Prawda

Sobota, 25 czerwca 2022 - 19:01

« Poprzedni Następny »


“Współczesny” Homo sapiens mógł być w Eurazji aż 210 tysięcy lat temu


Jerry A. Coyne 2019-07-17


Według popularnego poglądu o migracji Homo z Afryki, gdzie ten rodzaj powstał, Homo erectus rozprzestrzenił się po Eurazji około 2 miliony lat temu i wydaje się, że ten gatunek wymarł bezpotomnie.


Potem neandertalczycy, którzy oddzielili się od linii wiodącej do „współczesnego” (tj. żyjącego) H. sapiens około 800 tysięcy lat temu, przeszli do Europy kiedyś między tym momentem a 600 tysięcy lat temu. (Dla wygody będę nazywał neandertalczyków „neandertalczykami”, a „współczesnego H. sapiens” skrótem sapiens, chociaż uważam, że oba są podgatunkami H. sapiens.)


Następnie, jak sądzono, sapiens przeszedł do Europy, a potem do Azji poczynając od około 60 tysięcy lat temu, zaś neandertalczycy wymarli około 40 tysięcy lat temu, chociaż pozostawili genetyczne dziedzictwo u sapiens. (Ta zdolność posiadania płodnych hybryd między H. sapiens sapiens a H. sapiens neanderthalensis jest powodem, dla którego uważam obie linie za podgatunki tego samego biologicznego gatunku.)


Są jednak kuszące dowody – jak podsumowuje artykuł w Nature News & Views  o pracy omawianej dzisiaj – że dwie czaszki znalezione w Izraelu, datowane na między 500 a 200 tysięcy lat temu, mogą także być bliższe linii „współczesnego H. sapiens”, ale dowody są fragmentaryczne i mogłyby to być czaszki neandertalczyków.  


Ilustracja poniżej z artykułu w News & Views, podsumowuje znalezione skamieniałości Homo z wschodniej półkuli (patrz klucz pod spodem ilustracji, gdzie jest opis gatunków i zauważ neandertalczyków i denisowian):  


Figure 1 | Some key early fossils of Homo sapiens and related species in Africa and Eurasia. Harvati et al.5 present their analyses of two fossil skulls from Apidima Cave in Greece. They report that the fossil Apidima 1 is an H. sapiensspecimen that is at least 210,000 years old, from a time when Neanderthals occupied many European sites. It is the earliest known example of H. sapiens in Europe, and is at least 160,000 years older than the next oldest H. sapiensfossils found in Europe (not shown). Harvati and colleagues confirm that, as previously reported, Apidima 2 is a Neanderthal specimen, and they estimate that it is at least 170,000 years old. The authors’ findings, along with other discoveries of which a selection is shown here, shed light on the timing and locations of early successful and failed dispersals out of Africa of hominins (modern humans and other human relatives, such as Neanderthals and Denisovans). kyr, thousand years old.
Figure 1 | Some key early fossils of Homo sapiens and related species in Africa and Eurasia. Harvati et al.5 present their analyses of two fossil skulls from Apidima Cave in Greece. They report that the fossil Apidima 1 is an H. sapiensspecimen that is at least 210,000 years old, from a time when Neanderthals occupied many European sites. It is the earliest known example of H. sapiens in Europe, and is at least 160,000 years older than the next oldest H. sapiensfossils found in Europe (not shown). Harvati and colleagues confirm that, as previously reported, Apidima 2 is a Neanderthal specimen, and they estimate that it is at least 170,000 years old. The authors’ findings, along with other discoveries of which a selection is shown here, shed light on the timing and locations of early successful and failed dispersals out of Africa of hominins (modern humans and other human relatives, such as Neanderthals and Denisovans). kyr, thousand years old.

Izraelskie skamieniałości dostarczyły słabego dowodu, że sapiens mogły opuścić Afrykę na dużo przed powszechnie przyjmowaną datą 60 tysięcy lat temu, chociaż te wyprawy do Eurazji, przynajmniej sądząc po dowodach genetycznych, nie prowadziły do ludzi żyjących dzisiaj.


Teraz w artykule w ”Nature” Kateriny Harvati i in. (kliknij na zrzut z ekranu; pdf tutaj i odnośnik na dole),  autorzy sugerują, że ludzie istotnie przeszli z Afryki do Eurazji wcześniej niż myśleliśmy: w rzeczywistości, znacznie wcześniej – około 210 tysięcy lat temu. To więcej niż trzykrotność czasu, w jakim sądziliśmy, że sapiens opuścili Afrykę. Należy jednak zauważyć, że to nowe znalezisko, nawet jeśli istotnie jest to sapiens (a są co do tego wątpliwości), nie jest przodkiem żyjących dzisiaj ludzi; wydaje się, że ta populacja zniknęła bezpotomnie.



Praca opiera się na dwóch czaszkach, pierwotnie znalezionych w 1978 roku w jaskini w Apidima w południowej Grecji, które dopiero teraz zostały datowane i starannie zbadane.  


Były tam dwie czaszki w tym samym miejscu, jedna datowana na około 170 tysięcy lat (“Apidma 2”) i druga, starsza, datowana na 210 tysięcy (“Apidima 1”). Apidima 2 jest niemal kompletną czaszką, poza żuchwą, podczas gdy Apidima 1 jest tylko tylną częścią czaszki. Skamieniałości są pokazane poniżej, z 2 na górze. Obie są dość solidnie potłuczone.


(Wszystkie podpisy pod ilustracjami są z artykułu w „Nature”.)  


<span>a–c, Apidima 2. a, Frontal view. b, Right lateral view. c, Left lateral view. d–f, Apidima 1. d, Posterior view. e, Lateral view. f, Superior view. Scale bar, 5 cm.</span>
a–c, Apidima 2. a, Frontal view. b, Right lateral view. c, Left lateral view. d–f, Apidima 1. d, Posterior view. e, Lateral view. f, Superior view. Scale bar, 5 cm.

Ponieważ czaszki były tak niekompletne, ich kształt trzeba było ustalić przez rekonstrukcję przez tomografię komputerową; a dla Apidima 1, która w ogóle nie ma przedniej części, tył czaszki odtworzono przez zrobienie lustrzanego odbicia lepiej zachowanej połowy. Należy pamiętać o tej fragmentarycznej naturze Apidima 1, kiedy ocenia się, czym ona jest.


Datowanie i badanie budowy (robione przez analizę radioaktywnego uranu) pokazuje, że Apidima 2 mieści się dobrze w typie neandertalskim, ale Apidima 1 pokazuje cechy, które doprowadziły autorów do wniosku, że istotnie jest to sapiens. Te cechy sapiens obejmują bardziej zaokrąglony tył czaszki, jak również brak charakterystycznej cechy neandertalskiej, wypukłości z tyłu głowy, jakby kostnego koku.


Umieszczenie Apidima 1 w grupie sapiens a Apidima 2 wśród neandertalczyków widać na kolejnych dwóch ilustracjach, gdzie znane skamieniałości są pogrupowane i identyfikowane znakami o różnych kształtach. „Współcześni” sapiens są niebieskimi trójkątami, neandertalczycy są czerwonymi gwiazdami, Eurazjaci z środkowego plejstocenu są żółtymi kwadratami, a Afrykanie z środkowego plejstocenu są fioletowymi kwadratami. Dwie osi reprezentują „główne składniki”, które ujmują kombinację kształtów i pomiarów, pomagających rozróżnić okazy.  


“Rec 1-4” to rekonstrukcje Apidima 2. Jak widać, pasują schludnie w grupie neandertalskiej lub są bliżej tej grupy niż grupy sapiens (niebieskie wielokąty). Dlatego uważa się Apidima 2 za czaszkę neandertalczyka.


<span>a, Analysis 1. PCA of Procrustes-superimposed facial landmarks, PC1 compared to PC2. H. sapiens, blue triangles (n = 19); Neanderthals, red stars (n = 6); MPE, yellow squares (n = 3); MPA, purple squares (n = 3). b, Analysis 2. PCA of Procrustes-superimposed neurocranial landmarks and semilandmarks, PC1 compared to PC2. H. sapiens (n = 25), Neanderthals (n = 8), MPE (n = 3), MPA (n = 5); Apidima reconstructions, black polygons, Apidima reconstruction mean configuration, black star. Wireframes below the plots illustrate facial and neurocranial shape changes along the PC1 of each analysis, respectively. Specimen abbreviations can be found in Supplementary Table 9. See Methods for detailed descriptions of analyses 1 and 2.</span>
a, Analysis 1. PCA of Procrustes-superimposed facial landmarks, PC1 compared to PC2. H. sapiens, blue triangles (n = 19); Neanderthals, red stars (n = 6); MPE, yellow squares (n = 3); MPA, purple squares (n = 3). b, Analysis 2. PCA of Procrustes-superimposed neurocranial landmarks and semilandmarks, PC1 compared to PC2. H. sapiens (n = 25), Neanderthals (n = 8), MPE (n = 3), MPA (n = 5); Apidima reconstructions, black polygons, Apidima reconstruction mean configuration, black star. Wireframes below the plots illustrate facial and neurocranial shape changes along the PC1 of each analysis, respectively. Specimen abbreviations can be found in Supplementary Table 9. See Methods for detailed descriptions of analyses 1 and 2.

Tutaj jest Apidima 1, oznaczona symbolem rombu po lewej i po prawej. Jak widać, pasuje do parametrów sapiens i nie jest nawet blisko kształtu czaszki neandertalskiej (czerwone gwiazdy).  


<span>a, Analysis 3. PCA of Procrustes-superimposed neurocranial landmarks and semilandmarks, PC1 compared to PC2. H. sapiens (n = 23), Neanderthals (n = 6), MPE (n = 4), MPA (n = 5). b, Analysis 4. PCA of Procrustes-superimposed midsagittal landmarks and semilandmarks, PC1 compared to PC2. H. sapiens (n = 27), Neanderthals (n = 10), MPE (n = 5), MPA (n = 6).Wireframes below and next to the plots illustrate neurocranial and midsagittal shape changes along PC1 (analyses 3 and 4), and PC2 (analysis 4). c, Neurocranial shape index (analysis 3). Violins show the minimum–maximum range, boxes show the 25–75% quartiles and lines indicate the median. Modern Africans, green dots (n = 15); all other samples and symbols as in a and Fig. 2. See Methods for detailed descriptions of analyses 3 and 4.</span>
a, Analysis 3. PCA of Procrustes-superimposed neurocranial landmarks and semilandmarks, PC1 compared to PC2. H. sapiens (n = 23), Neanderthals (n = 6), MPE (n = 4), MPA (n = 5). b, Analysis 4. PCA of Procrustes-superimposed midsagittal landmarks and semilandmarks, PC1 compared to PC2. H. sapiens (n = 27), Neanderthals (n = 10), MPE (n = 5), MPA (n = 6).Wireframes below and next to the plots illustrate neurocranial and midsagittal shape changes along PC1 (analyses 3 and 4), and PC2 (analysis 4). c, Neurocranial shape index (analysis 3). Violins show the minimum–maximum range, boxes show the 25–75% quartiles and lines indicate the median. Modern Africans, green dots (n = 15); all other samples and symbols as in a and Fig. 2. See Methods for detailed descriptions of analyses 3 and 4.

Wreszcie, tutaj jest inna analiza, która umieszcza zarówno Apidima 1 (czarny trójkąt), jak rekonstrukcje Apidima 2 (“Rec 1-4”) na jednym wykresie. Apidima 1 jest bliska “współczesnemu sapiens” (niebieski wielokąt), ale mieści się między nim a wczesnym H. sapiens z Afryki (fioletowy wielokąt), pokazując, że choć sapienso-podobny, nie miał w pełni “współczesnej” morfologii.


Apidima 2 doskonale mieści się w ramach czaszek neandertalskich (czerwone gwiazdy).


<span>Analysis 5. PCA of Procrustes-superimposed neurocranial landmarks and semilandmarks shared between Apidima 1 and Apidima 2, PC1 compared to PC2. H. sapiens (n = 23), Neanderthals (n = 6), MPE (n = 4), MPA (n = 5). Wireframes below and next to the plot illustrate shape changes along PC1 and PC2. Symbols as in Fig. 2.</span>
Analysis 5. PCA of Procrustes-superimposed neurocranial landmarks and semilandmarks shared between Apidima 1 and Apidima 2, PC1 compared to PC2. H. sapiens (n = 23), Neanderthals (n = 6), MPE (n = 4), MPA (n = 5). Wireframes below and next to the plot illustrate shape changes along PC1 and PC2. Symbols as in Fig. 2.

Mamy więc przyzwoity, choć nie w pełni przekonujący dowód, że sapiens opuścili Afrykę już 210 tysięcy lat temu i żyli w tym samym miejscu i okresie, co neandertalczycy. Jest to dużo wcześniej niż myśleliśmy i stanowi radykalną rewizję tego, jak naszym zdaniem ludzie przemieszczali się przed tysiącami lat.


Pozostaje kilka pytań:


Jak wiarygodny jest ten wniosek?
 Nie jestem paleontologiem, więc nie będę dawał tej diagnozie rozstrzygającego imprimatur. W artykule w ”News & Views” Eric Delsen pisze, że “Biorąc pod uwagę, że skamieniałość Apidima 1 i te z Misliya i Zuttiyeh (z Izraela) są tylko częściami czaszek, ktoś mógłby argumentować, że okazy są zbyt niekompletne, by nadawać im status H. sapiens [JAC: chodzi o “współczesny H. sapiens”]”. Delsen sugeruje, że “paoleoproteomika” – analiza sekwencji pradawnych białek z czaszki – mogłaby pomóc w rozwiązaniu tej zagadki, nawet jeśli DNA nie jest dostępny.


Chris Stringer, jeden z autorów tej pracy, napisał tweet, który Matthew Cobb retweetował, chwaląc go za rygor i skrupulatną uczciwość (Stringer mówi, że reakcją powinien być „zdrowy sceptycyzm”).


Czy ci wcześni sapiens mieli kontakt z neandertalczykami?
Być może, chociaż te dwie czaszki dzieli 40 tysięcy lat. Istnieją jednak dowody na długie trwanie neandertalczyków w Grecji, a więc jest prawdopodobne, że te dwa podgatunki koegzystowały na tym samym obszarze. Jeśli jednak kojarzyły się ze sobą, ślady neandertalskiego DNA u współczesnych ludzi nie pomagają w odpowiedzi na kolejne pytanie:


Jeśli ta skamieniałość istotnie jest sapiens, to co stało się z populacją? 
Zdaniem autorów populacja sapiens po prostu wymarła bezpotomnie, a popierają to dane genetyczne, według których wszyscy współcześni ludzie pochodzą od tych, którzy wyszli z Afryki około 60 tysięcy lat temu. Grecka populacja mogła wymrzeć, albo mogli ją wyniszczyć neandertalczycy. Kto wie? Jeśli jednak wymarli bezpotomnie, co jest prawdopodobne, to nie są naszymi przodkami.


Jak mawiał Steve Gould, kiedy wykładał o ludzkiej ewolucji, co roku wyrzucał notatki z poprzednich wykładów do śmieci i pisał zupełnie nowy wykład. To może być przesada, ale pokazuje jak szybkie były zmiany w rozumieniu ewolucji człowieka. I nadal są! Przy niedostatku znalezisk skamieniałości  Homo czeka nas jeszcze wiele niespodzianek.

_____________

Harvati, K., C. Röding, A. M. Bosman, F. A. Karakostis, R. Grün, C. Stringer, P. Karkanas, N. C. Thompson, V. Koutoulidis, L. A. Moulopoulos, V. G. Gorgoulis, and M. Kouloukoussa. 2019. Apidima Cave fossils provide earliest evidence of Homo sapiens in Eurasia. Nature, online.


”Modern” Homo sapiens may have been in Eurasia as long as 210 000 years ago

Why Evolution Is True, 11 lipca 2019

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Jerry A. Coyne


Emerytowany profesor na wydziale ekologii i ewolucji University of Chicago, jego książka "Why Evolution is True" (Polskie wydanie: "Ewolucja jest faktem", Prószyński i Ska, 2009r.) została przełożona na kilkanaście języków, a przez Richarda Dawkinsa jest oceniana jako najlepsza książka o ewolucji.  Jerry Coyne jest jednym z najlepszych na świecie specjalistów od specjacji, rozdzielania się gatunków. Jest również jednym ze znanych "nowych ateistów" i autorem książki "Faith vs Fakt". Jest wielkim miłośnikiem kotów i osobistym przyjacielem redaktor naczelnej.


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 1306 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Dramatyczny wzrost cen paliw kopalnych jest bolesny, ale daje niewielkie korzyści w walce z globalnym ociepleniem   Lomborg   2022-06-25
Efekt grupy – paskudny błąd poznawczy   Novella   2022-06-22
Nasiona z edytowanymi genomami będą miały przystępną cenę   Maina   2022-06-15
„Zapylisz mnie!”: nachalni bohaterowie świata roślin   Júnior   2022-06-11
Agroekologia zmienia biednych farmerów w biedniejszych   Muhumuza   2022-06-09
Kartofel z Matką Boską w jednej klapie i Karolem Marksem w drugiej   Koraszewski   2022-06-06
Jak nasze wspomnienia są powiązane   Novella   2022-06-04
Wielka Brytania dąży do zezwolenia na edytowanie genów   Novella   2022-06-02
„Grubogłowi przedsiębiorcy pogrzebowi w noc żywych trupów”   Júnior   2022-05-31
Coraz mniejsza część głównych plonów roślin jadalnych na świecie idzie na wyżywienie głodnych, a coraz więcej wykorzystuje się do celów niespożywczych     2022-05-28
Naukowiec z Ghany: “Afryka potrzebuje GMO bardziej niż reszta świata”   Gakpo   2022-05-26
GMO i edytowanie genów: jaka jest różnica?   Karavolias   2022-05-23
Toksyczny nektar, czyli ostrożnie z tureckim miodem   Júnior   2022-05-20
Kolejna nieudana i podyktowana ideologią próba wykazania, że płeć u ludzi nie jest binarna   Coyne   2022-05-18
Brian Charlesworth o błędach nowego artykułu rzekomo pokazującego, że fundamentalne założenie ewolucji neodarwinowskiej jest błędne   Coyne   2022-05-16
Trutnie i inni fruwający panowie   Junior   2022-05-13
Wygnanie z uniwersyteckiego świata – dwa lata później   Winegard   2022-05-10
Życie kwitnące po śmierci   Junior   2022-05-05
Organiczne środki owadobójcze są szkodliwe dla pożytecznych owadów     2022-04-30
Oxitec rozszerza próby z komarami GMO, by zredukować szerzenie się malarii   Conrow   2022-04-28
Słowa w wosku zapisane   Tonhasca Junior   2022-04-26
Rodzice, szkoła, państwo: kultura niskich oczekiwań   Koraszewski   2022-04-25
Nowoczesne ulepszanie roślin uprawnych przyjmuje historyczne podejście   Karavolias   2022-04-20
Pierwsza spożywcza roślina GMO w Ghanie   Baffour-Awuah   2022-04-16
Indie zwalniają edytowanie genów z wymaganej dla GMO oceny bezpieczeństwa   Paranjape   2022-04-11
Metamorfozy    Júnior   2022-04-09
Rolnicy nie mogą uprawiać tego, na co ich nie stać   Ongu   2022-04-07
Rośliny zmodyfikowane: odkłamać opinię o GMO   Conrow   2022-04-07
Odmowa szczelinowania jest szaleństwem   Ridley   2022-04-02
Jak wirusy chorób układu oddechowego ewoluują, by stać się łagodniejsze   Ridley   2022-03-22
Czy globalne ocieplenie może być dla nas dobre?   Ridley   2022-03-03
Południowa Afryka powinna przemyśleć regulacje dotyczące genetycznie modyfikowanych roślin   i Priyen Pillay   2022-03-01
Dlaczego środowiskowcy stanowią większą przeszkodę dla skutecznej polityki klimatycznej niż negacjoniści?   Boudry   2022-02-21
O figach i osach   Júnior   2022-02-18
Pień liczący 40 tysięcy lat przekazany Maorysom zamiast nauce   Coyne   2022-02-14
Propaganda anty-GMO obraża drobnych farmerów w Afryce i w Azji   Gakpo   2022-02-08
Jak “tubylcza medycyna” różni się od medycyny   Coyne   2022-02-07
Biotechnologia podnosi plony wysokobiałkowego afrykańskiego pochrzynu   Wetaya   2022-02-04
Spadanie w przepaść   Turski   2022-01-27
Czy koniki morskie coś nam mówią o LGBT? Błąd naturalistyczny popełniony przez Sussex Wildlife Trust   Coyne   2022-01-25
Ojczyznę wolną (od GMO) zachowują pany   Koraszewski   2022-01-22
Namawianie roślin, żeby podjęły ryzyko   Karavolias   2022-01-20
Czy uczenie się metodą prób i błędów jest „nauką”?   Coyne   2022-01-14
Czy gaz i energia jądrowa są “zielone”   Novella   2022-01-12
Ptasia grypa w czasach ludzkiej zarazy   Collins   2022-01-11
Rasa jest kontinuum. Płeć jest cholernie binarna   Dawkins   2022-01-10
Komiczne krzyki o klimatycznej Apokalipsie –— 50 lat nieuzasadnionego siania paniki   Lomborg   2022-01-06
Gnidy, o których PIS ci nie powie   Koraszewski   2022-01-05
Niebezpieczeństwo upolitycznienia nauki   Krylov   2022-01-01
Specjalne przesłanie do muzułmanów na całym świecie   Pandavar   2021-12-28
Nowe badania pokazują, że kraje rozwijające się płacą wysoką cenę za ograniczanie upraw roślin GMO   Maina   2021-12-25
Jajo, które wywołało sensację   Koraszewski   2021-12-24
Pięć powodów zakończenia debaty o GMO   Evanea   2021-12-16
Richard Dawkins pisze do “przyjaciół nauki i rozumu” w Nowej Zelandii   Coyne   2021-12-14
 Syntetyczna biologia oferuje obietnicę rozwiązania globalnego problemu z plastikiem   Agaba   2021-12-13
Nigeria wzywa Afrykę, by szła w jej ślady w sprawie GM wspięgi wężowatej   Opoku Gakpo   2021-12-09
Małe nietoperze idą do przedszkola   Koraszewski   2021-12-06
Afrykańscy naukowcy wzywają do polityki poparcia biologii syntetycznej i innych innowacji   Agaba   2021-12-02
Uprawy GMO zredukowały zatrucia farmerów pestycydami   Maina   2021-11-27
Czy genetyka może pomóc wyeliminować nierówność?   Coyne   2021-11-26
Matematyka i prawdziwa historia katastrofy klimatycznej   Lomborg   2021-11-24
Nigeria daje zielone światło kukurydzy GMO   Conrow   2021-11-22
Ugandyjscy studenci nalegają na powszechne stosowanie biotechnologii i uchwalenie prawa o biobezpieczeństwie   Agaba   2021-11-17
Organiczny eksperyment Sri Lanki   Novella   2021-11-16
Ruanda skwapliwie przyjmuje biotechnologię poprzez ekspansję OFAB   Meeme   2021-11-12
Sprzeciw wobec anulowania Huxleya   Coyne   2021-11-05
Farmerka z Kenii zbiera obfity plon z bawełny GM   Meeme   2021-11-04
Czarni uczeni i nauka o rasizmie   Koraszewski   2021-11-03
Kłusownictwo narzuca na słonie dobór w kierunku ewolucji słoni bez ciosów   Coyne   2021-11-01
Marnujemy naszą wielką szansę na edytowanie genów   Ridely   2021-10-29
“Czarne tygrysy” w małym indyjskim rezerwacie sugerują losowy dryf genetyczny   Coyne   2021-10-26
Wytwarzanie białek w roślinach przez rolnictwo molekularne   Novella   2021-10-20
Strzelby, zarazki, maszyny to zdecydowanie antyrasistowska książka. Dlaczego lewica jej nie kocha?   Barnett   2021-10-13
Nigeryjscy farmerzy nie mogą się doczekać wystarczających ilości GM nasion wspięgi wężowatej   Gakpo   2021-10-12
Dobór płciowy versus dobór naturalny: na przykładzie chrząszczy   Coyne   2021-10-08
Edytowanie genów kluczem do ulepszenia podstawowych upraw w Afryce   Abugu   2021-10-01
Bakłażan GMO jest udokumentowaną wygraną ubogich farmerów   Conrow   2021-09-23
O Jezu, wskrzeszają mamuta!   Koraszewski   2021-09-17
Wszystkie antyizraelskie wiadomości zasługują na publikację   Bard   2021-09-04
Tożsamość etniczna i rasa   Coyne   2021-08-30
Środowiskowcy mylili się – nie stoimy przed apokalipsą owadów   Ridley   2021-08-13
Czy znaleziono najstarszy dowód na istnienie zwierzęcia? Nowa gąbko-podobna skamieniałość liczy 890 milionów lat   Coyne   2021-08-11
Psy rozumieją ludzi   Novella   2021-08-06
Nowy start nauki o życiu w epoce genu   Ridley   2021-08-05
Użycie ognia przez homininy: przykład szybkiej ewolucji kulturowej?   Coyne   2021-08-04
Historia pandemii jest historią zaprzeczania   Jackoby   2021-07-27
Nieuchwytny neuron babci   Novella   2021-07-22
Cierpienie i pytanie, czy przestaniemy jeść mięso   Koraszewski   2021-07-14
Czy nadchodzi hydroponika?   Novella   2021-07-13
Raport Unii Europejskiej o glifosacie   Novella   2021-07-10
Dlaczego ideologii nie należy mieszać z nauką   Coyne   2021-06-30
Nagonka na Izrael grasuje w stowarzyszeniach nauk ścisłych, medycyny i edukacji   Chesler   2021-06-24
Szczęśliwi pracoholicy   Witkowski   2021-06-03
Propaganda w wykonaniu nauczycieli akademickich   Chesler   2021-06-02
Ewolucja wielokomórkowości   Novella   2021-05-07
Polityczna polaryzacja jest przesadzona   Novella   2021-05-04
Wrotki były kiedyś sztandarową grupą istot bez seksu, a teraz sądzi się, że ukradkiem odstawiają szybkie numerki   Coyne   2021-04-22
Błędna historia antykolonializmu   Tupy   2021-04-21
Mayflower wyrusza w podróż raz jeszcze   Koraszewski   2021-04-19
Genetyczny przełącznik CRISPR   Novella   2021-04-16

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

&#8222;Przebudzeni&#8221;


Pod sztandarem


Wielki przekret


Łamanie praw człowieka


Jason Hill


Dlaczego BIden


Korzenie kryzysu energetycznego



Obietnica



Pytanie bez odpowiedzi



Bohaterzy chińskiego narodu



Naukowcy Unii Europejskiej



Teoria Rasy



Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa



 Palestyńskie weto



Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk