fakt wymarcia nie sugeruje niższości lub słabości. Jak dotąd wszystkie gatunki w końcu wymierają. W dużej mierze jest to kwestia czasu i szczęścia. Jest tak, ponieważ wiele adaptacji nie jest obiektywnie lepsza, a tylko pasuje lepiej do lokalnej niszy, włącznie z wszelkiego rodzaju kompromisami. Ewolucja nie może zobaczyć przyszłości, a więc często jest tak, że adaptacje, które są w danym okresie przydatne, z czasem prowadzą do wymarcia.  


Na przykład, dodo straciły zdolność latania, ponieważ jej po prostu nie potrzebowały. Latanie jest bardzo kosztowne i zarzucenie go ma pełen ewolucyjny sens, chyba że dostarcza tak znaczącej korzyści w przetrwaniu, że warte jest olbrzymiej inwestycji kalorycznej. Ale te naciski ewolucyjne nie mogły przewidzieć przybycia ludzi i ich nieodłącznych towarzyszy, szczurów. Biedne dodo, składające jaja na ziemi, były bardzo narażone na tych nowych drapieżców. Nie czyni ich to gorszymi ani bardziej prymitywnymi, a tylko pechowymi.   


Także neandertalczycy mogli po prostu mieć pecha. Selekcyjne naciski adaptowały ich do jednego klimatu, a potem przyszedł inny klimat oraz gatunek, który próbował zająć tę samą niszę, a miał cechy lepsze do funkcjonowania w nowym klimacie. Także wtedy krzyżowali się i rozdzielili na liczne podgatunki. Mogli także mieć wspólną kulturę, a więc i narzędzia. Nie wiemy dokładnie, co się zdarzyło, ale wiemy wystarczająco dużo, by pozbyć się uproszczonych założeń, cofnąć o krok i zebrać więcej dowodów.   


Rethinking Neanderthals

25 stycznia 2019

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska

 



Steven Novella 

Neurolog, wykładowca na Yale University School of Medicine. Przewodniczący i współzałożyciel New England Skeptical Society. Twórca popularnych (cotygodniowych) podkastów o nauce The Skeptics’ Guide to the Universe. Jest również dyrektorem Science-Based Medicine będącej częścią James Randi Educational Foundation (JREF), członek Committee for Skeptical Inquiry. (CSI) oraz członek założyciel Institute for Science in Medicine. Prowadzi blog Neurologica.

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 906 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Triasowy mięsak, czyli praprzodkowie żółwi też chorowali na nowotwory   Łopatniuk   2019-02-16
Co nauka może powiedzieć pani Ocasio-Cortez o klimacie   Lomborg   2019-02-15
Kury produkujące leki   Novella   2019-02-14
Rak w raku i przerzut w przerzucie   Łopatniuk   2019-02-09
Prawo niezamierzonych konsekwencji   Novella   2019-02-07
Czy świat rzeczywiście staje się biedniejszy? Odpowiedź Stevena Pinkera   Coyne   2019-02-06
Maniok o wysokiej zawartości żelaza i cynku może poprawić odżywianie i zdrowie w Afryce Zachodniej     2019-02-05
Dalszy spadek zgonów z powodu raka   Novella   2019-02-04
Dokopywanie nauce przez dwóch naukowców i filozofa   Coyne   2019-02-01
Jacy naprawdę byli neandertalczycy?   Novella   2019-01-31
Żywność GM i zmiana opinii   Novella   2019-01-29
Wojny o Oświecenie: kilka refleksji o Enlightenment Now, w rok później   Pinker   2019-01-25
Dunning Kruger a opozycja wobec GMO   Novella   2019-01-23
Nasza pamięć cofa się   Nivella   2019-01-21
Niezrozumienie efektu Dunninga-Krugera   Novella   2019-01-18
Szarlataneria finansowana przez społeczność internetową   Novella   2019-01-16
Nowa duża salamandra ze Stanów Zjednoczonych   Mayer   2019-01-10
Kwitnące rośliny pozostają zdolne do życia po przejściu przez przewód pokarmowy ptactwa wodnego   Coyne   2019-01-07
Radykalne poglądy polityczne korelują z marnym metapoznaniem   Novella   2019-01-05
Nareszcie: owocowy gospodarz dzikiej Drosophila melanogaster   Coyne   2019-01-02
Z końcem roku   Łopatniuk   2019-01-01
Psychologia globalnego pesymizmu   Ridley   2018-12-26
Wiara w Świętego Mikołaja   Novella   2018-12-25
Brudna pardwa górska   Lyon   2018-12-24
Lotosowe szaleństwo   Łopatniuk   2018-12-22
Intrygujące zajęcia na Princeton University   Coyne   2018-12-19
Aktywność umysłowa nie zapobiega osłabieniu umysłowej sprawności   Novella   2018-12-15
Musi się potępić akademicki mobbing uczonego     2018-12-14
Dlaczego sądy nie powinny rozstrzygać o nauce     2018-12-13
Dziennikarze  nie rozumieją nowego raportu USA o klimacie   Lomborg   2018-12-12
Kilka myśli o altruizmie   Coyne   2018-12-10
Nauka nie jest twoim wrogiem   Pinker   2018-12-08
Czy poparcie przez celebrytę może skłonić ludzi do zaakceptowania ewolucji?   Coyne   2018-12-07
Dominujący indyk i jego popisy   Lyon   2018-12-04
Dlaczego kocie języki są kolczaste?   Coyne   2018-12-01
Hiszpania dąży do zakazania alternatywnej medycyny   Novella   2018-11-30
Inżyneria fotosyntezy i jej przeciwnicy   Novella   2018-11-27
Mój list do Darwina   Coyne   2018-11-26
Zapuszczenie   Łopatniuk   2018-11-24
Nowa praca potwierdza sześć podgatunków tygrysa   Coyne   2018-11-21
Nawigacja może być fundamentalna dla myślenia   Novella   2018-11-20
Zrezygnowanie z hamburgerów nie uratuje planety   Lomborg   2018-11-16
Echinacea nie działa na przeziębienie   Novella   2018-11-15
Laserowe skanowanie Archeopteryxa   Novella   2018-11-10
Apoptoza całego ciała   Dennett   2018-11-09
Głębota i polityka pseudogłębi   Hughes   2018-11-08
Niewydolność wątroby spowodowana ekstraktem z zielonej herbaty   Novella   2018-11-06
Skąd wiemy, że niemal wszyscy neandertalczycy byli praworęczni?   Coyne   2018-11-05
Co nam daje psychologia ewolucyjna?   Flock   2018-11-01
Problemy z organiczną żywnością i badaniem raka   Novella   2018-10-31
Geny, które wpływają na ludzką inteligencję i osobowość   Ridley   2018-10-30
Dławiący problem   Łopatniuk   2018-10-27
Niepoprawna ludzkość znowu poprawiona   Koraszewski   2018-10-26
Neandertalskie kości w Chorwacji   Coyne   2018-10-25
Światowa Organizacja Zdrowia udziela poparcia szarlatanerii   Novella   2018-10-24
Socjologia. Uwagi o nauce zaangażowanej   Koraszewski   2018-10-22
Daj ać ja pobruszę …   Łukaszewski   2018-10-20
Opieka zdrowotna neandertalczyków   Novella   2018-10-17
Łez kamienie   Łopatniuk   2018-10-13
Akademicki skandal: troje badaczy umyślnie publikowało fałszywe artykuły o „badaniach żałości”, by pokazać fatalne standardy akademickie w naukach społecznych   Coyne   2018-10-12
Skuteczny kontra patologiczny altruizm   Anomaly   2018-10-10
Czas powiedzieć stop pseudonauce o GMO   Novella   2018-10-02
Trochę inny rak wątroby   Łopatniuk   2018-09-29
Najwcześniejsze znane zwierzę?   Coyne   2018-09-27
Organiczne rolnictwo nie jest najlepsze   Novella   2018-09-24
Ateista z chwilową luką w pamięci i w szoku niewolnictwa   Dawkins   2018-09-21
Stereotypy są często szkodliwe a zarazem poprawne   Shpancer   2018-09-21
Atak “doktorostwa Wolfson” na rodziców chłopca, który zmarł na koklusz     2018-09-20
Probiotyki – to skomplikowane   Novella   2018-09-13
Przesądy i złudzenie kontroli   Novella   2018-09-11
Antyszczepionkowcy - pielęgniarka lub lekarz nie powinni opiekować się dziećmi     2018-09-10
Francuski uniwersytet wyrzuca homeopatię   Novella   2018-09-08
Plastry uśmierzające ból z Luminas: gdzie słowa „kwantum” i „energia” w rzeczywistości znaczą „magia”     2018-09-07
Odkryto nowy rodzaj neuronów u ludzi   Novella   2018-09-06
Epigenetyka: powrót Lamarcka? Nie tak szybko!   Coyne   2018-09-05
Przejściowe formy przodków żółwia   Novella   2018-09-03
Recenzja nowej książki Davida Quammena o drzewach ewolucyjnych (i porównanie z innymi recenzjami)   Coyne   2018-09-01
Dlaczego jedne sowy mają kępki piór na uszach, a inne nie?   Lyon   2018-08-30
Psychoaktywny lek i doświadczenie śmierci   Novella   2018-08-29
Samce koników morskich, które są ciężarne, redukują inwestycję w potomstwo, jeśli widzą seksowną samicę   Coyne   2018-08-28
Uderzające podobieństwo: rewolucyjne wyniki badań nad bliźniętami   Dynesen   2018-08-27
Ale tego wija lepiej zostaw w spokoju   Łopatniuk   2018-08-24
Ile jest ziemi nadającej się pod uprawę?   Novella   2018-08-22
Więcej o szarlatanerii komórek macierzystych   Novella   2018-08-18
Kontrolowane próby szczepionek   Novella   2018-08-15
Ogniska odry w Brooklynie w 2013 r.: Badanie kosztów antyszczepionkowej pseudonauki     2018-08-14
Uprzednie doświadczenie wpływa na to, co widzimy   Novella   2018-08-11
Efekt Krugera-Dunninga, antyszczepionkowcy i arogancja ignorancji     2018-08-09
Nowe zastosowania zużytych filtrów do dializy   Blum   2018-08-07
Puszczyk mszarny   Lyon   2018-08-06
Oprzeć się wiatrom - dobór naturalny, huragany i jaszczurki   Mayer   2018-08-04
Unia Europejska odrzuciła uprawy z edytowanym genomem   Ridley   2018-08-03
Spojrzenie na ruch anty-GMO   Novella   2018-08-02
Tajemne życie morskich ptaków   Ridley   2018-08-01
Więcej dowodów przeciwko „epigenetycznie” dziedziczonym i środowiskowo wprowadzonym zmianom w DNA   Coyne   2018-07-31
Usterka w Matriksie   Novella   2018-07-27
Czy współczesny Homo sapiens wyewoluował w różnych częściach Afryki?   Coyne   2018-07-24
Pandemie, szczepienia, i kuracja mleczna profesora Jastrebowa   Turski   2018-07-21
Sóweczka dwuplamista   Lyon   2018-07-20
Lucyfer, którego wymyślił Zimbardo. O konsekwencjach stanfordzkiego eksperymentu więziennego i skandalu, którego stał się obiektem   Witkowski   2018-07-19

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica



Arabowie



Roboty będą uprawiać ziemię



Sumienie, czyli moralność bez smyczy



Skomplikowana ewolucja



Argument neuroróżnorodności



Nowe badanie pamięci długotrwałej



Ściganie bluźnierstwa



Ryby jaskiniowe



Autyzm



Od niepamiętnych czasów



Tunezyjczycy przeciw złemu prawu



Drugie prawo termodynamiki



Pochwała ignorancj



Mistyfikacja Sokala



Intronizacja Chrystusa


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk