Prawda

Piątek, 3 kwietnia 2020 - 22:10

« Poprzedni Następny »


Dzień był krótszy 70 milionów lat temu


Steven Novella 2020-03-20


Co wymarły mięczak ma wspólnego z Księżycem? To jest jedna z tych zdumiewających historii naukowych, która wiąże wiele dyscyplin i linii dowodowych w jedną, elegancką narrację. W tym wypadku, szczegółowa analiza liczącej 70 milionów lat muszli mięczaka dała naukowcom decydującą informację, która pomogła im wymodelować układ Ziemia-Księżyc.


Zacznijmy od Księżyca – astronomowie wiedzą, że Księżyc odsuwa się od Ziemi w stałym tempie 3,82 centymetra rocznie. Możemy to dokładnie zmierzyć, ponieważ misja Apollo zostawiła na powierzchni Księżyca reflektory rogowe i możemy odbijać lasery od tych reflektorów, i mierzyć czas ich podróży tam i z powrotem. Ponieważ naukowcy znają także dokładnie wyliczoną prędkość światła mogą użyć czasu tej podróży, by wyliczyć dokładną odległość między laserem na Ziemi a reflektorem na Księżycu.  


Dlaczego Księżyc odsuwa się od Ziemi? Wyjaśnienie w jednym słowie – pływy. Siły pływowe z nieodległych, dużych obiektów powodują tworzenie się wybrzuszenia. Znamy dobrze to zjawisko z powodu wybrzuszeń w oceanie, spowodowanych głównie przez Księżyc (i w mniejszym stopniu przez Słońce), które lokalnie odbieramy jako przypływy i odpływy morza. Pływowe wybrzuszenie Ziemi wyprzedza nieco Księżyc na jego orbicie, ponieważ Ziemia obraca się szybciej niż Księżyc. To wyprzedzające wybrzuszenie lekko szarpie Księżycem, wypychając go na wyższą orbitę, dalej od Ziemi. Jest to przekazaniem pędu z Ziemi na Księżyc via grawitacja, co nie tylko dalej odsuwa Księżyc, ale spowalnia obrót Ziemi (i pozostaje zachowany moment pędu).

 

To samo działa się w drugą stronę – pływowe wybrzuszenie na Księżycu także odpychało Ziemię, spowalniając jej obrót aż do czasu powstania obrotu synchronicznego Księżyca i Ziemi. Dlatego ta sama strona Księżyca zawsze jest skierowana ku Ziemi. To stosuje się do wszystkich planet, które są bliskie swojej gwiazdy rodzicielskiej. Znajdujemy wiele planet pozasłonecznych, które są blisko swoich gwiazd i jest prawdopodobne, że wszędzie jest obrót synchroniczny, który powoduje, że zwracają się do słońca tą samą stroną.

 

No dobrze, ale istnieje matematyczny problem z modelem Ziemia-Księżyc. Jeśli ekstrapolujemy w przeszłość, zakładając stałe tempo odsuwania się Księżyca, to wychodzi nam, że Księżyc był częścią Ziemi 1,4 miliarda lat temu. Z innych dowodów (takich jak datowanie skał Księżyca) wiemy jednak, że Księżyc prawdopodobnie liczy 4,5 miliarda lat. Jasne jest więc, że odsuwanie się Księżyca od Ziemi przyspieszyło i nie jest stałe. Gdybyśmy tylko mogli dokładnie zmierzyć długość dnia w odległej przeszłości, moglibyśmy włączyć to do naszych modeli układu Ziemia-Księżyc i wszystko wyprostować. Tutaj właśnie do opowieści wkraczają mięczaki.


Właściwie, zanim dojdziemy do mięczaków: naukowcy już byli w stanie ocenić liczbę dni w roku przez liczenie kręgów koralowców. Koralowce codziennie składają warstwę węglanu wapnia i skamieniałe koralowce zachowują linie codziennego wzrostu. Istnieją także sezonowe różnice, które pozwalają na określenie roku – można więc policzyć liczbę dni w pradawnym roku. Długość roku jest stała w czasie, więc to pozwala także naukowcom wyliczyć długość dnia.

 

A więc to nowe badanie nie jest całkowicie nowe, ale jest nową i bardziej precyzyjną techniką i skupia się na innym zwierzęciu Torreites sanchezi, małży z rzędu rudystów (patrz ilustracja powyżej). Piszą oni:

Kombinacja liczenia warstw, analizy widmowej chemicznej cykliczności i liczenia chemicznych warstw pokazuje, że rudysty strącały 372 dzienne warstewki rocznie, pokazując, że długość dnia wzrosła od później kredy, jak przewidywały modele astronomiczne.

Użyli więc kombinacji technik, które pokazały kilka rzeczy. Po pierwsze, 70 milionów lat temu było 372 dni w roku, co przekłada się na dzień o długości 23,5 godziny. Ale dzienne różnice w tempie wzrostu były bardziej skrajne niż przypuszczano. Autorzy stawiają hipotezę, że jest to dowód na fotosyntezę i że widzimy na kręgach wzrostu wzór światła-ciemności. Mięczaki są zwierzętami i nie mogą dokonywać fotosyntezy, to więc z kolei wskazuje, że miały fotosyntetyzującego symbionta, który żył w ich muszlach. Jest to poszlakowy dowód, ale najmocniejszy dowód, jaki mamy jak dotąd.


Te małże miały coś wspólnego z koralowcami – w swoim czasie także budowały rafy. Wymarły podczas wymierania kredowego, kiedy wymarły dinozaury 66 milionów lat temu.


Badacze mają nadzieję na zastosowanie tej techniki do innych, podobnych skamieniałości z innych okresów czasu, żeby uzyskać więcej danych, wskazujących na długość dnia na przestrzeni historii. To naprawdę pomoże w zrewidowaniu fizycznych modeli układu Ziemia-Księżyc. Te dane dadzą nam jednak również informację nie tylko o klimacie, ale o pogodzie w przeszłości. Badacze mówią, że ich techniki dają im pięć wskaźników dla każdego dnia w życiu małży. Ponieważ tempo wzrostu wydaje się głównie zależeć od poziomów światła, zasadniczo możemy powiedzieć, że konkretnego dnia 70 milionów lat temu było pochmurnie. Możemy także wywnioskować z danych z muszli, jaka była temperatura wody.


Muszle są ogólnie wspaniałym źródłem skamieniałych dowodów z przeszłości. Tworzą je żywe procesy, ale są twarde i trwają przez miliony lat. Notują dokładne dane, dając nam nadzwyczajne okno pozwalające na oglądanie przeszłości. Samo to jest zdumiewającą historią, ale uwielbiam fakt, że ta historia splata ze sobą tak wiele aspektów nauki. To wspaniały przykład mocy konsiliencji w nauce.   


Day Was Shorter 70 Million Years Ago

NeuroLogica Blog, 10 marca 2020

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Steven Novella 

Neurolog, wykładowca na Yale University School of Medicine. Przewodniczący i współzałożyciel New England Skeptical Society. Twórca popularnych (cotygodniowych) podkastów o nauce The Skeptics’ Guide to the Universe. Jest również dyrektorem Science-Based Medicine będącej częścią James Randi Educational Foundation (JREF), członek Committee for Skeptical Inquiry (CSI) oraz członek założyciel Institute for Science in Medicine. Prowadzi blog Neurologica.

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 1087 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Wzmacnianie układu odpornościowego podczas pandemii   Novella   2020-04-02
Dlaczego ten wirus inaczej dotyka pokolenia?   Ridley   2020-03-30
Czaszka maleńkiego dinozaura/ptaka znaleziona w bursztynie   Coyne   2020-03-27
Szczepionka na koronawirusa nie przybędzie szybko   Ridley   2020-03-25
Niebawem dowiemy się jak solidna jest nasza cywilizacja   Ridley   2020-03-23
Żywotność wirusa Covid-19 na różnych powierzchniach (rada: używaj rękawiczek, kiedy odbierasz paczki i nie otwieraj ich przez 24 godziny)   Coyne   2020-03-21
Dzień był krótszy 70 milionów lat temu   Novella   2020-03-20
Jak często powstają ptasie hybrydy?   Coyne   2020-03-18
Mózgi noworodków   Novella   2020-03-16
Twierdzenie o białku i DNA dinozaurów   Novella   2020-03-10
Porażka jest stałym elementem pracy naukowca   Konrad Bocian   2020-03-07
Jak myśleć o naszych problemach   Tupy   2020-03-03
Dlaczego tak wiele nowych wirusów pochodzi od nietoperzy?   Ridley   2020-02-29
Odkrycie antybiotyku przez AI   Novella   2020-02-27
Wizyta w Andach u łysek rogatych   Lyon   2020-02-26
Zioła nie pomagają na utratę wagi   Novella   2020-02-25
Dawkins pisze tweeta   Coyne   2020-02-24
W obronie binarności płci u ludzi   Coyne   2020-02-21
Nie palmy pieniędzy na ołtarzu zielonej manii   Lomborg   2020-02-20
Więcej dowodów ewolucji: końskie zarodki zaczynają tworzyć pięć palców, a cztery zawiązki znikają   Coyne   2020-02-18
Homeopatyczny rentgen   Novella   2020-02-14
Różnice płci w wyborze zabawek: chłopcy bawią się chłopięcymi zabawkami, dziewczynki dziewczęcymi zabawkami   Coyne   2020-02-13
Śmiertelność z powodu raka nadal spada wbrew twierdzeniom szarlatanów     2020-02-11
Odkrycie w immunologii, a leczenie nowotworów   Novella   2020-02-10
Ponowne psucie nauki przez ideologię: ”Slate” wypacza biologię ewolucyjną, by wyglądała na kapitalistyczną i antysocjalistyczną   Coyne   2020-02-07
Flamingi z braku łysek rogatych   Lyon   2020-02-06
Moja ostatnia praca badawcza. Część 3: Znaczenie   Coyne   2020-02-04
Moja ostatnia praca badawcza. Część 2: Wyniki   Coyne   2020-02-03
Moja ostatnia praca badawcza: Część 1: Cele i metody   Coyne   2020-02-01
Ewolucyjne wyjaśnienie nienaukowych przekonań   Bretl   2020-01-31
Zdumiewająca mimikra   Coyne   2020-01-27
Reality check: Pęd do szybkiej „zerowej” emisji to gwarancja przegranej   Lomborg   2020-01-27
Sfuszerowany artykuł o biologii w „Washington Post”   Coyne   2020-01-24
Punkty dla Ameryki w konflikcie między Iranem i USA   Destexhe   2020-01-24
Zbliżanie się do rozumienia pamięci   Novella   2020-01-22
Z perspektywy naszego kurnika   Witkowski   2020-01-16
Fałszywa pokora nie uratuje planety   Boudry   2020-01-09
Złoty ryż zatwierdzony na Filipinach   Novella   2020-01-07
Cudowna animacja DNA i komórek   Coyne   2020-01-06
Dychotomiczne myślenie, niepewność i zaprzeczanie nauce     2020-01-01
Mieliśmy najlepszą dekadę w historii. Naprawdę   Ridley   2019-12-31
Kreacjonista opowiada się za ”argumentem z niedowierzania”   Coyne   2019-12-26
Biologia męskiej agresji i dlaczego nie jest to tylko „socjalizacja”   Coyne   2019-12-24
Wydajność, wyzysk, wybory   Koraszewski   2019-12-23
Społecznościowe finansowanie szarlatanerii   Novella   2019-12-20
Wykład Dawkinsa o czerpaniu odwagi z darwinizmu   Coyne   2019-12-18
Uprawy GM, takie jak Złoty Ryż, uratują życie setek tysięcy dzieci   Ridey   2019-12-13
Darwin, lisy i inne ssaki na Falklandach   Mayer   2019-12-11
Wirtualna edukacja   Novella   2019-12-03
Teoria klasy próżniaczej Thorsteina Veblena – uaktualnienie statusu   Henderson   2019-12-02
Punkt szczytowy inteligencji   Novella   2019-11-30
Likwidowanie przeziębienia miedzią   Novella   2019-11-27
Dlaczego wyjaśnianie problemów przez biały przywilej jest niesłuszne   Rob Henderson   2019-11-25
LiveScience zachwala panpsychizm jako rozwiązanie trudnego problemu świadomości   Coyne   2019-11-22
Jak walczyć z firehosing   Novella   2019-11-19
Odwołajcie antyszczepionkową konferencję w Tel Awiwie   Blum   2019-11-15
Ewolucja dwunożności   Novella   2019-11-14
Granice „przeskoczenia” progu opłacalności   Lomborg   2019-11-13
Dlaczego nie żyjemy w epoce post-prawdy   Pinker   2019-11-11
Śledząc pochodzenie człowieka   Novella   2019-11-09
Skamieniałe trylobity idące gęsiego. Ale dlaczego to zrobiły?   Coyne   2019-11-06
Saga o złotym ryżu   Novella   2019-11-04
Kolejne badanie rolnictwa organicznego   Novella   2019-11-02
Fabrizio Benedetti pyta: “Czy badania placebo wzmacniają pseudonaukę?”     2019-11-01
Nathaniel Comfort raz jeszcze: nauka nie czyni postępów (czy może robi to?)   Coyne   2019-10-31
Pochwała jednoznaczności   Witkowski   2019-10-29
Stare i nowe  troski o bezpieczeństwo żywnościowe   Ongu   2019-10-28
Powrót Adama i Ewy jako rzeczywistych ludzi, jak proponuje kolejna pseudonaukowa teoria   Coyne   2019-10-25
Pradawne przechowywanie żywności   Novella   2019-10-24
Artykuł w naukowym piśmie ”Nature” dyskredytuje naukę i „scjentyzm”, kwestionuje wartości Oświecenia   Coyne   2019-10-22
Błogosławieni ci, którzy wycofują   Jacoby   2019-10-19
Pro-life czyli czarodziej z Krotoszyna   Koraszewski   2019-10-18
Biologia rozwoju ujawnia ewolucyjną historię   Novella   2019-10-15
Niebezpieczne życie antropologa   Blackwell   2019-10-12
Swędzikami jesień się zaczyna   Łopatniuk   2019-10-11
Jak wieloryb stracił swoje geny   Coyne   2019-10-10
Używanie sztucznej inteligencji do diagnozy   Novella   2019-10-08
Niespodzianka! Koty są tak samo przywiązane do swojego personelu jak psy i niemowlęta   Coyne   2019-10-05
Oburzenie, stronniczość i niestabilność prawdy   Novella   2019-10-04
O zmianie klimatu: ludzkość nie jest „nikczemna”   Lomborg   2019-10-03
Postmodernizm wyjaśniony i krytykowany   Coyne   2019-09-30
Uzdrawianie kryształami   Novella   2019-09-26
Kolejna rewolucja w rolnictwie   Novella   2019-09-24
Opory przeciwko szczelinowaniu są oparte na ideologii, a nie na nauce   Jacoby   2019-09-23
St Paul Island część 5   Lyon   2019-09-21
Co to jest czerwona rtęć?   Novella   2019-09-20
Jaka sztuka siedzi w naszych genach i czy to aby nie kicz?   Koraszewski   2019-09-19
Fałszywe wspomnienia i Fake News   Novella   2019-09-18
Kolejna próba odrzucenia teorii Darwina   Coyne   2019-09-17
Choroba zielonych mięśni   Łopatniuk   2019-09-14
”Sygnalizowanie cnoty” może nas irytować. Cywilizacja byłaby jednak bez niego niemożliwa    Miller   2019-09-13
Foka Weddela wygryza w lodzie otwory do oddychania   Coyne   2019-09-12
DNA i Loch Ness   Novella   2019-09-11
Nowa i ważna czaszka hominina z Etiopii   Coyne   2019-09-10
St Paul Island, Część 4   Lyon   2019-09-06
Biały jak śnieg, żółciutki jak kaczuszka   Łopatniuk   2019-09-04
Pingwiny geje? Nie tak szybko   Coyne   2019-09-03
Czego może nas nauczyć była zwolenniczka antyszczepionkowców, Kelley Watson-Snyder     2019-08-30
Bezzbożowa karma dla psa   Novella   2019-08-29
Odrażające życie płciowe pingwinów białookich   Coyne   2019-08-28

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica



Arabowie



Roboty będą uprawiać ziemię



Sumienie, czyli moralność bez smyczy


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk