Prawda

Piątek, 31 października 2014 - 15:48

« Poprzedni Następny »


Youtube

Najnowsze filmy
Najczęściej oglądane
youtube - ikona

Agnostyk czy ateista?


Andrzej Koraszewski 2013-12-05


Kim pan jest — zapytała mnie młoda medialna dama — agnostykiem czy ateistą?

Odpowiedziałem bez wahania , że ateistą, a potem, pisząc uzasadnienie tego wyroku musiałem się jednak zastanowić. Dlaczego jestem bardziej ateistą niż agnostykiem? Pierwszy argument jest natury społecznej. Osławione „nie wiem" agnostyka wydaje się być ucieczką przed dyskusją. „Nie wiem, dajcie mi spokój." Agnostycyzm bywa azylem człowieka zmęczonego, ale również schronieniem oportunisty.


W polskim Sejmie mamy kilka, czy też może kilkanaście osób, które zdecydowały się na śluby kościelne po wielu latach małżeństwa. Agnostycyzm ułatwia hipokryzję. Ateizm jest niewiarą z podniesionym czołem. Jest również czymś innym niż antyklerykalizm. Antyklerykalizm jest formą niechęci wobec Kościoła politycznego, wobec skorumpowanej warstwy kapłańskiej, czasem wobec totalitaryzmu zorganizowanej religii, próbującej podporządkować sobie całe życie jednostki. Jest wielu głęboko wierzących antyklerykałów, ale zdarzają się agnostycy, którzy nie są antyklerykałami (bywają nawet prokościelnymi politykami.) Ateista odmawia wiary w istnienie jakiekolwiek istoty „wyższej".

Czy to oznacza, że ateista wie, że ma jakieś dowody na nieistnienie boga? Oczywisty absurd. A jednak ateista nie wypowiada swojego „nie wiem" w sposób nabożny. Ateista powiada: nie wiem i nie mogę wiedzieć czy bóg jest, czy go nie ma, ale samo pytanie jest bzdurne, bo nie ma najmniejszych powodów do zastanawiania się nad tym pytaniem. Nie interesują mnie dowody na nieistnienie boga, jeśli nie ma powodów (o dowodach nie wspominając) do rozważania czy jest.

Czy jest to zatem dogmatyczne założenie, że boga nie ma? Tak chcą widzieć ateistów zniecierpliwieni wierzący. Ateiści to tacy sami dogmatycy jak my, albo jeszcze gorsi, to fanatycy broniący dogmatu o nieistnieniu.

Agnostyk ma z tymi klientami święty spokój. Wzrusza ramionami, powiada „nie wiem". Ilu jest tych niedowiarków, niewierzących, sceptyków, bezbożników, agnostyków? Zapewne wielokrotnie więcej niż zdeklarowanych ateistów. Ateizm odmawia ucieczki w milczenie, uważa, że konfliktu między religią i wiarą nie wolno chować pod dywan, że prawo do swobody wyznania jest gwałcone, jeśli dominujący Kościół ma prawo do indoktrynowania dzieci w państwowych przedszkolach i szkołach, że rozdział Kościoła i państwa jest fundamentem demokracji, że religia i instytucje religijne nie mogą być poza prawem i poza krytyką.

Słowo „ateista" ma złą sławę, jest niemal wyzwiskiem (również w ustach niektórych agnostyków). Ponieważ w wyobrażeniach wierzących wszelkie dobro pochodzi od (mojego) boga, ateista jest z definicji amoralny, zły, niezdolny do odróżniania dobra i zła. Krótko mówiąc ateista to amoralny dogmatyk, wcielenie szatana. Tymczasem agnostyk to cichy sąsiad, który może grzeszy, ale nikomu nie przeszkadza, czasem nawet pomaga, jest zdecydowanie lepszy od wierzącego antyklerykała, o ateiście nie wspominając.

Czy bóg przekazał ludziom święte księgi, czy był potop, czy był płonący krzak, czy morze się rozstąpiło, czy z nieba leciała kasza, czy Jezus robił cuda? Agnostyk konsekwentnie powtarza swoje „nie wiem". Ateista odpowiada: to nie są pytania, to są ukryte twierdzenia o rzekomych faktach. Żaden z tych faktów nigdy nie znalazł potwierdzenia.

Czy bóg był konieczny do stworzenia świata i do stworzenia życia? Uzbrojony w nowoczesną naukę ateista odpowiada: nie mamy żadnego powodu, by sądzić, że w procesy te ingerowała jakakolwiek istota wyższa. Nie ma tu żadnego dogmatu o nieistnieniu, ale osławione „nie wiem" wypowiedziane jest zupełnie inaczej: kiedy oglądam świat, ta hipoteza (o istnieniu jakiegoś boga) nie jest mi do niczego potrzebna.

W tej sytuacji obrońcy wiary nie rezygnując z zarzutu dogmatyzmu, dorzucają zarzut arogancji. Ileż pychy i arogancji musi mieć człowiek, który powiada, że mu hipoteza o istnieniu jakiegoś boga nie jest do niczego potrzebna.

Faktycznie „nie wiem" agnostyka jest pełne pokory. Może byłaby to pokora urzekająca, gdyby nie była tak wszechstronnie i bezwzględnie wykorzystywana.

Jak pisze John Shook :

"...człowiek religijny ogłaszał swoją absolutnie pewną wiedzę w sprawach wiary, ateista mógł co najwyżej przyznawać się do sceptycznej ignorancji" Współcześnie jednak to ateistę oskarża się o dogmatyzm".

Shook przypomina, że w 1860 roku Thomas Huxley popularyzował pojęcie „agnostycyzmu" jako przeciwieństwo greckiego pojęcia „gnozy" (wiedzy). Agnostyk przyznaje się do braku wiedzy, w kwestii realności jakiejś „istoty wyższej". Ateista mówi to samo: nic mi nie wiadomo o żadnym bogu, a w krasnoludki też nie wierzę. W związku z liczebną przewagą wierzących w realność „istoty wyższej" nad wierzącymi w krasnoludki, zarzut arogancji jest potężnie wzmocniony przez samą wielkość populacji oburzonych.

Genezy zarzutu dogmatyzmu John Shook doszukał się w 11 wydaniu Encyclopaedia Britannica, gdzie w 1911 roku wprowadzono rozróżnienie między „dogmatycznym ateizmem" i „sceptycznym ateizmem", przy założeniu, że ten pierwszy „zdecydowanie zaprzecza istnieniu boga" a ten drugi „nie wierzy w zdolność ludzkiego umysłu aby mógł odkryć istnienie boga". W ten sposób wielu agnostyków może dziś twierdzić, że odrzucają dogmat ateizmu i dogmaty wiary.

Definiując się jako ateista a nie zaledwie agnostyk, gwiżdżę na zarzut dogmatyzmu, który wyłącznie ukazuje trudności niektórych ludzi z posługiwaniem się logiką. Muszę natomiast z pewną dozą powagi potraktować zarzut arogancji. Czy mam rację, że ten zarzut arogancji ukrywa żądanie powstrzymanie się od krytyki religii?

Publikacje, prezentujące dowody ukrywania przez Kościół katolicki przestępców gwałcących dzieci, to arogancki, bezprzykładny atak na Kościół; żądanie wycofania religii z państwowych szkół to arogancki atak na Kościół; prezentowanie argumentów ilustrujących konflikt między nauką i religią, to aroganckie ataki na religię.

Zachodnie instytucje religijne wydają się być gotowe na pewną tolerancję wobec enigmatycznego „nie wiem". Powiedzenie „nie wiem, ale religia wydaje mi się sprzeczna z wszystkim co wiem i nie zamierzam zamykać oczu na zbrodnie popełniane z imieniem takiego lub innego boga na ustach" to już jest bezprzykładna arogancja.
Agnostyk, niewierzący, bezwyznaniowy - nie dziękuję. W obliczy tych zarzutów o arogancję tym bardziej zdecydowanie wole przedstawiać się jako ateista.
* Pierwsza wersja tego artykułu ukazała się na łamach Racjonalisty w grudniu 2010 roku.  


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj




Komentarze
1. Moje 3 grosze. Lucjan Ferus 2013-12-23









Czy mogę ją ugryźć?
Hili: Obawiam się, że gdybyś chciał poczytać, to ci Cyrus będzie przeszkadzał.
Cyrus: Czy mogę ją delikatnie ugryźć w tyłek?

Więcej

Szatan, dynia,
dziecko
Marcin Kruk


W trzeciej klasie nauczycielka opowiada o tradycji Halloween, zabawa, rysowanie dyń, angielskie słówka przy zabawie wchodzą łatwiej  do głów. Dziewczynka podchodzi do nauczycielki i pyta ściszonym głosem, czy nie będzie się gniewać, jeśli ona nie narysuje dyni. Nauczycielka uśmiecha się i mówi, że na pewno nie będzie się na nią gniewać. Uczennica najwyraźniej odczuwa potrzebę wytłumaczenia się, opowiada, że pani katechetka mówiła, że jak ktoś bawi się wydrążoną dynią na Halloween, to w nocy przychodzi do niego szatan, mówiła, że to jest grzech śmiertelny...

Więcej

XIV wiek w dzisiejszym
Waszyngtonie
Sarah Honig

Średniowieczny manuskrypt pokazujący palenie Żydów na stosie we  Flandrii jako popularne antidotum na Czarną Śmierć.

Trzeba uczciwie przyznać, że nie tylko administracja Obamy kocha insynuacje, że Izrael jest w jakiś sposób winny wszelkiemu złu na Bliskim Wschodzie. Już wcześniej była to ulubiona melodia w Departamencie Stanu USA od chwili narodzin Izraela w 1948 r. Różnice w stanowisku wobec Izraela wypływają z intensywności antypatii – są to różnice w subtelnościach tonu, w jakim te insynuacje są wypowiadane.

Więcej
Blue line

Powódź pożyczonych genów
Ed Yong


Uwielbiamy historie o pochodzeniu. Kiedy widzimy prosperujące grupy zwierząt i roślin, zastanawiamy się, skąd pochodzą i jak doszły do takiej potęgi. Jak czworonogi – grupa czworonożnych zwierząt, do której należymy – zaczęła chodzić po lądzie? Co uczyniło, że owady są najbardziej zróżnicowaną grupą zwierząt na planecie? Dlaczego kwitnące rośliny nagle zaczęły różnicować się w okresie kredy, wypełniając świat kwiatami?

Więcej

Jako rzecze Al-Kaida
Z materiałów MEMRI


W pierwszym numerze angielskojęzycznego magazynu Al-Kaidy “Resurgence”, Adam Gadahn, Amerykanin i rzecznik tej organizacji, mówi rzeczy, które dziwnie zgadzają się  tym, co mówią (opierający się zazwyczaj na tych samych źródłach) niektórzy ateistyczni i chrześcijańscy „liberałowie” na Zachodzie.

Więcej
Blue line

Żyć z sensem
Marcin Kruk


Trudno mówić sensownie o sensie życia. Podobno wiara daje sens życia. Jest to przekonanie oparte na idei, że istnieje jakiś Bóg, że jest życie wieczne, a to nasze życie tu i teraz jest wyłącznie próbą, szkolnym testem, po którym, jeśli go zdamy, będziemy się cieszyć wiecznymi rozkoszami.

Więcej

John Kerry i ekstremizm
Khaled Abu Toameh

“Zapomnij o ISIS… porozmawiamy jeszcze o państwie palestyńskim”. Powyżej, sekretarz stanu USA John Kerry wita specjalnego przedstawiciela USA do społeczności muzułmańskich, Shaarika Zafara podczas przyjęcia z okazji Eid al-Adha 16 października 2014 r. w Departamencie Stanu w Waszyngtonie. (Zdjęcie: State Dept.)

Twierdzenie sekretarza stanu USA, Johna Kerry'ego, że brak “rozwiązania w postaci dwóch państw” napędzało powstanie i wzrost grupy terrorystycznej Państwa Islamskiego [IS], wzmacnia przeświadczenie o tym, że administracja USA nie ma pojęcia o tym, co dzieje się w krajach arabskich i islamskich.

Więcej
Biblioteka

Czy ateizm jest irracjonalny?
Filozof mówi “tak”
Jerry Coyne

Crispin Sartwell – ateista niepokalanie poczęty.

Możecie przeczytać w “The Atlantic” jedną z najbardziej dziwacznych opinii o ateizmie, jaką ostatnio widziałem. Nie jest to złośliwa krytyka Nowego Ateizmu w stylu Johna Graya, ale najdziwniejszy artykuł o tym, jak Nowy Ateizm, podobnie JAK RELIGIA (oni zawsze przeprowadzają tę samą paralelę), oparty jest na pobożnych życzeniach.  

Więcej

Nadal budują tunele
w Gazie
Z materiałów MEMRI


Związana z Hamasem gazeta “Al-Risalah” doniosła 14 października 2014 r., że wznowiono prace przy jednym z tuneli pod granicą Izraela. Artykuł wyjaśniał, że tunele, biegnące dziesiątki metrów poniżej powierzchni ziemi, są kopane przez członków militarnego skrzydła Hamasu, Brygady Al-Kassam.

Więcej

Ebola
W poszukiwaniu strategii
Matt Ridley


Anthony Banbury, szef misji ONZ natychmiastowej pomocy w kwestii eboli mówi:
“Czas jest naszym wrogiem. Wirus daleko nas wyprzedza”.

Dr David Nabarro, specjalny wysłannik sekretarza generalnego ONZ mówi o eboli:
“Nigdy w życiu nie spotkałem się z takim kryzysem w kwestii zdrowia publicznego”.

Więcej

Taktyka pokrętnej
prezentacji faktów
Heather Hastie


Jako samozwańczy apologeta islamu Reza Aslan jest zdecydowany dowieść, że ta religia ma całkowicie dobrotliwy wpływ. Stoi na stanowisku, że nie należy winić samego islamu za negatywne postawy i zachowania jego wyznawców.

Więcej
Blue line

O wyższości lepszego
nad gorszym
Carl Zimmer


Mniej więcej trzynaście tysięcy lat temu, kiedy lód stopniał i wycofał się, na nagą ziemię wkroczyły rośliny. Dotarły tu z południa Stanów Zjednoczonych i odrodził się ten sam rodzaj lasów i moczarów, który był w Connecticut we wcześniejszych okresach między epokami lodowcowymi. Dzisiaj jednak większość obfitej roślinności wokół mojego domu pochodzi z odległych kontynentów – widzimy tu wiciokrzew i berberys Thunberga, i bluszczyk kurdybanek, i rdestowiec ostrokończysty.

Więcej

Izrael jak
ISIS?
Petra Marquardt-Bigman


Co Niemcy nazistowskie, RPA czasów apartheidu i Państwo Islamskie mają wspólnego?

Dla nienawidzących Izraela jest to bardo łatwe pytanie: wszystkie trzy uważane są za ostateczne zło i dlatego dostarczają doskonałego punktu odniesienia dla wyrażenia nienawiści do jedynego na świecie państwa żydowskiego. Jest to, oczywiście, tylko kolejna wariacja tego, co nienawidzący Izraela robili zawsze.

Więcej
Blue line

List do Pana Boga
Lucjan Ferus


Odbierając wczoraj starszą wnuczkę ze szkoły, usłyszałem od niej:
- Wiesz dziadku co nam dzisiaj zadał ksiądz jako pracę domową? Mamy napisać „List do Pana Boga”, wyobrażasz to sobie?! I co ja mam napisać?
- Podał wam chociaż adres do tego Boga?
- A po co nam adres?! – odparła nieco zdziwiona moim pytaniem.

Więcej

Czy Turcja współpracuje z ISIS?
Z materiałów MEMRI

Ceylan Ozalp. Kiedy jej wszyscy towarzysze zginęli i kiedy skończyła jej się amunicja, pożegnała się z wszystkimi przez radio i ostatnią kulę wpakowała sobie w głowę, żeby nie dostać się w ręce zbirów z ISIS.

Turecka opozycja zarzuca prezydentowi i rządowi współpracę z ISIS. 2 października 2014 r. parlament turecki głosował nad wnioskiem rządu w sprawie autoryzowania działań wojskowych poza granicą i pozwolenia dowodzonym przez USA siłom międzynarodowej koalicji przeciwko Państwu Islamskiemu (ISIS) na użycie tureckich baz wojskowych w czasie i w sposób wybrany przez rząd turecki.

Więcej

Teologia wyzwolenia diabłów
Marcin Kruk


Pewne sprawy są niepojęte ergo duchowe. Tajemniczego ducha ignorancji otacza cześć, bowiem misterium odpoznawane domysłem dostarcza wrażeń wykraczających poza banalne rozgryzanie rzeczywistości.

Więcej

Hashtag Nikab
Phyllis Chesler


Dwie artystki Saks Afridi i Quinza Najm z Upper West Side uważają, że nowojorskie kobiety powinny spróbować noszenia masek, znanych także jako “nikab”. Wzywają kobiety, by nałożyły czarne maski i zrobiły sobie “selfie.” Część kobiet, które spróbowały noszenia czarnego nikabu i obcisłego czarnego zakrycia głowy, uznały, że zakrycie się jest „seksowne”.

Więcej

Państwo ćwierćwyznaniowe
Andrzej Koraszewski

Kopenhaska syrenka w nowej szacie.

Stowarzyszenie „Otwarta Rzeczpospolita”
zorganizowało dyskusję pod tytułem:
”Czy Polska jest państwem świeckim?”.

No cóż, temat jest ważny, a przynajmniej ciekawy.

Równocześnie grupa znanych polskich intelektualistów skierowała do Pani Premier apel/petycję, aby władze państwowe, ściśle przestrzegały zasady neutralności światopoglądowej państwa zagwarantowanej w Konstytucji RP.

Więcej

Pokój, ale kiedy?
Richard Landes


W imię (dys)honoru inicjatywy szwedzkiej i brytyjskiej, żeby natychmiast uznać państwo palestyńskie oraz na marginesie postu opublikowanego na blogu Meira Javedanfara na ten temat, proponuję następującą kontr-listę: 10 powodów, dla których państwo palestyńskie (już dziś) jest złym pomysłem dla wszystkich.

Więcej
Kartka 1

Dowody ewolucji:
wideo i nieco dłuższy
wywód
Jerry Coyne


To wideo zostało opublikowane dopiero kilka dni temu, a już ma 160 512 obejrzeń, a więc producenci, Stated Clearly, wyraźnie zrobili coś dobrego. I istotnie, jest to bardzo dobre. Jeśli nie możesz skłonić kogoś do przeczytania "Ewolucja jest faktem", przynajmniej namów ich na obejrzenie tego wideo i spytaj ich – jeśli są kreacjonistami – jak ich teoria wyjaśnia pokazane tam dowody.

Więcej

O Krymie, prawie międzynarodowym
i Zachodnim Brzegu
Eugene Kontorovich

Prezentacja konfliktu ukraińsko-rosyjskiego przez notorycznego brazylijskiego antysemitę<span class=\

Sekretarz Stanu John Kerry poświęcając wiosnę na wędrówki między dwoma głównymi problemami polityki zagranicznej – rosyjską kontrolą nad Krymem oraz izraelską kontrolą nad Zachodnim Brzegiem – był kompletnie nieświadomy, że zaangażował się historyczną groteskę.

Więcej
Blue line

Pszczoły i pestycydy
Matt Ridley


Unia Europejska jest uzależniona od zasady ostrożności. Teraz przynosi to wyniki, które okazały się tak absolutnym samobójem i to tak szybko, że nawet Eurokraci mogą zauważyć katastrofę środowiskową, która stworzyli.

Więcej

Jak darczyńcy uratowali Hamas
Khaled Abu Toameh


Byłoby naiwnością sądzenie, że Hamas nie odniesie korzyści z miliardów dolarów, które w pierwszej połowie października 2014 zostały obiecane na pomoc w odbudowie Strefy Gazy na konferencji darczyńców w Kairze.


Palestyńczycy mieli nadzieję na 4 miliardy, ale państwa ofiarodawcy zobowiązały się do 5,4 miliarda, z czego połowa ma pójść na odbudowę Strefy Gazy, jak powiedział norweski minister spraw zagranicznych, Borge Brende.

Więcej

Obrona islamu przez kłamstwa
o obrzezaniu dziewczynek
Heather Hastie


FGM istnieje co najmniej od stuleci, a prawdopodobnie od tysiącleci. Istniało przed islamem, więc Aslan może być spokojny, że nie zamierzam próbować winić o nie Mahometa. Nie ulega jednak wątpliwości, że islam sunnicki przyjął tę praktykę i uczynił ją częścią tradycji – i to nie tylko w Afryce.

Więcej

Mój dojrzały ateizm, czyli
wrażenia z kolejnych lektur
Lucjan Ferus



Motto: „Na fundamencie położonym przez ateistów starożytnych, ateiści nowożytni wznieśli potężny gmach własnych argumentów”.
Cesare Vanini, włoski filozof i ateista.

Więcej
Dorastać we wszechświecie

Penetrujący jaskinie robot-wąż
wzorowany na grzechotnikach
Ed Yong

Shlomo Sand rezygnuje z bycia
wymyślonym Żydem
Petra Marquardt-Bigman

Nowy pogląd na piekło:
“warunkowa nieśmiertelność”
Jerry Coyne

Czy Turcja powinna
być w NATO?
Alan Dershowitz

Gmina musi się
rozwijać
Marcin Kruk

Osiedla utrudniają zawarcie pokoju?
Andrzej Koraszewski

Malala – nagroda Nobla,
która przeraża talibów
Fiamma Nirenstein

O mechanizmie
zniesławiania
Sam Harris

Czy można uratować liberalizm
przed nim samym?
Sam Harris

Mój dziadek nie chciał być
palestyńskim uchodźcą
George Deek

Bóg
pierwszego kontaktu
Marcin Kruk

Nie zostawiajmy
Hamasu samego
Andrzej Koraszewski

Wojna domowa
w ludzkim genomie
Ed Yong

Usuńcie Izrael
z tej mapy!
Khaled Abu Toameh

Nocny stukot
małych kopyt
Piotr Naskręcki

Blue line
Polecane
artykuły

Chcesz zmniejszyć zanieczyszczenie walcz z biedą



Gry zespołowe plemników
 


Pozostale wiadomosci
 


Osa zatyka



Wczesna inicjacja



Wiara szukająca



Wielki agnostyk



Pająki



Seks w malym



Szczur i mangusta



Potrawy z pasożytów



Wywiad z Christopherem Hitchensem


Niezwykły pasikonik szklany



Jeden oddech



Sojusznik NATO



Ponad dobrem



Podróż w przyszłość



Solidarność



Wielkoskrzydłe



Pojednanie



Skoly religia



Pieklo Syria



Szpital polowy



Zeus



Burgess