Prawda

Wtorek, 28 czerwca 2022 - 10:40

« Poprzedni Następny »


Pseudonauka Masaru Emoto


Steven Novella 2017-12-18


Masaru Emoto uważał, że emocje mogą wpływać na nieożywione obiekty. Jeśli jesteś miły dla wody, a potem ją zamrażasz, zamieni się w ładne, szczęśliwe kryształki. Jeśli jesteś niedobry dla wody, zamieni się w brzydkie, nieszczęśliwe kryształki. Napisał:


"Rezultatem było, że zawsze obserwowaliśmy piękne kryształy po powiedzeniu dobrych słów, graniu dobrej muzyki lub oferowaniu czystej modlitwy wodzie. Z drugiej strony, obserwowaliśmy zdeformowane kryształy w odwrotnych sytuacjach."


Wiem – to jest absurdalnie śmieszne. Po co w ogóle się tym zajmować? Naukowy sceptyk bada pseudonaukę z kilku powodów. W badaniach Emoto ciekawe jest nie pytanie badawcze, które postawił (a które ma prawdopodobieństwo niezmiernie zbliżone do zera), ale to, jak udało mu się przekonać samego siebie, że jego badania popierają jego fantazyjną koncepcję. Ponadto udało mu się przekonać (lub przynajmniej zaintrygować) duży odłam publiczności, że coś odkrył. Daje to więc okazję do pokazania ludziom jak działa nauka i jak możemy odróżnić ją od pseudonauki. Co więcej, również poważna nauka może paść ofiarą błędów lub samo oszustwa. Jawna pseudonauka jest znakomitą okazją do zobaczenia patologii nauki w jej skrajności, co pomaga nam lepiej ją zrozumieć fenomenologicznie i, być może, unikać jej bardziej subtelnych przejawów kiedy indziej.


Chcę podkreślić, że nie mam żadnego problemu z Emoto badającym to pytanie (jak długo nie marnuje na to ograniczonych funduszy społecznych). Badanie tez, które wyglądają na szalone, może przynieść nieprzewidziane owoce. Prawdopodobieństwo jest niewielkie, ale taka jest natura eksploracyjnych badań. Badania na marginesach są dobrym sposobem trzymania nas w karbach, nie pozwalania, byśmy stali się zbyt samozadowoleni lub ograniczeni w naszych poglądach. I czasami, bardzo rzadko, może nas coś zaskoczyć. Nawet jeśli sama hipoteza okazuje się beznadziejnie błędna, możemy po drodze znaleźć coś nieoczekiwanego.


Mam jednak problem ze złym lub niechlujnym badaniem, robionym w celu potwierdzenia głupiego pomysłu, a potem twierdzeniem, że ten głupi pomysł jest naukowy. A to właśnie moim zdaniem robi Emoto.


Na wypadek, gdyby ktokolwiek sądził, że istnieje jakaś tajemnicza wiarygodność twierdzeń Emoto – nie istnieje. Twierdził on, że po prostu napisanie negatywnych słów na pojemniku z wodą wystarcza, by zmienić fizyczne właściwości wody. Takie twierdzenie wymagałoby fundamentalnej zmiany naszego rozumienia podstawowych sił natury i tego, jak ona działa. Samo powoływanie się na granice ludzkiego poznania nie wystarcza do uratowania takiej hipotezy.


Choć nie wiemy i nie możemy wiedzieć wszystkiego, i zawsze musimy pozostawiać otwarte drzwi dla nowych dowodów i nowych idei, nagromadziliśmy zestaw wiedzy, którego możemy używać do oceny nowych hipotez. Zasadniczo możemy zapytać – czy to postulowane zjawisko jest zgodne z tym, co już zostało ustalone, czy też wymaga nowej fizyki? To są dwa różne kryteria. Wymaganie nowych zjawisk w celu, by ta hipoteza była realna, zmniejsza prawdopodobieństwo jej prawdziwości po prostu dlatego, że wkraczamy w nieznane. Większość nowych idei w nauce okazuje się błędna.


Jest jednak dużo bardziej obciążające, jeśli nowa hipoteza obaliłaby górę istniejących badań. Im więcej zweryfikowanych badań, które musiałyby okazać się błędne, by ta hipoteza była prawdziwa, tym większy ciężar dowodzenia na niej spoczywa. Tak więc – nie powiedziałbym, że nigdy mnie nie przekonasz (to nie jest podejście naukowe), ale raczej, że dowody przemawiające za tą nową hipotezą muszą być w ilości i jakości wyższej niż dowody sugerujące, że jest błędna.


To jest jeden z głównych sposobów, na jakie pseudonaukowcy działają – pokazują kretowisko i mówią, że obala ono górę. Kiedy społeczność naukowa nie jest przekonana, oskarżają ich o zamknięty umysł lub o spisek.


W celu podtrzymania swoich twierdzeń zazwyczaj przesadzają wagę swoich dowodów i albo nie znają, albo ignorują ustalone dowody. Częścią przeceniania własnych dowodów jest nieznajomość metodologii oraz poważne niedocenianie roli samo oszustwa i stronniczości w badaniach.


Na przykład, badania Emoto są właściwie powszechnie krytykowane za marną metodologię. Używa zbyt małych prób, wyniki są subiektywne, a metody niedostatecznie ślepe. Dlatego jego wyników nie daje się powtórzyć, gdy używa się poprawnych metod. Zajmuje się klasycznym, pseudonaukowym procesem zaczynania od wniosku i potem szukania dowodów na ten wniosek, zamiast autentycznie próbować dowieść, że jego hipoteza jest niesłuszna.


Dla zilustrowania tego, Emoto rozszerzył swoje badania z wody na ryż. Napełnił pojemniki ryżem i dodał wody, którą ryż miał zaabsorbować. Pozostawił to następnie na kilka dni, żeby zobaczyć ile urośnie pleśni i grzybów. Jedne pojemniki z ryżem otrzymały pozytywne emocje, inne negatywne, a jeszcze inne zignorowano. Niezaskakująco, Emoto odkrył, że na ryżu z pozytywnymi emocjami wyrosło mniej grzybów niż na ryżu z negatywnymi emocjami.


I raz jeszcze jego metodologia nie była przekonująca. Użył małej próby, wyniki były subiektywne, a jego obserwacje nie były ślepe. Jak długo obserwował ryż? Co uważał za pozytywny, a co za negatywny wynik? Ile razy dokonał eksperymentu, zanim spodobały mu się wyniki?


Niezaskakująco, jego eksperyment nie utrzymuje się nawet przy najbardziej podstawowej replikacji. Próby powtórzenia eksperymentu z większą próbą były całkowicie negatywne.


Lekcje z tego wyciągnięte są podstawowe dla zrozumienia naukowej metodologii. W celu uniknięcia p-hacking (otrzymywania rezultatów, jakie chcesz, przez łamanie zasad przeprowadzania eksperymentów) musi się używać ścisłych, rygorystycznych metod. Rozmiary próby muszą być wystarczająco duże, by liczyły się statystycznie. Przed eksperymentem musisz ustalić, co będzie miarą wyniku, jak długo będzie trwała obserwacja, ile obiektów będzie badanych i jakiego rodzaju analizy dokonasz. Nie możesz podejmować tych decyzji po rozpoczęciu zbierania danych, ponieważ z łatwością, podświadomie możesz p-hacking wyniki.


Emoto to skrajny przykład. Pokazuje, że nie ma hipotezy tak absurdalnej, byś nie mógł dzięki p-hacking dojść do pozornie pozytywnego wyniku. To jest ważna lekcja dla poważnych badaczy, by zachowywali czujność wobec bardziej subtelnych przejawów łamania zasad.


Wszyscy naukowcy i entuzjaści nauki powinni studiować pseudonaukę.


The Pseudoscience of Masaru Emoto

28 listopada 2017

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Steven Novella


Neurolog, wykładowca na Yale University School of Medicine. Przewodniczący i współzałożyciel New England Skeptical Society. Twórca popularnych (cotygodniowych) podkastów o nauce The Skeptics’ Guide to the Universe.  Jest również dyrektorem Science-Based Medicine będącej częścią James Randi Educational Foundation (JREF), członek Committee for Skeptical Inquiry (CSI) oraz członek założyciel Institute for Science in Medicine.

Prowadzi blog Neurologica.


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj




Komentarze
1. dobra robota marcin 2018-11-21


Nauka

Znalezionych 1307 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Niech Moc będzie z pszczołą   Júnior   2022-06-28
Dramatyczny wzrost cen paliw kopalnych jest bolesny, ale daje niewielkie korzyści w walce z globalnym ociepleniem   Lomborg   2022-06-25
Efekt grupy – paskudny błąd poznawczy   Novella   2022-06-22
Nasiona z edytowanymi genomami będą miały przystępną cenę   Maina   2022-06-15
„Zapylisz mnie!”: nachalni bohaterowie świata roślin   Júnior   2022-06-11
Agroekologia zmienia biednych farmerów w biedniejszych   Muhumuza   2022-06-09
Kartofel z Matką Boską w jednej klapie i Karolem Marksem w drugiej   Koraszewski   2022-06-06
Jak nasze wspomnienia są powiązane   Novella   2022-06-04
Wielka Brytania dąży do zezwolenia na edytowanie genów   Novella   2022-06-02
„Grubogłowi przedsiębiorcy pogrzebowi w noc żywych trupów”   Júnior   2022-05-31
Coraz mniejsza część głównych plonów roślin jadalnych na świecie idzie na wyżywienie głodnych, a coraz więcej wykorzystuje się do celów niespożywczych     2022-05-28
Naukowiec z Ghany: “Afryka potrzebuje GMO bardziej niż reszta świata”   Gakpo   2022-05-26
GMO i edytowanie genów: jaka jest różnica?   Karavolias   2022-05-23
Toksyczny nektar, czyli ostrożnie z tureckim miodem   Júnior   2022-05-20
Kolejna nieudana i podyktowana ideologią próba wykazania, że płeć u ludzi nie jest binarna   Coyne   2022-05-18
Brian Charlesworth o błędach nowego artykułu rzekomo pokazującego, że fundamentalne założenie ewolucji neodarwinowskiej jest błędne   Coyne   2022-05-16
Trutnie i inni fruwający panowie   Junior   2022-05-13
Wygnanie z uniwersyteckiego świata – dwa lata później   Winegard   2022-05-10
Życie kwitnące po śmierci   Junior   2022-05-05
Organiczne środki owadobójcze są szkodliwe dla pożytecznych owadów     2022-04-30
Oxitec rozszerza próby z komarami GMO, by zredukować szerzenie się malarii   Conrow   2022-04-28
Słowa w wosku zapisane   Tonhasca Junior   2022-04-26
Rodzice, szkoła, państwo: kultura niskich oczekiwań   Koraszewski   2022-04-25
Nowoczesne ulepszanie roślin uprawnych przyjmuje historyczne podejście   Karavolias   2022-04-20
Pierwsza spożywcza roślina GMO w Ghanie   Baffour-Awuah   2022-04-16
Indie zwalniają edytowanie genów z wymaganej dla GMO oceny bezpieczeństwa   Paranjape   2022-04-11
Metamorfozy    Júnior   2022-04-09
Rolnicy nie mogą uprawiać tego, na co ich nie stać   Ongu   2022-04-07
Rośliny zmodyfikowane: odkłamać opinię o GMO   Conrow   2022-04-07
Odmowa szczelinowania jest szaleństwem   Ridley   2022-04-02
Jak wirusy chorób układu oddechowego ewoluują, by stać się łagodniejsze   Ridley   2022-03-22
Czy globalne ocieplenie może być dla nas dobre?   Ridley   2022-03-03
Południowa Afryka powinna przemyśleć regulacje dotyczące genetycznie modyfikowanych roślin   i Priyen Pillay   2022-03-01
Dlaczego środowiskowcy stanowią większą przeszkodę dla skutecznej polityki klimatycznej niż negacjoniści?   Boudry   2022-02-21
O figach i osach   Júnior   2022-02-18
Pień liczący 40 tysięcy lat przekazany Maorysom zamiast nauce   Coyne   2022-02-14
Propaganda anty-GMO obraża drobnych farmerów w Afryce i w Azji   Gakpo   2022-02-08
Jak “tubylcza medycyna” różni się od medycyny   Coyne   2022-02-07
Biotechnologia podnosi plony wysokobiałkowego afrykańskiego pochrzynu   Wetaya   2022-02-04
Spadanie w przepaść   Turski   2022-01-27
Czy koniki morskie coś nam mówią o LGBT? Błąd naturalistyczny popełniony przez Sussex Wildlife Trust   Coyne   2022-01-25
Ojczyznę wolną (od GMO) zachowują pany   Koraszewski   2022-01-22
Namawianie roślin, żeby podjęły ryzyko   Karavolias   2022-01-20
Czy uczenie się metodą prób i błędów jest „nauką”?   Coyne   2022-01-14
Czy gaz i energia jądrowa są “zielone”   Novella   2022-01-12
Ptasia grypa w czasach ludzkiej zarazy   Collins   2022-01-11
Rasa jest kontinuum. Płeć jest cholernie binarna   Dawkins   2022-01-10
Komiczne krzyki o klimatycznej Apokalipsie –— 50 lat nieuzasadnionego siania paniki   Lomborg   2022-01-06
Gnidy, o których PIS ci nie powie   Koraszewski   2022-01-05
Niebezpieczeństwo upolitycznienia nauki   Krylov   2022-01-01
Specjalne przesłanie do muzułmanów na całym świecie   Pandavar   2021-12-28
Nowe badania pokazują, że kraje rozwijające się płacą wysoką cenę za ograniczanie upraw roślin GMO   Maina   2021-12-25
Jajo, które wywołało sensację   Koraszewski   2021-12-24
Pięć powodów zakończenia debaty o GMO   Evanea   2021-12-16
Richard Dawkins pisze do “przyjaciół nauki i rozumu” w Nowej Zelandii   Coyne   2021-12-14
 Syntetyczna biologia oferuje obietnicę rozwiązania globalnego problemu z plastikiem   Agaba   2021-12-13
Nigeria wzywa Afrykę, by szła w jej ślady w sprawie GM wspięgi wężowatej   Opoku Gakpo   2021-12-09
Małe nietoperze idą do przedszkola   Koraszewski   2021-12-06
Afrykańscy naukowcy wzywają do polityki poparcia biologii syntetycznej i innych innowacji   Agaba   2021-12-02
Uprawy GMO zredukowały zatrucia farmerów pestycydami   Maina   2021-11-27
Czy genetyka może pomóc wyeliminować nierówność?   Coyne   2021-11-26
Matematyka i prawdziwa historia katastrofy klimatycznej   Lomborg   2021-11-24
Nigeria daje zielone światło kukurydzy GMO   Conrow   2021-11-22
Ugandyjscy studenci nalegają na powszechne stosowanie biotechnologii i uchwalenie prawa o biobezpieczeństwie   Agaba   2021-11-17
Organiczny eksperyment Sri Lanki   Novella   2021-11-16
Ruanda skwapliwie przyjmuje biotechnologię poprzez ekspansję OFAB   Meeme   2021-11-12
Sprzeciw wobec anulowania Huxleya   Coyne   2021-11-05
Farmerka z Kenii zbiera obfity plon z bawełny GM   Meeme   2021-11-04
Czarni uczeni i nauka o rasizmie   Koraszewski   2021-11-03
Kłusownictwo narzuca na słonie dobór w kierunku ewolucji słoni bez ciosów   Coyne   2021-11-01
Marnujemy naszą wielką szansę na edytowanie genów   Ridely   2021-10-29
“Czarne tygrysy” w małym indyjskim rezerwacie sugerują losowy dryf genetyczny   Coyne   2021-10-26
Wytwarzanie białek w roślinach przez rolnictwo molekularne   Novella   2021-10-20
Strzelby, zarazki, maszyny to zdecydowanie antyrasistowska książka. Dlaczego lewica jej nie kocha?   Barnett   2021-10-13
Nigeryjscy farmerzy nie mogą się doczekać wystarczających ilości GM nasion wspięgi wężowatej   Gakpo   2021-10-12
Dobór płciowy versus dobór naturalny: na przykładzie chrząszczy   Coyne   2021-10-08
Edytowanie genów kluczem do ulepszenia podstawowych upraw w Afryce   Abugu   2021-10-01
Bakłażan GMO jest udokumentowaną wygraną ubogich farmerów   Conrow   2021-09-23
O Jezu, wskrzeszają mamuta!   Koraszewski   2021-09-17
Wszystkie antyizraelskie wiadomości zasługują na publikację   Bard   2021-09-04
Tożsamość etniczna i rasa   Coyne   2021-08-30
Środowiskowcy mylili się – nie stoimy przed apokalipsą owadów   Ridley   2021-08-13
Czy znaleziono najstarszy dowód na istnienie zwierzęcia? Nowa gąbko-podobna skamieniałość liczy 890 milionów lat   Coyne   2021-08-11
Psy rozumieją ludzi   Novella   2021-08-06
Nowy start nauki o życiu w epoce genu   Ridley   2021-08-05
Użycie ognia przez homininy: przykład szybkiej ewolucji kulturowej?   Coyne   2021-08-04
Historia pandemii jest historią zaprzeczania   Jackoby   2021-07-27
Nieuchwytny neuron babci   Novella   2021-07-22
Cierpienie i pytanie, czy przestaniemy jeść mięso   Koraszewski   2021-07-14
Czy nadchodzi hydroponika?   Novella   2021-07-13
Raport Unii Europejskiej o glifosacie   Novella   2021-07-10
Dlaczego ideologii nie należy mieszać z nauką   Coyne   2021-06-30
Nagonka na Izrael grasuje w stowarzyszeniach nauk ścisłych, medycyny i edukacji   Chesler   2021-06-24
Szczęśliwi pracoholicy   Witkowski   2021-06-03
Propaganda w wykonaniu nauczycieli akademickich   Chesler   2021-06-02
Ewolucja wielokomórkowości   Novella   2021-05-07
Polityczna polaryzacja jest przesadzona   Novella   2021-05-04
Wrotki były kiedyś sztandarową grupą istot bez seksu, a teraz sądzi się, że ukradkiem odstawiają szybkie numerki   Coyne   2021-04-22
Błędna historia antykolonializmu   Tupy   2021-04-21
Mayflower wyrusza w podróż raz jeszcze   Koraszewski   2021-04-19

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

„Przebudzeni”


Pod sztandarem


Wielki przekret


Łamanie praw człowieka


Jason Hill


Dlaczego BIden


Korzenie kryzysu energetycznego



Obietnica



Pytanie bez odpowiedzi



Bohaterzy chińskiego narodu



Naukowcy Unii Europejskiej



Teoria Rasy



Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa



 Palestyńskie weto



Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk