Prawda

Sobota, 26 listopada 2022 - 23:03

« Poprzedni Następny »


Autonomia Palestyńska i jej pieniądze


David Bedein 2019-11-01

Dom jednorodzinny w Ramallah
Dom jednorodzinny w Ramallah

Raport o tym, co dzieje się z funduszami, zbieranymi przez Machinę Darczyńców Autonomii Palestyńskiej.


W sprawie humanitarnej pomocy dla Autonomii Palestyńskiej przejrzystość nie istnieje. 


Efektem jest bogata palestyńska elita, która buduje ekskluzywne dzielnice wokół Ramallah, pozostawiając reszcie społeczeństwa palestyńskiego tandetnie budowane mieszkania bez usług.


Ton AP nadał Jaser Arafat, kiedy przybył do Gazy w 1994 roku. Arafat przejął kontrolę nad każdym kontraktem i inwestycją, używając pieniędzy darczyńców do zbudowania własnego, wartego miliardy dolarów majątku, włącznie z inwestycjami w Coca Cola, tunezyjskiej firmie telefonów komórkowych i funduszach kapitałowych w USA i na Kajmanach. 


Arafat ukradł  miliard dolarów z podatków przekazywanych przez Izrael za palestyńskich pracowników. Pieniądze poszły na osobiste konto Arafata w izraelskim Bank Leumi w Tel Awiwie. 


100 tysięcy dolarów miesięcznie szło na konto żony Arafata, Suhy, mieszkającej w Paryżu. Według ocen amerykańskich badaczy majątek Arafata jest wart między 1 a 3 miliardy dolarów. [1] 


Po trzech latach od założenia AP palestyńscy rewidenci odkryli, że 40 procent budżetu AP, 326 milionów dolarów, zostało sprzeniewierzonych, a ta suma urosła do 700 milionów dolarów dziesięć lat później. [2]


Ani jeden zachodni rząd nie protestował. To zachęciło do złodziejskich praktyk na wszystkich szczeblach AP. Funkcjonariusze AP płacili sobie wysokie pensje żerując na innych. [3]


Wkracza Abbas


Za następcy Arafata, Mahmouda Abbasa, nepotyzm dotarł do każdego szczebla służby cywilnej. Pracownicy, często krewni Abbasa, otrzymywali pensje w wysokości 10 tysięcy dolarów miesięcznie, ponad 10 razy więcej niż zwykli pracownicy budżetówki, otwierano również tajne konta w Jordanii, gdzie deponowano pieniądze z łapówek. [4]


Różnica między Abbasem a Arafatem: zamiast bezpośrednio kraść z budżetu AP należy gospodarkę przejmować, Abbas zatrudnił swoich dwóch synów, Tareka i Jasera, w przedsiębiorstwach, które dominują zagraniczne inwestycje, budując dla nich konsorcjum o nazwie Falcon, które przejęło palestyński handel. [5]


Abbas  wpompował w Falcon 890 tysięcy dolarów i stworzył jego oddziały w Jordanii i Zjednoczonych Emiratach Arabskich oraz dał im monopol na sprzedaż amerykańskich papierosów. 


A jest jeszcze Al Mashreq Insurance Co. z 11 oddziałami w AP, warta 35 milionów dolarów, na której czele stoi Jaser Abbas. [6] 


W sumie prywatny majątek synów Abbasa ocenia się na 300 milionów dolarów. [7]


Mohammed Dahlan,  rywal Abbasa, utrzymuje, że Abbas otrzymał 1,4 miliarda dolarów z osobistego majątku Arafata po jego śmierci w 2004 roku. Dahlan twierdzi, że  Abbas ukrył 600 milionów dolarów z tego funduszu. Mohammed Raszid, ekonomiczny doradca Arafat uważa, że defraudacja Abbasa sięga 100 milionów dolarów. [8]


Elita Abbasa


Abbas  hoduje własną elitę, buduje pałace i zatwierdza budowę zamkniętych dzielnic wokół Ramallah dla swoich zwolenników. Jedna z nich jest znana jako „Kompleks dyplomatyczny”, gdzie Abbas zatwierdził budowę centrum handlowego pod swoją kontrolą.    


W 2011 roku doradca Abbasa, Madżdi Chaldi, poprosił Bahrajn o cztery miliony dolarów na inwestycje w tej dzielnicy. AP zapewniła realność tego projektu, przekazując na niego publiczną ziemię za 60 procent jej wartości rynkowej.



Chaldi aprobuje prawo wstępu do „Kompleksu dyplomatycznego” dla funkcjonariuszy AP, dowódców sił bezpieczeństwa i członków Fatahu. [9]


Abbas mieszka w wartym wiele milionów pałacu pod strażą sił bezpieczeństwa. Nieautoryzowanym gościom, szczególnie zespołom telewizyjnym, grozi się aresztem. [10]


Abbas wciąga lojalnych sobie ludzi w układy biznesowe, jak na przykład, Mohammeda Mustafę, byłego wicepremiera w AP do roku 2015, którego mianował szefem Palestyńskiego Funduszu Inwestycyjnego (PIF), związanego z Abbasem, który ma 18 procent Arabskiej Palestyńskiej Korporacji Inwestycyjnej (APIC). 


Abbas sprawuje kontrolę nad PIF i wybiera wszystkich jego dyrektorów.  


W 2009 roku Mustafa został mianowany dyrektorem wykonawczym jednej z dwóch firm telefonów komórkowych  na Zachodnim Brzegu, Wataniya Mobile. PIF jest właścicielem 34 procent udziałów Wataniya. [11] 


Mustafa jest podobno zamieszany w unikanie podatków i pranie pieniędzy, jak wynika z Panama Papers. Niemniej Abbas zapewnił Mustafie ochronę przed odpowiedzialnością karną. [12]


W lutym 2016 roku członkini Palestyńskiej Rady Ustawodawczej, Nadżat Abu Bakr, zażądała dochodzenia w sprawie ministra administracji Abbasa, Husseina Al Aradża. Abbas zagroził Abu Bakr aresztowaniem, przed czym uciekła do budynku Palestyńskiej Rady Ustawodawczej, szukając tam schronienia. Sprawę wyciszono. [13]


Cel Dahlan


Abbas walczył przeciwko korupcji swoich rywali – głównie Mohammeda Dahlana, który często wzywa do rezygnacji Abbasa. Sąd AP skazał Dahlana in absentia na trzy lata więzienia z powodu oskarżenia o sprzeniewierzenie publicznych funduszy w 2007 roku.   


Jednak w 2010 roku Dahlan i jego żona otrzymali obywatelstwo Czarnogóry. Dwa lata później Dahlan był łącznikiem między Serbią a wiceprezydentem Zjednoczonych Emiratów Arabskich, Mohammedem Bin Zajed Al Nahjanem, następcą tronu Abu Dhabi. Niedługo potem Dahlan otrzymał także obywatelstwo Serbii, co pozwoliło mu na bezpieczne poruszanie się po Europie. [14]


Abbas szuka dobrego następcy        


Fortuny Abbasa i Dahlana grają rolę w bitwie o sukcesję palestyńskiego przywództwa. W wieku 84 lat Abbas stara się ochronić ekonomiczne imperium swoich synów. Abbas starał się przygotować głównego negocjatora AP, Saeba Erekata na swojego następcę, ale przeciwstawił się temu Komitet Wykonawczy OWP – co było ciosem dla Abbasa, który nagradzał lojalność Komitetu Wykonawczego, którego członkowie otrzymują wypłaty 30 tysięcy dolarów miesięcznie, jak również luksusowe samochody i przywileje VIP  . [15]


Abbas zwrócił się zamiast tego do swojego zaufanego, bliskiego współpracownika – szefa wywiadu, Madżida Freidża. Jednak przeciwnikiem zarówno Erekata, jak Freidża jest Dżibril Radżoub, były szef bezpieczeństwa AP. [16]


Wśród Palestyńczyków panuje przekonanie, że AP jest skorumpowana. Spośród 1200 Palestyńczyków, z którymi przeprowadzono sondaż, 95,6 procent – czyli praktycznie wszyscy – oświadczyli, że w reżimie Abbasa szaleje korupcja. [17]


Korupcja AP przejawia się w czarnym rynku, praniu pieniędzy, handlu kobietami i zyskami z zagranicznych kont bankowych – działalnością uznawaną za tajną aż do przyjścia nowego władcy. [18]


Rozumiejący Zachód


Zachodnie rządy potwierdzają sprzeniewierzanie ich środków pomocowych przez AP. 


W 2013 roku Unia Europejska ustaliła, że AP źle zarządzała 2 miliardami euro w latach od 2008 do 2012. Europejski Trybunał Obrachunkowy odkrył, że funkcjonariusze służby cywilnej AP otrzymywali miesięczne płace w ogóle bez przychodzenia do pracy, podczas gdy dziesiątki tysięcy rzeczywiście pracujących nie otrzymywały zapłaty. Bruksela przyznała, że nie naciskała na AP, by zreformowała służbę cywilną. [19]


Departament Stanu USA nie działał lepiej, powstrzymując publikacje raportów o sprzeniewierzeniach pieniędzy pomocowych w AP. 


US AID dostarczył AP ponad 5 miliardów dolarów w ciągu ostatnich 25 lat nie żądając audytu. Waszyngton systematycznie płacił długi AP wobec prywatnych firm, pomijając niepokoje o fiskalną odpowiedzialność i priorytety Abbasa. [20] 


Zamiast tego amerykańscy podatnicy płacili firmom zarządzanym przez synów Abbasa. Sky Advertising Abbasa nawet wygrał kontrakt od USA na poprawienie wizerunku USA w AP. [21]


Od 2005 do 2009 roku Tarek i Jaser Abbas otrzymali przynajmniej ponad 2 miliony dolarów w kontraktach i pracach zleconych, większość z nich od  US AID.   


US AID nie chce ujawnić kontraktów zawartych z synami Abbasa i wymazał kluczowe informacje, włącznie z nazwiskami dyrektorów i pracowników, wykonujących te kontrakty. [22]


Konkluzje


Zachodni darczyńcy funduszy mają jeden cel: działać jako polityczny zasób dla Abbasa i jego zwolenników.   


Teza, że humanitarna pomoc dla AP dociera do żyjących tam palestyńskich Arabów, nie ma żadnej podstawy w rzeczywistości.


Pierwszym krokiem do jakiejkolwiek próby polepszenia sytuacji, byłoby ustanowienie warunków przy udzielaniu pomocy AP, żądanie rozliczeń i przejrzystości oraz prawa do ochrony Palestyńczyków, którzy ujawniają nadużycia.  


Obecnie nikt na świecie nie propaguje takiej zmiany polityki. 


Przypisy


1 U.S.  government investigation of Arafat. Reported on CBS News “60 Minutes Nov. 7, 2003

2 Transparency International. Jan. 19, 2012

3 “Corruption in Palestine: A Self-Enforcing System.” Tariq Dana, Al Shabaka. Aug. 18, 2015

4 Dunya Al Watan. Feb. 6, 2006

5 “The Business of Mahmoud Abbas and His Sons. Yoni Ben Menachem. Jerusalem Center for Public Affairs. Sept. 14, 2016

 6 Al Masri Al Yom. Sept. 11, 2016. An investigation of Abbas’ finances by Hussein Yusef.

7  Mohammed Dahlan interview with the Jordanian website Amon. June 8, 2016

8“The Business of Mahmoud Abbas and His Sons.” Yoni Ben Menachem. Jerusalem Center for Public Affairs. Sept. 14, 2016.

9 “In tough times, most Palestinians view government as corrupt.” Karen Laub, Mohammed Daraghmeh. Associated Press. May 24, 2016

10 Al Jazeera interview of Abbas aide and PA negotiator Saeb Erekat. April 2, 2014

11 “Panama Papers: Leaks Reveal Abbas’ sons $1 million holding in company with ties to the Palestinian Authority.” Uri Blau, Daniel Dolev. Haaretz. April 7, 2016

12  “Palestinians Pop Up in Panama Papers. Adnan Abu Amer. Al Monitor. April 15, 2016

13 Palestine’s Anti-Corruption Crusader. Jonathan Schanzer, Grant Rumley. The Daily Beast. March 14, 2016

14 “Mahmoud Abbas rival given Serbian citizenship, documents reveal.” Ivan Angelovski in Belgrade and Lawrence Marzouk. Balkan Investigative Reporting Network. Jan. 30, 2015

15 “Car, VIP and $30,000 a Month Await Executive Committee Member.” Safa News Agency. Dec. 3, 2016

16 “The Business of Mahmoud Abbas and His Sons.” Yoni Ben Menachem. Jerusalem Center for Public Affairs. Sept. 14, 2016.

17 Nader Said poll of Palestinians in the West Bank and Gaza Strip. Bir Zeit University. April 2016. The survey found that 82 percent thought the Hamas regime in the Gaza Strip was corrupt.

18 “Corruption in Palestine: A Self-Enforcing System.” Tariq Dana, Al Shabaka. Aug. 18, 2015

19 European Court of Auditors. European Union Direct Financial Support of the Palestinian Authority. 2013

20 “U.S. Foreign Aid to the Palestinians”, by Jim Zanotti, Specialist in Middle Eastern Affairs December 16, 2016

21 Firms run by President Abbas’s sons get U.S. contracts. Adam Entous. Reuters News Agency. April 22, 2009

ibid


Palestinian Authority and its money

Israel National News, 24 października 2019

Tłumaczenie; Małgorzata Koraszewska

David Bedein

Amerykański pisarz i dziennikarz jak również dyrektor Center for Near East Policy Research. 


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj




Komentarze
1. Najkrócej kuba 2019-11-01


Notatki

Znalezionych 2265 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Eureka! Odkryto arabskie lobby   Bard   2022-11-26
Stare irańskie hasło podbija świat   Taheri   2022-11-25
Nie, nierówności dochodów nie są najwyższe w historii. Są na historycznie niskim poziomie   Jacoby   2022-11-22
Porwanie studiów bliskowschodnich   i Alex Joffe   2022-11-20
Mistrzostwa świata w piłce nożnej i światowe rozgrywki   Collins   2022-11-19
Zabłąkane pociski: czego Ukraina (i Polska) mogą nauczyć się od Izraela   Frantzman   2022-11-18
Mroźna zima dla Europy: obwiniaj strategiczną ślepotę   Bekdil   2022-11-16
Thomas Friedman, zwolennik równego kopania wszystkiego, co izraelskie   Flatow   2022-11-14
Inwestowanie w naukę dla bezpieczeństwa żywnościowego w Afryce   Bafana   2022-11-14
Kapitalizm to dobra rzecz   Koraszewski   2022-11-12
Skuteczna walka ze skrajnym ubóstwem   Jacoby   2022-11-11
Zabijanie Lewiatana tysiącem ciosów   Taheri   2022-11-10
Krytyczna teoria rasy i antysemityzm   Levick   2022-11-10
Afrykańscy farmerzy zarobili około 282 miliony dolarów na GMO w 2020 roku – nowe badanie   Opoku   2022-11-09
Niebezpieczeństwo „śpiącej” umowy nuklearnej: silniejsza Rosja, Chiny, Korea Północna, Iran   Rafizadeh   2022-11-08
Refleksje o książce Roberta Spencera Who Lost Afghanistan?   Chesler   2022-11-08
Palestyńska walka o potrawy   Fitzgerald   2022-11-07
Arabowie o zachodniej hipokryzji w sprawie irańskich dronów     2022-11-07
Chaos tworzony przez moralistów na poziomie trzylatków   Tracinski   2022-11-04
Projektanci mody intelektualnej i ich klienci   Koraszewski   2022-11-02
Rewolucja w Iranie jest powstaniem, któremu przewodzą mniejszości etniczne   Mustafa   2022-11-01
Nadzieja w pesymizmie i rozsądku   Koraszewski   2022-10-31
Inna definicja antysemityzmu     2022-10-30
Czego Irańczycy chcą od Waszyngtonu   Taheri   2022-10-29
Zachód odwraca się plecami do prześladowanych chrześcijan, wita radykalnych muzułmanów   Ibrahim   2022-10-26
Opowieści byłego premiera kraju wielkości znaczka pocztowego   Koraszewski   2022-10-25
Odsłonić prawdziwe poglądy antysemitki   Kirchick   2022-10-22
Dzięki administracji Bidena Rosja i Iran są sobie bliższe niż kiedykolwiek   Rafizadeh   2022-10-21
Błąd „jeśli-to” powraca z pełną mocą z okazji umowy o granicy morskiej z Libanem     2022-10-14
Nowa bajka na zimę: “Europa jest ofiarą Amerykanów”   Godefridi   2022-10-12
Pan się myli, Panie Konstanty   Koraszewski   2022-10-12
Także dzisiaj niewolnictwo jest ogólnoświatową plagą   Jacoby   2022-10-11
FAIR – Fairness & Accuracy In Reporting – pokazuje skrajny brak szacunku wobec izraelskich Arabów     2022-10-09
Szef administracji Rady Praw Człowieka ONZ systematycznie naruszał zasady ONZ, ujawniają wycieki e-maili     2022-10-08
Czy Ilhan Omar lub Linda Sarsour dobrowolnie zdjęły hidżab w solidarności z irańskimi kobietami?   Chesler   2022-10-07
Rashida Tlaib, Jaskinia Lwa i wszechobecność nienawiści do Żydów ponad politycznymi podziałami (plus komiks)     2022-10-05
Dalekosiężne skutki śmierci Mahsy Amini   Mahmoud   2022-10-05
Jak USA roztrwoniły swoje strategiczne minerały   Bergman   2022-10-04
Główny nurt i władczyni pierścionka   Koraszewski   2022-10-03
Iran: dymiący wulkan   Taheri   2022-10-03
Iran kupił ponad milion hektarów ziemi w Wenezueli     2022-10-02
Wojownicy sprawiedliwości społecznej ignorują arabskich właścicieli niewolników   Bard   2022-10-01
Czy irański naród otrzyma wsparcie demokratycznego Zachodu?   Koraszewski   2022-09-30
Rosja i Iran: przyjaźń czy tylko partnerstwo?   Amos   2022-09-25
Niebezpieczne związki, czyli sojusze wiernych i niewiernych   Koraszewski   2022-09-24
Nierozwiązywalne konflikty na Bliskim Wschodzie   i Alberto M. Fernandez   2022-09-18
Trzecia droga skręca w prawo   Koraszewski   2022-09-17
Palestyńczycy i świat nie potrzebują jeszcze jednego, skorumpowanego, upadłego, terrorystycznego państwa arabskiego   Toameh   2022-09-17
Jak Zachód zbudował rosyjskiego wroga   Taheri   2022-09-16
Dlaczego ludzie nienawidzą?   Koraszewski   2022-09-15
Fundamentalna irracjonalność palestinizmu   Bellerose   2022-09-14
Administracja Bidena “zaniepokojona” izraelskimi rajdami na Zachodni Brzeg   Fitzgerald   2022-09-13
Departament Stanu traktuje śmierć Abu Akleh jako priorytet, ignorując śmierć Malki Roth   Meyers Epstein   2022-09-12
Kiedy niemieccy ekolodzy i rząd Putiuna mieli gorący romans   Godefridi   2022-09-12
Arabowie do Bidena: Nie podpisuj umowy z Iranem, doprowadzi to do wojny   Toameh   2022-09-10
Oni umarli wszyscy, my wszyscy żyjemy   Koraszewski   2022-09-09
Norwegia dostaje za swoje   Bawer   2022-09-08
Tragedia bez Żydów to żadna wiadomość   von Koningsveld   2022-09-06
A piecyk wciąż dymi   Koraszewski   2022-09-03
Co mają wspólnego Indianie Abenaki z Żydami oraz z firmą Ben &Jerry?   Amos   2022-09-02
Bejrut i Stalingrad Arabów   Fernandez   2022-08-30
Kto egzekwuje antysemickie prawa Autonomii Palestyńskiej dotyczące obrotu ziemią AP?   Hirsch   2022-08-29
Czego szef @UNRWA nie powiedział Radzie Bezpieczeństwa ONZ     2022-08-28
Burza w szklance wody, czy spór o fundamentalne zasady?   Koraszewski   2022-08-27
Kiedy krytyka George’a Sorosa jest antysemicka?     2022-08-25
Czy jest szansa na redukcję zatrudnienia w przemyśle wróżbiarskim?   Koraszewski   2022-08-24
Książka o niemieckich nazistach nad Nilem     2022-08-23
Podczas nadchodzącej sesji ONZ Palestyńczycy będą domagać się pełnego uznania „Państwa Palestyna”   Hirsch   2022-08-22
Tożsamość cała w skowronkach   Koraszewski   2022-08-20
Europejskie związki z NGO powiązanymi z palestyńskimi terrorem   i Liora Rosenblatt   2022-08-18
Jak “przebudzeni” wymazali w mediach klasę robotniczą i Żydów   Tobin   2022-08-17
Fałszywe oskarżenia i ideologiczne uprzedzenia   Steinberg   2022-08-17
Czym jest proporcjonalność w prawie międzynarodowym, gdy chodzi o Izrael?   Hirsch   2022-08-16
Palestyńczycy popełniają samobójstwa, podczas gdy ich przywódcy żyją w hotelach i willach   Toameh   2022-08-15
Dżihad i pokój, kiedy wyrosną gruszki na wierzbie   Blum   2022-08-13
O różnych formach oderwania od rzeczywistości   Koraszewski   2022-08-13
Biden i bardzo masochistyczny gwóźdź   Taheri   2022-08-12
Co zobaczył Seward w Jerozolimie   Jacoby   2022-08-09
Pandemia małpiego rozumu   Koraszewski   2022-08-08
Dlaczego zachodni dziennikarze omijają temat nepotyzmu i korupcji w Autonomii Palestyńskiej?   Fitzgerald   2022-08-07
Ekoekstremizm rzucił Sri Lankę na kolana   Ridley   2022-08-04
Zielone marzenia, inflacyjne realia   i Hügo Krüger   2022-08-03
Haniebna polityka Unii Europejskiej wobec mułłów w Iranie   Rafizadeh   2022-08-02
Judaizm zasługuje na taki sam szacunek jak islam   Tobin   2022-07-31
Administracja Bidena finansuje antyizraelskie programy szkolne i propagandę nienawiści   Tawil   2022-07-29
Dyskryminacja z miłości i dobrego serca   Koraszewski   2022-07-29
Odkryte taśmy z wyznaniami Eichmanna   Jacoby   2022-07-27
Wycieczka Bidena do szpitala we wschodniej Jerozolimie   Fitzgerald   2022-07-24
Palestyńczycy robią pranie mózgu światu: mały przykład, który demaskuje cały przemysł palestyńskich kłamstw     2022-07-23
Obecność mitu pod strzechą i blachodachówką   Koraszewski   2022-07-23
Administracja Bidena: najbardziej przyjazna dla irańskich mułłów?   Rafizadeh   2022-07-22
Wyzwolenie Arabów z rąk globalnej lewicy   Mansour   2022-07-21
Biznes zawodowych „obrońców praw człowieka”   Koraszewski   2022-07-20
NATO w Madrycie: To nie będzie ostatni szantaż Erdoğana   Bekdil   2022-07-20
Palestyńskie tortury: raport dla ONZ     2022-07-19
UNRWA nadal uczy nienawiści, ale administracji Bidena to nie przeszkadza   Fitzgerald   2022-07-17
Od dziesięcioleci istnieje „Plan Marshalla” dla Palestyńczyków. Nie zadziałał     2022-07-16
Covid, wojna i inne troski   Koraszewski   2022-07-15
Strach i odraza w Iranie   Fitzgerald   2022-07-14
Biblia dla pana proboszcza   Kruk   2022-07-13

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Pogrzebać złudzenia Oslo


Kilka poważnych...


Przeciwko autentyczności


Nowy ateizm


Lomborg


„Choroba” przywrócona przez Putina


„Przebudzeni”


Pod sztandarem


Wielki przekret


Łamanie praw człowieka


Jason Hill


Dlaczego BIden


Korzenie kryzysu energetycznego



Obietnica



Pytanie bez odpowiedzi



Bohaterzy chińskiego narodu



Naukowcy Unii Europejskiej



Teoria Rasy



Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa



 Palestyńskie weto



Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa

Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Małgorzata, Andrzej, Henryk