Prawda

Środa, 1 grudnia 2021 - 03:51

« Poprzedni Następny »


Testowanie hipotezy Boga


Victor Stenger 2014-03-11


W książce z 2007 r. God: The Failed Hypothesis; How ScienceShows That God Does Not Exist, zastosowałem naukowy proces sprawdzania hipotez do kwestii Boga. Częstym sprzeciwem, jaki słyszałem, było to, że istnienie Boga nie jest hipotezą naukową. Chciałbym wyjaśnić, dlaczego uważam, że jest wręcz odwrotnie.

Metoda naukowa nie ogranicza się tylko do tego, co robią zawodowi naukowcy, ale może być zastosowana do każdej kwestii, która ma związek z obserwacjami. Mózg nie ma zdolności zachowania czasu, kierunku i energii każdego fotonu, który dociera do naszych oczu. Zamiast tego działa na uproszczonym obrazie wszelkiego rodzaju obiektów: kamieni, drzew lub ludzi, przypisując im ogólne właściwości, które nie obejmują każdego szczegółu.


Oznacza to, że tworzymy modele. Nauka jedynie racjonalizuje tę procedurę, komunikując innym ludziom obserwacje ścisłym językiem i pisemnie, a następnie ludzie próbują uzgodnić, co wszyscy widzieli i jak najlepiej zaprezentować ich kolektywne obserwacje. To, co nazywamy teoriami naukowymi, to po prostu modele.  


Model Boga


Religia przeprowadza podobny proces, chociaż uzgodnienie zapewnia się przez autorytet, a nie przez konsensus w sprawie obiektywnych, bezstronnych obserwacji. Od zarania ludzkości wyobrażano sobie bogów, którzy posiadali postacie zrozumiałe dla ludzi i takie, które do nich przemawiały.


Bogowie i duchy przybierali formy obiektów znanych z doświadczenia, takich jak: Słońce, Ziemia, Księżyc, zwierzęta i ludzie. Bogowie starożytnego Egiptu mieli formę zwierząt. Bogowie starożytnej Grecji mieli formę niedoskonałych, ale nieśmiertelnych ludzi. Bóg judaizmu, chrześcijaństwa i islamu przybrał formę potężnego, autokratycznego króla siedzącego na tronie  wysoko nad poddanymi.


Każdy z tych modeli bogów rozwinął się z kultury swoich czasów. Gdyby ten proces trwał do dzisiaj, czcilibyśmy centra handlowe. W rzeczywistości wiele mega-kościołów w Ameryce mieści się w centrach handlowych.


Zajmując się modelami bogów, którzy wzorowani są na ludzkich pojęciach, unikamy zastrzeżenia, że „prawdziwy” Bóg może znajdować się poza naszymi ograniczonymi zdolnościami poznawczymi. Kiedy pokazujemy, że dowody falsyfikują istnienie danego boga, nie dowodzimy, że nie istnieją jacykolwiek bogowie, wyobrażalni lub niewyobrażalni. Po prostu pokazujemy poza wszelką wątpliwość, że bóg z atrybutami wyraźnie opisanymi przez dany model nie istnieje. Fakt, że dany model boga może być niezgodny z dowodami, jest wystarczającym powodem, by lekceważyć ten model w praktyce codziennego życia.


Dokładny związek między elementami modeli naukowych a tym, co jest prawdziwą rzeczywistością, nie jest główną troską większości naukowców, a przynajmniej nie powinno być. Kiedy model, który mają naukowcy, opisuje ich pomiary, jest zgodny z innymi ustalonymi modelami, pozwala na skuteczne przewidywania i może być używany praktycznie, to czego więcej potrzeba?


Model działa dobrze nie tylko opisując obserwacje, ale umożliwiając praktyczne zastosowania. Nie ma żadnej różnicy, czy elektron jest „rzeczywisty”, kiedy stosujemy model przepływających przez obwód elektroniczny elektronów do zaprojektowania jakiegoś urządzenia high-tech. Jakakolwiek jest wewnętrzna rzeczywistość, model opisuje to, co obserwujemy, a te obserwacje są wystarczająco rzeczywiste.


Podobnie, z praktycznego punktu widzenia nie ma znaczenia, czy “rzeczywisty” Bóg przypomina któregokolwiek z bogów, których empiryczne konsekwencje badamy i modelujemy. Ludzie nie oddają czci abstrakcji. Oddają cześć Bogu z przymiotami, które mogą zrozumieć. Najczęstszym przykładem modelu boga jest Bóg osobowy, który odpowiada na modlitwy. Ten model boga nie został potwierdzony w licznych, kontrolowanych eksperymentach dotyczących skuteczności modlitw. Wynika z tego, że osoba religijna marnuje czas modląc się do takiego Boga o jakąś przysługę.


Gdyby modlitwy działały, skutki można by obserwować obiektywnie. Podsumuję więc modele boga, które są niezgodne z obserwacjami naukowymi.


Bogowie niespójni z obserwacjami

  • Osobowy Bóg, który dał ludziom nieśmiertelne dusze, nie zgadza się z faktami empirycznymi, że ludzkie myśli, wspomnienia i osobowości rządzone są procesami fizycznymi w mózgu, które rozpadają się po śmierci. Nie daje się znaleźć żadnych nie-fizycznych lub poza-fizycznych mocy „umysłu” i nie istnieją żadne dowody życia po śmierci.  
  • Osobowemu Bogu, którego kontakty z ludźmi obejmują cudowne interwencje, takie jak te, wspomniane w pismach świętych, przeczy brak niezależnych dowodów rzekomych cudownych zdarzeń.  
  • Kosmiczny Bóg, który dostroił prawa i stałe fizyczne do życia, w szczególności życia ludzkiego, nie zgadza się z faktem, że wszechświat nie jest przyjazny dla życia ludzkiego, będąc – z ludzkiej perspektywy – niesłychanie marnotrawny jeśli chodzi o czas, przestrzeń i materię. Nie zgadza się także z faktem, że wszechświat w większości składa się z cząstek, które są w losowym ruchu, a złożone struktury, takie jak galaktyki, stanowią mniej niż cztery procent totalnej masy wszechświata.     
  • Bóg osobowy, który kontaktuje się bezpośrednio z ludźmi przy pomocy objawienia, nie zgadza się z faktem, że nigdy nie została przekazana w ten sposób naukowo weryfikowalna nowa informacja, podczas gdy zapewniano na tej podstawie o wielu błędnych i szkodliwych doktrynach.  Żadne objawienie nie zawierało informacji wychodzącej poza to, co już mogło być w głowie tego, kto zapewniał o objawieniu.  Ponadto dowody fizyczne przekonująco pokazują, że pewne z najważniejszych narracji biblijnych, jak np. Exodus, nigdy nie miały miejsca.   
  • Osobowy Bóg, który jest źródłem moralności i wartości ludzkich, nie istnieje, ponieważ dowody pokazują, że ludzie sami definiują moralność i wartości. Nie jest to “względna moralność”. Wierzący i niewierzący zgadzają się co do wspólnego zestawu moralności i wartości. Nawet najbardziej pobożni decydują sami, co jest dobre, a co jest złe, a także osądzają wiele z tego, co jest zaaprobowane w pismach świętych, jako niemoralne, jak ludobójstwo, niewolnictwo i ucisk kobiet. Niewierzący zachowują się nie mniej moralnie niż wierzący.
  • Osobowy Bóg, który jest wszechwiedzący, miłosierny i wszechmocny nie istnieje, ponieważ jest to logicznie niespójne z istnieniem zła, a szczególnie nieuzasadnionym  cierpieniem (standardowy problem zła).


Co by było gdyby?


Na istnienie Boga czczonego przez większość Żydów, chrześcijan i muzułmanów nie tylko brak wspierających dowodów empirycznych, ale są dowody, które wręcz mu zaprzeczają. Nie musiało tak się jednak okazać. Sprawy mogłyby wyglądać inaczej i ważne jest zrozumienie tego, ponieważ uzasadnia to posługiwanie się nauką do kwestii Boga oraz obala tak często słyszane twierdzenie, że nauka nie może powiedzieć niczego o Bogu. Gdyby obserwacje naukowe potwierdziły przynajmniej jeden model boga, ci wierni, którzy tak twierdzą, szybko zmieniliby ton. Nawet najbardziej sceptyczni ateiści zmieniliby zdanie i przyznali, że może istnieć jakieś prawdopodobieństwo istnienia Boga. To się jednak nie zdarzyło.


Rozważmy następujące hipotetyczne zdarzenia, które – gdyby istotnie zdarzyły się – byłyby na korzyść hipotezy Boga. Zapraszam czytelników do wymyślenia własnych podobnych scenariuszy „co mogłoby być”. Choć niekoniecznie dowiodłyby one istnienia Boga, nadałyby przynajmniej jakąś wiarygodność tradycyjnej wierze, której to wiarygodności nie ma obecnie.


Obserwacje hipotetyczne

  • Znaleziono by dowody falsyfikujące ewolucję. Można by odkryć skamieniałości, które są w niewyjaśniony sposób w niewłaściwym porządku. Formy życia mogłyby nie być oparte na tym samym schemacie genetycznym. Można by nie zaobserwować form przejściowych. Podobnie jak myślano w czasach Darwina, mogłoby się okazać, że wiek słońca jest zbyt krótki na zajście ewolucji. Odkrycie energii jądrowej zmieniło ten pogląd o słońcu, pokazując, że napędzane przez reakcję jądrową słońce będzie trwało dziesięć miliardów lat – wystarczający czas na wyewoluowanie życia.
  • Ludzka pamięć i myśli mogłyby dostarczyć dowodów, których w żaden sposób nie dałoby się wyjaśnić znanymi procesami fizycznymi. Nauka mogłaby potwierdzić niesłychane moce umysłowe, których nie dałoby się wiarygodnie wyjaśnić fizycznie.  
  • Nauka mogłaby odkryć przekonujące dowody życia po śmierci. Na przykład, osoba, którą uznano za zmarłą zgodnie z wszystkimi sposobami znanymi nauce, powróciłaby do życia ze szczegółowymi opowieściami o życiu pozagrobowym, które zostałyby następnie zweryfikowane. Na przykład, mogłaby ona spotkać Jimmy Hoffa, który powiedziałby jej, gdzie znaleźć jego zwłoki.
  • Podobnie, każde twierdzenie o objawieniu otrzymanym podczas mistycznego transu mogłoby zawierać dającą się naukowo zweryfikować informację, której człowiek w transie w żaden sposób nie mógł wiedzieć.  
  • Można by znaleźć fizyczne i historyczne dowody cudownych wydarzeń i ważnych narracji z pisma świętego. Na przykład, można by znaleźć rzymskie zapisy o trzęsieniu ziemi w Judei w czasie pewnego ukrzyżowania na rozkaz Poncjusza Piłata. Można by znaleźć Arkę Noego. Całun Turyński mógłby zawierać materiał genetyczny bez chromosomu Y. Ponieważ wizerunek przedstawia mężczyznę z brodą, potwierdziłoby to, że narodził się z dziewicy. Albo też materiał genetyczny mógłby zawierać nową formę cząsteczki kodującej, nie znajdowaną w żadnych innych żywych organizmach.  Dowiodłoby to kosmicznego (lub boskiego) pochodzenia zawiniętej w całun istoty.
  • Można by odkryć, że wszechświat jest tak przyjazny życiu ludzkiemu, iż musiał zostać stworzony z myślą o człowieku. Ludzie mogliby podróżować z planety na planetę tak samo łatwo jak podróżują obecnie z kontynentu na kontynent i byliby w stanie przeżyć na każdej planecie – także w przestrzeni kosmicznej – bez urządzeń wspierających życie.
  • Zdarzenia naturalne mogłyby dziać się zgodnie z jakimś prawem moralnym zamiast zgodnie z moralnie obojętnymi prawami matematyki. Na przykład, piorun uderzałby tylko złoczyńców; ludzie, którzy zachowują się źle, częściej chorowaliby; zakonnice zawsze przeżywałyby wypadki samolotowe.
  • Wierzący mogliby mieć wyższy zmysł moralny niż niewierzący, jak również inne mierzalnie wyższe przymioty charakteru. Na przykład, więzienia mogłyby być wypełnione ateistami, podczas gdy wszyscy wierzący żyliby szczęśliwym, zamożnym, pełnym zadowolenia życiem, otoczeni kochająca rodziną i zwierzętami domowymi.
  • Można by było zaobserwować cuda. Na przykład, modlitwy byłyby spełniane; ręka lub noga odrosłaby dzięki uzdrawianiu wiarą.


Nic z tego się jednak nie zdarzyło. W rzeczywistości, prawdą jest w wielu wypadkach odwrotność, jak na przykład nienormalnie niska liczebność ateistów w więzieniach. Każde sprawdzone twierdzenie o nadnaturalnym wydarzeniu okazało się fałszywe. Dowody nie potwierdzają hipotezy Boga. Faktycznie, obserwacje naszych zmysłów i instrumentów nauki silnie jej zaprzeczają.

Artykuł pierwotne opublikowany w Fair Observer.

 

Testing the god hypothesis

 

6 listopada 2013

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Victor J. Stenger

Emerytowany profesor fizyki i astronomii uniwersytetu na Hawajach oraz profesor filozofii Uniwersytetu w Colorado. Jest także członkiem Komitetu Badania Naukowego Twierdzeń Paranormalnych (CSICOP). Jest autorem następujących książek: "Physics and Psychics: The Search for a World Beyond the Senses" (1990); "The Unconscious Quantum: Metaphysics in Modern Physics and Cosmology" (1995); "Not By Desing: The Origin of the Universe" (1998); "Timeless Reality: Symetry, Simplicity and Multiple Universes" (2000); "Has Science Found God? The Latest Results in the Search for Purpose in the Universe" (2003), "God: The Failed Hypothesis. How Science Shows that God Does Not Exist" (2007). "The Fallacy of Fine Tuning" 2011, "God and the Folly of Faith" 2012, "God nad the Atom" 2013.

 Strona www autora


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj




Komentarze
2. Flasyfikowalność ateizmu Marek C (Negev) 2014-03-25
1. Hipoteza zerowa Nietsche 2014-03-21


Nowy ateizm i krytyka religii

Znalezionych 740 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Pierwszy krytyk bożego dzieła   Ferus   2021-11-28
Paradoksalne „Dzięki Bogu” (II)   Ferus   2021-11-21
Paradoksalne „Dzięki Bogu”.   Ferus   2021-11-14
Absurdalna awersja wierzących do ateizmu   Ferus   2021-11-07
Refleksje sprzed lat: „Fikcyjna walka dobra ze złem” i inne   Ferus   2021-10-31
Atak ateizmu na ludzki rozum? (III)   Ferus   2021-10-24
Pytanie bez odpowiedzi   Łukaszewski   2021-10-18
Atak ateizmu na ludzki rozum? II.   Ferus   2021-10-17
Nasila się dżihadystyczne ludobójstwo chrześcijan w Nigerii   Ibrahim   2021-10-16
Atak ateizmu na ludzki rozum?!   Ferus   2021-10-10
Idea, która wyprowadziła rozum na manowce   Ferus   2021-10-03
"Time Magazine” i zachodnie podejście do islamizmu   Mahmoud   2021-10-02
Powolne odrzucanie religijnego mitu   Koraszewski   2021-09-27
Duchowni czy wyrachowani biznesmeni w sutannach?   Ferus   2021-09-26
Kościół zdeprawowany i mamoną silny   Koraszewski   2021-09-22
Turecki ateista zamordowany 31 lat temu   Bulut   2021-09-18
Naturalne czy sztucznie wykreowane religie?   Ferus   2021-09-12
Bogowie popkultury.Czyli jakimi religijnymi stereotypami „karmi” nas telewizja.   Ferus   2021-09-05
Ojciec święty, święty Paweł i teologia zastąpienia    Koraszewski   2021-08-30
(Nie)Fachowe pośrednictwo religijne.Czyli nieudana próba połączenia sprzecznych ze sobą zachowań.   Ferus   2021-08-29
Chora koncepcja Boga/bogów   Ferus   2021-08-22
W oparach ateizmu z czasu przeszłego   Koraszewski   2021-08-19
Islam – religia pokoju   Koraszewski   2021-08-16
Rozum i Wiara (XVIII)   Ferus   2021-08-15
Kult jednostki i bunt umysłu zniewolonego   Pandavar   2021-08-10
Biblia, kobiety i Bóg? (III)   Ferus   2021-08-08
Bezduszna duchowość ateistów   Koraszewski   2021-08-03
Most nad przepaścią (III)   Ferus   2021-08-01
Most nad przepaścią (II)   Ferus   2021-07-25
Most nad przepaścią   Ferus   2021-07-18
Chrześcijańskie stanowisko wobec rozdziału Kościoła i państwa   Koraszewski   2021-07-17
Czy ateizm może być nauczany jako religia?   Koraszewski   2021-07-12
Bajka o „zagubionej owcy” i cwanych „pasterzach duchowych”   Ferus   2021-07-11
Biblia, kobiety i Bóg? (II)   Ferus   2021-07-04
Ekumeniczne spotkanie apostatów   Koraszewski   2021-06-29
Czy wolno krytykować muzułmanów?   Pandavar   2021-06-28
Targniecie się na życie wieczne?   Ferus   2021-06-27
Dwa różne Dekalogi   Ferus   2021-06-20
Pasterze i ich bezwolne owce, czyli paradoksy „duchowego pasterzowania”   Ferus   2021-06-13
Biblia, kobiety i Bóg? Czyli co takiego Bóg chce powiedzieć czytelnikom Pisma Świętego?   Ferus   2021-06-06
Jest człowieczeństwo i jest muzułmańskie człowieczeństwo   Pandavar   2021-06-03
Żałoba bez złudzeń   Igwe   2021-05-26
Bezbożne „Ranczo” (II)   Ferus   2021-05-23
Ateista i „zatroskany głos rozsądku”   Ferus   2021-05-16
Obraza uczuć religijnych. Czyli co obraża osoby wierzące, a co nie, choć może powinno?   Ferus   2021-05-09
„Szczepionkowa” hipoteza powstania religii   Ferus   2021-05-02
Książka Lucjana Ferusa   Koraszewski   2021-04-26
Kłamiemy, gdyż taką mamy naturę? Czyli „względna równowaga między prawdą a fikcją”.   Ferus   2021-04-25
Duchowa służba zdrowia. Czyli oblicze Boga zatroskanego Miłosierdziem.   Ferus   2021-04-18
Poświąteczna refleksja. Kiedy mity traktowane są jako rzeczywistość.   Ferus   2021-04-11
Nieautoryzowany wywiad z Bogiem   Ferus   2021-04-04
Miecz czy Rozum? Czyli jak uczy historia religii: na jedno wychodzi!   Ferus   2021-03-28
Diabelskie zwierciadło jest winne złu?   Ferus   2021-03-21
Dziewuchy dziewuchom tu i tam   Koraszewski   2021-03-16
Irracjonalne „objawienia boże” (II)   Ferus   2021-03-14
Irracjonalne „objawienia boże”   Ferus   2021-03-07
Groza umiarkowanego islamizmu   Chesler   2021-03-04
Hartowanie ciała i hart ducha   Ferus   2021-02-28
Bezbożne „Ranczo”.Czyli nie jest dobrze, iż wierni mało wiedzą o religii, czy raczej bardzo dobrze?   Ferus   2021-02-21
Uciekinierzy z bastionu fałszywych świętości (IV)   Ferus   2021-02-14
Uciekinierzy z bastionu fałszywych świętości (III)   Ferus   2021-02-07
Uciekinierzy z bastionu fałszywych świętości (II)   Ferus   2021-01-31
Uciekinierzy z bastionu fałszywych świętości   Ferus   2021-01-24
Bajkowe dziedzictwo religii. Czyli wspaniała, ale też przerażająca potęga wyobraźni.   Ferus   2021-01-17
Bóg, ojczyzna, nędza i zniewolenie   Koraszewski   2021-01-14
Opatrzność Boża, a szczepienia na COVID-19   Ferus   2021-01-03
W Gazie Hamas jest Grinchem, który ukradł Boże Narodzenie   Fitzgerald   2020-12-31
Episkopat Polski w sprawie szczepionek zaleca: róbta co chceta   Koraszewski   2020-12-30
Bożonarodzeniowa koniunkcja planet. Czyli coroczna „koniunkcja” religii z nauką.   Ferus   2020-12-27
Listy byłych niewolników do ich byłych Panów (III)   Ferus   2020-12-20
Islam nakazuje kochać Mahometa i Dżihad bardziej niż własne rodziny     2020-12-14
Listy byłych niewolników do ich byłych Panów (II)   Ferus   2020-12-13
Listy byłych niewolników do ich byłych Panów   Ferus   2020-11-29
Brudny czyściec i diabelnie skuteczny strach przed piekłem   Ferus   2020-11-22
Dylemat moralny czy prosty wybór?   Ferus   2020-11-15
Refleksje sprzed lat: „W obronie kobiet” II.   Ferus   2020-11-08
Refleksje sprzed lat: „W obronie kobiet”   Ferus   2020-11-01
Nasze zacofanie jest najgorszą obrazą Proroka   Montaser   2020-10-31
USA to jedyny kraj, który rozlicza mułłów   Rafizadeh   2020-10-27
Dyspensa zwalniająca wiernych z myślenia   Ferus   2020-10-25
Dziecinne pytanie: Po co ludzie stworzyli bogów?   Ferus   2020-10-18
Dziecinne pytanie: Po co Bóg stworzył ludzi?   Ferus   2020-10-11
Alternatywa dla idei zbawienia   Ferus   2020-10-04
Beczka dziegciu i łyżka miodu   Ferus   2020-09-27
Refleksje sprzed lat: „Głęboka wiara” i inne.   Ferus   2020-09-20
Zamordowanie amerykańskiego “bluźniercy” w Pakistanie   Ibrahim   2020-09-16
Czy istnieją „głęboko niewierzący”?   Ferus   2020-09-06
Ludzie są grzeszni, ale Kościół (na pokaz) jest święty   Kruk   2020-09-03
Kogo bije dzban?   Koraszewski   2020-08-31
Refleksje sprzed lat: „Łaska boska” i inne   Ferus   2020-08-30
Ignorowane ludobójstwo chrześcijan w Nigerii    Ibrahim   2020-08-25
Egocentryzm religijny   Ferus   2020-08-23
Quo vadis religio?   Ferus   2020-08-16
Palestyńczycy: Priorytety muzułmańskich “uczonych” podczas COVID-19   Toameh   2020-08-04
Ituriel – elektroniczny bóg. Czyli książka, której nie napisałem.   Ferus   2020-08-02
Porwanie Holocaustu dla Dżihadu: Auschwitz i Kneset   Pandavar   2020-07-08
Dlaczego nauki i religii nie można ze sobą pogodzić   Koraszewski   2020-07-05
Palestyńczycy: Nieislamskie prawo o ochronie rodziny   Toameh   2020-07-02
Uprowadzenie Holocaustu dla Dżihadu: Auschwitz i Kneset   Pandavar   2020-07-01
Pochwała parlamentarnego ateizmu   Koraszewski   2020-06-28

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Korzenie kryzysu energetycznego



Obietnica



Pytanie bez odpowiedzi



Bohaterzy chińskiego narodu



Naukowcy Unii Europejskiej



Teoria Rasy



Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa



 Palestyńskie weto



Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo

Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk