Prawda

Niedziela, 19 wrzesnia 2021 - 04:48

« Poprzedni Następny »


Powiadom znajomych o tym artykule:
Do:
Od:

Głębia ludzkiej historii


Steven Novella 2021-01-19

Narzędzia z środkowego okresu epoki kamienia łupanego
Narzędzia z środkowego okresu epoki kamienia łupanego

Mogliście już słyszeć, że Kleopatra urodziła się bliżej w czasie do wahadłowca kosmicznego (albo lądowania na Księżycu, albo wprowadzenia iPhone – czyli właściwie, wczoraj) niż do budowania piramid. Pierwszy raz, kiedy się to słyszy, wydaje się to dziwne. Mamy tendencję do kondensowania starożytnej historii, jak gdyby był to jeden okres. Trudno też współczesnym ludziom wyobrazić sobie niewiarygodną głębię historii ludzkości. Cywilizacja zmieniła się tak bardzo przez ostatnich 100 lat i przez ostatnie 2000 lat, że trudno wyobrazić sobie tysiące, a nawet dziesiątki tysięcy lat mijających ze stosunkowo niewielkimi zmianami.

Przypomniała mi o tym niedawno ogłoszona wiadomość – dowody przemawiają obecnie za tym, że środkowa epoka kamienia łupanego trwała 20 tysięcy lat dłużej niż sądzono uprzednio. Umieśćmy to w kontekście: wczesna epoka kamienia łupanego z najbardziej prymitywnymi narzędziami kamiennymi zaczęła się około 2,6 miliona lat temu i trwała do około 300 tysięcy lat temu. Nie próbuj nawet wyobrazić sobie 2,3 miliona lat. To obejmuje tylko rodzaj ludzki, ale narzędzia kamienne wyprzedzają ludzi. Od 300 tysięcy do 30 tysięcy lat temu uznawano za środkową epokę kamienia łupanego, gdzie używano bardziej dopracowanych narzędzi i metod ich wytwarzania. Zestaw narzędzi był bardziej zróżnicowany i prawdopodobnie przedstawiał większy wachlarz działań związanych z polowaniem i przetwarzaniem żywności.


Potem, około 50 tysięcy lat temu, zaczęły pojawiać się narzędzia późnej epoki kamiennej. Był to jeszcze wyższej klasy zestaw narzędzi, mniejszych i łatwiejszych do przenoszenia, co prawdopodobnie odzwierciedlało zmianę stylu życia. Środkową epokę kamienną zastąpiła późna epoka kamienna mniej więcej 30 tysięcy lat temu – a przynajmniej tak sądziliśmy.  Nowe dowody wskazują, że kultura średniej epoki kamiennej przetrwała do około 11 tysięcy lat temu wśród izolowanych populacji w Afryce.


Ta uporczywość trwania odzwierciedla fakt, że prehistoryczne populacje były znacznie bardziej izolowane niż nowoczesne populacje. Może także po prostu odzwierciedlać trwałość kultury. Jeśli te populacje nie zmieniały swojej podstawowej strategii przetrwania, nie miały powodu do unowocześniania swojego zestawu narzędzi. Badacze stawiają hipotezę, że zmiany w środowisku pozwoliły na łatwiejsze do pokonania korytarze migracji, powodując mieszanie się kultur i ostateczne zastąpienie ostatnich resztek kultury środkowej epoki kamiennej.  


7000 lat temu (5000 p.n.e.) pojawiają się pierwsze dowody wytapiania miedzi, co było okresem przejściowym (Chalkolitem) do epoki brązu, która rozpoczęła się 3300 lat p.n.e. i trwała do 1200 lat p.n.e.  Metalurgia była wyraźnie olbrzymią innowacją dla ludzkości. W tej technologii chodziło głównie o temperaturę – o to jak potrafili budować piece. Miedź ma stosunkowo niski punkt topnienia, 1084 C, który dawało się osiągnąć w piecach garncarskich owego czasu. Z czasem wykoncypowali, jak łączyć miedź z innymi metalami, takimi jak cyna (która ma punkt topnienia zaledwie 232 C), produkując nowy metal, brąz, który jest twardszy niż każdy ze składników osobno.  


Aby otrzymać żelazo, trzeba podnieść temperaturę do około 1500 stopni (zależnie od rodzaju), więc wymagało to lepszych pieców. Epoka żelaza zaczęła się w różnych regionach w innym czasie, zaczynając od około 1200 lat p.n.e. i dochodząc niemal wszędzie do 500 roku p.n.e.


Historycy zauważyli tutaj ogólny wzór przy patrzeniu na czas do przejścia na następny etap technologii: 2,3 miliony lat, 270 tysięcy lat, 23 tysiące lat, 2 tysiące lat. Wokół dokładnego datowania jest trochę luzu, ponieważ przejście trwało w czasie i starsze technologie utrzymywały się w regionach lub izolowanych populacjach przez stosunkowo długi czas.  Ogólny wzór jest jednak dość wyraźny – każde wielkie przejście zdarzało się o około jeden rząd wielkości szybciej niż poprzednie. Jeśli rozważymy rozwój technologiczny przez ostatnie 2000 lat, to przyspieszenie wydaje się potwierdzać. Trudniej ustalać wyraźne technologiczne “epoki”, ponieważ tak wiele rodzajów technologii zmienia się przez cały czas. Nie ma dłużej jednego, dominującego zestawu narzędzi, który może określić ogólny poziom technologii. Niemniej, w przybliżeniu, wzór wydaje się utrzymywać.   


To jest podstawowa przesłanka w koncepcjach takich jak technologiczna osobliwość. Kurzweil i inni twierdzą, że ten wzór będzie kontynuowany aż olbrzymi postęp technologiczny będzie dział się tak szybko, że linia czasowa do przewidywania lub ekstrapolowania przyszłej technologii skurczy się w zasadzie do zera, do osobliwości, poza którą nie możemy spojrzeć. Nie całkiem kupuję tę przesłankę, bo sądzę, że inne wzory zaczną zakłócać ten ogólny wzór przyspieszającego procesu. Problem polega na tym, że próbujemy przewidzieć przyszłe wzory zmian przez ekstrapolowanie wzorów z przeszłości, ale to zakłada, że wszystkie ważne siły pozostaną te same.


Jest możliwe jednak, że natkniemy się na praktyczne ograniczenia. Choć jest prawdą, że nasza wiedza i technologiczna sprawność nadal może przyspieszać, trudność zadań, które próbujemy rozwiązać, także zwiększa się. Postęp technologiczny jest więc inny w różnych dziedzinach. Na przykład, podróże samolotami pasażerskimi nie są dziś szybsze niż pół wieku temu. Są praktyczne ograniczenia tego, jak szybko może lecieć odrzutowiec, będzie więc potrzeba wielkiej zmiany technologicznej, by to przezwyciężyć. Będzie postęp, ale nie jest on liniowy, a więc trudno ekstrapolować.


Bardzo chciałbym mieć dostęp do “Encyclopedia Galactica” i móc poczytać historię technologicznego rozwoju wielu różnych gatunków, żeby zobaczyć, jakie wzory istnieją, żeby spojrzeć na naszą technologiczną przyszłość z perspektywy przeszłości innych. To się jednak najprawdopodobniej nie zdarzy, więc musimy zadowolić się próbą ekstrapolacji wzorów z przeszłości, do czego jednak istnieją poważne zastrzeżenia.  


Obecnie znajdujemy się pośrodku technologicznej historii (chociaż może to być artefakt naszej perspektywy). Mamy tendencję do wielkiego niedoceniania głębi historii, bo po prostu jest to poza naszym doświadczeniem. Potrzeba milionów lat na zauważalną zmianę w technologii wykracza zwyczajnie poza naszą perspektywę. To samo prawdopodobnie dotyczy naszej przyszłości – bardzo trudno byłoby nam wyobrazić sobie tempo przyszłego postępu technologicznego. Możemy być na jakimś zakręcie historii. Równocześnie może być tak, że przyszła technologia może natknąć się na znaczne okresy stabilizacji z powodu praw fizyki i kwestii praktyczności. Chyba musimy poczekać i zobaczyć.  

 

Deep History

NeuroLogica Blog, 11 stycznia 2021

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Steven Novella 

Neurolog, wykładowca na Yale University School of Medicine. Przewodniczący i współzałożyciel New England Skeptical Society. Twórca popularnych (cotygodniowych) podkastów o nauce The Skeptics’ Guide to the Universe. Jest również dyrektorem Science-Based Medicine będącej częścią James Randi Educational Foundation (JREF), członek Committee for Skeptical Inquiry (CSI) oraz członek założyciel Institute for Science in Medicine. Prowadzi blog Neurologica.

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj




Komentarze
2. Odp. Jerzy Majzer 2021-01-21
1. Produkcja miedzi. Jerzy Majzer 2021-01-19


Nauka

Znalezionych 1229 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

O Jezu, wskrzeszają mamuta!   Koraszewski   2021-09-17
Wszystkie antyizraelskie wiadomości zasługują na publikację   Bard   2021-09-04
Tożsamość etniczna i rasa   Coyne   2021-08-30
Środowiskowcy mylili się – nie stoimy przed apokalipsą owadów   Ridley   2021-08-13
Czy znaleziono najstarszy dowód na istnienie zwierzęcia? Nowa gąbko-podobna skamieniałość liczy 890 milionów lat   Coyne   2021-08-11
Psy rozumieją ludzi   Novella   2021-08-06
Nowy start nauki o życiu w epoce genu   Ridley   2021-08-05
Użycie ognia przez homininy: przykład szybkiej ewolucji kulturowej?   Coyne   2021-08-04
Historia pandemii jest historią zaprzeczania   Jackoby   2021-07-27
Nieuchwytny neuron babci   Novella   2021-07-22
Cierpienie i pytanie, czy przestaniemy jeść mięso   Koraszewski   2021-07-14
Czy nadchodzi hydroponika?   Novella   2021-07-13
Raport Unii Europejskiej o glifosacie   Novella   2021-07-10
Dlaczego ideologii nie należy mieszać z nauką   Coyne   2021-06-30
Nagonka na Izrael grasuje w stowarzyszeniach nauk ścisłych, medycyny i edukacji   Chesler   2021-06-24
Szczęśliwi pracoholicy   Witkowski   2021-06-03
Propaganda w wykonaniu nauczycieli akademickich   Chesler   2021-06-02
Ewolucja wielokomórkowości   Novella   2021-05-07
Polityczna polaryzacja jest przesadzona   Novella   2021-05-04
Wrotki były kiedyś sztandarową grupą istot bez seksu, a teraz sądzi się, że ukradkiem odstawiają szybkie numerki   Coyne   2021-04-22
Błędna historia antykolonializmu   Tupy   2021-04-21
Mayflower wyrusza w podróż raz jeszcze   Koraszewski   2021-04-19
Genetyczny przełącznik CRISPR   Novella   2021-04-16
Wielkie zdarzenie oksydacyjne   Novela   2021-04-09
Kiedy panika klimatyczna zlewa się z kulturą anulowania   Lomborg   2021-04-06
Czy wykształceni ludzie są bardziej antysemiccy?   Albert Cheng i Ian Kingsbury   2021-04-05
Nieoczekiwana historia i cudowny sukces szczepionek   Ridley   2021-03-31
Innowacja jest geograficznie zlokalizowanym i chwilowym zjawiskiem   Ridley   2021-03-29
Czy gąbki są najbliższymi krewnymi pozostałych zwierząt?   Coyne   2021-03-26
Kilka lekcji z rosyjskiej rewolucji. Jak kuszący radykalny nihilizm prowadzi do ekstremizmu   Geifman   2021-03-22
Wracamy do raju?   Łukaszewski   2021-03-18
Ślimakowi morskiemu odrasta tułów z odciętej głowy, czyli “autotomia z kleptoplastią”   Coyne   2021-03-15
Ewolucyjne korzyści udawania ofiary   Clark   2021-03-11
Ludzie i wymieranie megafauny   Novella   2021-03-10
Banany edytowane przez CRISPR   Novella   2021-03-02
Nikczemne grzyby naśladują kwiaty trawy, by ułatwić własne rozmnażanie się   Coyne   2021-02-26
Co zabiło megafaunę Ameryki Północnej?   Novella   2021-02-25
Stresy i nowe szczepy wirusa   Ridley   2021-02-12
EWOLUCJA wirusa Covid-19   Coyne   2021-02-10
Czy „toksyczna kobiecość” jest główną przyczyną bojów o społeczną sprawiedliwość?   Coyne   2021-02-08
Najmniejszy gad (i owodniowiec) świata: BARDZO mały kameleon   Coyne   2021-02-05
Dlaczego kocimiętka i matatabi doprowadzają koty do szaleństwa? Grupa badaczy mówi, że te rośliny mogą chronić je przed komarami   Coyne   2021-02-02
Bądźcie sceptyczni wobec wideo pokazujących “skutki uboczne” szczepionki   Novella   2021-01-28
Szaleństwo odnawialnej energii   Ridley   2021-01-23
Głębia ludzkiej historii   Novella   2021-01-19
Dlaczego szczepionki mRNA mogą zrewolucjonizować medycynę?   Ridley   2021-01-02
Szczepionka mRNA na koronawirusa: świadectwo ludzkiej pomysłowości i mocy nauki   Coyne   2021-01-01
Dziwaczny rodzaj rasistowskiego patriarchatu   Arora   2020-12-31
Centrala muszek owocowych: Bloomington Drosophila Stock Center   Coyne   2020-12-29
Pierwszy raport o używaniu narzędzi przez pszczoły: rodzimy gatunek używa grudek łajna, by odeprzeć drapieżne szerszenie   Coyne   2020-12-23
Nie – żadne chi nie istnieje   Novella   2020-12-21
Moc nauki dostarczyła najlepszej możliwej wiadomości w tym koszmarnym roku   Ridley   2020-12-18
Szczątkowa cecha ptaków, która mogła być funkcjonalna u przodków: zdalne wyczuwanie drgań dziobem (nadal czynne u kiwi)   Coyne   2020-12-16
Paradoks wielce niedoskonałego dobra   Koraszewski   2020-12-11
Nasiona roślin ewoluują, by upodobnić się odchodów antylopy, a oszukane żuki gnojowe odtaczają i zagrzebują nasiona   Coyne   2020-12-10
AI – asystent lekarza   Novella   2020-12-09
Czy problem zwijania białka został rozwiązany?   Coyne   2020-12-05
„Gryzoń skunksowy”, który żuje trujące rośliny i wypluwa truciznę na swoje futro   Coyne   2020-12-02
Intensywne zbieranie leczniczej rośliny przez ludzi prowadzi do ewolucji nowych kolorów liści i kwiatów   Coyne   2020-11-28
Jak ewoluuuje altruizm?   Coyne   2020-11-25
Filozof zainfekowany efektem potwierdzenia wyjaśnia, dlaczego ewolucja dowodzi Boga   Coyne   2020-11-23
Według nowych badań są cztery gatunki pingwinów białobrewych, a nie tylko jeden   Coyne   2020-11-19
Gra w łajdactwo, by zrozumieć łajdaków   Novella   2020-11-18
Ewolucja psów   Novella   2020-11-09
Genomowa i ewolucyjna analiza wymarłego kota szablozębnego   Coyne   2020-10-31
Zakład Simon-Ehrlich po 40 latach   Gale L. Pooley   2020-10-23
Używające narzędzi mrówki budują struktury, by spijać roztwór cukru w pojemnikach, nie topiąc się   Coyne   2020-10-22
Czego pandemia nauczyła nas o nauce?   Ridley   2020-10-19
Przeddarwinowscy “darwiniści”   Berry   2020-10-16
Covid 19 może przejmować kontrolę nad receptorami bólu, uśmierzając ból i podnosząc szerzenie się choroby: możliwy rezultat doboru naturalnego   Coyne   2020-10-15
Znowu wrzawa, że “teoria ewolucji wywrócona”, ale jak zwykle, robią z igły widły   Coyne   2020-10-13
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 4. Rzekome znaczenie dryfu genetycznego w ewolucji   Coyne   2020-10-09
Chromosomy Y ludzi, neandertalczyków i denisowian   Novella   2020-10-08
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 3. Rzekome znaczenie epigenetyki w ewolucji   Coyne   2020-10-07
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 2. Rzekome nieistnienie gatunków   Coyne   2020-10-05
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 1. Genetyczna plastyczność    Coyne   2020-10-03
“New Scientist”: Darwin jednak miał rację    Coyne   2020-10-01
Uprawy GMO i wzrost plonów   Novella   2020-09-28
Książka o psychologii ewolucyjnej, która pokazuje wartość tej dziedziny – ale nie wartość memów   Coyne   2020-09-22
Przyjemności seksu i jagód   Ridley   2020-09-18
Czy można falsyfikować naukowe teorie? Naukowiec odpowiada, że “nie”   Coyne   2020-09-12
Naukowe pismo “Nature” przystaje do Przebudzonych twierdząc, że zarówno płeć, jak gender są niebinarne   Coyne   2020-09-09
Wybór ostatecznej wolności   Witkowski   2020-09-07
Polio zlikwidowane w Afryce   Novella   2020-09-05
Czy wyrazy ludzkiej twarzy są uniwersalne w okazywaniu emocji?   Coyne   2020-09-02
Barwny erudyta J.B.S. Haldane   Coyne   2020-08-28
Modelowanie zbijania się pingwinów cesarskich w gromadę: każdy dostaje równie dużo ciepła   Coyne   2020-08-25
Jak algorytmy wpływają na twoje życie   Novella   2020-08-24
Z okazji dziewięćdziesiątych urodzin Thomasa Sowella   Jacoby   2020-08-22
Prawdziwie długa szyja: 6-metrowy wodny gad z triasu z szyją długości 2,7 metra   Coyne   2020-08-19
Wątrobiane duszki   Novella   2020-08-17
Rozrzedzanie krwi bez groźby krwawienia   Novella   2020-08-14
Nowy raport: Bakteria po stu milionach lat nadal żywa!   Coyne   2020-08-08
Modlitwa to nie jest lekarstwo   Nowella   2020-08-07
Maleńki, 10-centymetrowy dinosaur, który zjadał owady   Coyne   2020-08-06
Piękny skoczek, który upodabnia się do mrówki   Coyne   2020-08-03
Urodziny Rosalind Franklin!   Cobb   2020-07-31
Kondor wielki: ptak, który rzadko kiedy macha skrzydłami   Coyne   2020-07-28
Czy ludzie byli w Nowym Świecie ponad 30 tysięcy lat temu?   Coyne   2020-07-26
Oszaleć na punkcie nietoperzy w czasach korony i politykierstwa   Collins   2020-07-25

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Bohaterzy chińskiego narodu



Naukowcy Unii Europejskiej



Teoria Rasy



Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa



 Palestyńskie weto



Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk