Prawda

Sobota, 27 lutego 2021 - 11:47

« Poprzedni Następny »


Dlaczego dynie i kabaczki nie wymarły


Ed Yong 2015-11-25


Dynie nie powinny istnieć. Ani kabaczki, tykwy czy cukinie. Te powszechne na naszych stołach warzywa są częścią grupy roślin zwanych Cucurbita, których przodkowie byli bardzo gorzcy i chronieni twardą skórą. Polegały na dużych zwierzętach, takich jak mamuty, by rozbijały je i rozprzestrzeniały ich nasiona. Kiedy zaś te wielkie zwierzęta wymarły, kabaczki powinny były pójść w ich ślady.

Logan Kistlerz Pennsylvania State University uważa, że były tego bardzo bliskie. Populacja zaczęła maleć i dzielić się. Uniknęły wymarcia tylko przez stworzenie nowego związku partnerskiego z jedynym zwierzęciem o właściwych cechach, by pomagać szerzyć się ich nasionom – z nami.


Kiedy ludzie udomowili dynie, nieumyślnie hodowaliśmy je, by były większe, łatwiejsze do otwarcia i znacznie smaczniejsze. Ich dzikie odpowiedniki bardzo się różnią od nich, mówi Kistler. „Są około jednej piątej ich wielkości i mają bardzo twardą skórkę. Rozcięcie ich jest całkiem trudnym zadaniem. I są potwornie gorzkie. Obrzydliwe i niejadalne. Jeśli kiedykolwiek miałeś ogród i wyrósł ci nieco dziwny ogórek, który był niewiarygodnie gorzki, to było to z powodu związków znajdujących się w jego dzikim odpowiedniku”.


Smak pochodzi od obronnych składników chemicznych zwanych kukurbitacynami, zabójczych dla małych ssaków, które próbują skusić się ich zjedzeniem. Są wystarczająco mocne, by spowodować chorobę lub zabić owcę a nawet krowę, która w rozpaczliwej sytuacji zabiera się za ich jedzenie. Z niewieloma wyjątkami tylko największe ssaki mogą jeść te rośliny, bo ich duże ciała mają większą zdolność tolerowania lub rozkładania tych trucizn. Dzisiaj robią to słonie. I wiemy, że robiły to również mastodonty, bo znaleziono nasiona dyni w skamieniałym łajnie mastodonta, liczącym 30 tysięcy lat.


Wszystko to jest związane z popularną tezą, zaproponowaną w 1981 r. przez Daniela Janzena i Paula Martina, że nasiona wielu owoców Nowego Świata były roznoszone przez wymarłe już megabestie. Te rośliny, włącznie z awokado i czekoladą, są “anachronizmami ewolucyjnymi”, trzymającymi się istnienia w świecie pozbawionym ich starodawnych partnerów.  


Kiedy Kistler usłyszał o nasionach dyni w łajnie mastodonta, zaczął zastanawiać się, czy te rośliny także są widmami ewolucji. Żeby to sprawdzić, zebrał próbki dyń z wykopalisk archeologicznych i porównał ich DNA z DNA współczesnych roślin, zarówno dzikich, jak udomowionych.


Odkrył, że ludzie udomowili różne linie dyń przy co najmniej trzech okazjach w obu Amerykach, zaczynając około 10 tysięcy lat temu. Wydaje się, że niektóre grupy, włącznie z podgatunkiem pepo, który obejmuje cukinie i dynie, w stanie dzikim wymarły. Inne, takie jak podgatunek fraterna, nadal istnieją w stanie dzikim, ale tylko w ograniczonych regionach. A jeszcze inne, włącznie z trzema dzikimi gatunkami, są tak do siebie podobne, że prawdopodobnie reprezentują jedną populację, która rozdzieliła się niedawno.


Wszystkie te wzory sugerują, że rodzaje dzikich dyń skurczyły się, podzieliły i czasami zniknęły w ciągu ostatnich dziesięciu tysięcy lat, od kiedy ostatnie gigantyczne ssaki wyciągnęły kopyta. Częściowo dlatego, że te zwierzęta pasły się, skubały, deptały, wykorzeniały i przekształcały otaczającą roślinność, tworząc zróżnicowana mozaikę nisz, gdzie dobrze czuły się rośliny takie jak dynie. Kiedy zniknęły megabestie, Ameryki stały się bardziej jednolite i dynie zostały wyparte.


Trudniej im było również rozprzestrzeniać swoje nasiona. Starzy roznosiciele zniknęli i najbardziej prawdopodobnymi następcami były małe gryzonie o urozmaiconej diecie, które mogłyby przegryźć się przez twardy owoc i przenieść nasiona na nowe miejsca. Kistler odkrył jednak, że te właśnie zwierzęta najbardziej odpycha gorzki smak dyń. W porównaniu do większych zwierząt, takich jak słonie i nosorożce, mniejsze, takie jak myszy i ryjówki mają znacznie więcej genów TAS2R, które pozwalają im na wyczuwanie smaku gorzkich związków.


Ma to sens: małe, niewybredne zjadacze natkną się na szeroki wachlarz toksycznych chemikaliów w swoim pokarmie i będą na nie bardziej podatne. Opłaca się im więc wykrywać tak wiele takich substancji, jak to możliwe. Ale to zła wiadomość dla nękanych kłopotami dyń.


Także ludzie nie mogą znieść kukurbitacyn. Pechowcy, którzy połknęli wysokie ilości tych chemikaliów zachorowali na poważną chorobę biegunkową nazwaną Toxic Squash Syndrome. Być może jednak jacyś pradawni łowcy-zbieracze umieli znajdować pojedyncze dynie, które dawały niższe lub dające się tolerować poziomy. Po zjedzeniu takiej rośliny, wypluwali pestki, niechcący rozsiewając szczepy bardziej nadające się do konsumpcji.  


Szczegóły tego procesu nie są znane, ale wyniki są wyraźne: dynie znalazły zbawienie poprzez udomowienie. „Stworzyły symbiotyczny związek z ludźmi, którzy działali jako rozsiewacze i dostarczali środowiska do wzrostu – mówi Kistler. – Stały się także bardziej jadalne, a ich skórka stała się miększa”. Według tego poglądu, udomowienie nie było czymś, co zdarzyło się dyniom, ale było procesem, którego były aktywną częścią. Nie jest to sytuacja, w której ludzie rozszerzali swoje panowanie nad naturą, ale natury, która nas wykorzystała.


Why pumpkins and squashes arent extinct

Not Exactly Rocket Science, 16 listopada 2015

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Ed Yong 


Mieszka w Londynie i pracuje w Cancer Research UK. Jego blog „Not Exactly Rocket Science” jest próbą zainteresowania nauką szerszej rzeszy czytelników poprzez unikanie żargonu i przystępną prezentację.
Strona www autora


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 1194 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Nikczemne grzyby naśladują kwiaty trawy, by ułatwić własne rozmnażanie się   Coyne   2021-02-26
Co zabiło megafaunę Ameryki Północnej?   Novella   2021-02-25
Stresy i nowe szczepy wirusa   Ridley   2021-02-12
EWOLUCJA wirusa Covid-19   Coyne   2021-02-10
Czy „toksyczna kobiecość” jest główną przyczyną bojów o społeczną sprawiedliwość?   Coyne   2021-02-08
Najmniejszy gad (i owodniowiec) świata: BARDZO mały kameleon   Coyne   2021-02-05
Dlaczego kocimiętka i matatabi doprowadzają koty do szaleństwa? Grupa badaczy mówi, że te rośliny mogą chronić je przed komarami   Coyne   2021-02-02
Bądźcie sceptyczni wobec wideo pokazujących “skutki uboczne” szczepionki   Novella   2021-01-28
Szaleństwo odnawialnej energii   Ridley   2021-01-23
Głębia ludzkiej historii   Novella   2021-01-19
Dlaczego szczepionki mRNA mogą zrewolucjonizować medycynę?   Ridley   2021-01-02
Szczepionka mRNA na koronawirusa: świadectwo ludzkiej pomysłowości i mocy nauki   Coyne   2021-01-01
Dziwaczny rodzaj rasistowskiego patriarchatu   Arora   2020-12-31
Centrala muszek owocowych: Bloomington Drosophila Stock Center   Coyne   2020-12-29
Pierwszy raport o używaniu narzędzi przez pszczoły: rodzimy gatunek używa grudek łajna, by odeprzeć drapieżne szerszenie   Coyne   2020-12-23
Nie – żadne chi nie istnieje   Novella   2020-12-21
Moc nauki dostarczyła najlepszej możliwej wiadomości w tym koszmarnym roku   Ridley   2020-12-18
Szczątkowa cecha ptaków, która mogła być funkcjonalna u przodków: zdalne wyczuwanie drgań dziobem (nadal czynne u kiwi)   Coyne   2020-12-16
Paradoks wielce niedoskonałego dobra   Koraszewski   2020-12-11
Nasiona roślin ewoluują, by upodobnić się odchodów antylopy, a oszukane żuki gnojowe odtaczają i zagrzebują nasiona   Coyne   2020-12-10
AI – asystent lekarza   Novella   2020-12-09
Czy problem zwijania białka został rozwiązany?   Coyne   2020-12-05
„Gryzoń skunksowy”, który żuje trujące rośliny i wypluwa truciznę na swoje futro   Coyne   2020-12-02
Intensywne zbieranie leczniczej rośliny przez ludzi prowadzi do ewolucji nowych kolorów liści i kwiatów   Coyne   2020-11-28
Jak ewoluuuje altruizm?   Coyne   2020-11-25
Filozof zainfekowany efektem potwierdzenia wyjaśnia, dlaczego ewolucja dowodzi Boga   Coyne   2020-11-23
Według nowych badań są cztery gatunki pingwinów białobrewych, a nie tylko jeden   Coyne   2020-11-19
Gra w łajdactwo, by zrozumieć łajdaków   Novella   2020-11-18
Ewolucja psów   Novella   2020-11-09
Genomowa i ewolucyjna analiza wymarłego kota szablozębnego   Coyne   2020-10-31
Zakład Simon-Ehrlich po 40 latach   Gale L. Pooley   2020-10-23
Używające narzędzi mrówki budują struktury, by spijać roztwór cukru w pojemnikach, nie topiąc się   Coyne   2020-10-22
Czego pandemia nauczyła nas o nauce?   Ridley   2020-10-19
Przeddarwinowscy “darwiniści”   Berry   2020-10-16
Covid 19 może przejmować kontrolę nad receptorami bólu, uśmierzając ból i podnosząc szerzenie się choroby: możliwy rezultat doboru naturalnego   Coyne   2020-10-15
Znowu wrzawa, że “teoria ewolucji wywrócona”, ale jak zwykle, robią z igły widły   Coyne   2020-10-13
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 4. Rzekome znaczenie dryfu genetycznego w ewolucji   Coyne   2020-10-09
Chromosomy Y ludzi, neandertalczyków i denisowian   Novella   2020-10-08
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 3. Rzekome znaczenie epigenetyki w ewolucji   Coyne   2020-10-07
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 2. Rzekome nieistnienie gatunków   Coyne   2020-10-05
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 1. Genetyczna plastyczność    Coyne   2020-10-03
“New Scientist”: Darwin jednak miał rację    Coyne   2020-10-01
Uprawy GMO i wzrost plonów   Novella   2020-09-28
Książka o psychologii ewolucyjnej, która pokazuje wartość tej dziedziny – ale nie wartość memów   Coyne   2020-09-22
Przyjemności seksu i jagód   Ridley   2020-09-18
Czy można falsyfikować naukowe teorie? Naukowiec odpowiada, że “nie”   Coyne   2020-09-12
Naukowe pismo “Nature” przystaje do Przebudzonych twierdząc, że zarówno płeć, jak gender są niebinarne   Coyne   2020-09-09
Wybór ostatecznej wolności   Witkowski   2020-09-07
Polio zlikwidowane w Afryce   Novella   2020-09-05
Czy wyrazy ludzkiej twarzy są uniwersalne w okazywaniu emocji?   Coyne   2020-09-02
Barwny erudyta J.B.S. Haldane   Coyne   2020-08-28
Modelowanie zbijania się pingwinów cesarskich w gromadę: każdy dostaje równie dużo ciepła   Coyne   2020-08-25
Jak algorytmy wpływają na twoje życie   Novella   2020-08-24
Z okazji dziewięćdziesiątych urodzin Thomasa Sowella   Jacoby   2020-08-22
Prawdziwie długa szyja: 6-metrowy wodny gad z triasu z szyją długości 2,7 metra   Coyne   2020-08-19
Wątrobiane duszki   Novella   2020-08-17
Rozrzedzanie krwi bez groźby krwawienia   Novella   2020-08-14
Nowy raport: Bakteria po stu milionach lat nadal żywa!   Coyne   2020-08-08
Modlitwa to nie jest lekarstwo   Nowella   2020-08-07
Maleńki, 10-centymetrowy dinosaur, który zjadał owady   Coyne   2020-08-06
Piękny skoczek, który upodabnia się do mrówki   Coyne   2020-08-03
Urodziny Rosalind Franklin!   Cobb   2020-07-31
Kondor wielki: ptak, który rzadko kiedy macha skrzydłami   Coyne   2020-07-28
Czy ludzie byli w Nowym Świecie ponad 30 tysięcy lat temu?   Coyne   2020-07-26
Oszaleć na punkcie nietoperzy w czasach korony i politykierstwa   Collins   2020-07-25
Dwa gatunki dały zdolną do życia hybrydę, mimo że rozeszły się 150 milionów lat temu   Coyne   2020-07-23
Niccolo Tartaglia jego tajemnica   Jacoby   2020-07-20
Akcja afirmatywna w wieloetnicznym narodzie   Hyams   2020-07-17
Dekolonizacja ewolucji (i Darwina) była nieunikniona   Coyne   2020-07-15
Filtr mózgu (czyli czego nie widzimy)   Novella   2020-07-14
Homeopatia jest bezwartościowa a czasami szkodliwa   Novella   2020-07-10
Pięć błędnych wyobrażeń o ewolucji: jedno jest wątpliwe, jedno niesłuszne   Coyne   2020-07-08
Wiecznie kurczący się tranzystor i wynalezienie Google   Ridley   2020-07-06
Postmodernizm: filozofia, która stoi za naszymi wojnami kulturowymi i postępującym nihilizmem   Hill   2020-07-02
Bodźce do innowacji w końcu pokonają COVID-19   Ridley   2020-06-27
Maleńkie stworzenia morskie budują olbrzymie, fantastyczne domy, by chronić się i zdobywać pokarm   Coyne   2020-06-25
Rośliny uprawne z edytowanym genomem pomagają farmerom i środowisku   Ridley   2020-06-20
Czy klucz do COVID można znaleźć w rosyjskiej pandemii?   Ridley   2020-06-18
Skąd więc wziął się ten wirus?   Ridley   2020-06-16
Nowe dane o tym, jak działają grzyby „mrówek zombie”   Coyne   2020-06-15
Czy brytyjski naukowy establishment popełnił największy błąd w historii?   Ridley   2020-06-13
Błysk światła w mroku   Sheagren   2020-06-12
Poczucie pewności napędza efekt potwierdzenia   Novella   2020-06-08
Czy możemy zobaczyć osobowość?   Novella   2020-06-05
Rozwiązanie dla obecnego kryzysu   Ridley   2020-06-02
Lokalizacja funkcji wykonawczych   Novella   2020-05-30
Przestańcie wierzyć w naukę   Greenfield   2020-05-28
Ewolucyjne korzenie sztuki   Koraszewski   2020-05-27
Innowacji nie można wymusić, ale można je zdławić   Ridley   2020-05-26
Stymulowanie kory wzrokowej   Novella   2020-05-23
Pora na telemedycynę   Novella   2020-05-19
Czy mrożącą krew w żyłach prawdą jest, że decyzja o zamknięciu społeczeństwa opierała się na luźnych matematycznych spekulacjach?   Ridley   2020-05-15
MMR jest bezpieczna i skuteczna   Novella   2020-05-14
Odporność stada na fakty   Koraszewski   2020-05-13
O COVID wiemy wszystko – i nie wiemy niczego   Ridley   2020-05-12
Nanotechnologia zastosowana do leczenia choroby Alzheimera   Novella   2020-05-11
COVID-19 – To są szkody   Novella   2020-05-05
Nadmiar teorii wszystkiego   Koraszewski   2020-05-04
Zawodnicy – i trudności – w wyścigu do wyleczenia COVID   Ridley   2020-04-30
Psychologia sprzeciwu wobec szczepień   Novella   2020-04-25

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa



 Palestyńskie weto



Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk