Prawda

Sobota, 21 maja 2022 - 13:43

« Poprzedni Następny »


„Gryzoń skunksowy”, który żuje trujące rośliny i wypluwa truciznę na swoje futro


Jerry A. Coyne 2020-12-02

Jest to duży, długo żyjący szczur, który waży do kilograma.
Jest to duży, długo żyjący szczur, który waży do kilograma.

W różnych częściach Afryki Wschodniej żyje czarnobiały gryzoń, grzywak afrykański,  Lophiomys imhausi. Nazywam go “gryzoniem skunksowym” z powodu ich podobnych białoczarnych wzorów na futrze i dlatego, że porusza się powoli (szczególnie jak na gryzonia) oraz, że - jak ze skunksem - spotkanie z nim nie jest przyjemne. 


Skunksa broni przed drapieżnikami cuchnąca (ale nie zabijająca) wydzielina, którą wystrzeliwują z gruczołów koło odbytu. Wyewoluował charakterystyczny “aposematyczny” wzór odstraszający, który mówi drapieżnikom “trzymaj się z daleka ode mnie” (unikanie go przez drapieżniki może być albo wyuczone, albo genetyczne). Podobnie jak skunks grzywak afrykański nie musi poruszać się szybko, bo nie ma powodu bać się drapieżników.  


Dlaczego ten grzywak wygląda i zachowuje się jak skunks? Bo jest istotnie trującym ssakiem i jedynym na świecie trującym gryzoniem. Niektóre ryjówki (ryjówki nie są gryzoniami) są trujące, ale same produkują truciznę.   


Grzywak afrykański nie jest wewnętrznie trujący: staje się trujący przez używanie trujących roślin do zatruwania swojego futra: substancji, jaką otrzymuje żując korę “drzewa trujących strzał” - Acokanthera schimperi (miejscowi używają go do produkcji zatrutych strzał, bo trucizna pozostaje stabilna przez dziesięciolecia), a potem “namaszcza się”, wypluwając toksyczny sok na pewną części swojego futra,  którą pokazuje, kiedy zbliża się drapieżnik. Te trucizny, które są silnymi kardenolidami, zabiły niejednego psa, a te psy, które przeżyły, nauczyły się nie podchodzić do grzywaka, co pokazuje, że drapieżniki łatwo uczą się tego wzoru. (Inni potencjalni drapieżcy grzywaka afrykańskiego to ratele miodożerne, szakale, serwale, hieny i lamparty.) Najwyraźniej grzywak afrykański jest sam odporny na tę truciznę, bo regularnie żuje korę.


Tutaj jest drzewo
, które ma także trujące liście i owoce (wydaje się że ten gryzoń używa tylko kory):  



Tutaj widać specjalną linię brązowej sierści, którą pokazuje, kiedy zbliża się drapieżnik lub kiedy coś zakłóca spokój zwierzęcia:



Inne zdjęcia z artykułu poniżej (patrz także artykuł Trilobite z “New York Times”, skąd jest górne zdjęcie). Proszę zauważyć, że sierść na górnym zdjęciu jest najeżona, jak u walczącego kota, i brązowego pasa nie widać na zdjęciach „normalnego, niezdenerwowanego” grzywaka. Podpis zdjęć poniżej (z artykułu): “Młodociany Lophiomys imhausi pokazuje wyspecjalizowaną sierść i ostrzegawcze ubarwienie (A) i ten sam osobnik (po środku) z dorosłym samcem (z góry po prawej) oraz samicą (z góry po lewej) w tej samej lokalizacji. Samiec iska młodego (B).



Brązowy pas składa się ze specjalnie porowatych włosków by absorbować truciznę, i dlatego jest pokazywany, ponieważ ta część futra grzywaka zabije lub zaszkodzi atakującemu drapieżnikowi (zdjęcie z NYT):



Tutaj jest wideo pokazujące grzywaka afrykańskiego, który żuje korę A. schimperi i rozsmarowuje ją na swoim futrze:

 


Inne wideo, które pokazuje jak chłonny jest ten wyspecjalizowany pas sierści:  

 


Artykuł poniżej (kliknij na link pod zrzutem z ekranu) jest z “Journal of Mammalogy” i powyższe fakty były znane od jakiegoś czasu. Ta praca pokazuje pewne nowe fakty o społecznym zachowaniu grzywaków i dostarcza obserwacji o zachowaniach pielęgnacyjnych, jak również ustala, czy żucie rośliny i smarowanie trucizny na futrze wpływa na zachowanie zwierzęcia (nie robi tego). Pdf jest tutaj.


Poza dostarczeniem dobrego streszczenia fragmentarycznej literatury o L. imhausi artykuł dostarcza następujących informacji:


a). Grzywak afrykański wydaje się stworzeniem społecznym i prawdopodobnie jest monogamiczny.
 Monogamia jest rzadka wśród gryzoni i chociaż wywnioskowano o niej tylko na podstawie wielokrotnego obrazu par w pułapkach z kamerami lub interakcji samców i samic w niewoli, inne cechy gatunku, takie jak duże rozmiary ciała, długie życie, niskie tempo rozmnażania się oraz samice, które są bardziej agresywne od samców, są często charakterystyczne dla monogamii u ssaków.


b.) Gatunek żyje w zagęszczeniu.
 Autorzy oceniają, że jest 4-15 osobników na kilometr kwadratowy, co jest dość gęstym zaludnieniem. Żyje w lasach łęgowych (wzdłuż rzek) i chociaż gatunek jest zaklasyfikowany jako „najmniejszej troski” z punktu widzenia ochrony, jego habitat znika i jest także poprzerywany, więc któregoś dnia może być zagrożony.


c.) Smarowanie futra trucizną jest sporadyczne
 (przynajmniej w niewoli). Tylko połowa z 22 grzywaków schwytanych i obserwowanych, które wszystkie dostały owoce, liście i korę trującego drzewa, smarowała futro trucizną. Dla mnie nie jest to zagadką, choć wydaje się niepokoić autorów. Podejrzewam, że jest tak, ponieważ – jak piszą autorzy – trucizna jest stabilna i długotrwała (przez dziesięciolecia!) więc grzywaki nie muszą nieustannie nakładać soku z kory na swoją sierść.


Wszystkie schwytane grzywaki wydobywały truciznę żując korę, ignorując pozostałe części drzewa. Tutaj jest zdjęcie grzywaka żującego korę (A) i smarującego futro po przeżuciu (B):



Wiemy więc nieco więcej o tym gatunku i chociaż wiele z tego, co opisano w artykule, było już znane wcześniej, nie był badany systematycznie. Nie znałem tego dziwacznego gryzonia, Jego istnienie podnosi kilka pytań.


Czy żucie i namaszczanie futra jest zachowaniem wyuczonym, czy wyewoluowało? Autorzy tego nie testują – ani nawet nie stawiają pytania – ponieważ jednak grzywaki rodzą się z wyspecjalizowanym futrem do chłonięcia trucizny, podejrzewam, że to zachowanie jest wdrukowane. To można sprawdzić przez wychowywanie nowonarodzonych grzywaków i sprawdzenie, czy robią to w niewoli. Jeśli robią to, to jest to instynktowne.


Jak wyewoluowało takie zachowanie? Czy grzywak afrykański był odporny na truciznę od samego początku? Ponieważ nie zjadają kory, jak się to wszystko zaczęło? Czy grzywak żuł korę, uznał, że jest niesmaczna, a potem wytarł pysk o swoje futro? Takie zachowanie mogło, oczywiście, być poddane doborowi naturalnemu, ponieważ grzywaki, które to robiły, miały większe szanse przeżycia spotkania z drapieżnikami.


Kiedy już wyewoluowała toksyczność grzywaka, mogła następnie rozwinąć się aposematyczne ubarwienie. (Ubarwienie nie mogło wyewoluować przed toksycznością, bo uczyniłoby grzywaka łatwiej dostrzegalnym, a jeszcze nie dawałoby żadnej obrony). Jest to dość prosty proces ewolucyjny, bo toksyczne grzywaki, które są nieco bardziej widoczne, będą łatwiej rozpoznawane przez drapieżniki, które spotkały się z nimi wcześniej, a więc prawdopodobnie rzadziej atakowane przez tego drapieżnika. Inne drapieżniki jednak będą musiały uczyć się jeden po drugim – chyba, że (a czasami tak jest) same drapieżniki wyewoluują wrodzone unikanie aposematycznego, białoczarnego wzoru. To także można przetestować przez pokazanie naiwnemu drapieżnikowi – takiemu, który nigdy nie spotkał grzywaka afrykańskiego –grzywaka i zobaczenie, czy instynktownie będzie go unikał. To jest badanie na przyszłość i z pewnością możliwe do przeprowadzenia. Podczas gdy mechaniczne kwestie są w zasadzie rozwiązane, pozostają do rozwiązania frapujące kwestie ewolucyjne.

______________

S. B. Weinstein, K. N. Malanga, B. Agwanda, J. E Maldonado, and M. D. Dearing. 2020. The secret social lives of African crested rats, Lophiomys imhausi, Journal of Mammalogy online  https://doi.org/10.1093/jmammal/gyaa127


The “skunk rat” that chews toxic vegetation and spits the toxins onto its fur

Why Evolution Is True, 27 listopada 2020

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska


Jerry A. Coyne

Emerytowany profesor na wydziale ekologii i ewolucji University of Chicago, jego książka "Why Evolution is True" (Polskie wydanie: "Ewolucja jest faktem", Prószyński i Ska, 2009r.) została przełożona na kilkanaście języków, a przez Richarda Dawkinsa jest oceniana jako najlepsza książka o ewolucji.  Jerry Coyne jest jednym z najlepszych na świecie specjalistów od specjacji, rozdzielania się gatunków. Jest również jednym ze znanych "nowych ateistów" i autorem książki "Faith vs Fakt". (Jest już polskie wydanie - "Wiara vs Fakty", wydawnictwo "Stapis".) Jerry Coyne jest wielkim miłośnikiem kotów i osobistym przyjacielem redaktor naczelnej.
 

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 1294 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Toksyczny nektar, czyli ostrożnie z tureckim miodem   Júnior   2022-05-20
Kolejna nieudana i podyktowana ideologią próba wykazania, że płeć u ludzi nie jest binarna   Coyne   2022-05-18
Brian Charlesworth o błędach nowego artykułu rzekomo pokazującego, że fundamentalne założenie ewolucji neodarwinowskiej jest błędne   Coyne   2022-05-16
Trutnie i inni fruwający panowie   Junior   2022-05-13
Wygnanie z uniwersyteckiego świata – dwa lata później   Winegard   2022-05-10
Życie kwitnące po śmierci   Junior   2022-05-05
Organiczne środki owadobójcze są szkodliwe dla pożytecznych owadów     2022-04-30
Oxitec rozszerza próby z komarami GMO, by zredukować szerzenie się malarii   Conrow   2022-04-28
Słowa w wosku zapisane   Tonhasca Junior   2022-04-26
Rodzice, szkoła, państwo: kultura niskich oczekiwań   Koraszewski   2022-04-25
Nowoczesne ulepszanie roślin uprawnych przyjmuje historyczne podejście   Karavolias   2022-04-20
Pierwsza spożywcza roślina GMO w Ghanie   Baffour-Awuah   2022-04-16
Indie zwalniają edytowanie genów z wymaganej dla GMO oceny bezpieczeństwa   Paranjape   2022-04-11
Metamorfozy    Júnior   2022-04-09
Rolnicy nie mogą uprawiać tego, na co ich nie stać   Ongu   2022-04-07
Rośliny zmodyfikowane: odkłamać opinię o GMO   Conrow   2022-04-07
Odmowa szczelinowania jest szaleństwem   Ridley   2022-04-02
Jak wirusy chorób układu oddechowego ewoluują, by stać się łagodniejsze   Ridley   2022-03-22
Czy globalne ocieplenie może być dla nas dobre?   Ridley   2022-03-03
Południowa Afryka powinna przemyśleć regulacje dotyczące genetycznie modyfikowanych roślin   i Priyen Pillay   2022-03-01
Dlaczego środowiskowcy stanowią większą przeszkodę dla skutecznej polityki klimatycznej niż negacjoniści?   Boudry   2022-02-21
O figach i osach   Júnior   2022-02-18
Pień liczący 40 tysięcy lat przekazany Maorysom zamiast nauce   Coyne   2022-02-14
Propaganda anty-GMO obraża drobnych farmerów w Afryce i w Azji   Gakpo   2022-02-08
Jak “tubylcza medycyna” różni się od medycyny   Coyne   2022-02-07
Biotechnologia podnosi plony wysokobiałkowego afrykańskiego pochrzynu   Wetaya   2022-02-04
Spadanie w przepaść   Turski   2022-01-27
Czy koniki morskie coś nam mówią o LGBT? Błąd naturalistyczny popełniony przez Sussex Wildlife Trust   Coyne   2022-01-25
Ojczyznę wolną (od GMO) zachowują pany   Koraszewski   2022-01-22
Namawianie roślin, żeby podjęły ryzyko   Karavolias   2022-01-20
Czy uczenie się metodą prób i błędów jest „nauką”?   Coyne   2022-01-14
Czy gaz i energia jądrowa są “zielone”   Novella   2022-01-12
Ptasia grypa w czasach ludzkiej zarazy   Collins   2022-01-11
Rasa jest kontinuum. Płeć jest cholernie binarna   Dawkins   2022-01-10
Komiczne krzyki o klimatycznej Apokalipsie –— 50 lat nieuzasadnionego siania paniki   Lomborg   2022-01-06
Gnidy, o których PIS ci nie powie   Koraszewski   2022-01-05
Niebezpieczeństwo upolitycznienia nauki   Krylov   2022-01-01
Specjalne przesłanie do muzułmanów na całym świecie   Pandavar   2021-12-28
Nowe badania pokazują, że kraje rozwijające się płacą wysoką cenę za ograniczanie upraw roślin GMO   Maina   2021-12-25
Jajo, które wywołało sensację   Koraszewski   2021-12-24
Pięć powodów zakończenia debaty o GMO   Evanea   2021-12-16
Richard Dawkins pisze do “przyjaciół nauki i rozumu” w Nowej Zelandii   Coyne   2021-12-14
 Syntetyczna biologia oferuje obietnicę rozwiązania globalnego problemu z plastikiem   Agaba   2021-12-13
Nigeria wzywa Afrykę, by szła w jej ślady w sprawie GM wspięgi wężowatej   Opoku Gakpo   2021-12-09
Małe nietoperze idą do przedszkola   Koraszewski   2021-12-06
Afrykańscy naukowcy wzywają do polityki poparcia biologii syntetycznej i innych innowacji   Agaba   2021-12-02
Uprawy GMO zredukowały zatrucia farmerów pestycydami   Maina   2021-11-27
Czy genetyka może pomóc wyeliminować nierówność?   Coyne   2021-11-26
Matematyka i prawdziwa historia katastrofy klimatycznej   Lomborg   2021-11-24
Nigeria daje zielone światło kukurydzy GMO   Conrow   2021-11-22
Ugandyjscy studenci nalegają na powszechne stosowanie biotechnologii i uchwalenie prawa o biobezpieczeństwie   Agaba   2021-11-17
Organiczny eksperyment Sri Lanki   Novella   2021-11-16
Ruanda skwapliwie przyjmuje biotechnologię poprzez ekspansję OFAB   Meeme   2021-11-12
Sprzeciw wobec anulowania Huxleya   Coyne   2021-11-05
Farmerka z Kenii zbiera obfity plon z bawełny GM   Meeme   2021-11-04
Czarni uczeni i nauka o rasizmie   Koraszewski   2021-11-03
Kłusownictwo narzuca na słonie dobór w kierunku ewolucji słoni bez ciosów   Coyne   2021-11-01
Marnujemy naszą wielką szansę na edytowanie genów   Ridely   2021-10-29
“Czarne tygrysy” w małym indyjskim rezerwacie sugerują losowy dryf genetyczny   Coyne   2021-10-26
Wytwarzanie białek w roślinach przez rolnictwo molekularne   Novella   2021-10-20
Strzelby, zarazki, maszyny to zdecydowanie antyrasistowska książka. Dlaczego lewica jej nie kocha?   Barnett   2021-10-13
Nigeryjscy farmerzy nie mogą się doczekać wystarczających ilości GM nasion wspięgi wężowatej   Gakpo   2021-10-12
Dobór płciowy versus dobór naturalny: na przykładzie chrząszczy   Coyne   2021-10-08
Edytowanie genów kluczem do ulepszenia podstawowych upraw w Afryce   Abugu   2021-10-01
Bakłażan GMO jest udokumentowaną wygraną ubogich farmerów   Conrow   2021-09-23
O Jezu, wskrzeszają mamuta!   Koraszewski   2021-09-17
Wszystkie antyizraelskie wiadomości zasługują na publikację   Bard   2021-09-04
Tożsamość etniczna i rasa   Coyne   2021-08-30
Środowiskowcy mylili się – nie stoimy przed apokalipsą owadów   Ridley   2021-08-13
Czy znaleziono najstarszy dowód na istnienie zwierzęcia? Nowa gąbko-podobna skamieniałość liczy 890 milionów lat   Coyne   2021-08-11
Psy rozumieją ludzi   Novella   2021-08-06
Nowy start nauki o życiu w epoce genu   Ridley   2021-08-05
Użycie ognia przez homininy: przykład szybkiej ewolucji kulturowej?   Coyne   2021-08-04
Historia pandemii jest historią zaprzeczania   Jackoby   2021-07-27
Nieuchwytny neuron babci   Novella   2021-07-22
Cierpienie i pytanie, czy przestaniemy jeść mięso   Koraszewski   2021-07-14
Czy nadchodzi hydroponika?   Novella   2021-07-13
Raport Unii Europejskiej o glifosacie   Novella   2021-07-10
Dlaczego ideologii nie należy mieszać z nauką   Coyne   2021-06-30
Nagonka na Izrael grasuje w stowarzyszeniach nauk ścisłych, medycyny i edukacji   Chesler   2021-06-24
Szczęśliwi pracoholicy   Witkowski   2021-06-03
Propaganda w wykonaniu nauczycieli akademickich   Chesler   2021-06-02
Ewolucja wielokomórkowości   Novella   2021-05-07
Polityczna polaryzacja jest przesadzona   Novella   2021-05-04
Wrotki były kiedyś sztandarową grupą istot bez seksu, a teraz sądzi się, że ukradkiem odstawiają szybkie numerki   Coyne   2021-04-22
Błędna historia antykolonializmu   Tupy   2021-04-21
Mayflower wyrusza w podróż raz jeszcze   Koraszewski   2021-04-19
Genetyczny przełącznik CRISPR   Novella   2021-04-16
Wielkie zdarzenie oksydacyjne   Novela   2021-04-09
Kiedy panika klimatyczna zlewa się z kulturą anulowania   Lomborg   2021-04-06
Czy wykształceni ludzie są bardziej antysemiccy?   Albert Cheng i Ian Kingsbury   2021-04-05
Nieoczekiwana historia i cudowny sukces szczepionek   Ridley   2021-03-31
Innowacja jest geograficznie zlokalizowanym i chwilowym zjawiskiem   Ridley   2021-03-29
Czy gąbki są najbliższymi krewnymi pozostałych zwierząt?   Coyne   2021-03-26
Kilka lekcji z rosyjskiej rewolucji. Jak kuszący radykalny nihilizm prowadzi do ekstremizmu   Geifman   2021-03-22
Wracamy do raju?   Łukaszewski   2021-03-18
Ślimakowi morskiemu odrasta tułów z odciętej głowy, czyli “autotomia z kleptoplastią”   Coyne   2021-03-15
Ewolucyjne korzyści udawania ofiary   Clark   2021-03-11
Ludzie i wymieranie megafauny   Novella   2021-03-10
Banany edytowane przez CRISPR   Novella   2021-03-02

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

„Przebudzeni”


Pod sztandarem


Wielki przekret


Łamanie praw człowieka


Jason Hill


Dlaczego BIden


Korzenie kryzysu energetycznego



Obietnica



Pytanie bez odpowiedzi



Bohaterzy chińskiego narodu



Naukowcy Unii Europejskiej



Teoria Rasy



Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa



 Palestyńskie weto



Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk