Prawda

Niedziela, 9 maja 2021 - 02:35

« Poprzedni Następny »


Poczucie pewności napędza efekt potwierdzenia


Steven Novella 2020-06-08


Ludzkie procesy myślowe są potężne, ale mają wady, jak system GPS, który używa popsutego algorytmu i prowadzi cię w złym kierunku. Psycholodzy badają te błędy poznawcze i wzory heurystyczne, żeby lepiej zrozumieć wady i proponować możliwe środki zaradcze. W dużym stopniu naukowy sceptycyzm traktuje właśnie o tym – jest to identyfikowanie i rekompensowanie tych skaz ludzkiego poznania.


Być może matką wszystkich błędów poznawczych jest efekt potwierdzenia – tendencja do zauważania, akceptowania i pamiętania informacji, która potwierdza to, w co już wierzymy (lub może, chcemy wierzyć) oraz ignorowanie, odrzucanie lub zapominanie informacji, które zaprzeczają temu, w co wierzymy. Efekt potwierdzenia jest niewidzialną siłą, nieustannie działającą w tle, kiedy normalnie funkcjonujemy w życiu, zbierając informacje i cyzelując nasze modele rzeczywistości. Niestety jednak, nie prowadzi nas do poprawności ani obiektywnej informacji. Kieruje nas na drogę własnych, już istniejących w nas narracji.  


Jedną z rzeczy, która czyni efekt potwierdzenia czymś tak potężnym, jest to, że daje namz złudzenie wiedzy, które fałszywie wzmacnia naszą pewność co do naszej narracji. Myślimy, że są całe tony dowodów na poparcie naszego przekonania i każdy, kto mu zaprzecza, jest ślepym i głupim ignorantem. Te dowody jednak zostały selektywnie wyciągnięte ze znacznie większego zestawu dowodów, który może mówić coś zupełnie innego niż ten, który widzimy.   To jest jak czytanie książki, ale tworzenie własnej akcji po przeczytaniu kilku wybranych słów i zestawieniu ich w inną narrację.


Nowe badanie
 dodaje więcej informacji o naszym rozumieniu efektu potwierdzenia. Nie tylko potwierdza nasze wybiórcze przetwarzanie potwierdzającej informacji, pokazuje, że poczucie pewności napędza ten proces. A więc nie tylko efekt potwierdzenia prowadzi do fałszywej pewności, ale ta pewność napędza więcej efektów potwierdzenia w samowzmacniającym się cyklu.  


Badacze użyli prostego systemu komputerowego do testowania przetwarzania informacji (i piszą, że wcześniejsza literatura wspiera ekstrapolację od takiego prostego podejmowania decyzji do bardziej skomplikowanego). Badani oglądali kropki na krótko pojawiające się na ekranie. Wiele kropek poruszało się w jednym kierunku, mniejszość poruszała się w drugim kierunku, a inny podzbiór poruszał się losowo. Zadaniem było ustalenie ruchu netto kropek – poprawne dostrzeżenie właściwego kierunku, w jakim poruszała się większość kropek. Dla każdego badanego proporcje były zmieniane i kalibrowane tak, że badany mógł być bardziej lub mniej pewien swojego wyboru, zachowując tę samą poprawność. Badanie przeszli następnie przez wiele prób wskazując zarówno kierunek ruchu (lewo lub prawo) i ruchomą skalę ich pewności.


Po tym jak badany dokonał wyboru w jednej próbie, pokazywano mu inny zestaw kropek   poruszających się w tym samym kierunku (tak zwaną próbę potwierdzającą), ale łatwiejszą do wykrycia. Wolno im było wtedy zmienić swój pierwotny wybór. Badani, których pierwsza decyzja nie była poprawna i którzy mieli niskie poczucie pewności, mogli zmienić swoją decyzję, kiedy przedstawiono im bardziej oczywistą informację. Ci, których decyzja nie była poprawna, ale mieli wysokie poczucie pewności, mniej chętnie zmieniali swój początkowy, błędny wybór, kiedy otrzymywali bardziej oczywistą informację. Poczucie pewności miało negatywny wpływ na poprawianie swoich obserwacji.  


To nie jest zaskakujące, ale jest to sprytny sposób pokazania tego efektu. Następna część badania jest jednak może bardziej interesująca. Części prób dokonywano używając magnetoencefalografii (MEG), żeby widzieć aktywność mózgu podczas procesu podejmowania decyzji. Jeden obszar mózgu, środkowy płat ciemieniowy wykazywał aktywność podczas oglądania poruszających się kropek. Ta część mózgu jest zaangażowana w przetwarzanie informacji, więc aktywność w tym miejscu ma sens do tego zadania. Jednak, kiedy badani mylili się, mając wysoką pewność, nie wykazywali aktywności w tym obszarze mózgu, kiedy oglądali kolejną informację, zaprzeczającą ich przekonaniu. To sugeruje, że efekt potwierdzenia działa częściowo przez nieprzetwarzanie informacji, która jest sprzeczna z wyznawanym poglądem. Ta informacja zostaje zignorowana.


To jest całkiem mocne. Nie potrzebujemy nawet marnować energii na wyjaśnianie, dlaczego informację trzeba odrzucić – w ogóle jej nie dostrzegamy.


Oczywiście nie jest to jedyny mechanizm efektu potwierdzenia. Pewnych informacji nie można ignorować. Wcześniejsze badania sugerują, że głównym mechanizmem efektu potwierdzenia jest  racjonalizacja informacji, która nie pasuje do naszego modelu i selektywne zapominanie jej lub etykietkowanie jej jako „wyjątku” od reguły. Ale, przynajmniej w tym paradygmacie, możemy także odfiltrować taką informację z naszego postrzegania.


Co więc możemy z tym zrobić? Sceptycyzm nie polega tylko na identyfikowaniu problemów, ale na proponowaniu środków zaradczych. W nauce głównym mechanizmem jest używanie standardyzowanych, rygorystycznych metod, które nie pozwalają na wpływ błędów poznawczych (takich jak podwójnie ślepa próba). Naukowe badania muszą uwzględniać wszystkie dane, nie zaś traktować je wybiórczo. Metody trzeba ustalić na początku i nie zmieniać ich w trakcie badania. Nie trzymanie się tych rygorystycznych metod pozwala na wpełznięcie efektu potwierdzenia i unieważnia wyniki.  


Co jednak z naszym codziennym doświadczeniem? Nie możemy żyć tak, jakbyśmy prowadzili rygorystyczne badanie naukowe. Jednym z głównych środków zaradczych, jakich możemy użyć, jest pokora i to badanie wzmacnia tę tezę. (Pisałem o tym wcześniej jako o neuropsychologicznej pokorze – pokorze zrodzonej ze zrozumienia ograniczeń naszych mózgów.) Jest to także część tego, co nazywamy metapoznaniem – myśleniem o samym myśleniu. Jeśli wiemy, że efekt potwierdzenia może wyprowadzić nas na manowce, to musimy być pokorni przy wyciąganiu wniosków. Musimy zawsze zajmować stanowisko, że możemy się mylić. Pomaga także umieszczanie procesu i obiektywnej informacji powyżej każdego konkretnego wniosku.


To znaczy, że nie eliminujemy ludzkich emocji, ale rozumiemy je i powodujemy, że działają dla nas w produktywny sposób. Jeśli więc czerpiemy dumę z własnej pokory, tego, że nie przywiązujemy się do żadnego sztywnego wniosku, z elastyczności wobec nowej informacji, daje nam to emocjonalną przestrzeń do autokorekty. Nie jest wstydem powiedzenie „nie miałem racji”; w obliczu nowych informacji, nowego argumentu lub punktu widzenia „zmienię moje zdanie”. W rzeczywistości, zmiana zdania staje się sceptycznym medalem honoru.


Naświetla to także pułapki zajmowania skrajnych stanowisk ideologicznych. Skrajne ideologie umieszczają czystą moralnie narrację powyżej rzeczywistości. Podczas gdy umiarkowane stanowisko rodzi się na ogół z  tendencji do widzenia wszystkich stron i przyznawania siły i słabości różnych stanowisk. To nie znaczy, że stanowisko „pośrodku” zawsze jest poprawne lub lepsze – to jest nie zrozumieniem tego, co znaczy być umiarkowanym. Umiarkowane stanowisko po prostu umieszcza fakty i logikę powyżej ideologii. A także, w wielu wypadkach „różne strony” w jakiejś sprawie mogą być skrajnie asymetryczne. Czasami jedna strona po prostu nie ma racji. Rzadko kiedy jednak ta sama strona zawsze myli się, a nawet jeśli myli się, może mieć istotny argument (choć pociąga go zbyt daleko).  


W pewien sposób bycie umiarkowanym, pokornym i sceptycznym oznacza ustawienie się w pozycji obiektywnego sędziego w meczu. Nie możesz dbać o to, która strona wygra, ale zamiast tego musisz liczyć piłki i uderzenia tak, jak je widzisz. A jeśli sfilmowana powtórka pokazuje ci, że źle zobaczyłeś, to poprawiasz to i czerpiesz dumę z faktu, że mogłeś to zrobić z pokorą.

 

Confidence Drives Confirmation Bias

NeuroLogica Blog, 28 maja 2020

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Steven Novella 

Neurolog, wykładowca na Yale University School of Medicine. Przewodniczący i współzałożyciel New England Skeptical Society. Twórca popularnych (cotygodniowych) podkastów o nauce The Skeptics’ Guide to the Universe. Jest również dyrektorem Science-Based Medicine będącej częścią James Randi Educational Foundation (JREF), członek Committee for Skeptical Inquiry (CSI) oraz członek założyciel Institute for Science in Medicine. Prowadzi blog Neurologica.

Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj



Nauka

Znalezionych 1212 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Ewolucja wielokomórkowości   Novella   2021-05-07
Polityczna polaryzacja jest przesadzona   Novella   2021-05-04
Wrotki były kiedyś sztandarową grupą istot bez seksu, a teraz sądzi się, że ukradkiem odstawiają szybkie numerki   Coyne   2021-04-22
Błędna historia antykolonializmu   Tupy   2021-04-21
Mayflower wyrusza w podróż raz jeszcze   Koraszewski   2021-04-19
Genetyczny przełącznik CRISPR   Novella   2021-04-16
Wielkie zdarzenie oksydacyjne   Novela   2021-04-09
Kiedy panika klimatyczna zlewa się z kulturą anulowania   Lomborg   2021-04-06
Czy wykształceni ludzie są bardziej antysemiccy?   Albert Cheng i Ian Kingsbury   2021-04-05
Nieoczekiwana historia i cudowny sukces szczepionek   Ridley   2021-03-31
Innowacja jest geograficznie zlokalizowanym i chwilowym zjawiskiem   Ridley   2021-03-29
Czy gąbki są najbliższymi krewnymi pozostałych zwierząt?   Coyne   2021-03-26
Kilka lekcji z rosyjskiej rewolucji. Jak kuszący radykalny nihilizm prowadzi do ekstremizmu   Geifman   2021-03-22
Wracamy do raju?   Łukaszewski   2021-03-18
Ślimakowi morskiemu odrasta tułów z odciętej głowy, czyli “autotomia z kleptoplastią”   Coyne   2021-03-15
Ewolucyjne korzyści udawania ofiary   Clark   2021-03-11
Ludzie i wymieranie megafauny   Novella   2021-03-10
Banany edytowane przez CRISPR   Novella   2021-03-02
Nikczemne grzyby naśladują kwiaty trawy, by ułatwić własne rozmnażanie się   Coyne   2021-02-26
Co zabiło megafaunę Ameryki Północnej?   Novella   2021-02-25
Stresy i nowe szczepy wirusa   Ridley   2021-02-12
EWOLUCJA wirusa Covid-19   Coyne   2021-02-10
Czy „toksyczna kobiecość” jest główną przyczyną bojów o społeczną sprawiedliwość?   Coyne   2021-02-08
Najmniejszy gad (i owodniowiec) świata: BARDZO mały kameleon   Coyne   2021-02-05
Dlaczego kocimiętka i matatabi doprowadzają koty do szaleństwa? Grupa badaczy mówi, że te rośliny mogą chronić je przed komarami   Coyne   2021-02-02
Bądźcie sceptyczni wobec wideo pokazujących “skutki uboczne” szczepionki   Novella   2021-01-28
Szaleństwo odnawialnej energii   Ridley   2021-01-23
Głębia ludzkiej historii   Novella   2021-01-19
Dlaczego szczepionki mRNA mogą zrewolucjonizować medycynę?   Ridley   2021-01-02
Szczepionka mRNA na koronawirusa: świadectwo ludzkiej pomysłowości i mocy nauki   Coyne   2021-01-01
Dziwaczny rodzaj rasistowskiego patriarchatu   Arora   2020-12-31
Centrala muszek owocowych: Bloomington Drosophila Stock Center   Coyne   2020-12-29
Pierwszy raport o używaniu narzędzi przez pszczoły: rodzimy gatunek używa grudek łajna, by odeprzeć drapieżne szerszenie   Coyne   2020-12-23
Nie – żadne chi nie istnieje   Novella   2020-12-21
Moc nauki dostarczyła najlepszej możliwej wiadomości w tym koszmarnym roku   Ridley   2020-12-18
Szczątkowa cecha ptaków, która mogła być funkcjonalna u przodków: zdalne wyczuwanie drgań dziobem (nadal czynne u kiwi)   Coyne   2020-12-16
Paradoks wielce niedoskonałego dobra   Koraszewski   2020-12-11
Nasiona roślin ewoluują, by upodobnić się odchodów antylopy, a oszukane żuki gnojowe odtaczają i zagrzebują nasiona   Coyne   2020-12-10
AI – asystent lekarza   Novella   2020-12-09
Czy problem zwijania białka został rozwiązany?   Coyne   2020-12-05
„Gryzoń skunksowy”, który żuje trujące rośliny i wypluwa truciznę na swoje futro   Coyne   2020-12-02
Intensywne zbieranie leczniczej rośliny przez ludzi prowadzi do ewolucji nowych kolorów liści i kwiatów   Coyne   2020-11-28
Jak ewoluuuje altruizm?   Coyne   2020-11-25
Filozof zainfekowany efektem potwierdzenia wyjaśnia, dlaczego ewolucja dowodzi Boga   Coyne   2020-11-23
Według nowych badań są cztery gatunki pingwinów białobrewych, a nie tylko jeden   Coyne   2020-11-19
Gra w łajdactwo, by zrozumieć łajdaków   Novella   2020-11-18
Ewolucja psów   Novella   2020-11-09
Genomowa i ewolucyjna analiza wymarłego kota szablozębnego   Coyne   2020-10-31
Zakład Simon-Ehrlich po 40 latach   Gale L. Pooley   2020-10-23
Używające narzędzi mrówki budują struktury, by spijać roztwór cukru w pojemnikach, nie topiąc się   Coyne   2020-10-22
Czego pandemia nauczyła nas o nauce?   Ridley   2020-10-19
Przeddarwinowscy “darwiniści”   Berry   2020-10-16
Covid 19 może przejmować kontrolę nad receptorami bólu, uśmierzając ból i podnosząc szerzenie się choroby: możliwy rezultat doboru naturalnego   Coyne   2020-10-15
Znowu wrzawa, że “teoria ewolucji wywrócona”, ale jak zwykle, robią z igły widły   Coyne   2020-10-13
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 4. Rzekome znaczenie dryfu genetycznego w ewolucji   Coyne   2020-10-09
Chromosomy Y ludzi, neandertalczyków i denisowian   Novella   2020-10-08
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 3. Rzekome znaczenie epigenetyki w ewolucji   Coyne   2020-10-07
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 2. Rzekome nieistnienie gatunków   Coyne   2020-10-05
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 1. Genetyczna plastyczność    Coyne   2020-10-03
“New Scientist”: Darwin jednak miał rację    Coyne   2020-10-01
Uprawy GMO i wzrost plonów   Novella   2020-09-28
Książka o psychologii ewolucyjnej, która pokazuje wartość tej dziedziny – ale nie wartość memów   Coyne   2020-09-22
Przyjemności seksu i jagód   Ridley   2020-09-18
Czy można falsyfikować naukowe teorie? Naukowiec odpowiada, że “nie”   Coyne   2020-09-12
Naukowe pismo “Nature” przystaje do Przebudzonych twierdząc, że zarówno płeć, jak gender są niebinarne   Coyne   2020-09-09
Wybór ostatecznej wolności   Witkowski   2020-09-07
Polio zlikwidowane w Afryce   Novella   2020-09-05
Czy wyrazy ludzkiej twarzy są uniwersalne w okazywaniu emocji?   Coyne   2020-09-02
Barwny erudyta J.B.S. Haldane   Coyne   2020-08-28
Modelowanie zbijania się pingwinów cesarskich w gromadę: każdy dostaje równie dużo ciepła   Coyne   2020-08-25
Jak algorytmy wpływają na twoje życie   Novella   2020-08-24
Z okazji dziewięćdziesiątych urodzin Thomasa Sowella   Jacoby   2020-08-22
Prawdziwie długa szyja: 6-metrowy wodny gad z triasu z szyją długości 2,7 metra   Coyne   2020-08-19
Wątrobiane duszki   Novella   2020-08-17
Rozrzedzanie krwi bez groźby krwawienia   Novella   2020-08-14
Nowy raport: Bakteria po stu milionach lat nadal żywa!   Coyne   2020-08-08
Modlitwa to nie jest lekarstwo   Nowella   2020-08-07
Maleńki, 10-centymetrowy dinosaur, który zjadał owady   Coyne   2020-08-06
Piękny skoczek, który upodabnia się do mrówki   Coyne   2020-08-03
Urodziny Rosalind Franklin!   Cobb   2020-07-31
Kondor wielki: ptak, który rzadko kiedy macha skrzydłami   Coyne   2020-07-28
Czy ludzie byli w Nowym Świecie ponad 30 tysięcy lat temu?   Coyne   2020-07-26
Oszaleć na punkcie nietoperzy w czasach korony i politykierstwa   Collins   2020-07-25
Dwa gatunki dały zdolną do życia hybrydę, mimo że rozeszły się 150 milionów lat temu   Coyne   2020-07-23
Niccolo Tartaglia jego tajemnica   Jacoby   2020-07-20
Akcja afirmatywna w wieloetnicznym narodzie   Hyams   2020-07-17
Dekolonizacja ewolucji (i Darwina) była nieunikniona   Coyne   2020-07-15
Filtr mózgu (czyli czego nie widzimy)   Novella   2020-07-14
Homeopatia jest bezwartościowa a czasami szkodliwa   Novella   2020-07-10
Pięć błędnych wyobrażeń o ewolucji: jedno jest wątpliwe, jedno niesłuszne   Coyne   2020-07-08
Wiecznie kurczący się tranzystor i wynalezienie Google   Ridley   2020-07-06
Postmodernizm: filozofia, która stoi za naszymi wojnami kulturowymi i postępującym nihilizmem   Hill   2020-07-02
Bodźce do innowacji w końcu pokonają COVID-19   Ridley   2020-06-27
Maleńkie stworzenia morskie budują olbrzymie, fantastyczne domy, by chronić się i zdobywać pokarm   Coyne   2020-06-25
Rośliny uprawne z edytowanym genomem pomagają farmerom i środowisku   Ridley   2020-06-20
Czy klucz do COVID można znaleźć w rosyjskiej pandemii?   Ridley   2020-06-18
Skąd więc wziął się ten wirus?   Ridley   2020-06-16
Nowe dane o tym, jak działają grzyby „mrówek zombie”   Coyne   2020-06-15
Czy brytyjski naukowy establishment popełnił największy błąd w historii?   Ridley   2020-06-13
Błysk światła w mroku   Sheagren   2020-06-12

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa



 Palestyńskie weto



Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk