Prawda

Niedziela, 19 maja 2024 - 04:54

« Poprzedni Następny »


Aquilops, mały dinozaur, który wiele mógł


Andrew Farke 2015-01-15


Dziś wraz z kolegami nadałem imię maleńkiemu, naprawdę uroczemu dinozaurowi – oto on, Aquilops americanus. Mając mniej więcej 106 milionów lat, Aquilops jest najstarszym znanym „rogatym” dinozaurem (z linii obejmującej między innymi triceratopsa) Ameryki Północnej – wyprzedza dotychczasowych rekordzistów o niemalże 20 milionów lat.

Co jeszcze bardziej interesujące, Aquilops wcale nie jest wcale blisko spokrewniony z późniejszymi rogatymi dinozaurami z tego regionu – najbliżej mu do form zamieszkujących w podobnym czasie Azję. To zresztą zgodne z coraz bogatszym materiałem dowodowym wykazującym możliwości wymiany gatunków pomiędzy tymi kontynentami w owym czasie.

 

By zapoznać się z głównymi szczegółami, możecie oczywiście zajrzeć do artykułu w PLOS ONE lub zapoznać się z dowolnymi newsami czy blognotkami omawiającymi znalezisko, ja zaś w tym – i być może także kolejnym – artykule czy nawet artykułach chciałbym poruszyć kilka kwestii, które niekoniecznie zostały omówione w samej pracy (zdecydowanie powinienem przy okazji dodać, że sama skamieniałość przechowywana jest w Sam Noble Oklahoma Museum of Natural History; Matt Wedel pisze o niej bardziej szczegółowo na swoim blogu, a ja planuję dodać jeszcze co nieco na temat historii tego projektu w nadchodzących wpisach).

Co to za wybrzuszenie z przodu pyska?


Tworząca górną część dzioba kość dziobowa zakończona wybrzuszeniem o ostrych brzegach to cecha, która jednoznacznie identyfikuje akwilopsa jako ceratopsa, dinozaura rogatego. Spędziłem sporo czasu, przyglądając się preparatom tak gołym okiem, jak i pod mikroskopem, próbując samego siebie przekonać, że to nie artefakt, że nie oglądam po prostu jakiegoś fragmentu kostnego przemieszczonego w zgniecionym materiale. I ostatecznie tak, jestem pewien, że mamy do czynienia z cechą rzeczywistą, z czymś, co zwierzak miał jeszcze za życia. Teoretycznie mogłaby to być zmiana patologiczna, jednak faktura kości nie bardzo na to wskazuje.


W każdym razie zwierzę dysponowało ostrym dziobem. Po co? Nie mam pojęcia (do walki? kopania? czegokolwiek innego?), ale niewątpliwie jedno możemy o dziobie powiedzieć – był fajny.



Naprawdę małe zwierzę! Skąd wiecie, że to nie dziecko po prostu?


Rzeczywiście, to prawdziwy maluch. Bazując na szacunkach Matta Wedela, możemy uznać że Aquilops był rozmiarów mniej więcej dużego kruka i wagi królika (mamy tylko czaszkę, więc w naszych ocenach opieramy się na lepiej zachowanych szkieletach gatunków blisko z akwilopsem spokrewnionych, takich ja na przykład Archaeoceratops). Ja możecie zauważyć na ilustracji, czaszka ładnie mieści się w dłoni. Generalnie głowa to nieco mniej niż dwie trzecie wielkości największych opisanych dotąd czaszek najbliższych krewniaków naszego gada (Liaoceratopsa i Archaeoceratopsa), zatem po samym rozmiarze patrząc, podejrzewałbym, że nasz egzemplarz nie jest w pełni dorosły, struktura kości również pasowałaby do młodego zwierzęcia. Jednak inne cechy (jak stopień rozwinięcia zębów czy relatywnie wąskie linie połączeń kostnych) sugerują, że choć zwierzak był młody, nie był już najprawdopodobniej dzieckiem. Założyłbym raczej, że nasz Aquilops byłby czymś w rodzaju „nastolatka”.


A nie możecie po prostu skroić kości na plasterki, by zweryfikować wiek?


Niestety, nie mamy kości kończyn, które dostarczają nam złotego standardu oceny wieku dinozaurów. Kości czaszki, owszem, dają w tym względzie pewne możliwości (i rzeczywiście bywały używane przy niektórych dinozaurach, by ocenić wiek przynajmniej orientacyjnie), ale… cóż, wzrost i zmiany rozwojowe w kościach czaszki to kwestia naprawdę słabo opisana (zwłaszcza w odniesieniu do wieku kalendarzowego), a już o procesach wzrostowych czaszki u wczesnych ceratopsów nie wiadomo praktycznie nic, mikroanatomia kości czaszki prawdopodobnie niewiele by nam powiedziała.


Dlaczego w takim razie bierzecie się do nazywania nowego gatunku, skoro zwierzę nie jest w pełni dorosłe?


To żaden sekret, że dinozaury zmieniają się – niekiedy dramatycznie – wraz z dorastaniem. Może to rzeczywiście skłaniać do stawiania pytań o to czy rzeczywiście powinniśmy deklarować odkrycie nowego gatunku, bazując na szczątkach osobników młodocianych, w przypadku akwilopsa jednak nie odczuwam żadnego dyskomfortu w tej kwestii, nawet jeśli rzeczywiście czaszka pochodzi od młodego okazu. Pewne cechy jego czaszki – w tym unikalny kształt dzioba i zestawienia innych jej elementów – wyróżniają akwilopsa na tle innych tego typu dinozaurów. Wiele z tych cech wydaje się charakteryzować duża stabilność rozwojowa – nie wydają się znacząco zmieniać w czasie podczas życia u zwierząt, w przypadku których dysponujemy obfitszym materiałem badawczym (kształt dzioba chociażby). Tym samym ryzyko, że moglibyśmy nie rozpoznać starszego i większego akwilopsa, jeśli kiedyś takiego znajdziemy, jest naprawdę niewielkie.



Skoro macie tylko czaszkę, skąd możecie wiedzieć, jak wyglądała reszta dinozaura?


Mieliśmy, co prawda, rzeczywiście tylko czaszkę, chcieliśmy jednak głowę zwierzęcia przyczepić do reszty ciała na ilustracji użytej do upowszechniania naszego znaleziska. Plan ciała wczesnych rogatych dinozaurów był generalnie dość konserwatywny – zwykle dwunożne, z dużą głową, długimi kończynami tylnymi, krótszymi przednimi i długim ogonem. Dysponujemy przyzwoicie zachowanymi szkieletami bliskich krewnych akwilopsa (takich jak Archaeoceratops) i doskonale zachowanymi nieco jedynie odleglejszych (jak Psittacosaurus). Nawet jeśli niektóre detale mogą się okazać nie do końca trafione, kiedy uda nam się znaleźć kompletny szkielet, jesteśmy generalnie dość pewni prawidłowości całokształtu rekonstrukcji.


Dalsze smakowite kąski z prosto kuluarów w kolejnych wpisach.


A jeśli chcielibyście wiedzieć więcej już teraz, zajrzyjcie do notki współautora pracy, Matta Wedela lub do tekstu opisującego szczegóły pracy naszego ilustratora, Briana Briana Engha.


Literatura:


Farke, A. A., W. D. Maxwell, R. L. Cifelli, and M. J. Wedel. 2014. A ceratopsian dinosaur from the Lower Cretaceous of western North America, and the biogeography of Neoceratopsia. PLOS ONE 9(12):e112055. [warto zajrzeć – praca dostępna bezpłatnie!]


Ilustracje:


1. Rekonstrukcja akwilopsa, Brian Engh. CC-BY

2. Czaszka i żuchwa akwilopsa ułożone na mojej dłoni, by podkreślić skalę. CC-BY

3. Aquilops przedstawiony wraz z człowiekiem gwoli przedstawienia skali. Dinozaur tych rozmiarów wydaje się materiałem na urocze zwierzątko domowe, ale nie pozwólcie się zwieść temu wrażeniu–te dzioby byłyby naprawdę ostre! Ilustracja autorstwa Briana Engha, CC-BY.


Tłumaczyła Paulina Łopatniuk

Pierwsza publikacja polskiego tłumaczenia: http://racjonalista.tv/aquilops-maly-dinozaur-ktory-wiele-mogl/

Wpis pierwotnie ukazał się na blogu The Integrative Paleontologists, obecnie przetłumaczony i udostępniony w ramach licencji CC BY 3.0



Andrew Farke


Specjalizujący się w kręgowcach paleontolog z Raymond M. Alf Museum of Paleontology


Skomentuj Tipsa en vn Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 1479 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Nie – żadne chi nie istnieje   Novella   2020-12-21
Moc nauki dostarczyła najlepszej możliwej wiadomości w tym koszmarnym roku   Ridley   2020-12-18
Szczątkowa cecha ptaków, która mogła być funkcjonalna u przodków: zdalne wyczuwanie drgań dziobem (nadal czynne u kiwi)   Coyne   2020-12-16
Paradoks wielce niedoskonałego dobra   Koraszewski   2020-12-11
Nasiona roślin ewoluują, by upodobnić się odchodów antylopy, a oszukane żuki gnojowe odtaczają i zagrzebują nasiona   Coyne   2020-12-10
AI – asystent lekarza   Novella   2020-12-09
Czy problem zwijania białka został rozwiązany?   Coyne   2020-12-05
„Gryzoń skunksowy”, który żuje trujące rośliny i wypluwa truciznę na swoje futro   Coyne   2020-12-02
Intensywne zbieranie leczniczej rośliny przez ludzi prowadzi do ewolucji nowych kolorów liści i kwiatów   Coyne   2020-11-28
Jak ewoluuuje altruizm?   Coyne   2020-11-25
Filozof zainfekowany efektem potwierdzenia wyjaśnia, dlaczego ewolucja dowodzi Boga   Coyne   2020-11-23
Według nowych badań są cztery gatunki pingwinów białobrewych, a nie tylko jeden   Coyne   2020-11-19
Gra w łajdactwo, by zrozumieć łajdaków   Novella   2020-11-18
Ewolucja psów   Novella   2020-11-09
Genomowa i ewolucyjna analiza wymarłego kota szablozębnego   Coyne   2020-10-31
Zakład Simon-Ehrlich po 40 latach   Gale L. Pooley   2020-10-23
Używające narzędzi mrówki budują struktury, by spijać roztwór cukru w pojemnikach, nie topiąc się   Coyne   2020-10-22
Czego pandemia nauczyła nas o nauce?   Ridley   2020-10-19
Przeddarwinowscy “darwiniści”   Berry   2020-10-16
Covid 19 może przejmować kontrolę nad receptorami bólu, uśmierzając ból i podnosząc szerzenie się choroby: możliwy rezultat doboru naturalnego   Coyne   2020-10-15
Znowu wrzawa, że “teoria ewolucji wywrócona”, ale jak zwykle, robią z igły widły   Coyne   2020-10-13
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 4. Rzekome znaczenie dryfu genetycznego w ewolucji   Coyne   2020-10-09
Chromosomy Y ludzi, neandertalczyków i denisowian   Novella   2020-10-08
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 3. Rzekome znaczenie epigenetyki w ewolucji   Coyne   2020-10-07
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 2. Rzekome nieistnienie gatunków   Coyne   2020-10-05
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 1. Genetyczna plastyczność    Coyne   2020-10-03
“New Scientist”: Darwin jednak miał rację    Coyne   2020-10-01
Uprawy GMO i wzrost plonów   Novella   2020-09-28
Książka o psychologii ewolucyjnej, która pokazuje wartość tej dziedziny – ale nie wartość memów   Coyne   2020-09-22
Przyjemności seksu i jagód   Ridley   2020-09-18
Czy można falsyfikować naukowe teorie? Naukowiec odpowiada, że “nie”   Coyne   2020-09-12
Naukowe pismo “Nature” przystaje do Przebudzonych twierdząc, że zarówno płeć, jak gender są niebinarne   Coyne   2020-09-09
Wybór ostatecznej wolności   Witkowski   2020-09-07
Polio zlikwidowane w Afryce   Novella   2020-09-05
Czy wyrazy ludzkiej twarzy są uniwersalne w okazywaniu emocji?   Coyne   2020-09-02
Barwny erudyta J.B.S. Haldane   Coyne   2020-08-28
Modelowanie zbijania się pingwinów cesarskich w gromadę: każdy dostaje równie dużo ciepła   Coyne   2020-08-25
Jak algorytmy wpływają na twoje życie   Novella   2020-08-24
Z okazji dziewięćdziesiątych urodzin Thomasa Sowella   Jacoby   2020-08-22
Prawdziwie długa szyja: 6-metrowy wodny gad z triasu z szyją długości 2,7 metra   Coyne   2020-08-19
Wątrobiane duszki   Novella   2020-08-17
Rozrzedzanie krwi bez groźby krwawienia   Novella   2020-08-14
Nowy raport: Bakteria po stu milionach lat nadal żywa!   Coyne   2020-08-08
Modlitwa to nie jest lekarstwo   Nowella   2020-08-07
Maleńki, 10-centymetrowy dinosaur, który zjadał owady   Coyne   2020-08-06
Piękny skoczek, który upodabnia się do mrówki   Coyne   2020-08-03
Urodziny Rosalind Franklin!   Cobb   2020-07-31
Kondor wielki: ptak, który rzadko kiedy macha skrzydłami   Coyne   2020-07-28
Czy ludzie byli w Nowym Świecie ponad 30 tysięcy lat temu?   Coyne   2020-07-26
Oszaleć na punkcie nietoperzy w czasach korony i politykierstwa   Collins   2020-07-25
Dwa gatunki dały zdolną do życia hybrydę, mimo że rozeszły się 150 milionów lat temu   Coyne   2020-07-23
Niccolo Tartaglia jego tajemnica   Jacoby   2020-07-20
Akcja afirmatywna w wieloetnicznym narodzie   Hyams   2020-07-17
Dekolonizacja ewolucji (i Darwina) była nieunikniona   Coyne   2020-07-15
Filtr mózgu (czyli czego nie widzimy)   Novella   2020-07-14
Homeopatia jest bezwartościowa a czasami szkodliwa   Novella   2020-07-10
Pięć błędnych wyobrażeń o ewolucji: jedno jest wątpliwe, jedno niesłuszne   Coyne   2020-07-08
Wiecznie kurczący się tranzystor i wynalezienie Google   Ridley   2020-07-06
Postmodernizm: filozofia, która stoi za naszymi wojnami kulturowymi i postępującym nihilizmem   Hill   2020-07-02
Bodźce do innowacji w końcu pokonają COVID-19   Ridley   2020-06-27
Maleńkie stworzenia morskie budują olbrzymie, fantastyczne domy, by chronić się i zdobywać pokarm   Coyne   2020-06-25
Rośliny uprawne z edytowanym genomem pomagają farmerom i środowisku   Ridley   2020-06-20
Czy klucz do COVID można znaleźć w rosyjskiej pandemii?   Ridley   2020-06-18
Skąd więc wziął się ten wirus?   Ridley   2020-06-16
Nowe dane o tym, jak działają grzyby „mrówek zombie”   Coyne   2020-06-15
Czy brytyjski naukowy establishment popełnił największy błąd w historii?   Ridley   2020-06-13
Błysk światła w mroku   Sheagren   2020-06-12
Poczucie pewności napędza efekt potwierdzenia   Novella   2020-06-08
Czy możemy zobaczyć osobowość?   Novella   2020-06-05
Rozwiązanie dla obecnego kryzysu   Ridley   2020-06-02
Lokalizacja funkcji wykonawczych   Novella   2020-05-30
Przestańcie wierzyć w naukę   Greenfield   2020-05-28
Ewolucyjne korzenie sztuki   Koraszewski   2020-05-27
Innowacji nie można wymusić, ale można je zdławić   Ridley   2020-05-26
Stymulowanie kory wzrokowej   Novella   2020-05-23
Pora na telemedycynę   Novella   2020-05-19
Czy mrożącą krew w żyłach prawdą jest, że decyzja o zamknięciu społeczeństwa opierała się na luźnych matematycznych spekulacjach?   Ridley   2020-05-15
MMR jest bezpieczna i skuteczna   Novella   2020-05-14
Odporność stada na fakty   Koraszewski   2020-05-13
O COVID wiemy wszystko – i nie wiemy niczego   Ridley   2020-05-12
Nanotechnologia zastosowana do leczenia choroby Alzheimera   Novella   2020-05-11
COVID-19 – To są szkody   Novella   2020-05-05
Nadmiar teorii wszystkiego   Koraszewski   2020-05-04
Zawodnicy – i trudności – w wyścigu do wyleczenia COVID   Ridley   2020-04-30
Psychologia sprzeciwu wobec szczepień   Novella   2020-04-25
Prowokator czy prowokowany?   Witkowski   2020-04-24
Nauka on-line jest skuteczna   Novella   2020-04-23
Mądrość w pułapce autorytetu   Witkowski   2020-04-18
Znaleziono najstarszego “bilaterian”: odkryto podobne do robaka stworzenie wraz z jego skamieniałymi śladami   Coyne   2020-04-16
Nietoperze i pandemia   Ridley   2020-04-14
Pandemia ludzkiej głupoty   Novella   2020-04-12
W miarę postępu badań natura naszego wroga staje się coraz wyraźniejsza   Ridley   2020-04-04
Wzmacnianie układu odpornościowego podczas pandemii   Novella   2020-04-02
Dlaczego ten wirus inaczej dotyka pokolenia?   Ridley   2020-03-30
Czaszka maleńkiego dinozaura/ptaka znaleziona w bursztynie   Coyne   2020-03-27
Szczepionka na koronawirusa nie przybędzie szybko   Ridley   2020-03-25
Niebawem dowiemy się jak solidna jest nasza cywilizacja   Ridley   2020-03-23
Żywotność wirusa Covid-19 na różnych powierzchniach (rada: używaj rękawiczek, kiedy odbierasz paczki i nie otwieraj ich przez 24 godziny)   Coyne   2020-03-21
Dzień był krótszy 70 milionów lat temu   Novella   2020-03-20
Jak często powstają ptasie hybrydy?   Coyne   2020-03-18

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Lekarze bez Granic


Wojna w Ukrainie


Krytycy Izraela


Walka z malarią


Przedwyborcza kampania


Nowy ateizm


Rzeczywiste łamanie


Jest lepiej


Aburd


Rasy - konstrukt


Zielone energie


Zmiana klimatu


Pogrzebać złudzenia Oslo


Kilka poważnych...


Przeciwko autentyczności


Nowy ateizm


Lomborg


„Choroba” przywrócona przez Putina


„Przebudzeni”


Pod sztandarem


Wielki przekret


Łamanie praw człowieka


Jason Hill


Dlaczego BIden


Korzenie kryzysu energetycznego



Obietnica



Pytanie bez odpowiedzi



Bohaterzy chińskiego narodu



Naukowcy Unii Europejskiej



Teoria Rasy



Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Małgorzata, Andrzej, Henryk