Prawda

Piątek, 1 lipca 2022 - 04:27

« Poprzedni Następny »


Cierpienie i pytanie, czy przestaniemy jeść mięso


Andrzej Koraszewski 2021-07-14

Zdjęcie Courtesy Aleph Farms’ BioFarm
Zdjęcie Courtesy Aleph Farms’ BioFarm

Kiedy kilka lat temu zapytano kanadyjsko-amerykańskiego psychologa ewolucyjnego Stevena Pinkera, z jakiego powodu przyszłe pokolenia będą na nas patrzeć ze zdumieniem, wyrzutem i pogardą, uczony po chwili zastanowienia się powiedział, że nie może wykluczyć, iż nasze wnuki będą uważały za barbarzyństwo zabijanie zwierząt i jedzenie ich mięsa. Kulinarna moralność zmienia się w naszych oczach. Już dziś zapraszając znajomych na obiad musimy się zastanowić (lub zapytać) czy mięso wchodzi w rachubę, najmniejsze skrzywienie twarzy mówi nam, że będziemy musieli szukać w książce kucharskiej przepisów na potrawy wegetariańskie.

Grubo ponad dwieście lat temu angielski filozof Jeremy Bentham powiedział, że ''Należy pytać nie o to, czy zwierzęta mogą rozumować, ani czy mogą mówić, lecz czy mogą cierpieć''. Powszechna empatia  wobec cierpienia zwierząt jest zjawiskiem stosunkowo nowym. Do niedawna domowy ubój oznaczał, że ludzie od dziecka obcowali z zabijaniem zwierząt na mięso, okrucieństwo wobec zwierząt było częścią codziennego życia. Myślistwo uważane był za szlachetny sport, nie mający nic wspólnego z brutalnym mordowaniem zwierząt przez chłopa, czy przez rzeźnika. Wraz z przemysłowymi rzeźniami i paczkowanym mięsem w wielkich sklepach okrutne sceny zabijania zwierząt na mięso zaczęły znikać z naszego codziennego życia, a równocześnie popularne książki i filmy o życiu zwierząt podnosiły naszą wrażliwość na cierpienia zwierząt domowych, hodowlanych i dzikich. Twierdzenie Kartezjusza, że zwierzęta nie cierpią, oburzyłoby dziś większość uczniów pierwszej klasy szkoły podstawowej. Ból jest ostrzeżeniem, żebyśmy nie robili rzeczy będących zagrożeniem dla naszego życia lub zdrowia i nie mamy najmniejszego powodu, żeby sądzić, że zwierzęta nie odczuwają bólu równie silnie jak my. Jak się wydaje dotarło to do powszechnej świadomości, jak również fakt, że świat zwierzęcy włącznie z nami jest jedną rodziną, co zrodziło narastającą niechęć do spożywania mięsa. Tu rodzi się jednak pewien problem, ponieważ jemy mięso od milionów lat i nasze organizmy mogą go potrzebować. (Lekarze nie bez powodu ostrzegają młode kobiety, żeby w okresie ciąży nie przesadzać z dietą wegetariańską, bo może to mieć bardzo złe skutki zarówno dla zdrowia dziecka, jak i matki.)


Czy da się pogodzić naszą nową kulinarną moralność z potrzebami naszych organizmów, jak i z kubkami smakowymi tęskniącymi do kotleta? Nie można wykluczyć, że jesteśmy już na dobrej drodze do rozwiązania tego dylematu i będziemy mogli mieć dostęp do mięsa, które nie znało rzeźniczego noża. Opowieści o mięsie hodowanym w laboratoriach pojawiały się już od wielu lat, ale większość z nas traktowała je jak opowieści o żelaznym wilku. Kilka miesięcy temu przyjaciel z Izraela poinformował mnie, że w Jerozolimie powstała pierwsza restauracja serwująca dania mięsne, a ich steki idą na stół prosto z laboratorium. Klienci byli zachwyceni, stoliki trzeba było zamawiać z wielotygodniowym wyprzedzeniem, kiedy jednak po pewnym czasie zacząłem dopytywać, czy się doczekał, okazało się, że restauracja została zamknięta i nie wiadomo czy powodem była pandemia, niewystarczająca wydajność laboratorium, czy nadal niewystarczająca jakość produktu. Prace trwają nadal i wiele firm pracuje intensywnie nad rozwojem technologii, która pozwoli na laboratoryjną produkcję mięsa w skali przemysłowej.                     


Ostatnio znów zabrzmiały fanfary (ponownie w Izraelu), bo firma Aleph Farms zapowiada, że w ciągu roku zacznie dostarczać na rynek znaczące ilości mięsa, które nie znało rzeźnika. Dotychczasowe rezultaty zainteresowały inwestorów ze Stanów Zjednoczonych i z Francji (wcześniej pojawili się inwestorzy z Japonii, Brazylii i Zjednoczonych Emiratów Arabskich), firma zebrała już 105 milionów dolarów na uruchomienie produkcji na większą skalę. Jest to niewątpliwie dobry początek i warto o tym pisać, chociaż specjaliści twierdzą, że żyjemy w czasach, w których dopiero zainteresowanie inwestorów liczone w miliardach dolarów sygnalizuje, że sprawa jest naprawdę poważna.


Firma Aleph Farms została założona zaledwie w 2017 roku przez naukowców z Biomedical Engineering Faculty Technionu wspólnie z ludźmi z innych firm mających już doświadczenie w przetwórstwie i marketingu. W rok później mogli się już pochwalić pierwszym stekiem wyhodowanym z krowich komórek.


Laboratoryjna hodowla tkanki mięśniowej nie jest już niczym nowym, ale tu mamy połączenie sześciu różnych technologii, co podobno pozwala na znaczące obniżenie kosztów takiej produkcji w dużych bioreaktorach, a więc na większą skalę. Ambicje firmy sięgają gwiazd, czyli myślą o możliwości produkcji mięsa w przestrzeni kosmicznej, na stacjach międzyplanetarnych i w bazach na księżycu czy na Marsie. Krótko mówiąc obiecują smakowite kotlety na Ziemi i w kosmosie. Chwilowo jednak przekazali informację, że udało się zebrać wystarczający kapitał na budowę linii produkcyjnych, które rozpoczną komercyjną produkcję. Pierwszym produktem będą steki wołowe, które najdalej za rok powinny pojawić się w sklepach. Uczciwie mówiąc, kiedy patrzę na określenie 3D bioprinting, czyli technologię upodabniania laboratoryjnego produktu nie tylko w smaku, ale i w wyglądzie, do tego, co dziś kupujemy w sklepie, to trochę nie jestem pewien, czy nie robią ze mnie idioty. Ale wygląda na to, że to jednak nie jest fake news.


Zdjęcie Courtesy Aleph Farms’ BioFarm
Zdjęcie Courtesy Aleph Farms’ BioFarm

Przedwczesnych zapowiedzi widzieliśmy już wiele i chociaż zimnej fuzji jak nie było tak nie ma, to wiele wskazuje na to, że mięso bez rzeźnika niebawem stanie się ciałem (i nie będzie to żadne przemienienie Pańskie).


Ciekawe jak zareagują ruchy namawiające nas dziś do przejścia na całkowicie roślinną dietę? Upadnie ta część argumentacji, która odwołuje się do naszej empatii i wzywa, żebyśmy oszczędzili cierpień zwierzętom. Prawdopodobnie będą nadal protesty, ekolodzy i księża pewnie powiedzą, że to nie jest naturalne, część miłośników zwierząt nazwie to rytualnym kanibalizmem, imamowie będą się zastanawiać czy taka wołowina jest halal, a rabini czy to, aby koszerne (a jeśli nie, to czy stosowne zaklęcia należy wypowiedzieć rozpoczynając nową linię zarodową, czy wystarczy religijne zatwierdzenie linii produkcyjnej?). Dla nas, zwykłych śmiertelników, którzy lubią mięso, ale źle znoszą świadomość tego, co dzieje się w rzeźniach, zapowiedź możliwości pozostania przy tradycyjnej diecie bez konieczności zabijania zwierząt jest bardzo pocieszająca.


Zbyt wcześnie jeszcze myśleć o możliwym wpływie takiej zmiany na środowisko, bo nawet jeśli niebawem zobaczymy w sklepach mięso z laboratorium, to minie wiele dziesięcioleci zanim w znaczącym stopniu będzie ono zastępować mięso pochodzące z uboju. Tak, czy inaczej Steven Pinker może mieć rację, że przyszłe pokolenia będą miały do nas liczne pretensje, wśród których zjadanie naszych braci mniejszych i większych może być bardzo wysoko na liście skarg i zażaleń pod naszym adresem.


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 1307 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Niech Moc będzie z pszczołą   Júnior   2022-06-28
Dramatyczny wzrost cen paliw kopalnych jest bolesny, ale daje niewielkie korzyści w walce z globalnym ociepleniem   Lomborg   2022-06-25
Efekt grupy – paskudny błąd poznawczy   Novella   2022-06-22
Nasiona z edytowanymi genomami będą miały przystępną cenę   Maina   2022-06-15
„Zapylisz mnie!”: nachalni bohaterowie świata roślin   Júnior   2022-06-11
Agroekologia zmienia biednych farmerów w biedniejszych   Muhumuza   2022-06-09
Kartofel z Matką Boską w jednej klapie i Karolem Marksem w drugiej   Koraszewski   2022-06-06
Jak nasze wspomnienia są powiązane   Novella   2022-06-04
Wielka Brytania dąży do zezwolenia na edytowanie genów   Novella   2022-06-02
„Grubogłowi przedsiębiorcy pogrzebowi w noc żywych trupów”   Júnior   2022-05-31
Coraz mniejsza część głównych plonów roślin jadalnych na świecie idzie na wyżywienie głodnych, a coraz więcej wykorzystuje się do celów niespożywczych     2022-05-28
Naukowiec z Ghany: “Afryka potrzebuje GMO bardziej niż reszta świata”   Gakpo   2022-05-26
GMO i edytowanie genów: jaka jest różnica?   Karavolias   2022-05-23
Toksyczny nektar, czyli ostrożnie z tureckim miodem   Júnior   2022-05-20
Kolejna nieudana i podyktowana ideologią próba wykazania, że płeć u ludzi nie jest binarna   Coyne   2022-05-18
Brian Charlesworth o błędach nowego artykułu rzekomo pokazującego, że fundamentalne założenie ewolucji neodarwinowskiej jest błędne   Coyne   2022-05-16
Trutnie i inni fruwający panowie   Junior   2022-05-13
Wygnanie z uniwersyteckiego świata – dwa lata później   Winegard   2022-05-10
Życie kwitnące po śmierci   Junior   2022-05-05
Organiczne środki owadobójcze są szkodliwe dla pożytecznych owadów     2022-04-30
Oxitec rozszerza próby z komarami GMO, by zredukować szerzenie się malarii   Conrow   2022-04-28
Słowa w wosku zapisane   Tonhasca Junior   2022-04-26
Rodzice, szkoła, państwo: kultura niskich oczekiwań   Koraszewski   2022-04-25
Nowoczesne ulepszanie roślin uprawnych przyjmuje historyczne podejście   Karavolias   2022-04-20
Pierwsza spożywcza roślina GMO w Ghanie   Baffour-Awuah   2022-04-16
Indie zwalniają edytowanie genów z wymaganej dla GMO oceny bezpieczeństwa   Paranjape   2022-04-11
Metamorfozy    Júnior   2022-04-09
Rolnicy nie mogą uprawiać tego, na co ich nie stać   Ongu   2022-04-07
Rośliny zmodyfikowane: odkłamać opinię o GMO   Conrow   2022-04-07
Odmowa szczelinowania jest szaleństwem   Ridley   2022-04-02
Jak wirusy chorób układu oddechowego ewoluują, by stać się łagodniejsze   Ridley   2022-03-22
Czy globalne ocieplenie może być dla nas dobre?   Ridley   2022-03-03
Południowa Afryka powinna przemyśleć regulacje dotyczące genetycznie modyfikowanych roślin   i Priyen Pillay   2022-03-01
Dlaczego środowiskowcy stanowią większą przeszkodę dla skutecznej polityki klimatycznej niż negacjoniści?   Boudry   2022-02-21
O figach i osach   Júnior   2022-02-18
Pień liczący 40 tysięcy lat przekazany Maorysom zamiast nauce   Coyne   2022-02-14
Propaganda anty-GMO obraża drobnych farmerów w Afryce i w Azji   Gakpo   2022-02-08
Jak “tubylcza medycyna” różni się od medycyny   Coyne   2022-02-07
Biotechnologia podnosi plony wysokobiałkowego afrykańskiego pochrzynu   Wetaya   2022-02-04
Spadanie w przepaść   Turski   2022-01-27
Czy koniki morskie coś nam mówią o LGBT? Błąd naturalistyczny popełniony przez Sussex Wildlife Trust   Coyne   2022-01-25
Ojczyznę wolną (od GMO) zachowują pany   Koraszewski   2022-01-22
Namawianie roślin, żeby podjęły ryzyko   Karavolias   2022-01-20
Czy uczenie się metodą prób i błędów jest „nauką”?   Coyne   2022-01-14
Czy gaz i energia jądrowa są “zielone”   Novella   2022-01-12
Ptasia grypa w czasach ludzkiej zarazy   Collins   2022-01-11
Rasa jest kontinuum. Płeć jest cholernie binarna   Dawkins   2022-01-10
Komiczne krzyki o klimatycznej Apokalipsie –— 50 lat nieuzasadnionego siania paniki   Lomborg   2022-01-06
Gnidy, o których PIS ci nie powie   Koraszewski   2022-01-05
Niebezpieczeństwo upolitycznienia nauki   Krylov   2022-01-01
Specjalne przesłanie do muzułmanów na całym świecie   Pandavar   2021-12-28
Nowe badania pokazują, że kraje rozwijające się płacą wysoką cenę za ograniczanie upraw roślin GMO   Maina   2021-12-25
Jajo, które wywołało sensację   Koraszewski   2021-12-24
Pięć powodów zakończenia debaty o GMO   Evanea   2021-12-16
Richard Dawkins pisze do “przyjaciół nauki i rozumu” w Nowej Zelandii   Coyne   2021-12-14
 Syntetyczna biologia oferuje obietnicę rozwiązania globalnego problemu z plastikiem   Agaba   2021-12-13
Nigeria wzywa Afrykę, by szła w jej ślady w sprawie GM wspięgi wężowatej   Opoku Gakpo   2021-12-09
Małe nietoperze idą do przedszkola   Koraszewski   2021-12-06
Afrykańscy naukowcy wzywają do polityki poparcia biologii syntetycznej i innych innowacji   Agaba   2021-12-02
Uprawy GMO zredukowały zatrucia farmerów pestycydami   Maina   2021-11-27
Czy genetyka może pomóc wyeliminować nierówność?   Coyne   2021-11-26
Matematyka i prawdziwa historia katastrofy klimatycznej   Lomborg   2021-11-24
Nigeria daje zielone światło kukurydzy GMO   Conrow   2021-11-22
Ugandyjscy studenci nalegają na powszechne stosowanie biotechnologii i uchwalenie prawa o biobezpieczeństwie   Agaba   2021-11-17
Organiczny eksperyment Sri Lanki   Novella   2021-11-16
Ruanda skwapliwie przyjmuje biotechnologię poprzez ekspansję OFAB   Meeme   2021-11-12
Sprzeciw wobec anulowania Huxleya   Coyne   2021-11-05
Farmerka z Kenii zbiera obfity plon z bawełny GM   Meeme   2021-11-04
Czarni uczeni i nauka o rasizmie   Koraszewski   2021-11-03
Kłusownictwo narzuca na słonie dobór w kierunku ewolucji słoni bez ciosów   Coyne   2021-11-01
Marnujemy naszą wielką szansę na edytowanie genów   Ridely   2021-10-29
“Czarne tygrysy” w małym indyjskim rezerwacie sugerują losowy dryf genetyczny   Coyne   2021-10-26
Wytwarzanie białek w roślinach przez rolnictwo molekularne   Novella   2021-10-20
Strzelby, zarazki, maszyny to zdecydowanie antyrasistowska książka. Dlaczego lewica jej nie kocha?   Barnett   2021-10-13
Nigeryjscy farmerzy nie mogą się doczekać wystarczających ilości GM nasion wspięgi wężowatej   Gakpo   2021-10-12
Dobór płciowy versus dobór naturalny: na przykładzie chrząszczy   Coyne   2021-10-08
Edytowanie genów kluczem do ulepszenia podstawowych upraw w Afryce   Abugu   2021-10-01
Bakłażan GMO jest udokumentowaną wygraną ubogich farmerów   Conrow   2021-09-23
O Jezu, wskrzeszają mamuta!   Koraszewski   2021-09-17
Wszystkie antyizraelskie wiadomości zasługują na publikację   Bard   2021-09-04
Tożsamość etniczna i rasa   Coyne   2021-08-30
Środowiskowcy mylili się – nie stoimy przed apokalipsą owadów   Ridley   2021-08-13
Czy znaleziono najstarszy dowód na istnienie zwierzęcia? Nowa gąbko-podobna skamieniałość liczy 890 milionów lat   Coyne   2021-08-11
Psy rozumieją ludzi   Novella   2021-08-06
Nowy start nauki o życiu w epoce genu   Ridley   2021-08-05
Użycie ognia przez homininy: przykład szybkiej ewolucji kulturowej?   Coyne   2021-08-04
Historia pandemii jest historią zaprzeczania   Jackoby   2021-07-27
Nieuchwytny neuron babci   Novella   2021-07-22
Cierpienie i pytanie, czy przestaniemy jeść mięso   Koraszewski   2021-07-14
Czy nadchodzi hydroponika?   Novella   2021-07-13
Raport Unii Europejskiej o glifosacie   Novella   2021-07-10
Dlaczego ideologii nie należy mieszać z nauką   Coyne   2021-06-30
Nagonka na Izrael grasuje w stowarzyszeniach nauk ścisłych, medycyny i edukacji   Chesler   2021-06-24
Szczęśliwi pracoholicy   Witkowski   2021-06-03
Propaganda w wykonaniu nauczycieli akademickich   Chesler   2021-06-02
Ewolucja wielokomórkowości   Novella   2021-05-07
Polityczna polaryzacja jest przesadzona   Novella   2021-05-04
Wrotki były kiedyś sztandarową grupą istot bez seksu, a teraz sądzi się, że ukradkiem odstawiają szybkie numerki   Coyne   2021-04-22
Błędna historia antykolonializmu   Tupy   2021-04-21
Mayflower wyrusza w podróż raz jeszcze   Koraszewski   2021-04-19

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

„Przebudzeni”


Pod sztandarem


Wielki przekret


Łamanie praw człowieka


Jason Hill


Dlaczego BIden


Korzenie kryzysu energetycznego



Obietnica



Pytanie bez odpowiedzi



Bohaterzy chińskiego narodu



Naukowcy Unii Europejskiej



Teoria Rasy



Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa



 Palestyńskie weto



Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk