Prawda

Wtorek, 23 wrzesnia 2014 - 22:21

« Poprzedni Następny »


Youtube

Najnowsze filmy
Najczęściej oglądane
youtube - ikona

Agnostyk czy ateista?


Andrzej Koraszewski 2013-12-05


Kim pan jest — zapytała mnie młoda medialna dama — agnostykiem czy ateistą?

Odpowiedziałem bez wahania , że ateistą, a potem, pisząc uzasadnienie tego wyroku musiałem się jednak zastanowić. Dlaczego jestem bardziej ateistą niż agnostykiem? Pierwszy argument jest natury społecznej. Osławione „nie wiem" agnostyka wydaje się być ucieczką przed dyskusją. „Nie wiem, dajcie mi spokój." Agnostycyzm bywa azylem człowieka zmęczonego, ale również schronieniem oportunisty.


W polskim Sejmie mamy kilka, czy też może kilkanaście osób, które zdecydowały się na śluby kościelne po wielu latach małżeństwa. Agnostycyzm ułatwia hipokryzję. Ateizm jest niewiarą z podniesionym czołem. Jest również czymś innym niż antyklerykalizm. Antyklerykalizm jest formą niechęci wobec Kościoła politycznego, wobec skorumpowanej warstwy kapłańskiej, czasem wobec totalitaryzmu zorganizowanej religii, próbującej podporządkować sobie całe życie jednostki. Jest wielu głęboko wierzących antyklerykałów, ale zdarzają się agnostycy, którzy nie są antyklerykałami (bywają nawet prokościelnymi politykami.) Ateista odmawia wiary w istnienie jakiekolwiek istoty „wyższej".

Czy to oznacza, że ateista wie, że ma jakieś dowody na nieistnienie boga? Oczywisty absurd. A jednak ateista nie wypowiada swojego „nie wiem" w sposób nabożny. Ateista powiada: nie wiem i nie mogę wiedzieć czy bóg jest, czy go nie ma, ale samo pytanie jest bzdurne, bo nie ma najmniejszych powodów do zastanawiania się nad tym pytaniem. Nie interesują mnie dowody na nieistnienie boga, jeśli nie ma powodów (o dowodach nie wspominając) do rozważania czy jest.

Czy jest to zatem dogmatyczne założenie, że boga nie ma? Tak chcą widzieć ateistów zniecierpliwieni wierzący. Ateiści to tacy sami dogmatycy jak my, albo jeszcze gorsi, to fanatycy broniący dogmatu o nieistnieniu.

Agnostyk ma z tymi klientami święty spokój. Wzrusza ramionami, powiada „nie wiem". Ilu jest tych niedowiarków, niewierzących, sceptyków, bezbożników, agnostyków? Zapewne wielokrotnie więcej niż zdeklarowanych ateistów. Ateizm odmawia ucieczki w milczenie, uważa, że konfliktu między religią i wiarą nie wolno chować pod dywan, że prawo do swobody wyznania jest gwałcone, jeśli dominujący Kościół ma prawo do indoktrynowania dzieci w państwowych przedszkolach i szkołach, że rozdział Kościoła i państwa jest fundamentem demokracji, że religia i instytucje religijne nie mogą być poza prawem i poza krytyką.

Słowo „ateista" ma złą sławę, jest niemal wyzwiskiem (również w ustach niektórych agnostyków). Ponieważ w wyobrażeniach wierzących wszelkie dobro pochodzi od (mojego) boga, ateista jest z definicji amoralny, zły, niezdolny do odróżniania dobra i zła. Krótko mówiąc ateista to amoralny dogmatyk, wcielenie szatana. Tymczasem agnostyk to cichy sąsiad, który może grzeszy, ale nikomu nie przeszkadza, czasem nawet pomaga, jest zdecydowanie lepszy od wierzącego antyklerykała, o ateiście nie wspominając.

Czy bóg przekazał ludziom święte księgi, czy był potop, czy był płonący krzak, czy morze się rozstąpiło, czy z nieba leciała kasza, czy Jezus robił cuda? Agnostyk konsekwentnie powtarza swoje „nie wiem". Ateista odpowiada: to nie są pytania, to są ukryte twierdzenia o rzekomych faktach. Żaden z tych faktów nigdy nie znalazł potwierdzenia.

Czy bóg był konieczny do stworzenia świata i do stworzenia życia? Uzbrojony w nowoczesną naukę ateista odpowiada: nie mamy żadnego powodu, by sądzić, że w procesy te ingerowała jakakolwiek istota wyższa. Nie ma tu żadnego dogmatu o nieistnieniu, ale osławione „nie wiem" wypowiedziane jest zupełnie inaczej: kiedy oglądam świat, ta hipoteza (o istnieniu jakiegoś boga) nie jest mi do niczego potrzebna.

W tej sytuacji obrońcy wiary nie rezygnując z zarzutu dogmatyzmu, dorzucają zarzut arogancji. Ileż pychy i arogancji musi mieć człowiek, który powiada, że mu hipoteza o istnieniu jakiegoś boga nie jest do niczego potrzebna.

Faktycznie „nie wiem" agnostyka jest pełne pokory. Może byłaby to pokora urzekająca, gdyby nie była tak wszechstronnie i bezwzględnie wykorzystywana.

Jak pisze John Shook :

"...człowiek religijny ogłaszał swoją absolutnie pewną wiedzę w sprawach wiary, ateista mógł co najwyżej przyznawać się do sceptycznej ignorancji" Współcześnie jednak to ateistę oskarża się o dogmatyzm".

Shook przypomina, że w 1860 roku Thomas Huxley popularyzował pojęcie „agnostycyzmu" jako przeciwieństwo greckiego pojęcia „gnozy" (wiedzy). Agnostyk przyznaje się do braku wiedzy, w kwestii realności jakiejś „istoty wyższej". Ateista mówi to samo: nic mi nie wiadomo o żadnym bogu, a w krasnoludki też nie wierzę. W związku z liczebną przewagą wierzących w realność „istoty wyższej" nad wierzącymi w krasnoludki, zarzut arogancji jest potężnie wzmocniony przez samą wielkość populacji oburzonych.

Genezy zarzutu dogmatyzmu John Shook doszukał się w 11 wydaniu Encyclopaedia Britannica, gdzie w 1911 roku wprowadzono rozróżnienie między „dogmatycznym ateizmem" i „sceptycznym ateizmem", przy założeniu, że ten pierwszy „zdecydowanie zaprzecza istnieniu boga" a ten drugi „nie wierzy w zdolność ludzkiego umysłu aby mógł odkryć istnienie boga". W ten sposób wielu agnostyków może dziś twierdzić, że odrzucają dogmat ateizmu i dogmaty wiary.

Definiując się jako ateista a nie zaledwie agnostyk, gwiżdżę na zarzut dogmatyzmu, który wyłącznie ukazuje trudności niektórych ludzi z posługiwaniem się logiką. Muszę natomiast z pewną dozą powagi potraktować zarzut arogancji. Czy mam rację, że ten zarzut arogancji ukrywa żądanie powstrzymanie się od krytyki religii?

Publikacje, prezentujące dowody ukrywania przez Kościół katolicki przestępców gwałcących dzieci, to arogancki, bezprzykładny atak na Kościół; żądanie wycofania religii z państwowych szkół to arogancki atak na Kościół; prezentowanie argumentów ilustrujących konflikt między nauką i religią, to aroganckie ataki na religię.

Zachodnie instytucje religijne wydają się być gotowe na pewną tolerancję wobec enigmatycznego „nie wiem". Powiedzenie „nie wiem, ale religia wydaje mi się sprzeczna z wszystkim co wiem i nie zamierzam zamykać oczu na zbrodnie popełniane z imieniem takiego lub innego boga na ustach" to już jest bezprzykładna arogancja.
Agnostyk, niewierzący, bezwyznaniowy - nie dziękuję. W obliczy tych zarzutów o arogancję tym bardziej zdecydowanie wole przedstawiać się jako ateista.
* Pierwsza wersja tego artykułu ukazała się na łamach Racjonalisty w grudniu 2010 roku.  


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj




Komentarze
1. Moje 3 grosze. Lucjan Ferus 2013-12-23










Duży kot

Ja: Czego się wystraszyłaś?
Hili: Niczego się nie wystraszyłam, próbuję wystraszyć Cyrusa.

Więcej

Uo, zaklinacz deszczu
Piotr Naskręcki

Portret uo, czyli nosatki meksykańskiej (Rhinophrynus dorsalis) z Belize.

Weszliśmy głębiej do jaskini, zbliżając się do miejsca odprawiania rytuałów przez Majów. Tutaj – wyjaśnił nasz przewodnik Abel, który w połowie jest Majem – w nieprzeniknionej ciemności podziemnej komory jednej z niezliczonych jaskiń wapiennych Belize, starożytni Majowie dokonywali makabrycznych, ociekających krwią rytuałów.

Więcej

Barbarzyńcy u bram
Andrzej Koraszewski

Zdjęcie z demonstracji w Petersburgu.

Petro Poroszenko mówi, że ma nadzieję, że pakiet ustaw o specjalnym statusie Donbasu złagodził konflikt. Doniesienia są pełne sprzeczności, wiele wskazuje na to, że separatyści nie przestrzegają zawieszenia broni, nic nie wskazuje na to, że separatyści to tylko separatyści.

NYT publikuje
artykuł o zabitych żołnierzach rosyjskich, których ciała wracają do ich miejsc zamieszkania i grzebane są nocą, ukradkiem na obrzeżach cmentarzy.

Sierżant Wladislaw A. Barakow miał 21 lat, był czołgistą, zginął 24 sierpnia. Rodzina dostała wiadomość, że zginął podczas ćwiczeń. W czasach Internetu takie kłamstwa mają krótsze nogi niż dawniej, żołnierze informują na swoich stronach Facebooka o śmierci kolegów. Informacje znikają, ale już pojawiły się strony, na których publikowane są ponownie, dane są kompletowane i uzupełniane informacjami od rodzin.

Więcej
Blue line

Ochrona zagrożonych węży
a ochrona węży jadowitych
Ed Yong


Jeśli pójdziesz na spacer po skalistych wzgórzach Wysp Alandzkich w Finlandii, możesz natknąć się na średniej wielkości węża z metalicznymi, szarymi łuskami i ciemniejszymi rombami biegnącymi wzdłuż jego grzbietu. Wygląda trochę jak żmija zygzakowata, ale nie może to być żmija, bo ma wąską i bardziej zwężającą się do przodu głowę…

Więcej

Amerykański negocjator
i duże pieniądze z Kataru
Lee Smith

Martin Indyk i John Kerry, 2013. (Paul J. Richards/AFP/Getty Images)

“New York Times” opublikował niedawno długi reportaż śledczy Erica Liptona, Brooke Williamsa i Nicholasa Confessore o tym, jak różne kraje kupują wpływy polityczne poprzez waszyngtońskie think tanki.
Sądząc po Twitterze i innych mierzalnych wskaźnikach zainteresowania czytelników, reportaż przeszedł niemal zupełnie nieczytany.

Więcej
Blue line

Nie będziesz brał imienia
żadnego Pana Boga nadaremno
Andrzej Koraszewski


Na czym polega ateistyczny program zwalczania zła? Wydaje się (a pamiętajmy, że jest to zaledwie zarys prezentacji wielkiego problemu), że kluczowe jest tu rygorystyczne przestrzeganie drugiego przykazania, a więc jest to rozwiązywanie problemów bez przywoływania jakiegokolwiek Pana Boga, bo to nadaremne. Każdy konkretny problem rozwiązywany jest przez ludzi i dla ludzi.

Nie wiem czym jest katolicyzm, ponieważ spotkałem zbyt wielu katolików, którzy mówili mi różne rzeczy, a te nie zawsze się ze sobą zgadzały. Tadeusz Bartoś bawi mnie swoją teologią apofatyczną, ale Bartosia jako człowieka obserwuję z ogromną sympatią.

Nie podzielam zdania Władysława Bartoszewskiego na temat religii, ale jest dla mnie wielkim autorytetem moralnym. Katolicyzm Terlikowskiego czy Hołowni wydaje się być przeciwieństwem katolicyzmu zmarłego w kwietniu 2014 roku profesora Jana Kracika, czy profesora Jana Andrzeja Kłoczowskiego.

Więcej

Jeśli ISIS nie jest islamskie,
Inkwizycja nie była katolicka
Jerry Coyne


Jak łatwo się było spodziewać, w miarę jak ISIS, zostawiając za sobą góry trupów, zdobywa coraz większe obszary Syrii i Iraku, słyszymy coraz częściej głosy apologetów. Twierdzą oni, że ISIS nie jest „prawdziwym islamem” i że jego bandytyzm spowodowany jest czym innym niż motywacją religijną. Te inne motywacje, powiadają apologeci, są polityczne (zazwyczaj wskazuje się na zachodni kolonializm, który wywołuje bunt), kulturowe (tradycja społeczna) lub cokolwiek innego niż religia.

Więcej
Biblioteka

Nauka dyskutowania
o niczym
Jerry Coyne

 Pomnik Paula Bunyona w Bangor

Podczas spotkania “Imagine No Religion” w Kamloops, w Kolumbii Brytyjskiej dyskutowałem o “Wyrafinowanej Teologii”™ z byłym kaznodzieją, a obecnym współ-przewodniczącym Freedom from Religion, Danem Barkerem. Dan zrobił dwie dowcipne uwagi: “Teologia jest przedmiotem bez przedmiotu”, (jest to dwuznacznik gramatyczny, który pojąłem dopiero później), powiedział że „Teolodzy nie mają przedmiotu do badania, więc po prostu badają to, co mówią inni teolodzy”.

Więcej

Impotencja arabskich
i zachodnich przywódców
Chalaf Ahmad Al-Habtoor

Pokojowa demonstracja w Cardiff podczas szczytu NATO 4-5 września 2014

Alarabiya.net opublikowała 8 września 2014 r. artykuł znanego arabskiego biznesmana i publicysty, w którym zjadliwie krytykuje nieudolność okazywaną przez zarówno zachodnich, jak arabskich przywódców w reakcji na ISIS, organizację, którą wzmocnili swoją biernością w Syrii.
Jakże imponujący pokaz urządza NATO w walijskim mieście Newport! Green, Green Grass of Home Toma Jonesa jest obecnie upstrzona czołgami i rakietami, podczas gdy Cardiff gości potężne okręty wojenne. Wrogowie Zachodu muszą trząść się ze strachu; ale z jakiegoś powodu tego nie robią. Muszą chichotać na puste słowa padające z ust Przywódcy Wolnego Świata i jego europejskich sojuszników, puste słowa wypowiadane w obecności przedstawicieli czterech krajów arabskich. Czy są tam po to, żeby napisać tekst do jednej ze słynnych parodii Adela Imama; ta sytuacja zaczyna wyglądać jak pożywka dla jednego z filmów tego legendarnego aktora egipskiego.

Więcej

Jak kolibry odzyskały
odczuwanie słodyczy
Ed Yong


Pierwszym ptakiem, którego sekwencja genomu została całkowicie poznana w 2004 roku była kura domowa. W jej DNA odkryto coś dziwnego - a właściwie brak czegoś.

W genomie brakowało genu zwanego T1R2, odpowiedzialnego u nas i wszystkich innych saków za odczuwanie słodkiego smaku pokarmu. Kury, jak się wydaje, nie mogą poczuć smaku słodyczy.

Więcej

Nazizm, komunizm,
islamizm
Noru Tsalic


W wieku XX widzieliśmy wzlot i upadek dwóch morderczych ideologii: nazizmu Hitlera i „komunizmu”, praktykowanego przez tyranów takich jak Stalin i Mao. Ta pierwsza ideologia została (miejmy nadzieję) wymazana przez masową reedukację po wojnie światowej, która kosztowała życie 70 milionów ludzi, ta druga w końcu załamała się od środka pod ciężarem własnej, głębokiej niemoralności – ale dopiero po tym, jak pochłonęła życie około 100 milionów ludzi.

Więcej
Blue line

Wolność słowa
w Yale
Andrzej Koraszewski



Somalijka, Ayyan Hirsi Ali, była wychowana w rodzinie muzułmańskiej, jako nastolatka przez moment była zafascynowana islamistycznymi ideami, żeby szybko się z tego otrząsnąć. Uciekła przed przymusowym małżeństwem do Holandii, gdzie ukończyła studia i zaangażowała się w działalność polityczną mającą m. in. na celu osłonę imigrantów z krajów muzułmańskich przed indoktrynacją islamistycznego fanatyzmu. Jest dziś ateistką mieszkającą w Stanach Zjednoczonych. Jej zaangażowanie ściągnęło na nią dziesiątki gróźb śmierci i nieustanne gromy ze strony miłującej spokój zachodniej lewicy.

Więcej
MEMRI

Współpracownik Chameneiego
wzywa do unicestwienia Izraela


Redaktor naczelny irańskiego dziennika “Kayhan”, Hossein Szariatmadari w artykule redakcyjnym z 3 sierpnia 2014 r., zanegował Holocaust i twierdził, że prawdziwym Holocaustem są działania Izraela przeciwko Palestyńczykom. W artykule Szariatmadari podkreślał "cechy syjonistów, które są znane mieszkańcom świata – „ich uwielbienie pieniądza, ich okrucieństwo i ich tchórzostwo” są cechami, które naziści przypisywali Żydom.

Poniżej podajemy fragment artykułu redakcyjnego z 3 sierpnia włącznie z cytatem z artykułu z 2006 r.(zachowując dość toporną stylistykę oryginału).

Więcej
Blue line

Ekonomia, głupcze?
Owszem, ale jaka?
Andrzej Koraszewski


Druga połowa XX wieku była epoką nieprawdopodobnych cudów gospodarczych i zdumiewających katastrof. Słynna karteczka nad biurkiem kandydata na prezydenta, Billa Clintona – „ekonomia, głupcze” - była tysiące razy używana w tytułach i w wywodach dziennikarzy, próbujących nam natarczywie uświadomić, że ekonomia to ważna rzecz.

Więcej

Turecka “hakawati”
w Lewancie
Burak Bekdil


Na starym mieście w Damaszku są kawiarnie, gdzie mężczyźni zbierają się na długie rozmowy przy kawie, papierosach i sziszy. Te kawiarnie chełpią się starą tradycją snucia opowieści, „hakawati”, która może jest nadal żywa, a może nie. Jeśli jest, niektóre z opowieści mogą opisywać zdumiewającą podróż, jaką Półksiężyc z Gwiazdą odbyli przez ostatnich piętnaście lat na latającym dywanie w przestworzach nad Syrią. W 1998 r. Turcja rozważała możliwość wojny z Syrią w związku z poparciem Syrii dla separatystycznych wojowników kurdyjskich. Dziesięć lat później, kiedy Amerykanie uznali  Syrię za państwo zbójeckie i terrorystyczne, Turcja stała się jej strategicznym sojusznikiem (i pierwszym krajem NATO, który wspólnie z Syrią przeprowadził manewry wojskowe). Jak na ironię, Amerykanie i Turcy zostali obecnie zmuszeni do uznania, że muszą walczyć z jednym z najbardziej niebezpiecznych wrogów reżimu syryjskiego.

Więcej

Foki mogły przenieść gruźlicę
do Nowego Świata
Ed Yong


Bardzo niewielu ludzi podejrzewało foki. Z pewnością nie podejrzewała ich Kirsten Bos z uniwersytetu w Tubingen, kiedy wraz z kolegami zaczęła badać szkielety peruwiańskie. Po prostu próbowali zrozumieć historię gruźlicy – choroby, która dręczyła ludzkość przez tysiąclecia i nadal zabija miliony każdego roku. Jane Buikstra z tego zespołu znalazła podczas wykopalisk trzy wczesne ofiary na stanowisku w południowym Peru.

Więcej

Afrykański eksport starego
chrześcijańskiego barbarzyństwa
Leo Igwe


Osławiona z polowań na czarownice Nigeryjka Helen Ukpabio wnosi sprawę o zniesławienie przeciwko British Humanist Association (BHA) i Witchcraft and Human Rights Information Network(WHRIN). W tej sprawie, jak i w wielu innych, jest ona recydywistką. Brytyjscy działacze praw dziecka, a szczególnie humaniści i sekularyści, nie dopuszczą do rozszerzenia się polowań na czarownice przez zielonoświątkowców na Wielką Brytanię.

Więcej

O rzekomym wojującym,
fundamentalistycznym ateizmie
Jerry Coyne


Często zastanawiałem się, dlaczego ateiści, także ci liberalni, często atakują “wojujący” ateizm, a równocześnie ignorują perfidię religii. Nie jest przecież tak, że ateizm jest zagrożeniem dla dobrostanu mieszkańców świata, ateiści nie zabijają ludzi ani nie mówią im, co maja jeść, jak i kiedy mają uprawiać seks, ani nie grożą innym potępieniem po śmierci.
Niemniej w niektórych kręgach liberalnego dziennikarstwa powtarzają się absurdalne twierdzenia o ateistach, że przypominają fundamentalistów religijnych, przy równoczesnym ignorowaniu zagrożeń ze strony islamu i katolicyzmu – a nawet lubią oskarżać krytyków islamu o „islamofobię”. W „Guardianie” Andrew Brown jest jednym z tego typu ateistów z ich nieodłącznym: „tak, ale...”, którzy wydają się nie mieć nic innego do roboty poza obrzucaniem błotem ludzi takich jak Richard Dawkins, podczas gdy ISIS obcina głowy jego kolegom po fachu.

Więcej

Stare antypatie
nie giną
Sarah Honig

Fajsal I, arbitralnie ogłoszony królem Syrii, a potem królem Iraku... (zdjęcie:1919 PORTRET ZNANEGO BRYTYJSKIEGO MALARZA AUGUSTUSA JOHNA)

Pewne rzeczy po prostu nigdy się nie zmieniają: znakomite skądinąd demokracje nadal trzymają się mocno swoich archaicznych przesądów mimo oszałamiających zmian i przerażającego barbarzyństwa w naszych czasach.

Więcej
Kartka 1

Co słychać w sprawie
globalnego ocieplenia?
Matt Ridley


23 września Organizacja Narodów Zjednoczonych będzie gościć w Nowym Jorku przywódców świata, by zobowiązali się do niecierpiącej zwłoki akcji przeciwko zmianie klimatycznej.
Niemniej przywódcy Chin, Indii i Niemiec już oznajmili, że nie przybędą na ten szczyt, a inni prawdopodobnie pójdą w ich ślady, pozostawiając prezydenta Obamę w niejakiej samotności. Czy może być tak, że nie uważają już za palące zagrożenie tego, iż pod koniec stulecia powietrze może być nieco cieplejsze?

Więcej
MEMRI

Lekarz, który postanawia
zostać ludzka bombą

Al Anzi z pasem samobójcy, z nożem używanym przez ISIS i starsze zdjęcie, kiedy pracował jako lekarz.

Szybka ekspansja Państwa Islamskiego (IS, dawniej ISIS) w Iraku oraz fakt, że wielu jego wojowników jest Saudyjczykami, wywołują narastające obawy w Arabii Saudyjskiej, że ta organizacja ekstremistyczna może rozprzestrzenić się w królestwie. Wiele komentarzy wywołał oficjalny komunikat IS o Faisalu bin Szamanie Al-Anzim, 25-letnim lekarzu saudyjskim, który dołączył do organizacji i który 11 lipca 2014 r. dokonał samochodowego zamachu samobójczego na punkt kontrolny Peszmergi w Kirkuku w północnym Iraku, zabijając i raniąc około 30 osób[1].

Więcej
Blue line

Marsz lunatyków
do Armagedonu
Sam Harris




Prezydent Obama przemawiając po koszmarnym zamordowaniu amerykańskiego dziennikarza, Jamesa Foleya, przez brytyjskiego dżihadystę: 

ISIL nie mówi w imieniu religii… i żadna wiara nie uczy ludzi, by mordowali niewinnych. Żaden sprawiedliwy Bóg nie pozwoliłby na to, co zrobili wczoraj i co robią codziennie. 

Więcej

Przygnębiający
sondaż z Palestyny
Jerry Coyne

Prohamasowska demonstracja w Ramallah,  Zdjęcie za „Times of Israel” z 29 sierpnia 2014.  ((Photo credit: AFP/HAZEM BADER).

Miałem nadzieję, że Izraelczycy i Palestyńczycy siądą przy stole i wreszcie wynegocjują rozwiązanie w postaci dwóch państw, ale to korzystne zakończenie wydaje się coraz bardziej odległe.
Szczególnie, biorąc pod uwagę wyniki  nowego sondażu z Palestyńskiego Ośrodka Badań Politycznych i Sondaży (PSR) z Ramallah.

Więcej

Dlaczego myślimy
to, co myślimy?
Andrzej Koraszewski


Nieprawdopodobnie ambitny tytuł, a odpowiedź w miarę prosta – zadecydowały o tym miliardy przypadków, zaś nasz osobisty wkład jest w praktyce marginalnym ułamkiem.


Możemy zacząć od Adma i Ewy, jednak ktoś traktujący poważnie naukę mógłby zaproponować cofnięcie się do naszych rybich przodków, a jeszcze lepiej do pierwszych organizmów.

Więcej

Najbezpieczniejsze
miejsce dla Arabów
Anat Berko

Szkolenie druzyjskiego batalionu Herev  Zdjęcie: IDF.

Niedawno temu pojechaliśmy naprawić nasz samochód do jednej z arabskich wsi na północnej nizinie nadbrzeżnej Izraela. Te okolice to mikrokosmos współistnienia żydowsko-arabskiego, który charakteryzują swobodne stosunki między dobrymi sąsiadami. Warsztat samochodowy prowadzi Muhammad, który przywitał nas w biurze i – w najlepszej tradycji arabskiej - zaproponował turecką kawę z kardamonem.

Więcej
Dorastać we wszechświecie

Erotyczna doniosłość
bioder walenia
Carl Zimmer

Nikogo nie powinna zaskakiwać
brutalność ISIS
Alan Dershowitz

Biblia źródłem moralności?
Żartujesz sobie!
Jerry Coyne

Wojnę z terrorem trzeba wygrać
na płaszczyźnie ideologicznej
Abd Al-Rahman Al-Rashed

Machina religijnej
nienawiści w działaniu
Satish Chandra

Kto wygrał
wojnę w Gazie?
Richard Landes

Zmieniająca kolor płachta
zainspirowana skórą ośmiornicy
Ed Yong

Śmiercionośny dom izraelski
uderza ponownie
Daniel Greenfield

Świadkowie Jehowy
i odmowa transfuzji
krwi dla dziecka
Jerry Coyne

Muzułmańskie gwałty pod
parasolem politycznej poprawności
Grzegorz Linderberg

Raczkowanie w ewolucji
Carl Zimmer

Człowieczeństwo okaleczone
Chloe Simone Valdary

Sposób szczura
na trujący pokarm
Ed Yong

Wiadomość z ostatniej chwili:
terroryści zabijają ludzi!
Noru Tsalic

Spróbujcie wolnej
przedsiębiorczości w Europie
Matt Ridley

Blue line
Polecane
artykuły

Chcesz zmniejszyć zanieczyszczenie walcz z biedą



Gry zespołowe plemników
 


Pozostale wiadomosci
 


Osa zatyka



Wczesna inicjacja



Wiara szukająca



Wielki agnostyk



Pająki



Seks w malym



Szczur i mangusta



Potrawy z pasożytów



Wywiad z Christopherem Hitchensem


Niezwykły pasikonik szklany



Jeden oddech



Sojusznik NATO



Ponad dobrem



Podróż w przyszłość



Solidarność



Wielkoskrzydłe



Pojednanie



Skoly religia



Pieklo Syria



Szpital polowy



Zeus



Burgess