Prawda

Niedziela, 3 lipca 2022 - 06:48

« Poprzedni Następny »


Poczucie pewności napędza efekt potwierdzenia


Steven Novella 2020-06-08


Ludzkie procesy myślowe są potężne, ale mają wady, jak system GPS, który używa popsutego algorytmu i prowadzi cię w złym kierunku. Psycholodzy badają te błędy poznawcze i wzory heurystyczne, żeby lepiej zrozumieć wady i proponować możliwe środki zaradcze. W dużym stopniu naukowy sceptycyzm traktuje właśnie o tym – jest to identyfikowanie i rekompensowanie tych skaz ludzkiego poznania.


Być może matką wszystkich błędów poznawczych jest efekt potwierdzenia – tendencja do zauważania, akceptowania i pamiętania informacji, która potwierdza to, w co już wierzymy (lub może, chcemy wierzyć) oraz ignorowanie, odrzucanie lub zapominanie informacji, które zaprzeczają temu, w co wierzymy. Efekt potwierdzenia jest niewidzialną siłą, nieustannie działającą w tle, kiedy normalnie funkcjonujemy w życiu, zbierając informacje i cyzelując nasze modele rzeczywistości. Niestety jednak, nie prowadzi nas do poprawności ani obiektywnej informacji. Kieruje nas na drogę własnych, już istniejących w nas narracji.  


Jedną z rzeczy, która czyni efekt potwierdzenia czymś tak potężnym, jest to, że daje namz złudzenie wiedzy, które fałszywie wzmacnia naszą pewność co do naszej narracji. Myślimy, że są całe tony dowodów na poparcie naszego przekonania i każdy, kto mu zaprzecza, jest ślepym i głupim ignorantem. Te dowody jednak zostały selektywnie wyciągnięte ze znacznie większego zestawu dowodów, który może mówić coś zupełnie innego niż ten, który widzimy.   To jest jak czytanie książki, ale tworzenie własnej akcji po przeczytaniu kilku wybranych słów i zestawieniu ich w inną narrację.


Nowe badanie
 dodaje więcej informacji o naszym rozumieniu efektu potwierdzenia. Nie tylko potwierdza nasze wybiórcze przetwarzanie potwierdzającej informacji, pokazuje, że poczucie pewności napędza ten proces. A więc nie tylko efekt potwierdzenia prowadzi do fałszywej pewności, ale ta pewność napędza więcej efektów potwierdzenia w samowzmacniającym się cyklu.  


Badacze użyli prostego systemu komputerowego do testowania przetwarzania informacji (i piszą, że wcześniejsza literatura wspiera ekstrapolację od takiego prostego podejmowania decyzji do bardziej skomplikowanego). Badani oglądali kropki na krótko pojawiające się na ekranie. Wiele kropek poruszało się w jednym kierunku, mniejszość poruszała się w drugim kierunku, a inny podzbiór poruszał się losowo. Zadaniem było ustalenie ruchu netto kropek – poprawne dostrzeżenie właściwego kierunku, w jakim poruszała się większość kropek. Dla każdego badanego proporcje były zmieniane i kalibrowane tak, że badany mógł być bardziej lub mniej pewien swojego wyboru, zachowując tę samą poprawność. Badanie przeszli następnie przez wiele prób wskazując zarówno kierunek ruchu (lewo lub prawo) i ruchomą skalę ich pewności.


Po tym jak badany dokonał wyboru w jednej próbie, pokazywano mu inny zestaw kropek   poruszających się w tym samym kierunku (tak zwaną próbę potwierdzającą), ale łatwiejszą do wykrycia. Wolno im było wtedy zmienić swój pierwotny wybór. Badani, których pierwsza decyzja nie była poprawna i którzy mieli niskie poczucie pewności, mogli zmienić swoją decyzję, kiedy przedstawiono im bardziej oczywistą informację. Ci, których decyzja nie była poprawna, ale mieli wysokie poczucie pewności, mniej chętnie zmieniali swój początkowy, błędny wybór, kiedy otrzymywali bardziej oczywistą informację. Poczucie pewności miało negatywny wpływ na poprawianie swoich obserwacji.  


To nie jest zaskakujące, ale jest to sprytny sposób pokazania tego efektu. Następna część badania jest jednak może bardziej interesująca. Części prób dokonywano używając magnetoencefalografii (MEG), żeby widzieć aktywność mózgu podczas procesu podejmowania decyzji. Jeden obszar mózgu, środkowy płat ciemieniowy wykazywał aktywność podczas oglądania poruszających się kropek. Ta część mózgu jest zaangażowana w przetwarzanie informacji, więc aktywność w tym miejscu ma sens do tego zadania. Jednak, kiedy badani mylili się, mając wysoką pewność, nie wykazywali aktywności w tym obszarze mózgu, kiedy oglądali kolejną informację, zaprzeczającą ich przekonaniu. To sugeruje, że efekt potwierdzenia działa częściowo przez nieprzetwarzanie informacji, która jest sprzeczna z wyznawanym poglądem. Ta informacja zostaje zignorowana.


To jest całkiem mocne. Nie potrzebujemy nawet marnować energii na wyjaśnianie, dlaczego informację trzeba odrzucić – w ogóle jej nie dostrzegamy.


Oczywiście nie jest to jedyny mechanizm efektu potwierdzenia. Pewnych informacji nie można ignorować. Wcześniejsze badania sugerują, że głównym mechanizmem efektu potwierdzenia jest  racjonalizacja informacji, która nie pasuje do naszego modelu i selektywne zapominanie jej lub etykietkowanie jej jako „wyjątku” od reguły. Ale, przynajmniej w tym paradygmacie, możemy także odfiltrować taką informację z naszego postrzegania.


Co więc możemy z tym zrobić? Sceptycyzm nie polega tylko na identyfikowaniu problemów, ale na proponowaniu środków zaradczych. W nauce głównym mechanizmem jest używanie standardyzowanych, rygorystycznych metod, które nie pozwalają na wpływ błędów poznawczych (takich jak podwójnie ślepa próba). Naukowe badania muszą uwzględniać wszystkie dane, nie zaś traktować je wybiórczo. Metody trzeba ustalić na początku i nie zmieniać ich w trakcie badania. Nie trzymanie się tych rygorystycznych metod pozwala na wpełznięcie efektu potwierdzenia i unieważnia wyniki.  


Co jednak z naszym codziennym doświadczeniem? Nie możemy żyć tak, jakbyśmy prowadzili rygorystyczne badanie naukowe. Jednym z głównych środków zaradczych, jakich możemy użyć, jest pokora i to badanie wzmacnia tę tezę. (Pisałem o tym wcześniej jako o neuropsychologicznej pokorze – pokorze zrodzonej ze zrozumienia ograniczeń naszych mózgów.) Jest to także część tego, co nazywamy metapoznaniem – myśleniem o samym myśleniu. Jeśli wiemy, że efekt potwierdzenia może wyprowadzić nas na manowce, to musimy być pokorni przy wyciąganiu wniosków. Musimy zawsze zajmować stanowisko, że możemy się mylić. Pomaga także umieszczanie procesu i obiektywnej informacji powyżej każdego konkretnego wniosku.


To znaczy, że nie eliminujemy ludzkich emocji, ale rozumiemy je i powodujemy, że działają dla nas w produktywny sposób. Jeśli więc czerpiemy dumę z własnej pokory, tego, że nie przywiązujemy się do żadnego sztywnego wniosku, z elastyczności wobec nowej informacji, daje nam to emocjonalną przestrzeń do autokorekty. Nie jest wstydem powiedzenie „nie miałem racji”; w obliczu nowych informacji, nowego argumentu lub punktu widzenia „zmienię moje zdanie”. W rzeczywistości, zmiana zdania staje się sceptycznym medalem honoru.


Naświetla to także pułapki zajmowania skrajnych stanowisk ideologicznych. Skrajne ideologie umieszczają czystą moralnie narrację powyżej rzeczywistości. Podczas gdy umiarkowane stanowisko rodzi się na ogół z  tendencji do widzenia wszystkich stron i przyznawania siły i słabości różnych stanowisk. To nie znaczy, że stanowisko „pośrodku” zawsze jest poprawne lub lepsze – to jest nie zrozumieniem tego, co znaczy być umiarkowanym. Umiarkowane stanowisko po prostu umieszcza fakty i logikę powyżej ideologii. A także, w wielu wypadkach „różne strony” w jakiejś sprawie mogą być skrajnie asymetryczne. Czasami jedna strona po prostu nie ma racji. Rzadko kiedy jednak ta sama strona zawsze myli się, a nawet jeśli myli się, może mieć istotny argument (choć pociąga go zbyt daleko).  


W pewien sposób bycie umiarkowanym, pokornym i sceptycznym oznacza ustawienie się w pozycji obiektywnego sędziego w meczu. Nie możesz dbać o to, która strona wygra, ale zamiast tego musisz liczyć piłki i uderzenia tak, jak je widzisz. A jeśli sfilmowana powtórka pokazuje ci, że źle zobaczyłeś, to poprawiasz to i czerpiesz dumę z faktu, że mogłeś to zrobić z pokorą.

 

Confidence Drives Confirmation Bias

NeuroLogica Blog, 28 maja 2020

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Steven Novella 

Neurolog, wykładowca na Yale University School of Medicine. Przewodniczący i współzałożyciel New England Skeptical Society. Twórca popularnych (cotygodniowych) podkastów o nauce The Skeptics’ Guide to the Universe. Jest również dyrektorem Science-Based Medicine będącej częścią James Randi Educational Foundation (JREF), członek Committee for Skeptical Inquiry (CSI) oraz członek założyciel Institute for Science in Medicine. Prowadzi blog Neurologica.

Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj



Nauka

Znalezionych 1307 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Niech Moc będzie z pszczołą   Júnior   2022-06-28
Dramatyczny wzrost cen paliw kopalnych jest bolesny, ale daje niewielkie korzyści w walce z globalnym ociepleniem   Lomborg   2022-06-25
Efekt grupy – paskudny błąd poznawczy   Novella   2022-06-22
Nasiona z edytowanymi genomami będą miały przystępną cenę   Maina   2022-06-15
„Zapylisz mnie!”: nachalni bohaterowie świata roślin   Júnior   2022-06-11
Agroekologia zmienia biednych farmerów w biedniejszych   Muhumuza   2022-06-09
Kartofel z Matką Boską w jednej klapie i Karolem Marksem w drugiej   Koraszewski   2022-06-06
Jak nasze wspomnienia są powiązane   Novella   2022-06-04
Wielka Brytania dąży do zezwolenia na edytowanie genów   Novella   2022-06-02
„Grubogłowi przedsiębiorcy pogrzebowi w noc żywych trupów”   Júnior   2022-05-31
Coraz mniejsza część głównych plonów roślin jadalnych na świecie idzie na wyżywienie głodnych, a coraz więcej wykorzystuje się do celów niespożywczych     2022-05-28
Naukowiec z Ghany: “Afryka potrzebuje GMO bardziej niż reszta świata”   Gakpo   2022-05-26
GMO i edytowanie genów: jaka jest różnica?   Karavolias   2022-05-23
Toksyczny nektar, czyli ostrożnie z tureckim miodem   Júnior   2022-05-20
Kolejna nieudana i podyktowana ideologią próba wykazania, że płeć u ludzi nie jest binarna   Coyne   2022-05-18
Brian Charlesworth o błędach nowego artykułu rzekomo pokazującego, że fundamentalne założenie ewolucji neodarwinowskiej jest błędne   Coyne   2022-05-16
Trutnie i inni fruwający panowie   Junior   2022-05-13
Wygnanie z uniwersyteckiego świata – dwa lata później   Winegard   2022-05-10
Życie kwitnące po śmierci   Junior   2022-05-05
Organiczne środki owadobójcze są szkodliwe dla pożytecznych owadów     2022-04-30
Oxitec rozszerza próby z komarami GMO, by zredukować szerzenie się malarii   Conrow   2022-04-28
Słowa w wosku zapisane   Tonhasca Junior   2022-04-26
Rodzice, szkoła, państwo: kultura niskich oczekiwań   Koraszewski   2022-04-25
Nowoczesne ulepszanie roślin uprawnych przyjmuje historyczne podejście   Karavolias   2022-04-20
Pierwsza spożywcza roślina GMO w Ghanie   Baffour-Awuah   2022-04-16
Indie zwalniają edytowanie genów z wymaganej dla GMO oceny bezpieczeństwa   Paranjape   2022-04-11
Metamorfozy    Júnior   2022-04-09
Rolnicy nie mogą uprawiać tego, na co ich nie stać   Ongu   2022-04-07
Rośliny zmodyfikowane: odkłamać opinię o GMO   Conrow   2022-04-07
Odmowa szczelinowania jest szaleństwem   Ridley   2022-04-02
Jak wirusy chorób układu oddechowego ewoluują, by stać się łagodniejsze   Ridley   2022-03-22
Czy globalne ocieplenie może być dla nas dobre?   Ridley   2022-03-03
Południowa Afryka powinna przemyśleć regulacje dotyczące genetycznie modyfikowanych roślin   i Priyen Pillay   2022-03-01
Dlaczego środowiskowcy stanowią większą przeszkodę dla skutecznej polityki klimatycznej niż negacjoniści?   Boudry   2022-02-21
O figach i osach   Júnior   2022-02-18
Pień liczący 40 tysięcy lat przekazany Maorysom zamiast nauce   Coyne   2022-02-14
Propaganda anty-GMO obraża drobnych farmerów w Afryce i w Azji   Gakpo   2022-02-08
Jak “tubylcza medycyna” różni się od medycyny   Coyne   2022-02-07
Biotechnologia podnosi plony wysokobiałkowego afrykańskiego pochrzynu   Wetaya   2022-02-04
Spadanie w przepaść   Turski   2022-01-27
Czy koniki morskie coś nam mówią o LGBT? Błąd naturalistyczny popełniony przez Sussex Wildlife Trust   Coyne   2022-01-25
Ojczyznę wolną (od GMO) zachowują pany   Koraszewski   2022-01-22
Namawianie roślin, żeby podjęły ryzyko   Karavolias   2022-01-20
Czy uczenie się metodą prób i błędów jest „nauką”?   Coyne   2022-01-14
Czy gaz i energia jądrowa są “zielone”   Novella   2022-01-12
Ptasia grypa w czasach ludzkiej zarazy   Collins   2022-01-11
Rasa jest kontinuum. Płeć jest cholernie binarna   Dawkins   2022-01-10
Komiczne krzyki o klimatycznej Apokalipsie –— 50 lat nieuzasadnionego siania paniki   Lomborg   2022-01-06
Gnidy, o których PIS ci nie powie   Koraszewski   2022-01-05
Niebezpieczeństwo upolitycznienia nauki   Krylov   2022-01-01
Specjalne przesłanie do muzułmanów na całym świecie   Pandavar   2021-12-28
Nowe badania pokazują, że kraje rozwijające się płacą wysoką cenę za ograniczanie upraw roślin GMO   Maina   2021-12-25
Jajo, które wywołało sensację   Koraszewski   2021-12-24
Pięć powodów zakończenia debaty o GMO   Evanea   2021-12-16
Richard Dawkins pisze do “przyjaciół nauki i rozumu” w Nowej Zelandii   Coyne   2021-12-14
 Syntetyczna biologia oferuje obietnicę rozwiązania globalnego problemu z plastikiem   Agaba   2021-12-13
Nigeria wzywa Afrykę, by szła w jej ślady w sprawie GM wspięgi wężowatej   Opoku Gakpo   2021-12-09
Małe nietoperze idą do przedszkola   Koraszewski   2021-12-06
Afrykańscy naukowcy wzywają do polityki poparcia biologii syntetycznej i innych innowacji   Agaba   2021-12-02
Uprawy GMO zredukowały zatrucia farmerów pestycydami   Maina   2021-11-27
Czy genetyka może pomóc wyeliminować nierówność?   Coyne   2021-11-26
Matematyka i prawdziwa historia katastrofy klimatycznej   Lomborg   2021-11-24
Nigeria daje zielone światło kukurydzy GMO   Conrow   2021-11-22
Ugandyjscy studenci nalegają na powszechne stosowanie biotechnologii i uchwalenie prawa o biobezpieczeństwie   Agaba   2021-11-17
Organiczny eksperyment Sri Lanki   Novella   2021-11-16
Ruanda skwapliwie przyjmuje biotechnologię poprzez ekspansję OFAB   Meeme   2021-11-12
Sprzeciw wobec anulowania Huxleya   Coyne   2021-11-05
Farmerka z Kenii zbiera obfity plon z bawełny GM   Meeme   2021-11-04
Czarni uczeni i nauka o rasizmie   Koraszewski   2021-11-03
Kłusownictwo narzuca na słonie dobór w kierunku ewolucji słoni bez ciosów   Coyne   2021-11-01
Marnujemy naszą wielką szansę na edytowanie genów   Ridely   2021-10-29
“Czarne tygrysy” w małym indyjskim rezerwacie sugerują losowy dryf genetyczny   Coyne   2021-10-26
Wytwarzanie białek w roślinach przez rolnictwo molekularne   Novella   2021-10-20
Strzelby, zarazki, maszyny to zdecydowanie antyrasistowska książka. Dlaczego lewica jej nie kocha?   Barnett   2021-10-13
Nigeryjscy farmerzy nie mogą się doczekać wystarczających ilości GM nasion wspięgi wężowatej   Gakpo   2021-10-12
Dobór płciowy versus dobór naturalny: na przykładzie chrząszczy   Coyne   2021-10-08
Edytowanie genów kluczem do ulepszenia podstawowych upraw w Afryce   Abugu   2021-10-01
Bakłażan GMO jest udokumentowaną wygraną ubogich farmerów   Conrow   2021-09-23
O Jezu, wskrzeszają mamuta!   Koraszewski   2021-09-17
Wszystkie antyizraelskie wiadomości zasługują na publikację   Bard   2021-09-04
Tożsamość etniczna i rasa   Coyne   2021-08-30
Środowiskowcy mylili się – nie stoimy przed apokalipsą owadów   Ridley   2021-08-13
Czy znaleziono najstarszy dowód na istnienie zwierzęcia? Nowa gąbko-podobna skamieniałość liczy 890 milionów lat   Coyne   2021-08-11
Psy rozumieją ludzi   Novella   2021-08-06
Nowy start nauki o życiu w epoce genu   Ridley   2021-08-05
Użycie ognia przez homininy: przykład szybkiej ewolucji kulturowej?   Coyne   2021-08-04
Historia pandemii jest historią zaprzeczania   Jackoby   2021-07-27
Nieuchwytny neuron babci   Novella   2021-07-22
Cierpienie i pytanie, czy przestaniemy jeść mięso   Koraszewski   2021-07-14
Czy nadchodzi hydroponika?   Novella   2021-07-13
Raport Unii Europejskiej o glifosacie   Novella   2021-07-10
Dlaczego ideologii nie należy mieszać z nauką   Coyne   2021-06-30
Nagonka na Izrael grasuje w stowarzyszeniach nauk ścisłych, medycyny i edukacji   Chesler   2021-06-24
Szczęśliwi pracoholicy   Witkowski   2021-06-03
Propaganda w wykonaniu nauczycieli akademickich   Chesler   2021-06-02
Ewolucja wielokomórkowości   Novella   2021-05-07
Polityczna polaryzacja jest przesadzona   Novella   2021-05-04
Wrotki były kiedyś sztandarową grupą istot bez seksu, a teraz sądzi się, że ukradkiem odstawiają szybkie numerki   Coyne   2021-04-22
Błędna historia antykolonializmu   Tupy   2021-04-21
Mayflower wyrusza w podróż raz jeszcze   Koraszewski   2021-04-19

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

„Przebudzeni”


Pod sztandarem


Wielki przekret


Łamanie praw człowieka


Jason Hill


Dlaczego BIden


Korzenie kryzysu energetycznego



Obietnica



Pytanie bez odpowiedzi



Bohaterzy chińskiego narodu



Naukowcy Unii Europejskiej



Teoria Rasy



Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa



 Palestyńskie weto



Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk