Prawda

Niedziela, 27 wrzesnia 2020 - 22:58

« Poprzedni Następny »


Ukoronowanie efektu motyla


Liat Collins 2020-03-30


Wiele myślałam ostatnio o motylach, o ich pięknie i kruchości, niesłychanej metamorfozie, jaką przechodzą w ciągu swojego krótkiego życia, o sposobie, na jaki reprezentują naturę i wolność, niemniej są także chwytane i przyszpilane na wieczność. Przypisuję moje rozważania faktowi, że wolę myśleć o barwnych motylach niż próbować sobie wyobrazić, w jaki sposób niewidzialny dla oka ludzkiego wirus rzucił świat na kolana.
 

„Efekt motyla” jest dobrze znanym pojęciem, kojarzonym z pracą amerykańskiego meteorologa, Edwarda N. Lorenza, używanym do wyjaśnienia sposobu, w jaki małe wydarzenie w jednym miejscu może uruchomić łańcuch zdarzeń, które mają olbrzymi wpływ po drugiej stronie globu w kilka tygodni później. Określenie to zyskało popularność po wykładzie Lorenza dla American Association for the Advancement of Science w grudniu 1972 roku, zatytułowanego: “Predictability: Does the Flap of a Butterfly’s Wings in Brazil Set Off a Tornado in Texas?” [Przewidywalność: czy machnięcie skrzydeł motyla w Brazylii wywołuje tornado w Teksasie?] 


Lorenz, nawiasem mówiąc, nie ukuł tego zwrotu. Według Scholarpedia: “swoją kruchością motyl – w rzeczywistości wprowadzony do tytułu wykładu przez organizatora sesji, który nie mógł skontaktować się z Lorenzem na czas przed opublikowaniem programu – wydaje się dostarczać idealnej ilustracji czegoś maleńkiego jako przeciwieństwo przytłaczającego charakteru zjawisk takich jak tornado, spotykanych w naturalnym środowisku i ostro zakłócających nasze codzienne życie”. Zgaduję, że osoba, który wymyśliła tę metaforę, nie zdawała sobie sprawy z tego, że rozpoczyna własną wersję „efektu motyla”, tworząc w nauce  śliczną nazwę na teorię chaosu, która nabierze własnego życia.

 

Nie ulega wątpliwości, że cokolwiek sprowadziło pandemię COVID-19, która zaczęła się w Chinach pod koniec zeszłego roku, zmieniło świat. Jedne zmiany będą trwałe – jak zmniejszenie liczby wielkich, międzynarodowych konferencji, przemysłu statków wycieczkowych i w ogóle podróży, zmiany w ubezpieczeniach i nowy sposób zajmowania się potrzebami medycznymi. Inne zmiany, miejmy nadzieję, będą przejściowe – konsekwencje ekonomiczne i szkody psychologiczne, przejściowa utrata poczucia bezpieczeństwa.   
 

Restrykcje narzucone w próbie zatrzymania szerzenia się choroby prowadzą do wielkiej recesji, której wpływ będzie odczuwany przez lata. Są przewidywania, że choroba zmieni sposób pracy ludzi, z mniejszą liczbą osobistych kontaktów. Spodziewam się, że pokolenie wchodzące na rynek pracy w nadchodzących latach, będzie szukało stałej pracy tego rodzaju, jaki wyszedł z mody w szybko poruszającym się świecie nowoczesnej techniki. Prawdopodobnie nie ma już dłużej czegoś takiego jak pewność stałego zatrudnienia, ale jest odnowione pragnienie bezpieczeństwa stałej pracy.  
 

Efekt ekonomicznego motyla powoduje coś więcej niż machnięcie skrzydłami. Wielu z dotkniętych to mniej widoczni i bardziej narażeni członkowie społeczeństwa. Artykuł w zeszłotygodniowym „Yisrael Hashavua” pokazał, na przykład, że kiedy zamyka się restauracja, dotyka to nie tylko właściciela lub kucharza, ale kelnerów, sprzątaczy i rybaka, który nie ma komu sprzedać swojego połowu. Restauracja jest częścią łańcucha żywności.
 

W Izraelu, podobnie jak w innych miejscach na świecie, kiedy przedsiębiorstwa zamykają się lub zmniejszają działalność, setki tysięcy ludzi muszą odejść.
 

Dane pokazują skok w tym miesiącu w liczbie starających się o zasiłek dla bezrobotnych z około 6% do prawie 20%. Według Globes, ponad 657 800 nowych szukających pracy zarejestrowało się od początku marca, czyniąc w sumie 815 700 bezrobotnych.
 

Przypomina mi to stary dowcip: “Definicją ‘akceptowalnego poziomu bezrobocia’ jest, że osoba zbierająca dane statystyczne nadal ma pracę”. Nie jest to śmieszny dowcip.
 

Nic dziwnego, że liczba ludzi dzwoniąca do ERAN, największej w kraju gorącej linii zdrowia psychicznego, podobno podwoiła się. To są pełne napięcia czasy.
 

Kryzys KORONOWIRUSA pokazał nam siły i słabości globalnej wioski i technologii, na której polega. Dzieci uczą się na odległość, pracownicy – ci, którzy nadal mają pracę – pracują z domów, a modły odbywają się w cybeprzestrzeni. Jest nawet mowa o tym, że ortodoksyjni rabini zaaprobują seder prowadzony via Zoom (jeśli zostanie włączony przed rozpoczęciem się święta), by umożliwić rodzinom obchodzenie tego w sposób, który uchodzi za „bycie razem” w dniach społecznej izolacji – dniach, kiedy dziadkowie nie mogą uścisnąć swoich wnuków, a ciotki nie mogą odcisnąć pocałunku na policzku siostrzeńca lub siostrzenicy, wiedząc, że natychmiast zostanie starty, a dopiera lata później będzie wspominany z rozczuleniem.
 

W tym tygodniu miałam wyjątkowo surrealistyczny dzień wirusa. Dzięki Facebook Live mogłam widzieć moją przyjaciółkę wychodząca za mąż w pięknej i wzruszającej ceremonii. Oglądałam, „lajkowałam” i komentowałam. Było to radosne, ale odległe. Marzyłam, by dzielić osobiście ich radość.
 

Później tego dnia płakałam na pogrzebie – żadnej potrzeby okularów słonecznych, by ukryć zapłakane oczy, nikt nie mógł mnie zobaczyć. David Ehrlich dotknął życia tak wielu, a tak niewielu mogło osobiście odprowadzić go; jego partner, jego nastoletnie dzieci, jego ocalony z Holocaustu ojciec i matka i niewielu więcej. 
 

Ehrlich, pisarz, był chyba najbardziej znany jako współzałożyciel słynnej restauracji i salonu literackiego, Tmol Szilszom, łączącego jedzenie z myślą. To było niezwykłe miejsce, gdzie intelektualiści i pisarze mogli szerzyć swoje idee; wiele par tam się spotkało, tam chodziło na randki i tam oświadczało;  religijni goście obiadowi siedzieli obok par gejów. To było ciepłe, przyjazne, zabawne i interesujące miejsce, takie jak sam Ehrlich.
 

Na tydzień przed jego nagłą śmiercią na zawał serca Ehrlich i jego biznesowy partner, Dan Greenberg, zamknęli restaurację zgodnie z zarządzeniami o zapobieganiu koronawirusowi.  Ciężko mówić o Ehrlichu – byłym sąsiedzie i przyjacielu – w czasie przeszłym; mam nadzieję, że Tmol Szilszom przeżyje i powróci po pandemii. Jeśli nic innego, ta choroba – lub drastyczne środki podjęte, by spowolnić jej szerzenie się – pokazały, że wszyscy potrzebujemy realnego ludzkiego dotyku i kontaktu: realnego objęcia na pogrzebie, wspólnego śmiechu na weselu.
 

Głównym problemem, przed jakim stoimy wszyscy, jest stopniowy powrót do normalnego życia – choć poranionego bitwą – po zakończeniu tej wojny.
 

Polityczne walki pogarszają sytuację. Naszego kraju dosłownie i w przenośni na to nie stać. Wyzwania są ogromne. Ludzie muszą zobaczyć ekonomiczną wizję.

 

Nie pamiętam, kto pierwszy przedstawił mi koncepcję biblijnego Józefa jako pierwszego światowej klasy ekonomisty, ale nadal mam wobec tego człowieka dług. Myśl, że podczas siedmiu tłustych lat musisz oszczędzać na siedem chudych lat, jest starożytną, bezcenną radą. Przysłowiowy czarny dzień spowodował, że skrzydła motyla korony zamieniły się w huragan. Gdy burza minie, pozbieramy kawałki, wysprzątamy szkody i nauczymy się budować mocniejsze domy.  
 

Motyle mogą symbolizować wywołujące mdłości uczucia zdenerwowania, ale również trzepoczące uczucia miłości. Takie jest życie, mieszanina bólu i przyjemności, uruchomionych przez zdarzenia, nad którymi nie zawsze panujemy i które nie zawsze dzieją się blisko. Obecnie wymogiem jest, byśmy pozostawali w domu – trzymali się w naszych kokonach. Spoglądam w przyszłość, kiedy będziemy mogli wyłonić się z kokonów, rozpostrzeć skrzydła i wnieść piękno i barwy z powrotem do świata.

 

Crowning the butterfly effect

Jerusalem Post, 26 marca 2020

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Liat Collins

Urodzona w Wielkiej Brytanii, osiadła w Izraelu w 1979 roku i hebrajskiego uczyła się już w mundurze IDF, studiowała sinologię i stosunki międzynarodowe. Pracuje w redakcji “Jerusalem Post” od 1988 roku. Obecnie kieruje The International Jerusalem Post.


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Notatki

Znalezionych 1628 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Międzynarodowe prawo dla jednego narodu   Kontorovich   2020-09-27
Dla postmodernizmu tożsamość jest ważniejsza od rozumu   Rosenthal   2020-09-25
Nieprzyjemna wiadomość dla Thomasa Friedmana   Flatow   2020-09-25
Arabowie przyznają się do błędu   Koraszewski   2020-09-24
Więcej niż stracona okazja dla Palestyńczyków   Tobin   2020-09-23
Symbole (i symbolizm) ujawniają gorzką bliskowschodnią prawdę   Flatow   2020-09-22
Wojna Czerwono-Zielonego sojuszu przeciwko Izraelowi trwa   Glick   2020-09-21
Dlaczego John Kerry i inni nie mieli racji w sprawie pokoju i Izraela - analiza   Frantzman   2020-09-20
Obnażenie palestyńskich kłamstw    Blum   2020-09-19
Niewolnice w Al-Dżazira   Fernandez   2020-09-19
Arabowie: Izrael nie jest naszym wrogiem   Toameh   2020-09-18
Prośba o pokorę od Benjamina Franklina   Jacoby   2020-09-17
Ostry zakręt historii   Koraszewski   2020-09-16
Niewolnictwo: czy jest monopol na cierpienie?   Taheri   2020-09-15
Kulturowe wojny w szkołach w Kalifornii   Julius   2020-09-15
Przegląd wiadomości w drodze na zakupy   Koraszewski   2020-09-13
Pożegnanie lata, czyli prywatne drzewo życia   Ferus   2020-09-13
ZEA: Nie jesteśmy zdrajcami, palestyńscy przywódcy są skorumpowani   Toameh   2020-09-11
Nawet antysemickie media w Iraku mówią z zainteresowaniem o normalizacji     2020-09-10
Normalizacja może stworzyć prawdziwy „Nowy Bliski Wschód”   Rosenthal   2020-09-09
Milczenie ONZ i UE wobec “szokującego łamania praw człowieka” przez Iran   Rafizadeh   2020-09-08
Kiedy Palestyńczyk wreszcie się obudzi?!   Al-Dahiri   2020-09-08
Lot nad Arabią Saudyjską   Jacoby   2020-09-07
Kogo Żydzi powinni bać się najbardziej podczas „powstania”?   Tobin   2020-09-06
Wielki krok naprzód dla światowego pokoju – i ci, którzy wolą go ignorować   Kemp   2020-09-05
Harvard zaprasza głównego palestyńskiego negacjonistę    Lipman   2020-09-04
Obietnica i zagrożenia porozumienia pokojowego z Dżuba    Fernandez   2020-09-04
Arabski antysemityzm za europejskie pieniądze   Koraszewski   2020-09-03
Zgraja „proizraelskiej surowej miłości” a umowa z ZEA   Frantzman   2020-09-02
Dlaczego niektórzy Palestyńczycy popierają porozumienie Izrael-ZEA?   Toameh   2020-09-01
Krótka historia europejskich obserwatorów w Gazie   Steinberg   2020-08-31
ONZ doprowadza mnie do szału   Collins   2020-08-30
Świat na śliskiej drodze   Taheri   2020-08-29
Co finansuje Europa?   Henig-Cohen   2020-08-29
Appeasement: Europejska choroba   Kemp   2020-08-27
Entliczek, pentliczek, czerwony stoliczek   Koraszewski   2020-08-27
Erdoğan potrzebuje nowych wrogów   Bekdil   2020-08-26
A co z 17 milionami niewolników w świecie islamskim?   Meotti   2020-08-22
Mulowie i Hezbollah – specjaliści w szmuglu narkotyków   Rafizadeh   2020-08-21
"Guardian" doszlusował do Iranu i Turcji w sprzeciwie wobec umowy pokojowej Izraela i ZEA   Levick   2020-08-19
Kiedy pamięć staje się więzieniem narodów   Taheri   2020-08-18
Czyje życie liczy się?   Maistrovoy   2020-08-17
Iran: najnowsza kolonia Chin?   Rafizadeh   2020-08-15
Jak zostałam anulowana   Chesler   2020-08-13
Gorsza strona naszej natury   Koraszewski   2020-08-12
Amerykanie nie ufają medium   Jacoby   2020-08-10
Urok domowej wirusologii   Koraszewski   2020-08-09
Dramat w Bejrucie ukazuje poziom zagrożenia Izraela   Frantzman   2020-08-08
Turcja na ścieżce wojennej   Bulut   2020-08-07
Między Zachodnią Papuą a Zachodnim Brzegiem   Collins   2020-08-06
Intersekcjonalność, czyli kto, co i z kim?   Amos   2020-08-05
Strach przed słowem zastępuje wolność słowa   Jacoby   2020-08-04
Izrael był Strefą Zero dla nowej “przebudzonej” religii   Friedman   2020-08-03
Brytyjski wykładowca wyrzucony z pracy za wyrażenie podziwu dla Żydów   Fitzgerald   2020-08-01
List, który były niewolnik, Frederick Douglass napisał do swojego pana w 10. rocznicę ucieczki   Douglas   2020-08-01
Dlaczego podpisałam list w „Harper’s Magazine”   Hakakian   2020-07-30
Zimna wojna europejskich NGO, by “minimalizować proizraelskie głosy”   Steinberg   2020-07-29
Kiedy napięcia rasowe wrą, czy o taranowaniu samochodami w Izraelu informuje się inaczej?   Ben-Zvi   2020-07-25
“Przebudzona” Ameryka jest rosyjską powieściąMetafizyczna przepaść między XIX-wieczną Rosją a XXI-wieczną Ameryką zmniejsza się   Savodnik   2020-07-24
Europa: ofiary gwałtu oskarżone o rasizm   Ibrahim   2020-07-22
Czymże jest nazwa? Pochodzenie Judei, Filistii, Palestyny i Izraela   Judd   2020-07-20
Francja opowiada się za popierającymi terror politycznymi żądaniami AP, włącznie z żądaniem uwolnienia masowych morderców   Hirsch   2020-07-19
UE mówi, że odrzuca jednostronne kroki na Obszarze C – finansując jednostronne kroki na Obszarze C     2020-07-18
Wojna kulturowa lewicy niszczy zwyczajnych ludzi wraz z potężnymi   Tobin   2020-07-18
ONZ adoptowała palestyńskie kłamstwa, mity i morderczy terror wobec Izraela    Hirsch   2020-07-17
Igraszki z hasłem „nie zabijaj”   Koraszewski   2020-07-14
Jazydzi: historia prześladowań   Bulut   2020-07-13
Andrew Sullivan o nowomowie   Coyne   2020-07-12
Kontrrewolucjoniści wszystkich krajów łączmy się   Koraszewski   2020-07-09
Mohammad Massad: Gorący apel o rozsądek  byłego terrorysty   Oz   2020-07-05
Chińskie urojenie Nasrallaha i innych   Fernandez   2020-07-04
Zatruty koktajl skarg i zażaleń   Taheri   2020-07-04
Kiedy trzeba powiedzieć: przepraszam, myliłem się   Koraszewski   2020-07-03
Współczesne niewolnictwo i “przebudzona” hipokryzja   Bergman   2020-06-30
Erdoğan życzy: „Wielu dalszych szczęśliwych zdobyczy"   Bekdil   2020-06-29
Czarne Życie Się Liczy, a co z palestyńskim życiem?   Blum   2020-06-28
Postępujący nihilizm i zgnilizna postmodernizmu na Zachodzie   Hill   2020-06-26
Sowiecka mentalność Amerykanów. Zbiorowa demonizacja przenika naszą kulturę   Tabarovsky   2020-06-23
Normalizacja i prezenty z warunkami   Collins   2020-06-23
Niszczycielska siła rewolucyjnego romantyzmu   Koraszewski   2020-06-22
Karykatura sprawiedliwości w Międzynarodowym Trybunale Karnym?Prokuratorka Bensouda powinna zostać zdyskwalifikowana.   Calvo   2020-06-22
Zamach na dziedzictwo Martina Luther Kinga   Blum   2020-06-21
Jordania zaprzecza, że anektowała Zachodni Brzeg     2020-06-20
Mocarstwa igrają z ogniem w Libii   Taheri   2020-06-19
Gaza, jakiej nie chcą, byście zobaczyli   Tawil   2020-06-16
Hipokryci z UE anektują terytoria i ostro potępiają izraelską aneksję   Flatow   2020-06-14
Żaden artykuł nie zrekompensuje jego uprzedzonego i antyizraelskiego tytułu   Amos   2020-06-13
Przegląd porannych narracji   Koraszewski   2020-06-10
Rosną naciski, by zatrzymać fundusze UE do związanych z terrorem palestyńskich NGO     2020-06-07
Dzień nadziei i odwagi   Jacoby   2020-06-04
Nieprzyzwoici policjanci, nieprzyzwoici buntownicy   Jacoby   2020-06-03
Sztuczne oburzenie o ”aneksję”   Rosenthal   2020-06-01
Wahający się biurokraci powstrzymują następną falę innowacji   Ridley   2020-05-29
Porwanie zachodniej wolności   Nirenstein   2020-05-25
Stan wojenny w cyberprzestrzeni   Koraszewski   2020-05-22
Międzynarodowy sąd kapturowy ma zbadać zbrodnie wojenne Izraela   Franklin   2020-05-21
Apartheid i koronawirus na Bliskim Wschodzie   Toameh   2020-05-19
Jedni osuszali moczary, inni propagują nienawiść   Koraszewski   2020-05-16
Dlaczego Międzynarodowy Czerwony Krzyż gloryfikuje matkę rodu terrorystycznej rodziny?     2020-05-13
Wielu umrze z głodu, a nie z powodu wirusa     2020-05-08

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk