Prawda

Środa, 19 czerwca 2019 - 07:01

« Poprzedni Następny »


Milan Kundera ostrzegał nas przed historyczną amnezją. Teraz widzimy ją znowu.


Ewan Morrison 2019-04-11


Walka człowieka z władzą jest walką pamięci z zapomnieniem.
—Milan Kundera

 

Pierwszego  kwietnia 2019 roku Milan Kundera ukończył 90 lat i jego centralny temat – moc zapominania, lub historyczna amnezja – nie mógłby być bardziej aktualny. Wielki temat Kundery wyłonił się z jego doświadczeń zniewolenia jego byłej ojczyzny, Czechosłowacji, przez Związek Radziecki w 1948 roku i procesu świadomego wymazywania historii narzuconego przez komunistyczny reżim na Czechów i Słowaków.


Jak powiedział Kundera:

Pierwszym krokiem do likwidacji narodu jest wymazanie jego pamięci. Zniszczenie jego książek, jego kultury, jego historii. Potem znalezienie kogoś, kto napisze nowe książki, wyprodukuje nową kulturę, wynajdzie nową historię. Nie potrwa długo, a naród zacznie zapominać czym jest i czym był. Świat wokół zapomni jeszcze szybciej.

Po raz pierwszy przeczytałem Księgę śmiechu i zapomnienia (1979) Kundery w 1987 roku, kiedy byłem członkiem brytyjskiej partii komunistycznej. Ta książka wstrząsnęła moimi przekonaniami i książki Kundery stały się częścią prawdy, która wstrząsnęła do gruntu ZSRR.

 

W latach 1990. wierzyliśmy, że żyjemy w erze “post-mortem”, w której ujawnione będą wszystkie ukryte groby XX wieku, wszystkie potworności zostaną zanalizowane, wszystkie lekcje przerobione. Żebyśmy nie zapomnieli. Myśleliśmy także, że wkroczyliśmy w czasy, w których marzenie Doliny Krzemowej o cyfryzacji całej wiedzy z całej historii drukowanego i mówionego słowa doprowadzi nas do niekończącej się, wolnej biblioteki, szklanego domu prawdy i globalnej wioski wolnego przepływu informacji. Przyszłość będzie czasem nieskończonego pamiętania i wielkiego uczenia się.

 

Jak bardzo myliliśmy się. Metafora szklanego domu zamieniła się w lustrzaną kostkę. Globalna wioska rozpadła się na plemienne info-wojny, a niekończąca się biblioteka jest obecnie strefą wojenną zwalczających się teorii spiskowych. Internet stał się narzędziem zapominania, nie zaś pamiętania, a największym obszarem amnezji jest temat, którego zachowaniu Milan Kundera poświęcił całe życie, a mianowicie horrorów komunizmu.   

 

Ten temat pojawia się na pierwszej stronie Księgi śmiechu i zapomnienia, gdzie Kundera opisuje moment w Pradze w 1948 roku podczas ciężkiej śnieżycy, kiedy przywódca komunistyczny Klement Gottwald z gołą głową wygłasza przemówienie na placu Wacława, a jego towarzysz, Vladimir Clementis, daje mu swoją czapkę:

Cztery lata później Clementis został oskarżony o zdradę i powieszony. Dział propagandy natychmiast wymazał go z historii i oczywiście, również ze zdjęcia. Od tego czasu Gottwald stał na balkonie sam. Tam, gdzie kiedyś stał Clementis, jest tylko pusta ściana. Wszystko, co pozostało z Clementisa, to czapka na głowie Gottwalda.



Po upadku ZSRR popłynął potok prawdy o obalonych reżimach komunistycznych w Rosji, Czechosłowacji, Niemczech Wschodnich, Bułgarii, na Węgrzech, w Albanii, Rumunii i w Polsce. Państwowe długi i korupcja, łamanie praw człowieka w więzieniach politycznych i w sierocińcach, ukryte masowe groby, nielegalne eksperymenty na ludziach, systemy tajnej inwigilacji, zabójstwa, masowe klęski głodowe i przytłaczające dowody porażki „planowej ekonomii” w każdym z tych krajów. A także: struktury rządowej dezinformacji, zlikwidowanie wolności słowa i pisanie na nowo historii – wymazywanie przeciwników przez mordowanie ich, a następnie usuwanie wszystkich śladów ich istnienia z książek historycznych. W latach 1990. ujawniono tajne dane o głodzie-ludobójstwie dokonanym przez Stalina na Ukrainie (1923–33). Później skala ludobójstwa Przewodniczącego Mao wprawiła świat w osłupienie. Ujawniono także metody produkowania historycznej amnezji przez reżimy komunistyczne.  

 

Przez krótki okres panował konsensus, że komunistyczny eksperyment zawiódł. Nigdy więcej, powiedzieli postmoderniści i historycy. Nigdy więcej, powiedzieli ekonomiści i partie polityczne. Nigdy więcej, powiedziały narody byłych krajów komunistycznych. Nigdy więcej.

 

Szybko minęło 20 lat i nigdy więcej popadło w zapomnienie. W 2016 roku ”Wall Street Journal” zapytał: Is Communism Cool? Ask a Millennial. W zeszłym roku MIT Press opublikowała Communism for Kids, a „Teen Vogue” wydrukowała entuzjastyczną pochwałę komunizmu. „Tablet” z niejakim niepokojem ogłosił Cool Kid Communist Comeback. Na Twitterze jest nowy trend nicków z komunistycznym tematem: “Gothicommunist,” “Trans-Communist,” “Commie-Bitch,” “Eco-Communist”. Flagi z sierpem i młotem ponownie pojawiły się na kampusach podczas protestów i w mediach społecznościowych.

 

Jak mogliśmy zapomnieć?

 

Sondaż w Wielkiej Brytanii z 2015 roku wykonany przez The New Culture Forum pokazał, że 70 procent Brytyjczyków w wieku poniżej 24 lat nigdy nie słyszało o komunistycznym przywódcy chińskim Mao Zedongu, a z 30 procent, które o nim słyszało, 10 procent nie kojarzyło go ze zbrodniami przeciwko ludzkości. Komunistyczny reżim Przewodniczącego Mao był odpowiedzialny za śmierć między 30 a 70 milionów Chińczyków, czyniąc z niego największego ludobójcę XX wieku, większego od Stalina i Hitlera.  

 

Jedną z przyczyn, dla których ludobójstwa Mao nie są szeroko znane, jest to, że są złożone i działy się w dwóch okresach trwających w sumie siedem lat. Informacja w Internecie jest na ogół zredukowana do dających się szybko przeczytać, uproszczonych narracji. Jeśli jakieś fakty stanowią przedmiot sporu, mamy tendencję do wzruszenia ramionami i zignorowania całej sprawy. Tak więc, właśnie niejasność, czy komunistyczna partia Mao była odpowiedzialna za śmierć 30, 50, czy 70 milionów, powoduje, że wielu użytkowników Internetu rezygnuje z czytania o tej sprawie.  

 

Racjonalnym sposobem podejścia do sprzecznych oszacowań byłoby spojrzenie na obie skrajności. Powiedzenie, że zgodnie z minimalnymi oszacowaniami, także ze źródeł prokomunistycznych, Mao był odpowiedzialny za śmierć 30 milionów ludzi, a na drugim biegunie najbardziej antykomunistyczne źródła szacują tę liczbę na 70 milionów. Byłoby więc rozsądne założyć, że prawda leży gdzieś pomiędzy i nawet gdybyśmy przyjęli najniższą liczbę, jest ona nadal większa niż śmierci spowodowane przez Stalina i Hitlera.

 

Takiego procesu rozumowania jednak nie ma. Nasza reakcja, kiedy natykamy się na sporne dane, jest podobna do reakcji, kiedy na stronie Wikipedii czytamy ostrzeżenie: „Neutralność tego artykułu jest kwestionowana”. Włącza się wtedy zmęczenie i nieufność. A więc apologeci Mao nie muszą przedstawiać żadnych argumentów, liczba zabitych nie wynosi zero, ale ma zerowe znaczenie.

 

Wywołaną konfliktem apatią można manipulować dla politycznych celów. Widzimy to po sposobie, w jaki neokomuniści ustawiają swoje stragany. Nie kwestionują danych o liczbie zabitych w XX wieku, z którymi związana jest ich ideologia. Zamiast tego twierdzą, że dane są sprzeczne i że każdy przedstawiający jakiś konkretny zestaw danych ma w tym własny interes – ergo, dane nie są wiarygodne. I w ten sposób udaje im się wymazać 30-70 milionów śmierci z kart historii.

 

Częścią tego, co tak utrudnia przedstawienie danych o komunistycznych ludobójstwach jest to, że reżimy komunistyczne często usuwały państwowe dane. Weźmy największe ludobójstwo w historii ludzkości – wielką klęskę głodową w Chinach (1958–62). Do dnia dzisiejszego komunistyczny rząd chiński nie uznał oficjalnie tego ludobójstwa. Przez 40 lat ten historyczny epizod był ukrywany i zaprzeczano mu. Jest 100 pomników irlandzkiego głodu, ale do dnia dzisiejszego jedyny pomnik wielkiego głodu chińskiego jest zrobiony z cegieł i płytek ceramicznych i mieści się pośrodku prywatnego pola chińskiego farmera.



Jedyny pomnik wielkiego głodu chińskiego jest ręcznie zrobiony z cegieł i płytek ceramicznych i mieści się pośrodku prywatnego pola chińskiego farmera.

 

Jak długo dane o śmierci w komunistycznych Chinach nie zostaną definitywnie uzgodnione, jak długo nie wejdą do książek historycznych, tak długo sprzeczne dane będą używane do ukrycia ogromu zbrodni Mao. Widzimy także, jak to samo dzieje się w sprawie ukraińskiego ludobójstwa znanego jako Hołodomor (1932–33). Różne grupy sprzeczają się, czy zginęły trzy miliony, czy 10 milionów, co daje przestrzeń innym grupom on line, które chcą zaprzeczyć, że to się w ogóle zdarzyło.

 

Jeśli w dzisiejszych czasach chcesz, by dane zniknęły, nie próbuj ich ukrywać, po prostu przedstaw cztery inne liczby, które bardzo się różnią i rozpocznij walkę na liczby. To jest historyczna amnezja przez nadmiar informacji.

 

Kiedy w szumie sprzecznych twierdzeń tracimy nie tylko dane, ale także zapis tego, kto co zrobił i powiedział, mamy problem. Widzimy to również w oskarżeniach wysuwanych wobec Milana Kundery w ostatnich 10 latach – że był komunistycznym donosicielem, że był podwójnym agentem, że cała jego twórczość literacka była wynikiem wyrzutów sumienia z powodu zdradzenia władzom komunistycznym innego Czecha.

 

Zamęt i obfitość narracji wokół Kundery prowadzi nas po prostu do całkowitego porzucenia tego autora z powodu wywołanej konfliktem apatii. Już podważono jego reputację. Nigdy nie dowiemy się, czy to, co powiedział w swojej obronie, jest prawdą – brzmi „argument z apatii” – nie powinniśmy więc ufać niczemu, co kiedykolwiek powiedział lub napisał, także jego oskarżeniom komunizmu, także jego teoriom o historycznej amnezji jako narzędziu propagandowym komunizmu. Wszystko to można równie dobrze zapomnieć.

 

Obecnie, aby pozbyć się wroga, nie musisz niczego przeciwko niemu dowodzić. Zamiast tego używasz Internetu do stworzenia sprzecznych oskarżeń i danych. Używasz zamętu, by wzmocnić nienawiść i strach, aż wróg albo zostaje wyrzucony z sieci, a jego historia napisana na nowo, albo wymazany z pamięci milionów poprzez wywołaną konfliktem apatię.

 

Jeśli walka człowieka jest walką pamięci z zapominaniem, jak napisał Kundera, to w kakofonii Internetu mamy olbrzymią maszynę zapominania. Maszynę, która buduje nowe społeczeństwo na ruchomych piaskach Historycznej Amnezji.

 

Milan Kundera Warned Us About Historical Amnesia. Now It’s Happenig Again

Quillette, 31 marca 2019

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Ewan Morrison

Szkocki pisarz i filmowiec, autor sześciu powieści (najnowsza wydana w kwietniu 2019 „Nina X”.)  

 


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Notatki

Znalezionych 1309 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Zakrywanie kultury, żeby ”nie urazić”   Meotti   2019-06-18
Dlaczego geje stają po stronie kultur, które ich mordują?   Rosenthal   2019-06-17
Szanse rozmowy o prawdziwym arabsko-izraelskim pokoju na konferencji w Bahrajnie   Bryen   2019-06-16
Palestyńczyk wbija nóż i natychmiast pojawiają się usprawiedliwienia   Flatow   2019-06-15
Oczywiście Palestyńczycy nie potrafią się rządzić. Bowiem w rzeczywistości nie chcą zbudować państwa – chcą zniszczyć inne państwo     2019-06-11
(Niezbyt) ukryte manipulacje mediów   Cohen   2019-06-10
Nigdy więcej   Lewin   2019-06-10
Rezerwiści na służbie walczą o Izrael na amerykańskich kampusach uniwersyteckich   Greenfield   2019-06-09
Biały terroryzm on line: identyfikowanie potencjalnych zagrożeń   Michael Davis   2019-06-08
Problem w Niemczech jest większy niż ”jarmułka”   Tobin   2019-06-08
Świat jest dziwaczny, skoro jedynym człowiekiem, który naprawdę próbuje pomóc Palestyńczykom, jest Jared Kushner – a wszyscy inni są przeciwko     2019-06-07
Dlaczego ”New York Times” próbuje storpedować plan pokojowy Trumpa?   Dershowitz   2019-06-04
Długie życie Roberta Bernsteina   Koraszewski   2019-06-03
WHO, Francja i flirtowanie z antysemityzmem   Yemini   2019-06-02
Dlaczego Palestyńczycy są tak przeciwni „Umowie Stulecia”?   Kedar   2019-06-01
Nowa lista Hamasu ze ”zdrajcami”   Toameh   2019-05-31
Akademicka wolność dla mnie, ale nie dla ciebie   Altabef   2019-05-29
Zbrodnia wojenna!: umieszczenie karteczki w Ścianie Zachodniej   Dershowitz   2019-05-28
Socjalizm to paskudna rzecz   Koraszewski   2019-05-27
Czy powinniśmy porównywać Indie i Izrael?   Julius   2019-05-27
Dajcie pokojowi szansę!   Tsalic   2019-05-26
Jak palestyńscy przywódcy karzą pacjentów   Tawil   2019-05-25
Jaka przyszłość czeka amerykańskich Żydów   Rosenthal   2019-05-24
Imigracja, czyli jak współczuć i być mądrym   Koraszewski   2019-05-23
Iran otrzymał status państwa nuklearnego   Yigal Carmon   2019-05-22
Flirty UE z Ligą Arabską   Bergman   2019-05-19
Coraz węższy, zaściankowy pryzmat dziennikarstwa   Murray   2019-05-16
Kiedy ajatollah rozgrywa swojego  dżokera   Taheri   2019-05-15
”Pinkwashing” i Izrael: jak działać przeciwko własnym, najlepszym interesom   MacEoin   2019-05-14
Sankcje USA nałożone na mułłów działają   Rafizadeh   2019-05-11
Czyje to było zwycięstwo?   Skalski   2019-05-11
Największy zdecentralizowany pomnik pamięci na świecie   Gross   2019-05-03
Raport o naszym niewstąpieniu do Unii   Ferus   2019-05-01
Unicestwienie chrześcijańskiego życia i ludzi: gdzie jest oburzenie Zachodu?   Meotti   2019-04-30
Niemiecki rząd: antyizraelski i proirański   Frank   2019-04-28
Dajmy priorytet zapobieganiu przemocy domowej   Lomborg   2019-04-25
Wzgórza Golan i głębie hipokryzji   Mor   2019-04-24
Naród Islamu i ”społeczna sprawiedliwość” kobiet   MacEoin   2019-04-22
Cierpienia ludności Gazy   Kedar   2019-04-18
Dyplomaci w ONZ dokonują antysemickich czynów   Gerstenfeld   2019-04-16
Dlaczego Palestyńczycy uciekają z Libanu   Toameh   2019-04-14
Powodzie, mułłowie i Kopciuszek w kamaszach   Taheri   2019-04-12
“Dla jednego terrorysta…” – fragment książki   Landes   2019-04-12
Milan Kundera ostrzegał nas przed historyczną amnezją. Teraz widzimy ją znowu.   Morrison   2019-04-11
Morderstwa w Christchurch: prawdziwi współsprawcy   Milliere   2019-04-10
Zbrodnie Zachodu wobec prześladowanych mniejszości na Bliskim Wschodzie   Bergman   2019-04-09
Tysiące muzułmańskich kobiet zgwałconych, torturowanych, zabitych w syryjskich więzieniach. Gdzie są media, ONZ, grupy „praw człowieka”?   Tawil   2019-04-04
Inne porozumienie w sprawie pokoju   Toameh   2019-04-02
Wielka Brytania delegalizuje Hezbollah   Bergman   2019-04-01
Hamed Abdel-Samad o lewicy: Rasism niskich oczekiwań; Oni traktują muzułmanów jak małpy w zoo     2019-03-31
Turcja: Dziesiątki tysięcy ściganych sądownie za „obrażenie” Erdoğana   Bulut   2019-03-30
Fronda: „Brawo Polska - Wzgórza Golan nie dla Izraela!!!”   Koraszewski   2019-03-29
Podtrzymywanie palestyńskiej ”narracji”   Bergman   2019-03-28
Dla BBC nikab to „symbol buntu”   Pearson   2019-03-27
Zastraszony "New York Times" opublikował kłamstwa o ”większość Arabów usuniętych siłą z ich domów w Jaffie”     2019-03-26
To jeszcze nie apokalipsa   Jacoby   2019-03-25
Kolonialne pochodzenie sympatii do ”Żon ISIS”   Frantzman   2019-03-25
Izrael kontra jego wrogowie w Europie   Blum   2019-03-23
Janczarzy silnej tożsamości, czyli więź społeczna i grupy odniesienia   Koraszewski   2019-03-16
Amnesty International narzeka na sytuację, którą pomogła stworzyć   Flatow   2019-03-16
Badanie – nadal nie ma związku między autyzmem a szczepionką MMR   Novella   2019-03-15
Każdego dnia jedenastu chrześcijan zostaje zabitych za swoją wiarę   Ibrahim   2019-03-15
Julian Baggini: Jak możemy nadal podziwiać postaci z przeszłości, które były ksenofobami   Coyne   2019-03-13
Czy jest miejsce dla energii odnawialnej?   Novella   2019-03-11
Kto pomoże uratować Jazydów?   Saleh   2019-03-11
Były sobie drzewa   Ferus   2019-03-10
Dlaczego energia odnawialna nie może uratować planety   Shellenberger   2019-03-09
Zjednoczony Kościół Chrystusa niesprawiedliwie atakuje Izrael   MacEoin   2019-03-09
Putin wchodzi do klubu oszukanych przez mułłów   Taheri   2019-03-08
Oburzenie w Syrii i Iraku, że  członkowie isis są na Zachodzie traktowani jak znakomitości   Frantzman   2019-03-06
Nie widzimy lasu zza drzew   Lomborg   2019-03-05
Polowanie na Benjamina Netanjahu   Rosenthal   2019-03-04
Europa: Próba legitymizacji irańskiego reżimu   Meotti   2019-03-01
Turcja: Jednoczenie ”Armii Islamu”, by pokonać pewien kraj   Bulut   2019-02-27
Żydzi powinni móc mieszkać wszędzie   Maroun   2019-02-26
Filipiny: chrześcijanie mordowani, bomby w kościołach   Ibrahim   2019-02-21
40. rocznica Islamskiej Republiki Iranu   Rafizadeh   2019-02-21
Ludzie, którzy twierdza, że „Palestyna jest kwestią rasowej sprawiedliwości”, są prawdziwymi rasistami     2019-02-20
Unia Europejska wchodzi w kompletny orwellizm   Bergman   2019-02-19
Amerykanin w Warszawie i kilka uwag o historii   Koraszewski   2019-02-18
Fikcyjny Abbas jest wymówką, by patrzeć w inną stronę   Maroun   2019-02-18
To nie okupacja zabiła Ori Ansbacher   Yemini   2019-02-17
TIPH i groźby: tymczasowe i permanentne   Collins   2019-02-13
Kiedy Ameryka porzuci Afganistan, zapłacą za to kobiety   Chesler   2019-02-13
Dlaczego Teheran przekracza tylko „różowe linie”   Taheri   2019-02-12
Żydowski głos w Organizacji Narodów Zjednoczonych   Rogatchi   2019-02-11
Dlaczego Palestyńczycy sprzeciwiają się antyirańskiej koalicji   Toameh   2019-02-10
“Palestyński rząd” umiera, oksymoron się rodzi   Flatow   2019-02-08
Jeszcze Polska nie zginęła, czyli byle do wiosny   Koraszewski   2019-02-08
Nowy rok, ta sama stara Turcja   Bekdil   2019-02-05
Co kogo rani i jak mocno?   Koraszewski   2019-02-02
Niesprawiedliwy system sprawiedliwości Turcji: atak na ormiańskiego posła   Bulut   2019-02-01
Organizacja założona, by informować o więźniach sumienia, apeluje do  naszych sumień, by nie kupować u Żyda     2019-01-31
Co to znaczy, że jestem humanistą   Igwe   2019-01-30
Obiektyw Matti Friedmana i syzyfowe błoto   Rosenthal   2019-01-30
Pierwsza Żydówka, jaką spotkałem w Iranie   Rafizadeh   2019-01-29
Gdzie są granice nienawiści?   Koraszewski   2019-01-28
Termity, bigoci i GOAT: racjonalizacja współudziału w antysemityzmie   Dershowitz   2019-01-28
Antysemickie tworzenie stereotypów Żydów przez Palestyńczyków   Tavil   2019-01-25
Czy Rashida Tlaib jest winna bigoterii?    Dershowitz   2019-01-22

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica



Arabowie



Roboty będą uprawiać ziemię



Sumienie, czyli moralność bez smyczy



Skomplikowana ewolucja



Argument neuroróżnorodności



Nowe badanie pamięci długotrwałej



Ściganie bluźnierstwa



Ryby jaskiniowe



Autyzm


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk