Prawda

Niedziela, 5 grudnia 2021 - 22:27

« Poprzedni Następny »


Bóg, moralność i geografia


Jerry Coyne 2014-03-28



W ramach Pew Research “Global Attitudes Project” Pew Research przeprowadził ogólnoświatowy sondaż zadając w różnych krajach odwieczne pytanie (na które od dawna znamy odpowiedź): “Czy potrzebujesz Boga, żeby być moralny?”. Odpowiedzi respondentów były generalnie na “tak”, ale taka odpowiedź padała znacznie częściej w krajach biednych niż w bogatych.

Na same badania moją uwagę zwrócił C.J. Werleman prezentując swój komentarz na temat tych badań na stronie Alternet. Do jego wniosków wrócę później, najpierw dane Pew w podziale na kraje:


Badanie objęło 40 080 ludzi.


Jak widać, zamożniejsze kraje Europy i Azji mają dość wysoki odsetek ludzi, którzy nie uważają wiary w Boga za konieczną do tego, żeby być moralnym, podczas gdy Afryka subsaharyjska i Bliski Wschód (z wyjątkiem Izraela) pokazuje znacznie wyższą wiarę, że dobroć wymaga bogobojności. Zgadza się z tym również większość ludzi w Ameryce Łacińskiej. 


Proszę zauważyć, że mieszkańcy USA są bardziej przekonani o związkach moralności z wiarą  niż jakiekolwiek badane społeczeństwo europejskie (53%), podczas gdy nasi rozsądniejsi sąsiedzi kanadyjscy są zdecydowanie mniej przesądni (31%).


Pew opublikował także interesujący wykres pokazujący korelację między częstotliwością przekonania o związku moralności z wiarą w Boga a zamożnością (wyrażoną w wielkości PKB na głowę ludności).  Jak widać poniżej, korelacja jest silna. Są jednak dwa elementy tego obrazu, które odstają; jak pisze Pew:


Amerykanie znacznie częściej niż inne zamożne społeczeństwa twierdzą, że wiara w Boga jest zasadnicza dla moralności, podczas gdy Chińczycy zgoła odwrotnie.



Zastanawiające jest, że badanie w ogóle nie wspomina o korelacji między religijnością a przekonaniem, że dobroć wymaga bogobojności. Z pewnością bowiem jest jeszcze inny czynnik w pokazanym powyżej związku: wiara w Boga. Te kraje z Afryki subsaharyjskiej i z Bliskiego Wschodu są najbardziej religijnymi krajami świata. USA są najbardziej religijne spośród krajów pierwszego świata, a Chiny z powodu komunistycznej przeszłości i ogólnego braku bożych religii są wyraźnie mniej religijne. Grecja i Polska są bardziej religijne niż Wielka Brytania lub Francja, a Kanada jest mniej religijna niż USA.


Innymi słowy, gdyby zrobić wykres religijności tych narodów wobec wskaźnika procentowego „dobroć wymaga Boga”, otrzymalibyśmy ten sam rodzaj związku, ale z korelacją pozytywną.  To jest oczywiste, bo kraje, które są bardziej religijne, będą miały mieszkańców uznających religijność za ważniejszą dla moralności.


Co ciekawe jednak, nie ma wspomnienia o tym oczywistym fakcie ani o odkryciach (z innych badań), że religijność jest skorelowana negatywnie z przeciętnym dochodem, a szczególnie ze wskaźnikami niskiej solidarności  społecznej, takimi jak nierówność dochodów, brak rządowej opieki zdrowotnej i tak dalej. Jestem gotów założyć się, że gdyby socjologiczne wskaźniki dobrostanu zastosować do Afryki subsaharyjskiej i Bliskiego Wschodu, wiele z tych krajów okazałoby się głęboko dysfunkcjonalnych.


Pew podaje jeszcze jeden wynik:


Istnieją także znaczące podziały wewnątrz niektórych krajów w oparciu o wiek i wykształcenie, szczególnie w Europie i Ameryce Północnej. Ogólnie, osoby powyżej 50 lat i ci, bez wykształcenia wyższego, częściej wiążą moralność z religią. Na przykład w Grecji 62% starszych dorosłych mówi, że konieczna jest wiara w Boga, by być osobą moralną, podczas gdy tylko 29%  osób w wieku18 do 29 lat zgadza się z tym. W USA większość osób bez wykształcenia wyższego (59%) mówi, że wiara jest zasadnicza, by być prawym człowiekiem, podczas gdy mniej niż czterech na dziesięciu absolwentów wyższych uczelni mówi to samo (37%).


I, oczywiście, starsi Amerykanie (nie wiem, jak jest z Europejczykami) są bardziej religijni niż młodsi, podczas gdy lepiej wykształceni są mniej religijni.


Wszystko więc, co te dane pokazują, to że im bardziej religijny człowiek, tym bardziej prawdopodobne, że będzie uważał, iż wiara jest niezbędna dla moralności. Nie wiem, dlaczego Pew koncentruje się wyłącznie na przeciętnym dochodzie, wieku i wykształceniu, ignorując poziom religijności.


W każdym razie, pytanie, czy potrzeba Boga, by być moralnym, już ma dwie odpowiedzi: filozoficzną odpowiedź Platona w argumencie Eutyfrona i empiryczną odpowiedź poprzez obserwację, że kraje, które są w dużej mierze bezbożne, jak kraje Europy północnej, są równie moralne – jeśli nie bardziej moralne – jak miejsca takie jak USA lub Bliski Wschód. Ponadto, w miarę jak Zachód stawał się mniej religijny, stawał się także, jak przekonująco to pokazuje Steve Pinker, bardziej moralny.  


Chciałbym dodać trochę danych wspomnianych przez Werlemana, które potwierdzają moje podejrzenia, że tym, co konserwuje religijność jest społeczna obojętność. Podobnie jak niektórzy socjolodzy uważam, że ci, którzy nie mają szans na zapewnienie bezpieczeństwa przez państwo, ani na pomoc w formie elementarnej solidarności społecznej, będą zwracać się do boga po pociechę i nadzieję. W tym sensie Karol Marks miał rację, kiedy oskarżał religię, że jest „westchnieniem uciśnionej istoty”.  Werleman przytacza dane popierające negatywny związek między religijnością a społecznym dobrostanem:


Zatrzymując się przy USA, tę korelację między wysokim poziomem biedy i wysokim poziomem religijności popiera badanie Pew Forum z 2009 r. „Znaczenie religii”, które ustaliło stopień gorliwości religijnej we wszystkich 50 stanach. Badanie mierzyło wiele zmiennych, w tym częstość modlitw, absolutną wiarę w Boga i tak dalej. Z Mississippi, Alabamą i Arkansas na czele dziewięć z 10 najbardziej religijnych stanów było stanami południowymi. Oklahoma zepsuła bezwzględne zwycięstwo Południa, wkradając się na siódme miejsce.


Nie przypadkowo, znowu z Mississipi Alabamą i Arkansas na czele, dziewięć z najbiedniejszych stanów znajduje się na Południu, podczas gdy stany północne i znad Pacyfiku, takie jak Wisconsin, Waszyngton, Kalifornia, Nowy Jork, New Hampshire i Vermont należą do najmniej religijnych i najzamożniejszych.


Werleman kończy:


We wcześniejszym poście pisałem, że najważniejszą przyczyną skrajnej nędzy dzieci w tych stanach południowych jest fakt, że ponad jedna trzecia dzieci ma rodziców, którzy nie mają zatrudnienia, przyzwoitej płacy i opieki zdrowotnej. Dzięki jednak religii ci biedni ludzie głosują na partię, która odrzuca rozszerzenie Medicaid, sprzeciwia się wczesnej edukacji, ustanawia większe cięcia budżetu na edukację i obcina bony żywnościowe, żeby mieć więcej na subsydia naftowe i rolnicze, w dodatku do cięć i luk podatkowych  dla korporacji i dla bogatych. Zasadniczo, partia republikańska przekonała dziesiątki milionów mieszkańców Południa, że głos za publicznym wystawieniem Dziesięciu Przykazań jest ważniejszy dla potrzeb chrześcijanina niż głos przeciwko cięciom w wydatkach na edukację, redukcji bonów żywnościowych, zniesieniu obiadów w szkołach i zlikwidowaniu programów opieki zdrowotnej.


… Podczas gdy partia republikańska zachowuje monolityczny uścisk na Południu, reszta Ameryki pozostaje bez uniwersalnej opieki zdrowotnej, samochodów elektrycznych, sensownej kontroli dostępu do broni palnej, zakazu emisji dwutlenku węgla i praw o kolektywnych przetargach, które zmniejszyłoby nierówność dochodów. Innymi słowy, bez religijności Południa „Ameryka” znowu wyglądałaby jak rozwinięty, świecki kraj, gdzie jest prawdopodobne, by ateista został wybrany na stanowisko polityczne i gdzie nie patrzono by na pozostałych 50 milionów ateistów jak na gwałcicieli, złodziei i morderców.


On niemal nawołuje do secesji!


Choć nie widzę żadnego koniecznego związku między ateizmem a wiarą w reformy społeczne – reformy, które w większym stopniu zabezpieczają potrzeby ekonomiczne i społeczne i dostarczają finansowanej przez społeczeństwo opieki medycznej – zaczyna wydawać się jasne, że jeśli chcemy wyeliminować uścisk, w jakim religia trzyma świat, musimy wyeliminować te warunki, które rodzą religię. W tym sensie Marks miał rację (a teraz zobaczysz, że Discovery Institute zacznie nazywać mnie marksistą!)


Ten pogląd, który podzielam, różni się od tak zwanych “wojowników sprawiedliwości społecznej”, którzy widzą konieczny związek filozoficzny między ateizmem a „sprawiedliwością społeczną”. Nie zgadzam się – ateizm jest po prostu brakiem wiary w bogów i nie ma żadnego koniecznego związku z jakimikolwiek poglądami społecznymi. Związek, jaki widzę, jest taktyczny i praktyczny: jeśli, jako ateiści, interesujemy się nie tylko własnymi przekonaniami, ale przekonujemy innych, by wierzyli (lub, jak w tym wypadku, nie wierzyli) podobnie, to musimy zająć się czynnikami, które promują wiarę religijną. Jeśli wśród nich jest społeczne zacofanie, a moim zdaniem jest, to wyeliminowanie wiary wymaga przebudowania społeczeństwa.


Brak rządowej opieki zdrowotnej i nierówność dochodów jest dobrym punktem wyjściowym w tej walce o zmianę.


Must you be religious to be moral. A worldwide survey and its lesson
 

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska




Jerry A. Coyne

Profesor na wydziale ekologii i ewolucji University of Chicago, jego książka "Why Evolution is True" (Polskie wydanie: "Ewolucja jest faktem", Prószyński i Ska, 2009r.) została przełożona na kilkanaście języków, a przez Richarda Dawkinsa jest oceniana jako najlepsza książka o ewolucji.  Jerry Coyne jest jednym z najlepszych na świecie specjalistów od specjacji, rozdzielania się gatunków.  Jest wielkim miłośnikiem kotów i osobistym przyjacielem redaktor naczelnej.


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj




Komentarze
1. korelacje Rafał 2014-03-28


Nowy ateizm i krytyka religii

Znalezionych 741 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Pierwszy krytyk bożego dzieła (II)   Ferus   2021-12-05
Pierwszy krytyk bożego dzieła   Ferus   2021-11-28
Paradoksalne „Dzięki Bogu” (II)   Ferus   2021-11-21
Paradoksalne „Dzięki Bogu”.   Ferus   2021-11-14
Absurdalna awersja wierzących do ateizmu   Ferus   2021-11-07
Refleksje sprzed lat: „Fikcyjna walka dobra ze złem” i inne   Ferus   2021-10-31
Atak ateizmu na ludzki rozum? (III)   Ferus   2021-10-24
Pytanie bez odpowiedzi   Łukaszewski   2021-10-18
Atak ateizmu na ludzki rozum? II.   Ferus   2021-10-17
Nasila się dżihadystyczne ludobójstwo chrześcijan w Nigerii   Ibrahim   2021-10-16
Atak ateizmu na ludzki rozum?!   Ferus   2021-10-10
Idea, która wyprowadziła rozum na manowce   Ferus   2021-10-03
"Time Magazine” i zachodnie podejście do islamizmu   Mahmoud   2021-10-02
Powolne odrzucanie religijnego mitu   Koraszewski   2021-09-27
Duchowni czy wyrachowani biznesmeni w sutannach?   Ferus   2021-09-26
Kościół zdeprawowany i mamoną silny   Koraszewski   2021-09-22
Turecki ateista zamordowany 31 lat temu   Bulut   2021-09-18
Naturalne czy sztucznie wykreowane religie?   Ferus   2021-09-12
Bogowie popkultury.Czyli jakimi religijnymi stereotypami „karmi” nas telewizja.   Ferus   2021-09-05
Ojciec święty, święty Paweł i teologia zastąpienia    Koraszewski   2021-08-30
(Nie)Fachowe pośrednictwo religijne.Czyli nieudana próba połączenia sprzecznych ze sobą zachowań.   Ferus   2021-08-29
Chora koncepcja Boga/bogów   Ferus   2021-08-22
W oparach ateizmu z czasu przeszłego   Koraszewski   2021-08-19
Islam – religia pokoju   Koraszewski   2021-08-16
Rozum i Wiara (XVIII)   Ferus   2021-08-15
Kult jednostki i bunt umysłu zniewolonego   Pandavar   2021-08-10
Biblia, kobiety i Bóg? (III)   Ferus   2021-08-08
Bezduszna duchowość ateistów   Koraszewski   2021-08-03
Most nad przepaścią (III)   Ferus   2021-08-01
Most nad przepaścią (II)   Ferus   2021-07-25
Most nad przepaścią   Ferus   2021-07-18
Chrześcijańskie stanowisko wobec rozdziału Kościoła i państwa   Koraszewski   2021-07-17
Czy ateizm może być nauczany jako religia?   Koraszewski   2021-07-12
Bajka o „zagubionej owcy” i cwanych „pasterzach duchowych”   Ferus   2021-07-11
Biblia, kobiety i Bóg? (II)   Ferus   2021-07-04
Ekumeniczne spotkanie apostatów   Koraszewski   2021-06-29
Czy wolno krytykować muzułmanów?   Pandavar   2021-06-28
Targniecie się na życie wieczne?   Ferus   2021-06-27
Dwa różne Dekalogi   Ferus   2021-06-20
Pasterze i ich bezwolne owce, czyli paradoksy „duchowego pasterzowania”   Ferus   2021-06-13
Biblia, kobiety i Bóg? Czyli co takiego Bóg chce powiedzieć czytelnikom Pisma Świętego?   Ferus   2021-06-06
Jest człowieczeństwo i jest muzułmańskie człowieczeństwo   Pandavar   2021-06-03
Żałoba bez złudzeń   Igwe   2021-05-26
Bezbożne „Ranczo” (II)   Ferus   2021-05-23
Ateista i „zatroskany głos rozsądku”   Ferus   2021-05-16
Obraza uczuć religijnych. Czyli co obraża osoby wierzące, a co nie, choć może powinno?   Ferus   2021-05-09
„Szczepionkowa” hipoteza powstania religii   Ferus   2021-05-02
Książka Lucjana Ferusa   Koraszewski   2021-04-26
Kłamiemy, gdyż taką mamy naturę? Czyli „względna równowaga między prawdą a fikcją”.   Ferus   2021-04-25
Duchowa służba zdrowia. Czyli oblicze Boga zatroskanego Miłosierdziem.   Ferus   2021-04-18
Poświąteczna refleksja. Kiedy mity traktowane są jako rzeczywistość.   Ferus   2021-04-11
Nieautoryzowany wywiad z Bogiem   Ferus   2021-04-04
Miecz czy Rozum? Czyli jak uczy historia religii: na jedno wychodzi!   Ferus   2021-03-28
Diabelskie zwierciadło jest winne złu?   Ferus   2021-03-21
Dziewuchy dziewuchom tu i tam   Koraszewski   2021-03-16
Irracjonalne „objawienia boże” (II)   Ferus   2021-03-14
Irracjonalne „objawienia boże”   Ferus   2021-03-07
Groza umiarkowanego islamizmu   Chesler   2021-03-04
Hartowanie ciała i hart ducha   Ferus   2021-02-28
Bezbożne „Ranczo”.Czyli nie jest dobrze, iż wierni mało wiedzą o religii, czy raczej bardzo dobrze?   Ferus   2021-02-21
Uciekinierzy z bastionu fałszywych świętości (IV)   Ferus   2021-02-14
Uciekinierzy z bastionu fałszywych świętości (III)   Ferus   2021-02-07
Uciekinierzy z bastionu fałszywych świętości (II)   Ferus   2021-01-31
Uciekinierzy z bastionu fałszywych świętości   Ferus   2021-01-24
Bajkowe dziedzictwo religii. Czyli wspaniała, ale też przerażająca potęga wyobraźni.   Ferus   2021-01-17
Bóg, ojczyzna, nędza i zniewolenie   Koraszewski   2021-01-14
Opatrzność Boża, a szczepienia na COVID-19   Ferus   2021-01-03
W Gazie Hamas jest Grinchem, który ukradł Boże Narodzenie   Fitzgerald   2020-12-31
Episkopat Polski w sprawie szczepionek zaleca: róbta co chceta   Koraszewski   2020-12-30
Bożonarodzeniowa koniunkcja planet. Czyli coroczna „koniunkcja” religii z nauką.   Ferus   2020-12-27
Listy byłych niewolników do ich byłych Panów (III)   Ferus   2020-12-20
Islam nakazuje kochać Mahometa i Dżihad bardziej niż własne rodziny     2020-12-14
Listy byłych niewolników do ich byłych Panów (II)   Ferus   2020-12-13
Listy byłych niewolników do ich byłych Panów   Ferus   2020-11-29
Brudny czyściec i diabelnie skuteczny strach przed piekłem   Ferus   2020-11-22
Dylemat moralny czy prosty wybór?   Ferus   2020-11-15
Refleksje sprzed lat: „W obronie kobiet” II.   Ferus   2020-11-08
Refleksje sprzed lat: „W obronie kobiet”   Ferus   2020-11-01
Nasze zacofanie jest najgorszą obrazą Proroka   Montaser   2020-10-31
USA to jedyny kraj, który rozlicza mułłów   Rafizadeh   2020-10-27
Dyspensa zwalniająca wiernych z myślenia   Ferus   2020-10-25
Dziecinne pytanie: Po co ludzie stworzyli bogów?   Ferus   2020-10-18
Dziecinne pytanie: Po co Bóg stworzył ludzi?   Ferus   2020-10-11
Alternatywa dla idei zbawienia   Ferus   2020-10-04
Beczka dziegciu i łyżka miodu   Ferus   2020-09-27
Refleksje sprzed lat: „Głęboka wiara” i inne.   Ferus   2020-09-20
Zamordowanie amerykańskiego “bluźniercy” w Pakistanie   Ibrahim   2020-09-16
Czy istnieją „głęboko niewierzący”?   Ferus   2020-09-06
Ludzie są grzeszni, ale Kościół (na pokaz) jest święty   Kruk   2020-09-03
Kogo bije dzban?   Koraszewski   2020-08-31
Refleksje sprzed lat: „Łaska boska” i inne   Ferus   2020-08-30
Ignorowane ludobójstwo chrześcijan w Nigerii    Ibrahim   2020-08-25
Egocentryzm religijny   Ferus   2020-08-23
Quo vadis religio?   Ferus   2020-08-16
Palestyńczycy: Priorytety muzułmańskich “uczonych” podczas COVID-19   Toameh   2020-08-04
Ituriel – elektroniczny bóg. Czyli książka, której nie napisałem.   Ferus   2020-08-02
Porwanie Holocaustu dla Dżihadu: Auschwitz i Kneset   Pandavar   2020-07-08
Dlaczego nauki i religii nie można ze sobą pogodzić   Koraszewski   2020-07-05
Palestyńczycy: Nieislamskie prawo o ochronie rodziny   Toameh   2020-07-02
Uprowadzenie Holocaustu dla Dżihadu: Auschwitz i Kneset   Pandavar   2020-07-01

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Korzenie kryzysu energetycznego



Obietnica



Pytanie bez odpowiedzi



Bohaterzy chińskiego narodu



Naukowcy Unii Europejskiej



Teoria Rasy



Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa



 Palestyńskie weto



Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo

Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk