Prawda

Niedziela, 31 sierpnia 2025 - 07:46

« Poprzedni Następny »

The Spirituality of an Atheist

The Spirituality of an Atheist


Andrzej Koraszewski 2015-03-08


Do atheists have any spirituality? A certain internaut wracked his brain about this problem in a comment to one of our articles, and he was not alone. I used to get this question at various meetings and was met with astonishment when I asked for a definition of spirituality.

Spirituality seems to imply a soul. It is not mentioned in a passport, but if there were a place for it, in mine I would have to write: N/A. But can there be a soulless spirituality? An atheist has consciousness, but you may search and search for a soul. Moreover, he/she is skeptical about the existence of a soul in a believer as well, and this skepticism shades into irony or even mockery. Indeed, various investigations and measurements have been carried out, with nary a result.


If this spirituality, as some desire, should be associated with activities of supernatural forces or with some “dimension” of the psyche which differentiates us from the animal kingdom and therefore (for some unknown reason) comes from a being that is more intelligent than we are, then this type of spirituality is nothing more than a clumsy profession of faith and, indeed, an atheist has no business having it.


Spirituality based on a foundation of souls and ghosts requires a belief in ghosts. So, can spirituality acquire a more solid foundation? Maybe, but more about this later.


Let us consider another version of spirituality – spirituality as spiritualism. Here ghosts and spirits are even perceptible. We sit down at the appropriate table and with the help of an appropriate medium we cry: O spirit, speak to me! From a suitably spiritual wall comes a spirit visible only to the medium and sometimes even to the equally spiritual participant of the spectacle. This type of spirituality is profitable (but then, so are others). This is a spirituality connected to parapsychology, telekinesis, occultism and the like.


There is also an existential spirituality, the spirituality of philosophers and poets. Among the former it seems to be linked to elation about a thought, sometimes eschatological, sometimes narcissistic. Sometimes philosophers’ spirits jump out of their skins, sits beside them and wait for applause. A poet’s spirituality tends to be different; more often it is a product of sensual delight, sometimes caused by a muse’s bosom, sometimes by a sunset enhanced by a hangover.


The market for spiritual practices seems to be older than a creative attempt to give us some explanation for our raptures. Our internaut ponders whether an atheist can be capable of raptures, if he/she can love mama, refrain from biting off children’s ears and distinguish between good and evil. With a spiritual rapture he concludes that, no, never ever, because spirituality in his opinion is “the exchange of thought with a being of higher thoughts”. He continues with a slightly more intelligible text: “Atheism is empty and naked, it is a bird which pulled out all its feathers and is running around claiming that it flies, but you have to kick his ass for him to fly”. Apparently the thought of “kicking ass” makes him feel more spiritual.


Evolutionary psychology is not going to help in this discussion, because first you have to agree that evolution of life exists. Meanwhile the arguments of science cannot be accepted (what’s more, it is forbidden) because of a toxic spirituality.


I encountered the notion of toxic spirituality on “The Catholic Guide” website, where those inspired by the spirit of a St. John Bosco are writing about the regions of activity of contemporary evil spirits, listing: “Antrovis, Hare Krishna, Himawanti, Jehovah’s Witnessess, Raelians, scientology, Moonies, Heaven Family and Amway as well as psychomanipulative movements and groups and New Age ideology”.


I totally agree with the thesis of the said text, though I have a feeling that this list of vehicles of toxic spirituality is overly modest. I would put Islam in the most prominent place on a list of toxic spirituality. After all, both quantity and quality count, and Islam is a great religion and it’s spirituality is as toxic as Hell.


There is a double problem with toxic spirituality, for we have here two words fuzzily defined. Toxicity, when related to living organisms that really exist, is well defined. Not so well when it comes to toxic spirituality, i.e. poisoning something which is difficult to grasp with something which is equally difficult to determine.


As with mind so with spirituality – we know what a brain is, we can put it into a jar and place it on the mantelpiece, we know more and more about the brain, we understand better and better how it works. Not so with mind, and the question of how the mind works is not the same as how the brain works.


It is mind which seems to be a footbridge to spirituality. I can’t take a mind into my hand, but still it exists. We are dangerously close to the soul here. Can we talk legitimately about the mind of a dog, a cat, a mouse or a crocodile? There is a huge difference between the mind of a crocodile and that of a cat. A cat’s mind is capable of processing a much greater amount of information (which also translates into higher emotions like attachment, jealousy, and analytical ability). A cat’s mind is a wonderful computing machine but also a center of emotions. While the crocodile’s mind is limited to simple emotional reactions, to the need to “kick somebody’s ass”, a cat is more spiritual and is capable of slightly more unbridled calculation.


But let us return to the toxic spirituality. If we say, for the sake of argument, that the concepts of spirituality and mind are close to each other in meaning, that spirituality is merely (and exclusively) a product of the complex brain, capable of social bonds not based on instinct alone, then toxic spirituality leads to a scrambled mind.


A mind scrambled by toxic spirituality is worthy of study. Following the ideas of “The Catholic Guide”, we usually have psychomanipulation here which normally starts in infancy, is continued through the formative years, and maintained in maturity. In the case of Islam (as well as any other religion) it can lead to such strong faith in the afterlife that it triggers the desire to autodestruct in order to gain access to 72 imaginary virgins, waiting for a martyr dripping with blood – both his own and his victims’. In this case scrambling a mind by toxic spirituality attains the level of an absolute.


The spiritual interpretation of good is interesting here. Religions speak, quite in concert, about the divine (or spiritual) origin of morality. The holy books of different religions recommend, quite in concert, murdering infidels, and they similarly formulate the first and most supreme moral commandment: “You shall have no other gods before me”. Gods are tribal, therefore morality is tribal as well. To begin with, the order not to kill was related to a clan—a kinship group—so it was wrong to kill a member of the same clan and right to kill a member of a neighboring clan. (It was the same with stealing goods—material and living—like wives). The development of morality went in tandem with the development of a social organization and with the transition from a kinship society (i.e. clans) to a broader society based on an abstract kinship in which the “brotherhood” was symbolic. A spirituality which strengthened social bonds entered the phase of symbolic spirituality, i.e. it was based on symbols, usually simple ones and stemming from a totem in one way or another.


None of it would be possible without a language. Language plays a very special role in the history of spirituality. A myth about ancestors, based on a dream about ancestors, would not be possible without a way to describe that dream about ancestors. Animals dream just as we do, and anybody who has observed a dreaming dog knows that those dreams are often very complex. However, a dog who dreams about a huge menacing barking rabbit has no way to share his dream with anybody. A chimpanzee watching a film featuring an enemy whom he murdered after a hard struggle, is terrified.[1] But he can’t describe this experience to others. The presence of dreamed spirits becomes a social fact only when the dream is the subject of a narrative, which in a blink of an eye can become the subject of psychomanipulation. It is safe to assume that religious spirituality was begotten by a spirit and this spirit was the creation of a dreaming mind.


But is religious spirituality always toxic? It can be said that already on the clan-religion level religious spirituality could contribute to the reduction of the number of killings inside a clan and to raising morale in order to increase the number of killings (also rapes, plunder, and kidnappings) of other clans. The commandment by a symbolic supreme being gave a moral sanction to slaughtering inhabitants of a neighboring village, town, and—in time—country, while calling for (at least verbally) a toning down of cruelty inside one’s own society. Because we can observe fights between neighboring groups of chimpanzees in nature, we can tell that together with language and religion came the spiritualization of behaviors that also exist in the animal world.


Our internaut and other theologians try to convince us that morality comes from God and is transmitted orally by religious instruction. Divine instructions in the matter of morality are doubly dubious. First, there are serious reservations concerning their origin: do they really come from God (or gods) or from usurpers claiming that they recently had a meeting with God and industriously wrote down all His words? Second, the quality of those instructions gives rise to huge reservations of a moral nature, and theologians themselves generally do not recommend a too serious adherence to the purported words of God. (Sometimes it is recommended to omit commandments about gouging out eyes, beheading, cutting off hands, selling into slavery, stoning and the like.) Nonetheless, an intelligent interpretation of those divine commandments can lead to the conclusion that many religions promote similar moral directives and that they are also compatible with normal decency. Those are directives that recommend sympathy for a fellow human being, and empathy, co-operation, and help instead of enmity. This openness, or rather kindness towards another human being, is also thrown into the same ragbag of religious spirituality. If any religion really produced kindly humans, we could start wondering about it. (The successes of Quakers are very interesting here, but unfortunately their attempts to base a state organization on their moral system collapsed.)


The ubiquity of a positive assessment of moral norms appealing to sympathy, protectiveness, and friendship prompts us to look for patterns of those behaviors in nature. One of the most interesting instincts shaped by evolution is the maternal instinct. There is a strong correlation between the degree of an organism’s complexity and the development of the brain and the lengths of necessary parental care. The maternal instinct can lead to sacrificing one’s own life for one’s offspring in exceptional circumstances, and always leads to a long-term and dedicated sacrifice of one’s own interests for the sake of one’s children. Is the maternal instinct the “mother” of all other moral impulses? The matter is more complicated than that, but there is a great deal of evidence pointing to the fact that God got attached to moral questions very late indeed.


Adoptions are extremely intriguing in animal behavior. Among more developed mammals adoptions take place very often among relatives. But some absolutely stupefying adoptions also take place. The film about a lioness that adopted a baby oryx is well worth watching. The domestication of many species of animals most probably was not the effect of a divine plan but a consequence of the protectiveness instinct towards everything which is small and helpless. The observation of sexual selection in social animals also shows a peculiar competition between the attraction of naked power and the attraction of tenderness, co-operation and loyalty. Research shows that in many species brawn and brutality do not guarantee to the tough guys the greatest number of offspring, and character is often competitive with purely physical features. Researchers have also noted numerous cases of inter-species friendship in nature. (One of the most beautiful I have ever seen is a story about a friendship between an orangutan and a hound.)


Since spirituality is also associated with such emotions as friendship, love, and admiration of beauty, we can without difficulty prove that this type of spirituality manages perfectly well without religion, and that the tendency toward such behaviors (as well as toward cruelty) can be derived from biology. Evolutionary psychology tells us much more about the bases of morality than all the religions of the world. But if we assume that both kindness and cruelty are in nature, what was the role of religion in strengthening the positive assessment of those behaviors we judge as moral? The answer is simple: a complex one. They encouraged moral reflection and served as a tool to enforce social order. They strengthened equally behaviors we describe today as morally positive, as well as behaviors which are today morally abhorrent. They supported gentleness and they supported cruelty.


When I write “equally” it could be interpreted as a researched and measured phenomenon. No, we cannot quantitatively describe religious spirituality: was it, historically speaking, more often toxic or was it more often conducive to moral progress, reducing killings, violence, and promoting cooperation instead of fighting? But a claim that it strengthened good behaviors only is a plain falsehood.


If we base spirituality on a grounding of biology, if we connect it with sensitivity, altruism, friendship and co-operation, curiosity, and admiration for beauty, there is a place for spirituality without religion and without a belief in souls, ghosts and spirits.


We are still left with a question: can the spirituality of an atheist be toxic? Many believers think that it is toxic just because it is bereft of faith in God. Those I can only ignore. But let’s remember that atheism as such means only that I treat a God hypothesis as one that is very poorly backed up and with so small a probability that it is not worth bothering with. Here, though, atheism ends and its combination with other ideas, such as rationalism, humanism, and democracy begins, and so it can also appear in conjunction with totalitarian ideas, which can push it towards secular toxic spirituality.


Atheism, contrary to religion, does not insist on its moral superiority. An atheist’s spirituality manages without a soul and without ghosts, it takes advantage of the beauty our mind allows us to discover, but discovering our biological heritage – our tendency both to altruistic and cruel behaviors – we live in fear of having our minds scrambled by spirituality either based on kitschy religious instructions or kitschy little red books with the thoughts of Chairman Mao. We are threatened not only by the temptation of spiritual villainy but also spiritual obtuseness. The toxicity of barbaric spirituality restricts the possibilities of our perception and communication with others.


Atheism does not eliminate those threats, it can merely lessen them.


Notes

[1] Franz de Waal describes this situation in one of his books.

Translated by Małgorzata Koraszewska and Sarah Lawson

First published in “Butterflies and Wheels” in 2010


Skomentuj Tipsa en vn Wydrukuj









Heretycy

Hili: Czy zwierzę stadne może być indywidualistą?

Ja: Tak, ale wtedy inni członkowie stada mówią o nim, że jest heretykiem.

Wersja angielska:

Hili: Could a herd animal be an individualist?
Me: Sure, but the rest of the herd will say it's a heretic.

Więcej

Pan Romek
ma pytanie
Andrzej Koraszewski

Jak donosi Al Dżazira, Katar negocjuje zawieszenie broni w Demokratycznej Republice Konga.

Pan Romek w prywatnych wiadomościach na Facebooku zadaje mi pytanie o to, co proponuję w kwestii palestyńskiej, skoro nie „rozwiązanie dwupaństwowe”? Profil pana Romka jest skromny — nie wiadomo, gdzie mieszka ani czym się zajmuje. Zastanawiam się, dlaczego zwraca się z tym dręczącym go pytaniem akurat do mnie, mieszkańca Dobrzynia nad Wisłą? Być może wyczytał gdzieś, że jestem emerytowanym dziennikarzem i nie domyślił się tego, że byłem dziennikarzem jeszcze wtedy, kiedy wierzono, że dziennikarze mają informować, a nie wymyślać rozwiązania konfliktów w odległych krajach.

Więcej

Śmierć lepsza
niż matura
Nan Jacques Zilberdik


Wysoka rangą przedstawicielka Autonomii Palestyńskiej, Laila Ghannam, wyraziła jedną z podstawowych wartości ideologii AP — że śmierć za Allaha, poprzez akty terroru wobec Izraelczyków, stanowi jedno z najwyższych osiągnięć w palestyńskim społeczeństwie — wyższe niż edukacja, wyższe niż samo życie.

Posługując się niepokojącą grą słów opartą na arabskim wyrazie shahada, który oznacza zarówno „świadectwo” (np. ukończenia szkoły), jak i „męczeństwo”, Ghannam — gubernatorka dystryktu Ramallah — pogratulowała rodzinom poległych „męczenników” tego, że ich dzieci osiągnęły „większą szahadę”, czyli śmierć za Allaha, zamiast świadectwa maturalnego:

Więcej
Blue line

Wiek Bezużytecznego
Aktywizmu
Lucy Tabrizi

Ilustracja wygenerowana przez AI.

Dziś wszyscy z czymś „solidaryzują się” – zwykle siedząc przy tym z telefonem w ręku. Jeszcze nigdy bycie „aktywistą” nie wymagało tak niewiele: wystarczy udostępnienie artykułu, flaga w zdjęciu profilowym, może kilka godzin spędzonych na marszu.

Protest kiedyś miał wagę, bo niósł ze sobą ryzyko. Sufrażystki przykuwały się do ogrodzeń, by wywalczyć prawo do głosu. Marsze na rzecz praw obywatelskich kończyły się pałkami, psami policyjnymi i armatkami wodnymi – wszystko po to, by położyć kres segregacji rasowej. To nie były moralne przedstawienia dla lajków. To były działania z jasno określonymi celami i planem. Dlatego odniosły sukces.

Więcej

Krucjata dziennikarzy
przeciwko Żydom
Bob Goldberg

Generowanie głodu przy pomocy AI.

Ogłoszenie przez ONZ klęski głodu w Gazie nie jest neutralną informacją, lecz najnowszą mutacją starego oszczerstwa — oskarżenia o mord rytualny — przebranej w szaty dziennikarstwa, uświęconej przez NGO i wykorzystanej jako broń w sądzie opinii publicznej.


Prawdopodobnie znasz już ten rytuał, odmawiany z liturgiczną precyzją. „Głód potwierdzony.” „Porażka ludzkości.” Ulubione przymiotniki ONZ pojawiają się jak w zegarku — jakby żałosna skarga była komunikatem prasowym. 

Więcej
Blue line

Homo sapiens
i myślenie stadne
Andrzej Koraszewski 

Australijscy demonstranci podczas <em data-start=\

Racjonalizm naszego gatunku jest złudzeniem. W ubiegłym stuleciu dwukrotnie widzieliśmy obłęd polowań na czarownice na globalną skalę. Absurdalne obietnice wspaniałego jutra pociągnęły setki milionów do akceptacji gułagów i obozów zagłady. Chińska rewolucja kulturalna nie tylko zmieniała stada chińskich studentów w bestie, ale miała również wdzięcznych sympatyków na Zachodzie. Ludobójstwo w Sudanie i w Rwandzie miało niemal pełne poparcie społeczeństwa. Stulecia historii pokazują, że trzeci szympans nieustannie szuka okazji do wystąpienia w roli szlachetnego mordercy. W całej udokumentowanej historii widzieliśmy, jak grupowy konformizm nieodmiennie brał górę nad gotowością kwestionowania nawet najbardziej idiotycznych twierdzeń.

Więcej

Człowiek, który przeprasza
swojego kata
Paul Finlayson


Jak zachodnie uniwersytety, biurokraci i wielokulturowa lewica zamienili prawdę na uczucia, wolność na kruchość, a społeczeństwo obywatelskie na piaskownicę dla histerycznych dzieci. „Istotą tyranii nie jest żelazne prawo. Jest nią kapryśne prawo” – napisał Christopher Hitchens. I nigdzie ta ponura maksyma nie objawia się tak wyraźnie jak we współczesnej biurokratycznej farsie sprawiedliwości. 

Więcej

Czy Radosław Sikorski
jest bolszewikiem?
Andrzej Koraszewski


Minister Spraw Zagranicznych RP powiedział w moim imieniu w Hadze, że jego ministerstwo ogłasza sprzeciw wobec budowania mieszkań przez Żydów. Minister nie wyjaśnił, kto w tych mieszkaniach ma mieszkać, ani dlaczego budowanie mieszkań przez Żydów wywołuje jego gwałtowny sprzeciw. Portal „Do Rzeczy” cytuje słowa ministra przekazane na Twitterze/X:


"Izraelscy ministrowie deklarują, że chodzi o uniemożliwienie powstania państwa palestyńskiego. Skoro tak, to powstaje pytanie, co przewidują dla milionów Palestyńczyków, za których odpowiadają jako władza okupacyjna w Gazie i na Zachodnim Brzegu Jordanu."

Więcej

Dwa filmy
o wojnie w Gazie
Jerry A. Coyne


Kiedy kilka dni temu znalazłem o świcie w skrzynce mailowej wiadomość od starej i bliskiej przyjaciółki — która, przynajmniej jeśli o nią chodzi, prawdopodobnie nie uważa się już za moją przyjaciółkę. Do wiadomości załączyła fragment artykułu z brytyjskiego magazynu satyrycznego Private Eye, który czasem publikuje również materiały reporterskie, i uparcie twierdziła, że to pismo „ma wysoki poziom dziennikarstwa”. Cóż, jeśli kiedyś tak było, to już nie jest. Fragment, który mi przesłała, był nie tylko wyraźnie antyizraelski, ale też pełen kłamstw i niepopartych dowodami twierdzeń. Umieszczam go poniżej — z nadzieją, że da się przeczytać po kliknięciu na zdjęcie.
Powyższy artykuł całkowicie powiela propagandę Hamasu — począwszy od absurdalnego twierdzenia, że izraelska ofensywa spowodowała „ponad 60 tysięcy zgonów związanych z traumą” wśród palestyńskich cywilów, po „szacunkowe 70% ofiar to kobiety i dzieci, ofiary szeroko zakrojonych, nieukierunkowanych bombardowań”.

Więcej

Harry Potter
i zegar na Placu Palestyny
Andrzej Koraszewski 

Antysemiuckie ulotkiu naklejane przez aktywistów w domach towarowych Wielkiej Brytanii.

Było już „wszystkie oczy na Rafah”, by nie widzieć Sudanu, Nigerii, Iranu, Ukrainy. Są wszystkie oczy na Gazę, by nie widzieć Syrii, Jemenu, Bangladeszu, Afganistanu. Wszystkie oczy na Izrael, by nie mówić, z kim walczy. Papież Leon XIV modli się za Gazę, wzywa do zakończenia barbarzyńskiej wojny przeciw niewinnym. António Manuel de Oliveira Guterres żąda pokoju dziś, żeby nazizm nie został przypadkiem pokonany. W Teheranie, na Placu Palestyny, nadal wielki zegar odlicza dni istnienia Izraela. Nie udało się tego zegara zniszczyć, ale nawet gdyby to się udało, ideologia szyickiej Islamskiej Republiki Iranu i sunnickiego Bractwa Muzułmańskiego pozostałaby żywa.

Więcej

Tak, antysyjonizm
to antysemityzm
Brendan O'Neill

Zarah Sultana, była posłanka brytyjskiej Partii Pracy. (Zrzut z ekranu)

Czy krytykowanie Izraela jest antysemickie? Oczywiście, że nie. Żadne państwo na świecie nie powinno być chronione przed krytyką czy wręcz szyderstwami ze strony obywateli świata.

Ale czy jest antysemityzmem wściekać się na Izrael dzień w dzień? Myśleć wyłącznie o nim? Pozwolić, by to małe państwo zajmowało każdą twoją myśl? Nazywać je wyjątkowo barbarzyńskim, wręcz demonicznym, państwem pałającym krwiożerczą żądzą jak żadne inne? Marzyć o jego zniszczeniu? Tydzień w tydzień maszerować po ulicach, krzycząc o jego unicestwieniu? Nazywać jego obywateli ludobójczymi potworami i szaleńcami? Drwić z nich, odwołując się do eksterminacji ich przodków, nazywając ich „nazistami”? Tak skupić się na wymazaniu tego jednego państwa, że całe twoje polityczne „ja” zostaje zredukowane do tego chorego celu, i z dumą określasz siebie mianem „antysyjonisty”? 
Tak. Tak, to jest antysemityzm. Jeśli obsesyjnie skupiasz się na żydowskiej ojczyźnie, jeślinie nawidzisz żydowskiego patriotyzmu bardziej niż jakiegokolwiek innego, jeśli z radością skandujesz o śmierci żołnierzy żydowskiego państwa i fantazjujesz o jego brutalnym wymazaniu „od rzeki do morza” – to masz problem z Żydami. I musimy powiedzieć to głośno.

Więcej
Blue line

Twarz nowego
wspaniałego świata
Andrzej Koraszewski


Podejrzewam, że spotkanie Donalda Trumpa z Putinem tak zmieniło świat, jak zjazd trzech cesarzy,  w Skierniewicach we wrześniu 1884 roku. Wtedy dziennikarze zastanawiali się jak na historii świata odciśnie się to spotkanie i jak dzieci całego świata będą sobie radziły z nazwą Skierniewice. Gdyby ktoś pytał o czym cesarze rozmawiali w Skierniewicach, to uprzejmie donoszę, że o pokoju. Ustalili, że będą się nadal konsultować w kwestiach pokoju na europejskim kontynencie. Jałowe spekulacje, kto wygrał, a kto przegrał podczas spotkania Trump – Putin mamy za sobą, teraz czekamy na spotkanie Trump-Zełenski. Zanim opublikuję ten tekst będzie wiadomo, że nadal nic nie wiadomo i że perspektywa zakończenia wojny w Ukrainie jest równie odległa jak tydzień temu.

Więcej

Palestyńskie fantazje
Zachodu
Nils A. Haug

Prezydent Emmanuel Macron i prezydent Donald Trump w Białym Domu pochylają się nad losami świata, 24 lutego 2025 (Wikipedia)

Większość przywódców Zachodu wyraźnie odmawia wykazania się uczciwością, jeśli chodzi o kwestię palestyńską. Tylko liderzy całkowicie podporządkowani ekstremistycznym ideologiom mogliby uparcie forsować propozycję tak oderwaną od rzeczywistości i tak szkodliwą dla wielu ludzi – poczynając od rządzonych przez zbrodniarzy Palestyńczyków – że trudno to wręcz pojąć. Być może najlepiej zjawisko to opisuje pojęcie „błędu poznawczego”, który „prowadzi do interpretowania wszelkich nowych informacji jako potwierdzenia z góry przyjętych założeń”.
Powiązane z naiwnymi ideałami utopizmu – zwłaszcza wobec niebezpiecznie rosnącej liczby radykalnych muzułmanów w ich własnych krajach – jest schlebianie przez tych przywódców potencjalnym wyborcom w celu zapewnienia sobie reelekcji. W ten sposób nie tylko szkodzą własnemu społeczeństwu, kulturze i wartościom, ale też pędzą ku gwałtownej zagładzie cywilizacji zachodniej, na rzecz islamskiego kalifatu pod rządami szariatu. W Wielkiej Brytanii, na przykład, jak zauważył Stephen Pollard, „otwarta nienawiść do Żydów stała się normą”. Jakże upadli „mężowie stanu”.

Więcej
Blue line

Pomylone troski
zagubionych elit
Andrzej Koraszewski 

Codzienna porcja nienawiści z \

Kilka osób zwróciło się do mnie z prośbą o publikację tekstu krótkiego nagrania, które zamieściłem na mojej stronie na Facebooku. Moje spojrzenie na dzisiejsze elity polityczne i kulturalne nie jest związane wyłącznie z Polską. Przeciwnie, nasz kraj zaledwie naśladuje trendy powszechne zarówno w krajach rozwiniętych, jak i w większości krajów mniej rozwiniętych. Najlepszy opis tego zjawiska elit politycznych, gospodarczych i kulturalnych, żyjących we własnym kraju jak na emigracji, przedstawił Joseph Conrad w jego powieści Nostromo, opublikowanej po raz pierwszy w 1904 roku.

Więcej

Powód, dla którego
ludzie nienawidzą Żydów
Joshua Hoffman


Zapytaj Żyda, dlaczego – jego zdaniem – ludzie nas nienawidzą, a usłyszysz różne odpowiedzi, każda ukształtowana przez czas i politykę.


Na skrajnej prawicy mówi się nam, że chodzi o „teorię zastąpienia” – fantazję, według której Żydzi potajemnie sprowadzają imigrantów, by „zastąpili” białych chrześcijan.


W retoryce islamistycznej jesteśmy znienawidzeni, bo rzekomo jesteśmy „niewiernymi”.

Więcej

Faryzejska kultura
rzekomo współczujących
Andrzej Koraszewski


Uczę się życia z nowym kalectwem. Pospiesznie przygotowuję się do samotnej kontynuacji tego, co robiliśmy we dwoje. Czy to może się udać? Nie wiem, nie do mnie będzie należała ocena. Chwilowo czyszczę stajnię Augiasza, tworzę nowy warsztat pracy, borykam się z emocjami, które popychają raz w jedną, raz w drugą stronę. „Listy z naszego sadu” wypełniały nasze życie niemal bez reszty, były i nadal są protestem przeciw zakłamanemu światu.

Więcej

Obsesja
na punkcie Gazy
Hugh Fitzgerald


Znaczna część świata wydaje się dziś przekonana, że jedyną sprawą wartą marszów, skandowania, bicia Żydów, a nawet zabijania, jest Gaza i jej rzekomo brutalny ciemiężca – osaczony Izrael. Wciąż słyszymy, że Izrael to diaboliczne państwo osadniczo-kolonialne, odpowiedzialne za czystki etniczne i ludobójstwo. Masowy głód w Sudanie, Demokratycznej Republice Konga, Haiti, Zimbabwe, Somalii i Afganistanie, masowe mordy dokonywane przez islamskich terrorystów w Nigerii, masowe niewolnictwo czarnoskórych Afrykanów przez Arabów w Mali, Mauretanii i Nigrze – wszystko to zaledwie wzmianki w światowych mediach. Gaza, Gaza, Gaza – dzień po dniu.

Brendan O’Neill przypomina nam, że ta obsesyjna koncentracja na Gazie i tych nadprzyrodzenie nikczemnych Izraelczykach pozwala przeoczyć wiele znacznie gorszych konfliktów.

Więcej

Lewicy czerep
rubaszny
Andrzej Koraszewski

Włodzimierz Czarzasty z ambasadorem państwa Palestyna. (Zdjęcie ze strony W. Czarzastego na Facebooku.)

Najnowszy sondaż popularności partii politycznych wskazuje, że gdyby wybory parlamentarne odbyły się dziś, to wygrałby PiS, nie zdobywając jednak większości parlamentarnej. Ciekawy jest fakt, że duże partie polityczne tracą kosztem Konfederacji Korony Polskiej Grzegorza Brauna i Nowej Lewicy, której współprzewodniczącym jest Włodzimierz Czarzasty. Nie są to jakieś wielkie przesunięcia, a jednak znamienne.

Grzegorz Braun przyciąga Polaków wyłącznie otwartym, tradycyjnym antysemityzmem. Czym czaruje bardziej nowoczesnych Polaków Włodzimierz Czarzasty? Wiele wskazuje na to, że dokładnie tym samym, tyle że w radzieckiej odmianie. Lewica ponownie krzyczy: Uwaga syjonizm.

Więcej

Nowi Purytanie:
czyli kult bez Boga
Paul Finlayson

Potrafią przetrwać sprzeciw. Potrafią przetrwać debatę. Ale nie przetrwają dźwięku śmiechu.

Kiedy Bóg umiera, ludzkość nie przestaje klękać — po prostu opuszcza wzrok. Ołtarz wciąż stoi, ale bożek robi się coraz bardziej tandetny i kruchy. Hymny zamieniają się w hasztagi, biblię zastępuje podręcznik różnorodności, a katedrę burzy się, by zrobić miejsce akademickiemu dziedzińcowi.

Tak oto przychodzi współczesna akademicka lewica — a raczej jej najgłośniejsza, najbardziej ponura frakcja — sekta, która skondensowała każdą histeryczną tendencję purytanizmu i połączyła ją z najgorszymi nawykami kultu. W efekcie otrzymujemy ortodoksję jednocześnie cenzorską i świętoszkowatą i nietolerancyjną. 

Więcej

Uwagi o strategiach
przetrwania 
Andrzej Koraszewski

Zdjęcie będące ilustracją wpisu Przemysława Wiszniewskiego.

Powodem przerwania miesięcznej przerwy na załatwienie spraw po śmierci mojej żony Małgorzaty jest wpis dziennikarza Przemysława Wiszniewskiego, który na swojej stronie na Facebooku wygłosił pean na cześć Konstantego Geberta jako naczelnego dostawcy „prawdy” o Izraelu. Przemysław Wiszniewski jest członkiem zarządu Otwartej Rzeczpospolitej, a także członkiem Towarzystwa Dziennikarskiego, z którego wycofałem swoje członkostwo po 7 października, kiedy to Towarzystwo, z jego prezesem Sewerynem Blumsztajnem na czele, postanowiło zignorować nazistowskie ludobójstwo w imię swojej zatwardziałej nienawiści do Izraela.

Więcej

Gdzie są prawdziwi
faszyści?
Redakcja "Listów"

Evyatar i Rom. Porwani w Izraelu 7 października 2023 roku i wykorzystywani w nazistowskiej propagandzie „ruchu oporu”.

Członek Towarzystwa Dziennikarskiego informuje nas, że jego jedynym autorytetem w dziedzinie bliskowschodniej jest Konstanty Gebert. Nasze Towarzystwo Dziennikarskie jest bardzo europejskie i bardzo potrzebuje lokalnego autorytetu, który upewni je, że jest moralne jak Macron, szlachetne jak niemiecki kanclerz i świątobliwe jak unijna komisarz polityczna. Trzyma zatem towarzystwo dziennikarskie naszego Geberta na ołtarzu jak jakąś relikwię Jana Pawła II, aby naukowo zapewnił ich, że ten Netanjahu prowadzi tę wojnę, żeby nie iść siedzieć, że nie ma powodu przejmować się jakimiś bombami atomowymi, bo to wymysł prawicy, która to prawica faszystowska jest. Zaś jego obiektywność i bezstronność ukazuje się w zauważeniu, że z tym Hamasem to chyba coś ździebko nie tak.

Więcej
Blue line

Nagroda dojechała
do Dobrzynia
Andrzej Koraszewski


B’nai B’rith International organizuje uroczystość wręczenia nagród polskim obywatelom, którzy wykazali się zaangażowaniem w zachowanie dziedzictwa żydowskiego w Polsce oraz w rozwijanie relacji polsko-żydowskich. Wyróżnienie, przyznawane już po raz trzeci z rzędu, nosi nazwę Wdzięczność–Gratitude–הכרת הטוב – w języku polskim, angielskim i hebrajskim – i honoruje wybitny wkład osób i instytucji w te działania.

Począwszy od bieżącego roku, nagroda będzie wręczana ku czci Mariana Turskiego (1926–2025), polsko-żydowskiego dziennikarza, historyka, ocalałego z Holokaustu oraz członka loży B’nai B’rith Polska. Organizacja B’nai B’rith działa (z przerwą) w Polsce od 1923 roku.

Więcej

Tłum w ogrodzie
Pauliny
A.K.


Po zakończeniu części oficjalnej muszę przedstawić Jurka i Agnieszkę obecnym w ogrodzie mieszkańcom Dobrzynia oraz obecnych mieszkańców Dobrzynia Jurkowi i Agnieszce. To drugie zajmuje sporo czasu, bo muszę również powiedzieć o tych, których tu brakuje: o Gosi Konarskiej, naszej przyszywanej córce, znalezionej przy drodze w Strachoniu, o Radku i Justynie T., o Agnieszce S. i jej siostrze Justynie S., o Agacie Ziółkowskiej, która kocha swoich studentów, o Marioli, która jest winna temu, że między flagami izraelskimi wiszą lotki, i oczywiście o Anetce, siostrze Pauliny oraz o rodzicach Pauliny i o innych. Jednego imienia nie wymieniam. Jurek, który czyta uważnie każde słowo w „Listach”, natychmiast to zauważył.

Więcej

Próby świadectwa
raz jeszcze
Andrzej Koraszewski


Tekst odwołujący się do Prób świadectwa Jana Strzeleckiego był poniekąd naszym manifestem, kiedy zaczynaliśmy prowadzenie „Listów z naszego sadu” Dziś próbuję prowadzić je samodzielnie. Sądzę, że jest to możliwe dzięki niesamowitemu wsparciu wspaniałych i rozumiejących przyjaciół. Dziś, zaledwie w miesiąc  i 10 dni po śmierci Małgorzaty, jestem bliski zarówno zmodyfikowanej koncepcji „Listów” jak i nowej organizacji pracy redakcyjnej. Nic z tego nie byłoby możliwe bez pomocy Kuby. Zbudowane przez niego narzędzia AI pozwalają na przyspieszenie i samodzielne wykonanie pracy, którą ciągnęliśmy we dwoje.

Więcej

Stąd
do wieczności
A.K. 


 

Potrzebny jest drugi tekst na dzień dzisiejszy. Na świeży umysł zostawiam ostateczną kontrolę tekstu o Janie Strzeleckim. Wybór tematu drugiego tekstu zaplanowałem na pracę po drugim śnie. Tak często się ostatnio zdarza, że nocny sen rozbijam na trzy części. Po każdym śnie mam sprawny umysł. Kładąc się na godzinę snu, nie nastawiam żadnego budzika, używam naturalnego. Margines dokładności to około 15 minut. Przed snem papieros na schodkach poświęcony planom. Testament czy pantofelek? Pokusa kombinacji. Nie dam rady, kombinacja zbyt trudna. Zostaję przy pantofelku. Tak dyktuje instynkt drapieżcy.

Więcej
Dorastać we wszechświecie

Pośladkowy poród
IV Rzeczpospolitej
Andrzej Koraszewski

Wyznanie
nieświętego Andrzeja
Andrzej Koraszewski

Natura jest przeżarta
rują i korupcją
Andrzej Koraszewski 

Wyprawa
po złote runo
Redaktor

List otwarty
do Adama Michnika
Andrzej Koraszewski

Czy ludzie są
małpami człekokształtnymi?
Jerry A. Coyne

Co dziś wiem
o listach z sadu
Sławomir Holand

Tajemnica popularności
sprawy palestyńskiej
Andrzej Koraszewski

Arkady, dziewczyny
i para spiskowców
Andrzej Koraszewski 

Kilka uwag o pełzającej
metamorfozie dziennikarstwa
Romana Kolarzowa

Wędrówki po ulicach
Pawła Włodkowica
Andrzej Koraszewski 

Wiadomości z innego
kraju i ze świata
Redaktor

PROCES
Adaptacja Kafki
Paul Finlayson

Haniebna obrona
terroryzmu przez BBC
Redakcja World Israeli News

Pewna religia
nienawidzi psów
Robert Spencer

Blue line
Polecane
artykuły

Hamasowscy mordercy


Stawianie czoła


 Dyplomaci, pokerzyści i matematycy


Dlaczego BIden


Nie do naprawy


Brednie


Rafizadeh


Demokracje powinny opuścić


Zarażenie i uzależnienie


Nic złego się nie dzieje


Chłopiec w kefiji


Czerwone skarby


Gdy­by nie Ży­dzi


Lekarze bez Granic


Wojna w Ukrainie


Krytycy Izraela


Walka z malarią


Przedwyborcza kampania


Nowy ateizm


Rzeczywiste łamanie


Jest lepiej


Aburd


Rasy - konstrukt


Zielone energie


Zmiana klimatu


Pogrzebać złudzenia Oslo


Kilka poważnych...


Przeciwko autentyczności


Nowy ateizm


Lomborg


&#8222;Choroba&#8221; przywrócona przez Putina


&#8222;Przebudzeni&#8221;


Pod sztandarem


Wielki przekret


Łamanie praw człowieka


Jason Hill

Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Małgorzata, Andrzej, Henryk