Prawda

Sobota, 4 maja 2024 - 13:07

« Poprzedni Następny »


Porywacze ciał


Athayde Tonhasca Júnior 2023-04-25


Pełno jest rodzinnych waśni w historii i w tabloidach, ale sprawy naprawdę wymknęły się spod kontroli z potomstwem egipskich bogów Geb (Ziemia) i Nut (niebo). Jako pierworodny, Ozyrys został naturalnie wybrany na władcę świata. Ale jego brat Set nie przejmował się ani trochę tym niedemokratycznym układem, więc zdecydował się wysłać Ozyrysa do zaświatów. Ułożył morderczy plan godny powieści Agathy Christie. Set najpierw zamówił piękną trumnę, dopasowaną do ciała według dokładnych wymiarów Ozyrysa. Set zorganizował następnie wspaniały bankiet, na który zaprosił niebiańskie osobistości i brata Ozyrysa. Kiedy wszyscy skończyli jeść i pić, Set ogłosił niespodziankę. Wniesiono trumnę, a gospodarz powiedział swoim gościom, że ktokolwiek zmieści się w środku, może ją zabrać do domu (być może dziwny prezent, ale kim my jesteśmy, by osądzać egipskich bogów?) Goście jeden po drugim wchodzili do trumny, która okazywała się za mała lub za duża – aż Ozyrys spróbował. Położył się w trumnie, która ku jego radości idealnie do niego pasowała. Pułapka Seta została zastawiona; zatrzasnął wieko trumny i zamknął ją, zabijając swojego brata. Później Set odzyskał ciało Ozyrysa i posiekał je na małe kawałki.

Mumia (1932) uciekła z sarkofagu, ale Ozyrys nie miał takiego szczęścia. Grafika autorstwa Karoly'ego Grosza, Wikimedia Commons:



Wyczyny Seta były idealną inspiracją do nazwania nowego gatunku z rodzaju Euderus, niewielkiej grupy pasożytniczych os z rodziny Eulophidae. Większość gatunków Euderus to parazytoidy ćmy i chrząszcza, ale osa odkryta przez Egana i in. (2017) na Florydzie (USA) jest co najmniej osobliwa. Jej żywiciel, Bassettia pallida, sama jest pasożytniczą osą, ale innego rodzaju: ten gatunek jest jedną z wielu os galasowych lub galasówkowatych (rodzina Cynipidae), które składają jaja na dębach (Quercus spp.) i rzadziej na pokrewnych roślinach (rodzina Fagaceae). Składanie jaj powoduje, że roślina wytwarza galasy, które są anormalnymi naroślami wzrostem wynikającymi ze zwiększonego rozmiaru lub liczby komórek (galasy mogą być również spowodowane żerowaniem lub infekcjami bakterii, wirusów, grzybów i nicieni). Galasówkowate powodują, że ich rośliny żywicielskie wytwarzają pożywną tkankę w galasach, które stają się idealnymi miejscami do rozwoju larw: nie ma nic lepszego dla przetrwania niż przytulny, bezpieczny i karmiący żłobek.


Galasy dębowe lub jabłka dębowe, narośle będące wynikiem chemikaliów wstrzykiwanych przez larwy os galasowych © Maksim, Wikimedia Commons:



W przypadku B. pallida indukuje ona tworzenie się galasów wewnątrz łodyg roślin z rodziny bukowatych Quercus geminata i Quercus virginiana. Każdy z tych galasów nazywany jest „kryptą”. Tak więc B. pallida jest znana jako kryptowa osa galasowa. Kiedy dorosła osa kończy swój rozwój, wygryza otwór wylotowy z wnętrza swojej zdrewniałej siedziby i odlatuje.


(a): kryptowa osa galasowa; (e): otwory wyjściowe dorosłych © Weinersmith et al., 2020:



Życie wyglądało dobrze dla kryptowej osy w południowo-wschodnich Stanach Zjednoczonych - dopóki nie dowiedzieliśmy się o machinacjach jej niedawno odkrytego wroga. Parazytoid Eulophidae lokalizuje kryptę i przebija ją pokładełkiem, składając jajo w komorze, w pobliżu rozwijającej się osy. Nie wiemy dokładnie, co dzieje się w komorze, ale wynik wcale nie jest dobry dla kryptowej osy galasowej. Kiedy próbuje się wydostać, nie jest już w stanie stworzyć dziury wystarczająco dużej, aby zmieścić się w niej: osa zostaje uwięziona w swojej krypcie, jak Ozyrys. Podczas nieudanej próby wydostania się, jej głowa blokuje otwór wyjściowy. Tym lepiej dla larwy pasożyta, która wykluła się w krypcie: może swobodnie żerować na osłabionym ciele żywiciela. Po zakończeniu rozwoju dorosła osa pasożytnicza przeżuwa czop, którym jest głowa jej żywicielki i wychodzi na wielki, szeroki świat. Nie było więc lepszej nazwy dla tego gatunku niż Euderus set, osa strażnik krypt.

 

 ( c ): poczwarka osy strażnika krypt w komorze wykonanej przez kryptową osę galasową; ( f ): otwór wyjściowy zatkany przez głowy martwej lub umierającej osy galasowej; ( g ): głowa osy galasowej przegryziona przez wychodzącą osę strażnika krypt © Weinersmith et al., 2020.



Relacje między dębami a tymi osami są przykładami manipulacji żywicielem, co ma miejsce, gdy pasożyt wpływa na zachowanie lub fizjologię żywiciela na swoją (pasożyta) korzyść. Kryptowa osa galasowa indukuje rośliny żywicielskie do produkcji galasów na swoją korzyść, a z kolei osa strażnik krypt zmusza żywiciela do pozostania w uwięzieniu, czyniąc z niej łatwy posiłek dla larw pasożyta: manipulacja manipulatorem jest znana jako hiper-manipulacja, rzadko spotykane zjawisko.


Samica osy strażnika krypt, hiper-manipulator © Egan i in ., Wikimedia Commons.

smith et al., 2020.



Istnieje wiele przypadków manipulacji żywicielem, a grzyb, który zamienia mrówki w zombie, opisany przez współtwórcę teorii ewolucji drogą doboru naturalnego Alfreda Russela Wallace'a (1823-1913), jest jednym z bardziej znanych. Grzyb ten (Ophiocordyceps unilateralis) powoduje, że jego żywiciele, mrówki, wspinają się po roślinności i zaciskają szczęki wokół żyły gałązki lub liścia. Zarażona mrówka pozostanie na swoim miejscu, niezależnie od pogody, podczas gdy grzyb będzie się w niej rozwijał. Po 4-10 dniach mrówka umiera, grzyb wyrasta z głowy mrówki i uwalnia zarodniki, które zarażają kolejne mrówki chodzące po lesie.


Martwa mrówka Camponotus leonardi przyczepiona do żyły liściowej. Podkładka (stroma) grzyba wyłania się z tyłu głowy mrówki © Pontoppidan i in., 2009:



Im bardziej badacze przyglądają się temu, tym więcej znajdują przypadków manipulatorów żywicielami, takich jak osy Darwina Hymenoepimecis spp., które pasożytują na kilku gatunkach pająków krzyżakowatych w regionie neotropikalnym. Samica osa kłuje i tymczasowo paraliżuje swoją ofiarę, składając jajo na jej brzuchu. Wyłaniająca się larwa przegryza naskórek pająka i żywi się jego „krwią” (hemolimfą). Pająk kontynuuje swoje życie, budując pajęczyny i łowiąc zdobycz, ale rosnący parazytoid zbiera swoje żniwo; w końcu zabija swojego żywiciela.


Po lewej: Jajo H. heidyae przyczepione do Kapogea cyrtophoroides. Po prawej: Larwa H. heidyae w trzecim stadium rozwojowym żerująca na niedawno zabitym pająku; wstawka pokazuje szczegóły haków grzbietowych używanych przez larwy do przyczepiania się do żywiciela © Barrantes i in., 2008.



Jednak na krótko przed śmiercią pająka, w jakiś sposób — prawdopodobnie przez zastrzyk hormonalny — larwa przejmuje kontrolę nad zachowaniem żywiciela. Pająk buduje kokon z gęsto utkanej nici pajęczej, który w niczym nie przypomina zwykłej pajęczyny. Pająk umiera, larwa wchodzi do kokonu i kończy swój rozwój. Kilka dni później dorosła osa przegryza kokon i odlatuje.


A. Normalna pajęczyna K. cyrtophoroides ; B. Centrum pajęczyny; C. Kokon pajęczy spowodowany przez pasożyta; D. Środkowa część kokonu pajęczego i kokonu osy © Barrantes i in., 2008.



Pasożytniczych os nie odstraszają mechanizmy obronne żywicieli, takich jak Anelosimus eximius. Jest to jeden z nielicznych gatunków pająków społecznych; budują ogromne, podobne do namiotów gniazda, które dają schronienie setkom lub tysiącom osobników, które polują stadnie, a także współpracują przy wychowywaniu młodych (kliknij następny link, aby zobaczyć ich działania). Ale w regionie Amazonii A. eximius nie może uniknąć osy Darwina, Zatypota sp. Zarażony pasożytem pająk opuszcza kolonię i buduje własną pajęczynę przypominającą kokon. Następnie zostaje unieruchomiony, dzięki czemu larwa osy może go bez pośpiechu skonsumować. Po zjedzeniu posiłku larwa wchodzi do kokonu, aby dokończyć swój rozwój. Im większa kolonia pająków, tym większe szanse na pasożytnictwo; do 2% osobników staje się żywicielami pasożyta (Fernandez-Fournier i in., 2018).


Po lewej: Grupa A. eximius we wspólnej sieci pajęczej © Bernard Dupont, Wikimedia Commons. Po prawej: Kolonia A. eximius o długości 5 m i wysokości 3 m ; fot. A. Bernard © Krafft & Cookson, 2012:



Groźnie wyglądający H. neotropica i jego larwy żerujące na Araneus omnicolor © Sobczak i in., 2012.



Manipulacja żywicielem wydaje się być znacznie bardziej powszechna, niż sądziliśmy, więc nie powinniśmy oczekiwać, że zapylacze będą przed nią bezpieczne. I nie są. Mucha (rodzina Conopidae) Physocephala tibialis zmusza swoich żywicieli – trzmiele - do zakopania się w ziemi tuż przed śmiercią. Nicienie Sphaerularia bombi, występujące na półkuli północnej i w Ameryce Południowej, zakażają królowe kilku gatunków trzmieli, kastrując żywiciela. I przynajmniej w przypadku trzmiela ziemnego (Bombus terrestris), nicienie zmieniają również jego zachowanie (Kadoya i Ishii, 2015). Zarażona królowa żywi się normalnie, ale nie rozmnaża się ani nie buduje gniazda. Zamiast tego lata do wczesnych miesięcy letnich, a robiąc to, nieumyślnie pomaga rozprzestrzeniać nicienie. Z pewnością wiele innych przypadków manipulacji owadami zapylaczami przez pasożyty czeka na odkrycie, ponieważ ich skutki bywają subtelne i mało widoczne.


CSI Garden: sekcja trzmiela ziemnego znalezionego martwego na chodniku przy drodze w Anglii ujawniła inwazję manipulującego żywicielem nicienia Sbombi © The Encyclopedia of Life:



Manipulacja żywicielem może być postrzegana jako forma rozszerzonego fenotypu (Dawkins, 1982; fenotyp odnosi się do obserwowalnych cech gatunku wynikających z ekspresji jego genów). Zmieniając zachowanie żywiciela dla własnej korzyści, pasożyt – a w ostatecznym rachunku jego geny – wyraża swój fenotyp. Według słów Dawkinsa, „zachowanie zwierzęcia ma tendencję do maksymalizacji przeżycia genów ‘na’ to zachowanie, niezależnie od tego, czy te geny znajdują się w ciele konkretnego zwierzęcia, które je wykonuje”. Zjawisko to miałoby głębokie konsekwencje dla doboru naturalnego, ale zakres rozszerzonych fenotypów był przedmiotem dyskusji od czasu opublikowania książki Dawkinsa.


Jeśli z zadowoleniem zakładacie, że manipulacje behawioralne są losem tylko niższych zwierząt, takich jak owady, lepiej pomyślcie jeszcze raz. Niektóre badania sugerują, że gryzonie zakażone pierwotniakiem Toxoplasma gondii stają się bardziej aktywne, ale wolniej reagują na sygnały alarmowe; co gorsza, może ich pociągać zapach kociego moczu. Jeśli tak, zarażona mysz ma duże szanse na przedwczesny koniec życia w paszczy kota – co było „zamiarem” T. gondii od samego początku, ponieważ koty są jego ostatecznym żywicielem. Sprawy komplikują się dalej: zarażone koty wydalają zarodniki T. gondii w kale, które mogą przedostać się do innych ssaków. 26-letnie badanie wilków szarych (Canis lupus) z Parku Narodowego Yellowstone w stanie Wyoming w USA ujawniło, że zarażone osobniki – prawdopodobnie w wyniku kontaktu z pumami (Puma concolor) – są odważniejsze, mają większe szanse zostać przywódcami stada i mają większe szanse na rozmnażanie się ( Meyer i in., 2022 ). U ludzi toksoplazmoza, infekcja wywołana przez T. gondii , jest szeroko rozpowszechniona, ale zwykle nie daje żadnych objawów. Większość ludzi nawet nie wie, że to ma, ale najrozmaitsze zachowania i zaburzenia psychiczne, takie jak podwyższona agresja i choroba Parkinsona, zostały powiązane z infekcją. Wpływ T. gondii na gryzonie i ludzi był kwestionowany, ponieważ dane często wykazują słabe, niejednoznaczne wpływy lub ich brak (Johnson & Koshy, 2020 ). W każdym razie nasza niewrażliwość na manipulacyjną siłę pasożytów nie powinna być uważana za oczywistą. Przeformułowując cytat błędnie przypisywany Margaret Mead, zawsze pamiętaj, że w biologii Homo sapiens jest wyjątkowy. Tak jak każdy inny gatunek.


Inwazja porywaczy ciał
 (1956). Grafika autorstwa Allied Artists Pictures Corporation. Wikimedia Commons.



Readers wildlife photos and story of gruesome manipulations by parasites

Why Evolution Is True, 20 kwietnia 2023

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska


*Athayde Tonhasca Júnior jest brytyjskim entomologiem. 


Skomentuj Tipsa en vn Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 1476 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

„Grubogłowi przedsiębiorcy pogrzebowi w noc żywych trupów”   Júnior   2022-05-31
„Gryzoń skunksowy”, który żuje trujące rośliny i wypluwa truciznę na swoje futro   Coyne   2020-12-02
„Kryzys klimatyczny” to mistyfikacja   Williams   2023-09-25
„Najbardziej znany zabójca ludzi”: jakie są prawdziwe początki XIV-wiecznej Czarnej Śmierci?   Lewis   2023-09-15
„New Yorker” pisze o hoacynie, sugeruje, że koncepcja Darwina drzew ewolucyjnych może być urojeniem   Coyne   2022-07-25
„San Francisco Chronicle” bardzo myli się w sprawie biologicznej płci   Coyne   2023-06-09
„Zapylisz mnie!”: nachalni bohaterowie świata roślin   Júnior   2022-06-11
“Czarne tygrysy” w małym indyjskim rezerwacie sugerują losowy dryf genetyczny   Coyne   2021-10-26
“Daily Beast” wypacza epigenetykę oszukańczymi twierdzeniami, że dzieci mogą “odziedziczyć wspomnienia Holocaustu”   Coyne   2017-10-05
“Konwergentna” ewolucja mrówek grzybiarek Starego i Nowego świata   Coyne   2023-03-23
“Odwrócenie specjacji” (fuzja gatunków) u kruków   Coyne   2018-03-16
“Partenogenetyczny” rak rozmnaża się bez seksu: czy to jest nowy gatunek?   Coyne   2018-02-17
“Rogi” trylobitów mogły być używane jako broń w walkach między samcami   Coyne   2023-02-15
“Scientific American” poświęca się polityce, a nie nauce; odmawia publikowania krytycznych analiz swoich fałszywych lub wprowadzających w błąd twierdzeń   Coyne   2022-09-01
“Współczesny” Homo sapiens mógł być w Eurazji aż 210 tysięcy lat temu   Coyne   2019-07-17
‘Raniąca’ idea merytorycznych podstaw nauki    i Jerry Coyne   2023-05-29
 Syntetyczna biologia oferuje obietnicę rozwiązania globalnego problemu z plastikiem   Agaba   2021-12-13
10 twierdzeń działaczy walczących w Afryce z GMO o tym, dlaczego postępy w biotechnologii upraw powinny zostać odrzucone – i dlaczego są one błędne   Maina   2022-11-17
100 milionów lat ozdabiania się śmieciami   Yong   2016-07-05
12 podstawowych punktów biologii ewolucyjnej   Cobb   2016-03-02
Pseudonauka Masaru Emoto   Novella   2017-12-18
Czy „toksyczna kobiecość” jest główną przyczyną bojów o społeczną sprawiedliwość?   Coyne   2021-02-08
Paradoksalne cechy genetyki inteligencji   Ridley   2013-12-18
“New Scientist”: Darwin jednak miał rację    Coyne   2020-10-01
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 1. Genetyczna plastyczność    Coyne   2020-10-03
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 2. Rzekome nieistnienie gatunków   Coyne   2020-10-05
Klasyczna historia skorygowana: porosty to grzyby + glony + drożdże (inne grzyby)   Coyne   2016-08-05
Homo floresiensis, hominin “hobbit”, w Internecie   Coyne   2016-11-25
No pasarán    Tonhasca Júnior   2023-03-04
Strzelby, zarazki, maszyny to zdecydowanie antyrasistowska książka. Dlaczego lewica jej nie kocha?   Barnett   2021-10-13
„ Całujące się” koralowce złapane in flagranti   Yong   2016-07-28
”Sygnalizowanie cnoty” może nas irytować. Cywilizacja byłaby jednak bez niego niemożliwa    Miller   2019-09-13
A jednak chorują na raka    Łopatniuk   2016-02-13
Czyste okrucieństwo cięć w pomocy żywnościowej   Lomborg   2017-08-07
Dalszy spadek zgonów z powodu raka   Novella   2019-02-04
Dlaczego mamy alergie?   Zimmer   2016-01-28
Dlaczego sądy nie powinny rozstrzygać o nauce     2018-12-13
Dlaczego większość zasobównie wyczerpuje się   Ridley   2014-05-04
Dlaczego zwierzęta są urocze?   Coyne   2014-12-30
Dziennik z Mozambiku: Demony w kurzu   Naskręcki   2018-03-30
Dziwaczne, wysysające krew czerwie jurajskie   Cobb   2014-06-28
Ewolucja, ptaki i kwiaty   Coyne   2014-06-02
Gigantyczne “paleonory” wykopane przez wymarłe ssaki   Coyne   2017-06-29
Grupy anty-GMO przegrywają sprawę sądową w Nigerii    i Nkechi Isaak   2022-07-30
Jak karakara wygrywa z osami   Cobb   2013-12-29
Kiedy zapada noc i ziemia jest ciemna   Tonhasca Júnior   2023-02-10
Kilka lekcji z rosyjskiej rewolucji. Jak kuszący radykalny nihilizm prowadzi do ekstremizmu   Geifman   2021-03-22
Komisja Europejska ukrywa naukę o pszczołach   Ridley   2017-05-03
Malaria pachnąca cytryną    Zimmer   2015-04-07
Małpo ty moja   Koraszewski   2015-04-17
Metamorfozy    Júnior   2022-04-09
Minęło 40 lat od wydania „Samolubnego genu” – śmiała książka Richarda Dawkinsa ostała się próbie czasu   Ridley   2016-02-17
Niezwykły pasikonik szklany   Naskręcki   2014-05-27
Nowe badanie wskazuje na jednego oszusta   Coyne   2016-08-18
Nowy i dziwaczny rodzaj mimikry: nasiona rośliny naśladują kształt i zapach odchodów zwierzęcych, by ułatwić roznoszenie ich przez żuki gnojowe   Coyne   2015-10-20
O porażkach wolności i lęku przed nauką   Dennett   2016-05-20
O rzeczywistości rasy i odrazie do rasizmu    i Brian Boutwell   2017-09-04
Obniżenie poprzeczki dla tradycyjnej medycyny chińskiej dla ideologii i zysku     2017-12-29
Olbrzymie armie o niezliczonych umiejętnościach    Tonhasca Júnior   2024-02-08
Osobisty mikrobiom w cyfrach   Zimmer   2014-08-14
Ostrogony nie są naprawdę “żywymi skamieniałościami”    Coyne   2015-07-29
Palestyńska intersekcjonalność z nazistami   Frantzman   2017-07-08
Pochwała ignorancji, czyli wiem, że nie wiem   Cullen   2017-01-11
Przykre niespodzianki, czyli czerniak i siwizna   Łopatniuk   2015-08-01
Przypuszczalnie złamana kość    Coyne   2015-06-04
Rozum i Wiara IICzyli takie sobie rozmowy o religijnych „prawdach” i problemach z nimi związanych.   Ferus   2015-11-22
Ryba z biodrami   Mayer   2016-03-30
Siedem narzędzi myślenia   Dennett   2014-11-19
Skrzydlaci oszuści i straż obywatelska   Young   2014-01-02
Tako rzecze antyszczepionkowa “wojowniczka mama”, Brittney Kara: jeśli szczepionki są tak wspaniałe, to dlaczego nie wspomina ich Biblia?     2018-04-26
Twardy kwiat do zgryzienia    Tonhasca Júnior   2023-02-22
Wielkoskrzydłe   Naskręcki   2014-04-02
Wierzący nagradzani za życia   Coyne   2014-12-21
Wpaść w amok. Empiryczna analiza szaleńczych zabójstw pokazuje, że wyłaniają się dwa różne wzorce.   King   2023-06-03
Wątpliwi pomocnicy    Tonhasca Júnior   2023-04-08
Świetna ewolucyjna innowacjaktóra okazała się zgubna   Yong   2015-12-10
Dlaczego odmawiamy dostrzegania jaśniejszej strony, choć powinniśmy   Pinker   2018-04-17
Krew, znój, łzy i pot   Tonhasca Júnior   2023-01-19
Mądrość w pułapce autorytetu   Witkowski   2020-04-18
Po prostu nie mogę się doczekać, aby znów wyruszyć w trasę   Tonhasca Júnior   2022-10-27
Pochwała jednoznaczności   Witkowski   2019-10-29
Z perspektywy naszego kurnika   Witkowski   2020-01-16
A co to takie włochate?   Łopatniuk   2016-04-02
A genomy ciągle kurczą się…   Zimmer   2016-11-22
A teraz dobre wiadomości: Sprawy naprawdę idą w dobrym kierunku   Pinker   2015-11-24
A polać wielką wodą…   Cipiur   2019-05-18
A.N. Wilson znowu kopie Darwina, tym razem w “Times”   Coyne   2017-09-07
Adam i Ewa: dwoje, czy więcej niż dwoje przodków?   Coyne   2017-01-07
Afrykańscy naukowcy wzywają do polityki poparcia biologii syntetycznej i innych innowacji   Agaba   2021-12-02
Agroekologia zmienia biednych farmerów w biedniejszych   Muhumuza   2022-06-09
AI – asystent lekarza   Novella   2020-12-09
AI: gorąca randka z “Sydneyem ”   Gotefridi   2023-03-15
Akademicki skandal: troje badaczy umyślnie publikowało fałszywe artykuły o „badaniach żałości”, by pokazać fatalne standardy akademickie w naukach społecznych   Coyne   2018-10-12
Akcja afirmatywna w wieloetnicznym narodzie   Hyams   2020-07-17
Aktywacja telomerazy mogłaby prowadzić do leczenia samej starości   Ridley   2015-10-27
Aktywiści anty-GMO w Afryce szerzą mity i strach, ale nie przedstawiają żadnych naukowych dowodów   Abutu   2023-08-14
Aktywność umysłowa nie zapobiega osłabieniu umysłowej sprawności   Novella   2018-12-15
Akupunktura jadu pszczelego: śmiercionośne znachorstwo, które może zabić     2018-04-23
Akupunktura kontra nauka, wersja lingwistyczna     2017-06-01
Akupunktura kwantowa   Novella   2019-04-23

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Lekarze bez Granic


Wojna w Ukrainie


Krytycy Izraela


Walka z malarią


Przedwyborcza kampania


Nowy ateizm


Rzeczywiste łamanie


Jest lepiej


Aburd


Rasy - konstrukt


Zielone energie


Zmiana klimatu


Pogrzebać złudzenia Oslo


Kilka poważnych...


Przeciwko autentyczności


Nowy ateizm


Lomborg


„Choroba” przywrócona przez Putina


„Przebudzeni”


Pod sztandarem


Wielki przekret


Łamanie praw człowieka


Jason Hill


Dlaczego BIden


Korzenie kryzysu energetycznego



Obietnica



Pytanie bez odpowiedzi



Bohaterzy chińskiego narodu



Naukowcy Unii Europejskiej



Teoria Rasy



Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Małgorzata, Andrzej, Henryk