Prawda

Piątek, 22 stycznia 2021 - 22:16

« Poprzedni Następny »


Czy faszyzm to już tylko wyzwisko?


Andrzej Koraszewski 2020-10-06


Faszyzm, islamofaszyzm, lewicowy faszyzm, gdzie jesteśmy i czy przypadkiem nie używamy słów w sposób, który ma nikły związek z ich pierwotnym znaczeniem? Oczywiście kiedy widzimy młodych i pięknych maszerujących w zwartych szeregach z zielonymi flagami na długich drzewcach, ze znakiem falangi na tych flagach, jesteśmy przekonani, że tu neofaszyzm nie próbuje się nawet ukrywać. Jest jeszcze neonazizm otwarcie nawiązujący wprost do osoby Adolfa Hitlera i używający całej nazistowskiej symboliki. Młodzi i piękni z ruchu narodowego czasem gorąco zaprzeczają, że mają coś wspólnego z nazizmem, ponieważ nazizm był lewicowy, a oni są prawicowi. Ostatecznie NSDAP miała już w nazwie i słowo socjalizm i partię robotniczą. Nie, nie, oni są prawicowi, podziwiają Pinocheta, który rozprawił się z lewactwem i ożywił gospodarkę.

W Ameryce powróciło określenie „lewicowy faszyzm”, które pojawiało się czasem w pierwszych dziesięcioleciach po wojnie. Faszyzm większości ludzi kojarzy się ze skrajną prawicą, z konserwatyzmem na sterydach, z czymś absolutnie przeciwstawnym lewicowości.


Russell A. Berman, amerykański emerytowany profesor germanistyki i literaturoznawstwa na Stanford University, w obszernym eseju analizuje kto, kiedy, jak i dlaczego używał pojęcia „lewicowy faszyzm”. 


Faszyzm – przypomina Berman - pojawia się wraz z przejęciem władzy we Włoszech przez Mussoliniego w 1922 roku i już w 1925 włoski dziennikarz, Giovannji Amendola opisuje faszyzm jako totalitaryzm, używając tego samego terminu dla komunizmu i stwierdzając, że centralnym filarem obu jest odrzucenie liberalizmu i demokracji. Amendola został szybko zamordowany przez faszystów, ale to jego porównanie było później wielokrotnie analizowane i rozwijane.


Pojęcie totalitaryzmu spina faszyzm i komunizm, dobrze pokazując, co te ruchy łączy i co je dzieli. Hannah Arendt opublikowała w 1951 roku Korzenie totalitaryzmu. Pokazując narodziny stalinowskiej Rosji i nazistowskich Niemiec, Arendt pisze o odrzuceniu w obydwu zarówno tradycyjnych instytucji, jak i zbiorowej pamięci. Ideologiczne założenia formułowane były inaczej – w nazizmie dążono do „rasowej czystości”, w komunizmie do bezklasowego społeczeństwa, ale w obydwu widzieliśmy tę samą strukturę wodzowską, jednopartyjną, dążącą do zmiażdżenia wszelkiej opozycji, odwołującą się do ludowej sprawiedliwości, podejrzliwości i donosów, a wreszcie w jednym zbudowano system obozów koncentracyjnych, a w drugim gułag.


Nie ważne, kto jest rzeczywistym oponentem, istotny jest terror, atmosfera strachu paraliżującego sam zamiar jakiegokolwiek oporu. Jak pisała Hannah Arendt, gdyby istnienie obozów koncentracyjnych uzależnione było od liczebności rzeczywistej opozycji, zapewne nie przetrwałyby pierwszych lat totalitarnej władzy. Zapełniali je ludzie niewinni, wrogowie z definicji, całe grupy ludzi, których aresztowano i wysyłano do obozów niezależnie od tego, co rzeczywiście robili. Bezprawie jest samą istotą totalitaryzmu.    


Jak pisze Berman, prawie siedemdziesiąt lat po publikacji książki Arendt wspólne cechy tych dwóch systemów totalitarnych przestały być dostrzegane. Podczas gdy określenie faszysta, czy nazista ma silny ładunek negatywny, słowo komunista nie budzi dziś takich emocji. Zdaniem Bermana analiza genezy “lewicowego faszyzmu” wymaga sięgnięcia do sporów w czasach, kiedy faszyzm jeszcze nie istniał. Narodziny potwora opisywała już Róża Luksemburg. Zamordowana przez bojówkę skrajnej prawicy w styczniu 1919 roku Róża Luksemburg bardzo krótko obserwowała początki radzieckiego systemu. Ostrzegała, że socjalizmu nie da się zbudować dekretami, że wymaga innowacji i eksperymentów, a to możliwe tylko w demokracji i przy pełnej gwarancji wolności słowa. „Tylko niczym niehamowane, burzliwe życie układa się w tysiące nowych form i improwizacji, wyłania twórcze siły i koryguje swoje błędy” – pisała.       

„Życie w krajach, gdzie ograniczona jest wolność, jest nędzne i wciśnięte w sztywne ramy, jest bezowocne, właśnie dlatego, że pozbawione demokracji, odcina źródła życia, duchowe bogactwo i postęp.”

Była świadoma tego, że rządy terroru demoralizują i skazują społeczeństwo na niepowodzenie.


Oczywiście Róża Luksemburg nie używała określenia „lewicowy faszyzm”, jednak jej analiza taktyki bolszewików prowadziła ją do obawy, że tak prowadzona walka z caratem może stworzyć system jeszcze gorszy od caratu. W wydanej już pośmiertnie Rewolucji rosyjskiej pisała, że zdławienie demokracji było zdradą rewolucji.        


Pisała również, że demokratyczne instytucje mają swoje ograniczenia i wady, Lenin i Trocki zdecydowali się jednak na całkowitą likwidację demokracji i podporządkowanie wszystkiego partyjnemu kierownictwu.

„Wolność wyłącznie dla tych, którzy popierają rząd, tylko dla członków jednej partii – niezależnie od tego ilu ich będzie  - nie jest wolnością. Wolność jest zawsze wolnością dla tych, którzy myślą inaczej”.

Wolność nie może być przywilejem, pisze dalej Róża Luksemburg. Krytykując leninowski „demokratyczny centralizm” stwierdzała, że grozi likwidacją wolnych wyborów i wolności prasy, systemem, w którym prawdziwie aktywna jest już tylko biurokracja, a to prowadzi do jakobińskiej dyktatury, która kończy się skrytobójczymi zamachami, egzekucjami i masowymi prześladowaniami.       


Russell A. Berman przechodzi do innych krytyków leninowskiej rewolucji z lewa. Otto Rühle, niemiecki komunista, będący na emigracji w Meksyku użył w 1939 roku określenia „czerwony faszyzm” stwierdzając, że nie różni się od „brunatnego faszyzmu”.   


Wcześniej, bo już w 1930 roku, niemiecki socjaldemokrata Kurt Schumacher pisał o pomalowanych na czerwono faszystach. Podczas wojny trafił do obozu koncentracyjnego, a po wojnie był pierwszym przewodniczącym SPD i zaciekłym  krytykiem komunistycznego systemu w NRD, systemu, który żądał jedności narodu w każdej kwestii i w każdej myśli. Komunistyczna dyktatura doprowadziła w czerwcu 1953 roku do rewolty w Niemczech Wschodnich. Po jej zgnieceniu Bertold Brecht pisał:


Po powstaniu 17 czerwca

Przewodniczący Związku Pisarzy

Polecił w Alei Stalina rozrzucić ulotki

Głoszące, że naród

Utracił zaufanie władz

I może je odzyskać tylko

Przez zdwojoną pracę. Czy jednak

Nie byłoby prościej, gdyby władze

Rozwiązały naród

I wybrały nowy?


Berman przypomina, że sztandarowy faszysta Mussolini, zaczynał swoją polityczną karierę jako socjalista, a nawet był w kierownictwie Włoskiej Partii Socjalistycznej. Czy całkowicie zmienił swoje poglądy? Tak i nie, zachował pogardę dla idei liberalizmu i indywidualizmu. Zarówno we Włoszech, jak i w Niemczech rodzi się prawicowa niechęć do gospodarki rynkowej, a w szczególności do „finansowego kapitału” jako kosmopolitycznego zjawiska kontrolowanego przez Żydów. Otwarty antysemityzm pozwalał mobilizować poparcie szerokich mas.   


W samej NSDAP toczyły się początkowo spory o nacjonalizację przemysłu i współpracę z komunistami, Hitler przeciął te dyskusje w 1934 roku, eliminując swoich przeciwników podczas „nocy długich noży”, ale współpraca ze Stalinem wróciła na tapetę w kilka lat później w formie paktu Ribbentrop-Mołotow.        


Berman przypomina, że w dzisiejszym świecie widzimy analogiczne flirty między skrajnie konserwatywnymi dziedzicami faszyzmu w Islamskiej Republice Iranu a zachodnią (w szczególności amerykańską) lewicą. Tej wspólnocie zachodniej lewicy zupełnie nie przeszkadza brak wolności słowa, prześladowanie, tortury i mordy opozycji, mordowanie gejów, dyskryminacja kobiet ani imperialne podboje. Łączy niechęć do demokracji i kapitalizmu.       


W 1939 roku sojusz czerwonego i brunatnego faszyzmu ułatwił ponowny rozbiór Polski i nazistowski podbój Europy zachodniej. Tym, co wielu ludzi lewicy wówczas zdumiewało, to łatwość z jaką w ZSRR z dnia na dzień zdławiono antyfaszystowską retorykę, zastępując ją zapewnieniami o antykapitalistycznej wspólnocie. Nieliczni komuniści ze wschodu i zachodu otrzeźwieli w tym momencie. Inni przyjęli nową rzeczywistość do wiadomości uznając, że nie ma zbawienia poza Partią.              


Określenie „lewicowy faszyzm” było używane w latach 60. ubiegłego wieku. Jürgen Habermas krytykował niemiecki ruch studencki, nazywając go „lewicowym faszyzmem”. (Wycofał się z tego jednak po pewnym czasie.) Podobnie socjolodzy Lewis Feuer i Irving Horowitz pisali, że część amerykańskiego ruchu studenckiego jest „lewicowym faszyzmem”. Herbert Marcuse uznał natomiast, że to określenie jest oksymoronem. Ten myśliciel lamentował, że robotnicy mają zbyt wiele i tracą rewolucyjnego ducha, w pracy o Tolerancji represywnej argumentował, że niewielka dobrze zorganizowana mniejszość może dominować nad rozbitym i upokorzonym społeczeństwem. Krótko mówiąc był ideologiem dyktatury i odnosi się wrażenie, że na dzisiejszych amerykańskich uniwersytetach widzimy wśród kadry profesorskiej wielu jego uczniów. Berman pisze, że podsycanie tłuszczy do nienawiści było od pierwszej chwili jedną z najbardziej charakterystycznych cech faszyzmu. Rządy prawa zostają zakwestionowane, przywódcy ogłaszają otwarcie sezonu polowania na wrogów ludu. W drugiej połowie ubiegłego wieku najbardziej krwawe występy „lewicowego faszyzmu” zorganizowane były pod hasłem chińskiej ”rewolucji kulturalnej”.   

Russell A. Berman zastanawia się nad pytaniem, na ile to określenie „lewicowego faszyzmu” pasuje do zjawiska obserwowanego w dzisiejszej Ameryce? Na kampusach widzimy terroryzowanie wszystkich, którzy krytykują ruch „przebudzonych”, w redakcjach gazet widzimy czystki, w całym społeczeństwie rośnie poczucie zagrożenia, że niewłaściwe poglądy mogą prowadzić do przykrości, a nawet utraty pracy. Profesorowie boją się występować w obronie studentów mających własne zdanie. Widzimy koordynację działań między przywódcami ruchu a motłochem na ulicy. Widzimy również otwarte ataki na rządy prawa i siły porządkowe.       


Jest tu jeszcze jeden element: obsesyjna chęć wymazywania historii. Ta obsesja łączy wiele ruchów totalitarnych z ambicjami do podboju świata. Talibowie zniszczyli pomnik Buddy, bojownicy ISIS burzyli starożytne budowle w Iraku, Erdogan zmienia Hagia Sophia na meczet, w Waszyngtonie, pod hasłami dziwacznie pojmowanego antyrasizmu tłuszcza podjęła próbę obalenia pomnika Abrahama Lincolna, pomnika mającego upamiętnić proklamację o zniesieniu niewolnictwa z 1863 roku.               


Totalitarna pokusa jest zawsze żywa, budząca ją ideologia może płynąć ze świątyń, z telewizorów, z sal uniwersyteckich, czasem nadchodzi z prawa, czasem z lewa, często odradza się równocześnie po obu stronach. Nieodmiennie spuszcza ze smyczy żądny mordu motłoch i obiecuje ludową sprawiedliwość oraz nowe prawa, prowadzące do nowego wspaniałego jutra.    


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Notatki

Znalezionych 1746 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Rozruchy w Waszyngtonie i tłumek wieszczący “koniec Ameryki”   Taheri   2021-01-22
Rzecz o prawdzie, nauczaniu i namaszczonych   Koraszewski   2021-01-21
Dlaczego giganty Big Tech nigdy nie cenzurują zagranicznych reżimów autorytarnych?   Frantzman   2021-01-20
Izrael wraca do przyszłości   Glick   2021-01-18
Grona rozproszonego gniewu   Koraszewski   2021-01-18
Oskarżenie Izraela o “apartheid” przez B’Tselem ukrywa jego złowrogą agendę   Frantzman   2021-01-17
W obronie obiektywności i liberalizmu   Jackoby   2021-01-15
Media społecznościowe cenzorem XXI wieku.   Lindenberg   2021-01-13
Depcząc zdrowy rozsądek   Tsalic   2021-01-12
Zamach na dyskurs wieczorową porą   Koraszewski   2021-01-11
Biegnące ku dorosłości. Czyli jak szybko dojrzewają dzieci? Zbyt szybko!   Ferus   2021-01-10
Arabia Saudyjska i progi zwalniające postęp na drodze do normalizacji   Fitzgerald   2021-01-10
Szalone rady dla prezydenta Bidena   Bard   2021-01-09
Kiedy załamują się rządy prawa nikt nie jest bezpieczny   Tobin   2021-01-08
Dwa “haniebne” lata Niemiec w Radzie Bezpieczeństwa ONZ   Kern   2021-01-08
Nowy rok: lepszy czy mniej zły?   Taheri   2021-01-07
Jak antyizraelskie głosy stworzyły pełną hipokryzji, nieprawdziwą narrację o szczepionkach   Frantzman   2021-01-07
Co mówił Stalin o fałszowaniu wyborów   Greenfield   2021-01-06
Radości Paryża w czasach koronawirusa   Taheri   2021-01-05
Palestyńczycy: Międzynarodowa konferencja “pokojowa” dla wyeliminowania Izraela   Tawil   2021-01-04
Joseph Massad i “Brzydki Palestyńczyk”     2021-01-03
Czy Palestyńczycy potrafią przystosować się do zmieniających się czasów?   Tobin   2021-01-02
Zrozumienie lobby sprzeciwiającego się nowym stosunkom Izraela w Zatoce   Frantzman   2021-01-01
Otwarcie nawiasu prezydentury Bidena   Taheri   2020-12-30
Więcej niż tylko pokój – normalność   Amos   2020-12-28
Trudne lekcje Arabskiej Wiosny   i Alberto M. Fernandez   2020-12-27
Życzcie swoim chrześcijańskim znajomym Wesołych Świąt   Al-Sajf   2020-12-26
Sprawa palestyńska w oczach Libańczyka   Saghija   2020-12-26
Heretycki impuls: Zamiatin i Orwell   Moore   2020-12-25
Nowy raport o antysemityzmie online, który trzeba koniecznie przeczytać     2020-12-23
Propagandziści palestyńskich Arabów dosłownie piszą na nowo historię   Flatow   2020-12-22
Mało nas, mało nas, do pieczenia chleba   Koraszewski   2020-12-22
Europa nie może walczyć z antysemityzmem, podczas gdy ignoruje zagrożenie  Izraela   Harris   2020-12-21
Pochwała dyplomatycznych quid pro quo   Tobin   2020-12-20
Czy Zjednoczone Emiraty Arabskie będą bezpieczniejsze i bardziej tolerancyjne wobec Żydów niż większość Europy?   Frantzman   2020-12-19
Kolumbowy błąd Georga Orwella   Koraszewski   2020-12-17
Czy Palestyńczycy są ofiarami “kultury anulowania”?     2020-12-16
Baronówna Sonia von Dombrowsky   Garczyński-Gąssowski   2020-12-15
Terroryzm: ostrzeżenie Iranu dla Europy   Kemp   2020-12-15
Nowa kokieteria Erdoğana: oszukańcze reformy demokratyczne   Bekdil   2020-12-14
New York Times wyciąga starą historię, by zmieszać z błotem Izrael   Miller   2020-12-13
Kobayahshi Maru, paradoks szantażysty i Trump   Amos   2020-12-10
Moralne bankructwo Banku Światowego   Hirsch   2020-12-09
Wołanie o spóźnioną sprawiedliwość dla pułkownika Larry’ego Franklina   Glick   2020-12-07
Pogromcy szarańczy szkolą Etiopczyków    Leichman   2020-12-07
Arabowie: Dlaczego UE opłakuje tego irańskiego naukowca?   Toameh   2020-12-06
Biblia w ręku ateisty - recenzja   Koraszewski   2020-12-03
Arabka pisze o głupocie odmowy normalizacji stosunków z Żydami   Mahmoud   2020-12-03
Iran, a  nie Izrael, jest wrogiem Arabów   Zajed   2020-12-02
Ziemia obiecana Baracka Obamy   Lipman   2020-12-01
Książka, której jeszcze nie możesz przeczytać   Pandavar   2020-12-01
Zamachowcy, demokraci i potępieńcze łkania   Koraszewski   2020-11-30
Antysemici zwalczają antysemityzm: orwellowska farsa   Blum   2020-11-28
Czy Francja, Hiszpania i Irlandia zgodziły się finansować palestyńskie organizacje terrorystyczne?   Hirsch   2020-11-26
Odkrywając pokój w Dubaju   Yemini   2020-11-25
Izrael jest besztany za opór przeciwko arabskiej kolonizacji   Rosenthal   2020-11-24
Usprawiedliwianie muzułmańskiej wściekłości na karykatury Mahometa   Saghieh   2020-11-23
Brytyjski rząd raz za razem opluwa Izrael   Collier   2020-11-21
Urojenie osobistej dyplomacji   Tobin   2020-11-20
Iran: Mułłowie świętują w nadziei na powrót do bomby nuklearnej   Rafizadeh   2020-11-20
Trzynastu wspaniałych pod wodzą misjonarza   Koraszewski   2020-11-19
Pluralistyczna Europa odrzuciła wojny religijne, a teraz poddaje się „potworowi” ekstremistycznego, politycznego islamu   Abdel-Samad   2020-11-18
W wasze ręce, czyli moja nowa książka   Koraszewski   2020-11-17
Historyczna Palestyna: czyli co należy wiedzieć!   Oz   2020-11-17
Wybory 2020 były okropne   Glick   2020-11-16
Amerykańsko-żydowsko-radzieckie doświadczenie   Tabarovsky   2020-11-15
Muzułmanie: Meczet Al-Aksa nie należy do Palestyńczyków   Toameh   2020-11-14
Muślinowa kurtyna samooszustwa   Koraszewski   2020-11-14
Święta wojna Erdoğana przeciw ‘niewiernej Europie’   Bekdil   2020-11-13
Gazeta “Guardian” w pełni naśladuje Electronic Intifada   Collier   2020-11-13
Dlaczego znowu głosowałam na Trumpa   Nykiel-Herbert   2020-11-12
„Co izraelscy żołnierze robią palestyńskim dzieciom” -  recenzja   Kalwas   2020-11-12
Hipokryzja Demokratów szkodzi demokracji   Tobin   2020-11-11
Oblężenie Francji, 2020   Rosenthal   2020-11-10
Europa musi bezwarunkowo bronić swoich wartości   Harris   2020-11-10
Sukces Trumpa na Bliskim Wschodzie wynika z jego konkretnego (nie tylko retorycznego) poparcia dla trwałości Izraela     2020-11-09
Ataki na chrześcijan ukazują hipokryzję kontrowersji wokół  “bluźnierstwa”   Frantzman   2020-11-07
Corbyn to tylko jeden człowiek. Lewicowy antysemityzm to tradycja   Johnson   2020-11-07
Dziennikarz: rzemieślnik czy misjonarz?   Koraszewski   2020-11-06
Europa świadoma konsekwencji nadal finansuje radykalizację AP   Sucharewicz   2020-11-06
Odpowiedzialność instytucji za tsunami współczesnego antysemityzmu   Nirenstein   2020-11-05
Jak “New York Times” pomógł ukryć masowe morderstwo Stalina na Ukrainie   Tabarovsky   2020-11-04
Jak wygląda palestyńska porażka   Toameh   2020-11-04
Rzeczywisty dylemat Netanjahu (i Trumpa)   Glick   2020-11-02
Pora rozliczyć grupy “praw człowieka” za ich antysemityzm   Tobin   2020-10-30
“GUARDIAN” znowu propaguje kłamstwo o “50 rasistowskich prawach”   Levick   2020-10-29
Roosevelt i Żydzi   Rosenthal   2020-10-28
Dlaczego islam pilnie potrzebuje reformacji   Ayaan Hirsi Ali   2020-10-28
Jedna wojna i sześciu przegrywających   Taheri   2020-10-27
Zamordowanie francuskiego nauczyciela i sprawa terminologii używanej przez media   Frantzman   2020-10-26
Czy koniec wojen o ropę naftową?   Koraszewski   2020-10-24
Zakup Chevron jest kolejnym gwoździem do trumny ruchu BDS   Tobin   2020-10-21
Całkowicie nieodpowiedzialny wirus   Koraszewski   2020-10-21
Saeb Erekat pospiesznie przewieziony do szpitala Hadassah   Fitzgerald   2020-10-20
Media społecznościowe i radykalna wolność słowa   Rosenthal   2020-10-20
Po co Żydom państwo, a szczególnie żydowskie?   Koraszewski   2020-10-19
“Przebudzony” świat idzie na wojnę przeciwko Wonder Woman   Tobin   2020-10-18
Arabia Saudyjska: My także mamy dosyć Palestyńczyków   Toameh   2020-10-17
Pokój z Izraelem jest koniecznością   Al-Dughaither   2020-10-16
Czy możliwe jest pohamowanie skrajnej stronniczości BBC?   Gerstenfeld   2020-10-15

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Cervantes



Wojaki Chrystusa



 Palestyńskie weto



Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk