Prawda

Niedziela, 19 maja 2024 - 14:56

« Poprzedni Następny »


Horyzontalny transfer genów u owadów: jest rozpowszechniony, ale co to znaczy?


Jerry A. Coyne 2022-08-02

Tantniś krzyżowiaczek
Tantniś krzyżowiaczek

„Horyzontalny transfer genów” (dalej „HGT”), to proces, w którym gen jest przenoszony między gatunkami metodami innymi niż rozmnażanie bezpośrednie (to ostatnie nazywa się „pionowym transferem genów”). Dzisiaj napiszę o nowym badaniu opublikowanym w „Cell”, próbującym zbadać, jak często ten proces przenosi geny do DNA owadów. Jest to zaskakująco powszechne, a autorzy odkryli jeden przypadek, w którym gen przeniesiony do Lepidoptera z bakterii wydaje się pomagać samcom ciem i motyli w uzyskaniu partnerów. Ale nie jest wystarczająco powszechne, by niszczyć ewolucyjne drzewa owadów. W rzeczywistości jest to jednak częstsze niż myślałem, ale wciąż cholernie rzadkie.

(Można mieć transfer genów między gatunkami również przez rozmnażanie, jeśli jest nieco krzyżowania się między „gatunkami”. Chociaż uważam, że neandertalczyków należy uważać za członków naszego gatunku H. sapiens, mieliśmy pewien pionowy transfer genów w przeszłości, gdy członkowie tych dwóch grup łączyli się. Hybrydy przekazały swoje geny współczesnym ludziom, w wyniku czego wielu z nas nosi kilka genów neandertalczyków. Dzieje się tak jednak poprzez rozmnażanie, a nie infekcję, a w ten sposób dzieje się HGT.)


Zazwyczaj bakteria, wirus lub inny mikroorganizm żyjący w eukariotycznym gospodarzu może przenosić niektóre ze swoich genów do genomu gospodarza lub, w niektórych wypadkach, działać jako wektor przenoszący geny z innych organizmów, w tym grzybów, roślin lub innych zwierząt. To jest prawdziwy HGT. Ale tak naprawdę nie jest to „proces niedarwinowski”, który prowadzi do drastycznej rewizji Nowoczesnej Syntezy Ewolucyjnej. Nie, Darwin o tym nie wiedział — nie wiedział też o genach — ale możemy rozważyć wprowadzenie nowego genu z zupełnie innego gatunku jako rodzaj mutacji (przyznaję, dużej), powodującej zmienność w gatunkach biorców, na które może oddziaływać (zwiększać lub eliminować) dobór naturalny lub które mogą być „neutralne”, ani wzmacniające, ani zmniejszające przystosowanie.


I chociaż HGT w zasadzie mógłby zepsuć drzewo ewolucyjne, gdyby był bardzo powszechny, wydaje się, że tak nie jest. W rzeczywistości HGT nie występuje tak często i faktycznie jest wykrywany poprzez znalezienie genu w organizmie, który po sekwencjonowaniu wygląda tak, jakby pochodził z innego gatunku. Dostrzeżenie takiej rozbieżności zależy, tak jak w tym badaniu, od znajomości drzew ewolucyjnych. Nie bylibyśmy w stanie wykryć HGT, gdyby wszystkie drzewa były zepsute przez ten proces. Więc nie, to nie pokazuje, że „Darwin się mylił”. Podkreślę to raz jeszcze na końcu!


Co wiemy o procesie HGT? Wiemy, że może to być wywołane przez różne wektory, zwykle mikroorganizmy, występuje w znacznie większej liczbie gatunków niż sądziliśmy, jest to dość nowe odkrycie i czasami może tworzyć „mutacje”, które są dobre dla gatunku biorcy. Jest to szczególnie rozpowszechnione wśród „gatunków” bakterii, w których wiele genów, w tym geny oporności na antybiotyki (niestety), mogą być szeroko przenoszone. W ten sposób bakterie mogą szybko rozwinąć oporność na nowe antybiotyki: geny oporności, faworyzowane przez dobór naturalny, mogą być rozprzestrzeniane między kilkoma gatunkami za pośrednictwem HGT.


A co z organizmami z prawdziwymi komórkami — „eukariontami”? Znamy wiele przypadków HGT (patrz artykuł Wikipedii na temat HGT, gdzie jest dobre podsumowanie), ale tylko trzy, w których HGT przeniosło gen, którego częstotliwość u nowego gospodarza wzrosła przez dobór naturalny. Oto przykłady cytowane przez Li i in.:

Oprócz fragmentów genomów symbiontów wprowadzonych do owadów za pośrednictwem HGT, niektóre badania wykazały transfer jednego lub kilku genów z grzybów, bakterii, roślin i wirusów (np. Boto, 2014;  Husnik i McCutcheon, 2018; Irwin i in. , 2022;  Perreau i Moran, 2022). Funkcje tych przeniesionych genów wydają się ważne z ekologicznego punktu widzenia; na przykład geny biosyntezy karotenoidów przenoszone z grzybów do mszyc przyczyniają się do zabarwienia ciała mszyc (Moran i Jarvik, 2010), geny neutralizujące fenolowe glikozydy nabywane przez mączliki od roślin przyczyniają się do zdolności detoksykacji mączlików (Xia i in., 2021), a gen czynnika zabijającego parazytoidy przeniesiony z wirusa do motyli przyczynia się do obrony motyli (Gasmi i in., 2021).

O ile nam wiadomo, ogromna większość adaptacji w obrębie gatunków eukariotycznych powstała nie przez HGT, ale przez mutacje w genach już obecnych w genomie gatunku: „na sposób Darwina”.


Ale badania nad HGT były wyrywkowe, podkreślając pojedyncze studia przypadków. Teraz grupa 13 autorów z Chin opublikowała systematyczny przegląd owadów, badający możliwość HGT u 218 gatunków pobranych z 11 spośród 19 rzędów owadów.


Kliknij na link pod zrzutem z ekranu poniżej, aby przeczytać artykuł za darmo, pobierz plik PDF tutaj lub kliknij odnośnik na dole. 


Autorzy poszukiwali genów przenoszonych horyzontalnie, badając sekwencje całego genomu gatunków i szukając regionów DNA, w których genom owada nie był spokrewniony z innymi owadami z jego grupy, ale z grupą bardzo odległą, pokazując rozbieżność w „drzewach genealogicznych” genów. Następnie określili sekwencje białkowe tych domniemanych produktów HGT, aby upewnić się, że przeniesione geny rzeczywiście coś robiły – tj. wytwarzały białko.


Odkryli, że spośród 218 gatunków 192 z nich miało geny kodujące białka przeniesione horyzontalnie z innych gatunków; transfer ten obejmował 1410 genów w 741 przypadkach transferu (więcej niż jeden gen może być jednocześnie transferowany przez wektor). Większość genów przeniesionych do owadów pochodzi od bakterii: oto podsumowanie:


Źródła genów HGT u owadów
:

Bakterie: 79,0% przeniesionych genów
Grzyby: 13,8%
Rośliny: 3,0%
Wirusy: 2,8%
Inne grupy: 1,8%


Jak można się spodziewać, ponieważ praktycznie każde zwierzę jest nosicielem bakterii i ponieważ bakterie są dobre w przenoszeniu swoich genów do innych genomów, a także w pozyskiwaniu genów od gospodarzy, większość genów przenoszonych przez HGT pochodzi od bakterii. Jest prawdopodobne, że geny z grzybów lub roślin zostały przeniesione przez wirusy lub bakterie, ale może również zachodzić bezpośredni transfer na różne sposoby, w tym poprzez połykanie. Zobacz sekcję „transfer eukariontów do eukariontów” w Wikipedii gdzie zauważono również, że istnieje możliwość, że niektóre z naszych genów są tam z powodu HGT:

W jednym badaniu zidentyfikowano około 100 z około 20 000 wszystkich genów ludzi, które prawdopodobnie wynikały z horyzontalnego transferu genów, ale liczba ta została zakwestionowana przez kilku badaczy, którzy twierdzą, że te geny kandydujące do HGT są bardziej prawdopodobnie wynikiem utraty genów w połączeniu z różnicami w tempie ewolucji.

Nie wszystkie grupy owadów są jednakowo podatne na HGT. Oto rysunek, pokazujący filogenezę badanych owadów, z wysokością słupków reprezentujących liczbę genów w każdym gatunku nabytych przez HGT. Jasne jest, że Lepidoptera (motyle i ćmy) mają o wiele więcej genów przenoszonych horyzontalnie niż owady z innych rzędów (patrz od 3-6 poniżej):



Jak piszą autorzy:

....odkryliśmy, że rząd Lepidoptera uzyskał zdecydowanie najwyższą średnią liczbę genów nabytych HGT (16 genów na gatunek), a następnie rzędy Hemiptera (13 genów na gatunek), Coleoptera (6 genów na gatunek), Hymenoptera (3 geny na gatunek gatunek) i Diptera (2 geny na gatunek).

Wiele „genów HGT” w różnych gatunkach Lepidoptera są te same, co oznacza, że zostały one już wprowadzone przez HGT do wspólnego przodka grupy, a następnie zostały przeniesione wertykalnie poprzez rozmnażanie, rozłożone na różne gatunki motyli i ćmy, które wyewoluowały później. Jeden z przeniesionych genów wydawał się mieć wartość adaptacyjną u Lepidoptera; więcej na ten temat wkrótce.


Oto figura przedstawiająca gatunek dawcy. Ogólny obraz został przedstawiony na mojej liście powyżej, ale pokazuje, które podgrupy bakterii są głównymi wektorami:



To również pokazuje – uwierz mi na słowo – że grupy (głównie bakteryjne) symbiotyczne z gatunkami owadów (tj. żyjące w nich lub z nim związane) były najbardziej prawdopodobnymi źródłami horyzontalnego transferu genów. To oczywiście również jest oczekiwane. Nie można uzyskać genów od niespokrewnionych gatunków, chyba że wektor znajduje się w pobliżu.


Wreszcie, jest jeden możliwy przypadek adaptacyjnego HGT. Jest to gen LOC105383139, przeniesiony horyzontalnie na ostatniego wspólnego przodka Lepidoptera z bakteryjnego rodzaju  Listeria. Nie wiemy, co robi w bakterii, ale daje jeden efekt w gatunku ćmy. Ponieważ LOC105383139 znajduje się w genomach wszystkich motyli, Li i in. wykorzystał technologię edycji genów CRISPR-Cas9, aby po prostu usunąć go – dokładnie wyciąć z genomu – z jednego gatunku ćmy: tantnisia krzyżowiaczka (Plutella  xylostella), którą można dość łatwo hodować w laboratorium.


Li i in. nie stwierdzili znaczącego wpływu usunięcia genu na jakiekolwiek cechy morfologiczne lub rozwojowe u ciem z „wyciętym” genem, ale „gatunki znokautowane” miały znacznie mniejszą liczbę potomstwa z każdego kojarzenia w porównaniu z normalną ćmą posiadającą gen. Po dochodzeniu, którego nie muszę opisywać, odkryli, że samce z nokautem nie zalecają się do żadnej samicy tak żarliwie, jak normalne samce, które są nosicielami przeniesionego genu. Zwykłe ćmy również częściej kopulują niż edytowane. Z jakiegoś powodu, ponieważ nie wiemy, co ten gen robi u bakterii lub ćmy, jest to tajemniczy gen „Casanova”.


Tantniś krzyżowiaczek

Tantniś krzyżowiaczek



Tak więc przynajmniej u owadów horyzontalny transfer genów jest zaskakująco powszechny, a 88% z 218 zbadanych gatunków ma w swoim DNA co najmniej jeden gen, który pochodzi z innego gatunku. Jest również szeroko rozpowszechniony — co najmniej jeden gatunek w każdym z 11 badanych rzędów owadów (8 rzędów nie zostało zbadanych) posiada co najmniej jeden gen nabyty przez HGT.


Spośród zbadanych gatunków motyle są zdecydowanie najczęstszymi nosicielami przenoszonych genów, średnio 16 takich genów na gatunek, przy czym Hemiptera  zajmują drugie miejsce z trzynastoma. W przypadku motyli — przynajmniej w jednym badanym gatunku —wydaje się, że jedno z loci HGT sprzyja kojarzeniu się w pary i zalotom i dlatego mogło się rozprzestrzenić, gdy zainfekowało genom ostatniego wspólnego przodka wszystkich żyjących ciem lub motyli.


Na koniec ważne pytanie: czy to pokazuje, że ponieważ drzewa ewolucyjne nie istnieją, „Darwin się mylił”? Nic takiego!


Jak pisałem w poprzednim poście
, istnieje różnica między drzewami genowymi (historia ewolucyjna określonej formy genu) a drzewami gatunkowymi: pokrewieństwo grup organizmów, które utworzyły gatunki jako populacje. O ile HGT nie jest bardzo, bardzo powszechny, szansa, że spowoduje bałagan w drzewach populacyjnych – drzewach życia, które najbardziej interesują ewolucjonistów – jest prawie zerowa. Motyle mają tysiące genów, ale każdy gatunek ma średnio tylko 16 z nich nabytych od innego gatunku. To NIE zepsuje drzew ewolucyjnych. To bardzo mały szum w przytłaczającym sygnale filogenetycznym.



Tak więc, chociaż Darwin mylił się w pewnych sprawach, nie ma żadnych oznak, że mylił się co do istnienia i znaczenia drzew ewolucyjnych, które pokazują, w jaki sposób gatunki są spokrewnione. Nie mylił się też, że zmienność, która pojawiła się w obrębie gatunku, jest podstawowym paliwem doboru naturalnego. HGT jest zabawnym i interesującym, a także nowatorskim sposobem uzyskiwania mutacji i adaptacji, ale prawie nie wpływa na nasz ogólny pogląd na ewolucję.

__________________

Odnośnik:  Li, Y. et al. 2022. HGT is widespread in insects and contributes to male courtship is lepidopterans.  Cell, DOI:https://doi.org/10.1016/j.cell.2022.06.014

 


Horizontal gene transfer in insects: widespread, but what does it mean?

Why Evolution Is True, 22 lipca 2022

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Jerry A. Coyne

Emerytowany profesor na wydziale ekologii i ewolucji University of Chicago, jego książka "Why Evolution is True" (Polskie wydanie: "Ewolucja jest faktem", Prószyński i Ska, 2009r.) została przełożona na kilkanaście języków, a przez Richarda Dawkinsa jest oceniana jako najlepsza książka o ewolucji.  Jerry Coyne jest jednym z najlepszych na świecie specjalistów od specjacji, rozdzielania się gatunków. Jest również jednym ze znanych "nowych ateistów" i autorem książki "Faith vs Fakt" (wydanej również po polsku przez wydawnictwo "Stapis)". Jest wielkim miłośnikiem kotów i osobistym przyjacielem redaktor naczelnej.

Skomentuj Tipsa en vn Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 1479 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Co robi mózg, kiedy widzisz nie to, co chcesz?   Koraszewski   2017-01-03
Co słychać w sprawie globalnego ocieplenia?   Ridley   2014-09-14
Co tam, panie, w anatomii, czyli mózg, naczynia limfatyczne i inne drobiazgi   Łopatniuk   2015-06-13
Co to jest czerwona rtęć?   Novella   2019-09-20
Co wojny o klimat zrobiły nauce   Ridley   2015-07-23
Co wypadające dyski mówią nam o 700 milionach lat ewolucji   Zimmer   2014-09-24
Co z tą szyjką, czyli od wirusa do raka   Łopatniuk   2016-03-05
Co zabiło megafaunę Ameryki Północnej?   Novella   2021-02-25
Co zabiło niedźwiadka?   Łopatniuk   2015-09-19
Colin Wright broni binarności płci u zwierząt   Coyne   2023-03-15
Conor Friedesdorf (i Alexander Barvinok) o ideologicznym przymusie na amerykańskich uczelniach   Coyne   2023-12-26
Coraz mniejsza część głównych plonów roślin jadalnych na świecie idzie na wyżywienie głodnych, a coraz więcej wykorzystuje się do celów niespożywczych     2022-05-28
Covid 19 może przejmować kontrolę nad receptorami bólu, uśmierzając ból i podnosząc szerzenie się choroby: możliwy rezultat doboru naturalnego   Coyne   2020-10-15
COVID-19 – To są szkody   Novella   2020-05-05
Cuchnąca pułapka i przytulna kryjówka   Tonhasca Júnior   2022-10-21
Cud? Ryba-piła urodzona z dziewiczej matki   Coyne   2015-06-23
Cuda genetyki: arbuz bez pestek   Coyne   2014-08-25
Cudowna animacja DNA i komórek   Coyne   2020-01-06
Czarni uczeni i nauka o rasizmie   Koraszewski   2021-11-03
Czas powiedzieć stop pseudonauce o GMO   Novella   2018-10-02
Czasami gwoździe, koparki, straż, czasami lalki, wstążki, makijaż   Tonhasca Júnior   2024-04-03
Czaszka maleńkiego dinozaura/ptaka znaleziona w bursztynie   Coyne   2020-03-27
Czego może nas nauczyć była zwolenniczka antyszczepionkowców, Kelley Watson-Snyder     2019-08-30
Czego pandemia nauczyła nas o nauce?   Ridley   2020-10-19
Czego programy przyrodnicze nie mówią o afrykańskich dzikich psach   Yong   2016-04-13
Czego się spodziewać, kiedy się spodziewasz   Zimmer   2016-05-30
Czerwone skarby   Tonhasca Júnior   2024-05-16
Czerwonogłowe muchy   Naskręcki   2015-03-22
Cztery prawa biologii ewolucyjnej   Coyne   2015-10-13
Czworonożny wąż   Mayer   2015-07-30
Czy “bezpłciowe” bakterie tworzą biologiczne gatunki?   Coyne   2024-03-06
Czy będzie genetycznie modyfikowana pszenica?   Novella   2017-02-15
Czy brytyjski naukowy establishment popełnił największy błąd w historii?   Ridley   2020-06-13
Czy człowiek musiał wyewoluować?   Coyne   2015-05-15
Czy ewolucja człowieka była nieunikniona?   Coyne   2016-03-08
Czy falsyfikowalność jest zasadnicza dla nauki?   Coyne   2015-12-30
Czy farmerzy mają czekać aż parlamentarzyści podszkolą się w nauce o manioku?   Ongu   2018-03-22
Czy gaz i energia jądrowa są “zielone”   Novella   2022-01-12
Czy genetyka może pomóc wyeliminować nierówność?   Coyne   2021-11-26
Czy globalne ocieplenie może być dla nas dobre?   Ridley   2022-03-03
Czy gąbki są najbliższymi krewnymi pozostałych zwierząt?   Coyne   2021-03-26
Czy hieny rozbijają ludzki patriarchat?   Coyne   2018-06-30
Czy humaniści boją się nauki?   Coyne   2014-02-07
Czy islamska teologia i filozofia może wzbogacić etyczną debatę wokół CRISPR?   Coyne   2019-03-06
Czy istnieje darwinowskie wyjaśnienie ludzkiej kreatywności?   Dennett   2014-08-08
Czy jaszczurka “widzi” skórą   Yong   2014-08-02
Czy jest życie na Europie?   Ridley   2013-12-22
Czy kiedykolwiek lepiej jest nie wiedzieć?   i Jonny Anomaly   2017-05-10
Czy klucz do COVID można znaleźć w rosyjskiej pandemii?   Ridley   2020-06-18
Czy koniki morskie coś nam mówią o LGBT? Błąd naturalistyczny popełniony przez Sussex Wildlife Trust   Coyne   2022-01-25
Czy koty rozumieją prawa fizyki?   Coyne   2016-06-24
Czy kruki mają teorię umysłu? Nowy eksperyment sugeruje, że “tak”   Coyne   2016-05-25
Czy kruki robią plany na przyszłość?   Coyne   2017-07-29
Czy ludzie byli w Nowym Świecie ponad 30 tysięcy lat temu?   Coyne   2020-07-26
Czy ludzie nadal ewoluują? Tak, zarówno globalnie, jak lokalnie   Coyne   2015-09-28
Czy ludzie wyewoluowali w wodzie?   Coyne   2024-01-08
Czy ludzkość zmierza w kierunku kanibalizmu?   Lomborg   2014-06-09
Czy mamut włochaty potrzebuje adwokata?   Zimmer   2014-01-09
Czy mężczyźni są bardziej kreatywni niż kobiety?   Kim   2016-11-24
Czy mikrobiom może się zbuntować?   Zimmer   2015-01-28
Czy mizoandria może być zakaźna?   Tonhasca Júnior   2022-10-24
Czy mleko matek może odżywiać manipulujące umysłem mikroby?   Yong   2015-04-14
Czy może istnieć sztuka bez artysty?    Wadhawan   2013-12-30
Czy możemy zobaczyć osobowość?   Novella   2020-06-05
Czy można falsyfikować naukowe teorie? Naukowiec odpowiada, że “nie”   Coyne   2020-09-12
Czy mrożącą krew w żyłach prawdą jest, że decyzja o zamknięciu społeczeństwa opierała się na luźnych matematycznych spekulacjach?   Ridley   2020-05-15
Czy nadchodzi hydroponika?   Novella   2021-07-13
Czy nauka zabija duszę?   Steven Pinker   2015-08-06
Czy nauka zabija duszę?   S. Pinker   2018-01-09
Czy Oświecenie przygasa?   Ridley   2017-10-13
Czy pasożyt mózgu powoduje chorobliwy pociąg szympansów do lampartów?   Yong   2016-02-27
Czy poparcie przez celebrytę może skłonić ludzi do zaakceptowania ewolucji?   Coyne   2018-12-07
Czy problem zwijania białka został rozwiązany?   Coyne   2020-12-05
Czy przestaniemy być mięsożerni?   Ridley   2017-05-09
Czy ptaki wyewoluowały większe dzioby, by zjadać duże, inwazyjne ślimaki?   Coyne   2017-12-13
Czy płeć jest jak gender konstruktem społecznym? Nie.   Coyne   2017-02-17
Czy rozum jest “większy niż nauka”? Kiepska próba deprecjonowania nauki   Coyne   2015-04-28
Czy teoria doboru naturalnego Darwina zmieniła nasz pogląd na miejsce ludzkości   Dennett   2018-06-07
Czy to jest teoria? Czy to jest prawo? Nie, to jest fakt.   Dawkins   2015-12-05
Czy uczenie się metodą prób i błędów jest „nauką”?   Coyne   2022-01-14
Czy Uganda potrzebuje GMO? Naukowcy spoglądają na edytowanie genów, by przyspieszyć innowacje   Ongu   2017-09-20
Czy uprawa jabłek odzwierciedla bigoterię?   Coyne   2023-05-18
Czy wierzysz w duchy?   Łopatniuk   2017-10-28
Czy wirusy pomogły uczynić z nas ludzi?   Zimmer   2017-02-10
Czy współczesny Homo sapiens wyewoluował w różnych częściach Afryki?   Coyne   2018-07-24
Czy wykształceni ludzie są bardziej antysemiccy?   Albert Cheng i Ian Kingsbury   2021-04-05
Czy wyrazy ludzkiej twarzy są uniwersalne w okazywaniu emocji?   Coyne   2020-09-02
Czy wyrostek robaczkowy jest narządem szczątkowym?   Coyne   2016-05-21
Czy znaleziono najstarszy dowód na istnienie zwierzęcia? Nowa gąbko-podobna skamieniałość liczy 890 milionów lat   Coyne   2021-08-11
Czy świat rzeczywiście staje się biedniejszy? Odpowiedź Stevena Pinkera   Coyne   2019-02-06
Czy Samolubny gen zaszkodził publicznemu rozumieniu biologii?   Coyne   2022-10-13
Czy kometa zabiła mamuty   Novella   2018-02-22
Czym jest nauka i dlaczego ma nas obchodzić?   Sokal   2014-07-22
Czytanie myśli z fMRI i AI   Novella   2023-05-05
Déjà vu i swojskość   Novella   2018-03-17
Daj ać ja pobruszę …   Łukaszewski   2018-10-20
Dan Brown - akomodacjonista   Coyne   2015-01-31
Darwin znowu się myli! Artykuł pokazuje, że jego hipoteza o „samcach większych u ssaków” wydaje się błędna   Coyne   2024-04-06
Darwin, lisy i inne ssaki na Falklandach   Mayer   2019-12-11
David Barash namawia naukowców do stworzenia człowieko-szympansiej hybrydy   Coyne   2018-03-20

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Lekarze bez Granic


Wojna w Ukrainie


Krytycy Izraela


Walka z malarią


Przedwyborcza kampania


Nowy ateizm


Rzeczywiste łamanie


Jest lepiej


Aburd


Rasy - konstrukt


Zielone energie


Zmiana klimatu


Pogrzebać złudzenia Oslo


Kilka poważnych...


Przeciwko autentyczności


Nowy ateizm


Lomborg


„Choroba” przywrócona przez Putina


„Przebudzeni”


Pod sztandarem


Wielki przekret


Łamanie praw człowieka


Jason Hill


Dlaczego BIden


Korzenie kryzysu energetycznego



Obietnica



Pytanie bez odpowiedzi



Bohaterzy chińskiego narodu



Naukowcy Unii Europejskiej



Teoria Rasy



Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Małgorzata, Andrzej, Henryk