Prawda

Poniedziałek, 17 maja 2021 - 06:22

« Poprzedni Następny »


Skamieniałe trylobity idące gęsiego. Ale dlaczego to zrobiły?


Jerry A. Coyne 2019-11-06


Nowy artykuł w „Nature” Jeana Vanniera i in. donosi o niezwykłym znalezisku parady trylobitów – grupy pradawnych stawonogów – zabitych i skamieniałych, kiedy maszerowały „gęsiego”. Liczą sobie 480 milionów lat, są z wczesnego ordowiku i znaleziono je w Maroku. (Artykuł można zobaczyć klikając na zrzut z ekranu poniżej, pdf jest tutaj, a odnośnik pod spodem.) To dziwaczne uszeregowanie trylobitów sugeruje jakiś rodzaj zbiorowego zachowania – pierwsze takie znalezisko udokumentowane przez paleontologów*. Ale jaki rodzaj zachowania? Autorzy mają dwie hipotezy i omówię je pokrótce. 




Najpierw kilka zdjęć tego gatunku, Ampyx priscus, który ma wydrążony “kolec glabelli” z przodu i dwa „librigenalne kolce” idące do tyłu. Biała linia skali wynosi 1 cm, więc te stworzenia, włącznie z przednim kolcem, mierzyły około 6 cm. Kolce mogły umożliwiać trylobitom wzajemne wyczuwanie się, a więc zachowywanie kontaktu, kiedy poruszały się w szeregu, bardzo podobnie do tego, jak to robią langustowate, kiedy przemieszczają się w szeregu po dnie morskim, jak to pokazuję poniżej.   (Każda ”komunikacja” musi być czuciowa, bo te trylobity są ślepe.)


Wszystkie podpisy są wzięte z artykułu w „Nature”. Tutaj są te osobniki ze zbliżeniami ich kolców:


<br /><span>General morphology and parameters of the raphiophorid trilobite </span>Ampyx priscus<span> Thoral, 1935, from the Lower Ordovician (Upper Tremadocian-Floian) Fezouata Shale of Morocco (Zagora area). (a–d) BOM 2481, overall morphology and details of genal spines. (e) Parameters used in measurements. (f,g) MGL 096718, genal spine showing internal mineralized infilling. (h) AA.OBZ2.OI.1, transverse thin section through right genal spine (see general view in Supplementary Fig. 8d). (i) MGL 096727, genal spine. (j) ROMIP 57013, external mould of glabellar and genal spine showing longitudinal ridge. a–d,f,g,i,j are light photographs.</span>

General morphology and parameters of the raphiophorid trilobite Ampyx priscus Thoral, 1935, from the Lower Ordovician (Upper Tremadocian-Floian) Fezouata Shale of Morocco (Zagora area). (a–d) BOM 2481, overall morphology and details of genal spines. (e) Parameters used in measurements. (f,g) MGL 096718, genal spine showing internal mineralized infilling. (h) AA.OBZ2.OI.1, transverse thin section through right genal spine (see general view in Supplementary Fig. 8d). (i) MGL 096727, genal spine. (j) ROMIP 57013, external mould of glabellar and genal spine showing longitudinal ridge. a–d,f,g,i,j are light photographs.


Tutaj są skamieniałości ciągu trylobitów razem z zarysami pokazującymi naturę reliefu kamienia, w jakim zostały zachowane.  


<span>Linear clusters of the raphiophorid trilobite Ampyx priscus Thoral, 193531, from the Lower Ordovician (upper Tremadocian-Floian) Fezouata Shale of Morocco (Zagora area). (a,b) AA.TER.OI.12 (see Supplementary Fig. 2a). (c) MGL 096727 (see Supplementary Fig. 5a). (d) AA.TER.OI.13 (see Supplementary Fig. 2b). (e) BOM 2461 (see Supplementary Fig. 2f). (a,e) are light photographs. Line drawings from photographs. Segmented blue lines in (b–d) join the central part of occipital rings of trilobites. Red arrows indicate the position of polished section in Fig. 3. Abbreviations are as follows: (x), Asaphellus aff. jujuanus (asaphid trilobite); (y), juvenile asaphid trilobite. Scale bars: 1 cm.</span>
Linear clusters of the raphiophorid trilobite Ampyx priscus Thoral, 193531, from the Lower Ordovician (upper Tremadocian-Floian) Fezouata Shale of Morocco (Zagora area). (a,b) AA.TER.OI.12 (see Supplementary Fig. 2a). (c) MGL 096727 (see Supplementary Fig. 5a). (d) AA.TER.OI.13 (see Supplementary Fig. 2b). (e) BOM 2461 (see Supplementary Fig. 2f). (a,e) are light photographs. Line drawings from photographs. Segmented blue lines in (b–d) join the central part of occipital rings of trilobites. Red arrows indicate the position of polished section in Fig. 3. Abbreviations are as follows: (x), Asaphellus aff. jujuanus (asaphid trilobite); (y), juvenile asaphid trilobite. Scale bars: 1 cm.

Tutaj jest wideo langust migrujących w szeregu, bardzo podobnie do tych trylobitów:

 

 

Dlaczego więc te pradawne stawonogi maszerowały „gęsiego”? Autorzy odrzucają dwie hipotezy. Pierwsza, że zostały „mechanicznie zgromadzone wzdłuż liniowego, podmorskiego reliefu”. Według tej hipotezy trylobity zniosło w rowki na dnie oceanu i nazbierały się tam, co wyjaśnia długie szeregi. To jednak nie wyjaśnia konsekwentnego uszeregowania zamiast tego, by część została zniesiona prądem tyłem do przodu. Autorzy odrzucają tę hipotezę, ponieważ nie ma żadnej wskazówki z warstw skamieniałości, że były tam te reliefy.


Odrzucają także hipotezę, że te trylobity były uszeregowane w podwodnych norkach a potem uwięzione tam i zabite przez osady. Opierają to odrzucenie na nieobecności „jakichkolwiek zabarwionych zarysów lub zakłóceń w osadach otaczających trylobity”. Zaufam tu autorom, bo wiedza o tym, jak odkryć pradawne norki, jest poza moimi kompetencjami.  


Autorzy oferują dwie inne hipotezy, żeby wyjaśnić to uszeregowanie. Pierwszą, pokazaną po lewej stronie poniżej, jest, że były podwodne sztormy lub prądy, które skierowały trylobity w jednym kierunku, a potem „znalazły” się wzajemnie przez sygnały czuciowe (lub może także chemiczne) tworząc szereg, który spełniał funkcję obronną. Jak mówią autorzy: „Takie mechaniczne kontakty [jak u langust powyżej] wydają się zasadnicze dla spójności grupy i optymalnej koordynacji poruszania się. Maszerowanie ‘gęsiego’ zmniejsza prawdopodobieństwo wykrycia i ataku drapieżnika tworząc dezorientujący obraz w ich [drapieżników] wizualnej percepcji”.


Drugą hipotezą, pokazaną poniżej po prawej stronie, jest to, że trylobity wydzielały chemiczne sygnały, takie jak feromony, jako sposób wzajemnego wykrywania i schodzenia się na płciowe rozmnażanie, z szeregami przypuszczalnie wskazującymi na migracje ku miejscu tarła. Jak piszą autorzy, oba wyjaśnienia mogły działać razem.


<span>Two non-exclusive hypotheses to explain the linear clusters of </span>Ampyx priscus<span> from the Lower Ordovician of Morocco. (a–c) Response to oriented environmental stress (e.g. storms); hydrodynamic signal (higher current velocity represented by white arrows) received by motion sensors triggers re-orientation of individuals; mechanical stimulation and/or possible chemical signals cause gathering, alignment and locomotion in group. (d–f) Seasonal reproductive behaviour; chemical signals (e.g. pheromones; see red circles and red arrows) cause attraction and gathering of sexually receptive individuals (males and females) and migration to spawning grounds. The alignment of individual may have been controlled by mechanical stimuli (as in a–c). Olfactive and mechanical sensors were probably located on the antennules (pink areas 4, 5), and genal and glabellar spines (green areas 1–3), respectively. The exact location of mechanoreceptors is uncertain (possibly on high-relief exoskeletal features such as the glabella).</span>
Two non-exclusive hypotheses to explain the linear clusters of Ampyx priscus from the Lower Ordovician of Morocco. (a–c) Response to oriented environmental stress (e.g. storms); hydrodynamic signal (higher current velocity represented by white arrows) received by motion sensors triggers re-orientation of individuals; mechanical stimulation and/or possible chemical signals cause gathering, alignment and locomotion in group. (d–f) Seasonal reproductive behaviour; chemical signals (e.g. pheromones; see red circles and red arrows) cause attraction and gathering of sexually receptive individuals (males and females) and migration to spawning grounds. The alignment of individual may have been controlled by mechanical stimuli (as in a–c). Olfactive and mechanical sensors were probably located on the antennules (pink areas 4, 5), and genal and glabellar spines (green areas 1–3), respectively. The exact location of mechanoreceptors is uncertain (possibly on high-relief exoskeletal features such as the glabella).

Jeśli zaś chodzi o to, w jaki sposób zostały pogrzebane razem, to jest to trochę tajemnica, ponieważ trylobity, kiedy są w stresie, podobno zwijają się w kłębek, tak jak nowoczesne równonogi, a te tego nie zrobiły, co widać powyżej. Tutaj jest jeden scenariusz, który wyjaśnia kolejne warstwy, w jakich pogrzebane są szeregi trylobitów.


Najpierw, poddane okresowym sztormom, które zakłócały wody, trylobity połączyły się w Wielki Marsz. (Albo, jak napisałem wyżej, mogły maszerować w miejsce rozmnażania się!) Potem sztorm szybko złożył osad na maszerujących trylobitach, fosylizując je in situ. Mogły być dwa inne wydarzenia, które szybko je zakonserwowały: „zatrucie wody”, takie jak uwolnienie siarkowodoru lub, co bardziej prawdopodobne, podnoszenie się ubogich w tlen (“anoksycznych”) osadów, które szybko zabiły trylobity z braku tlenu, a równocześnie ochroniły zwłoki przed padlinożercami.


Można zobaczyć jeden przykład zakonserwowania w panelach a-c poniżej, a potem inną linię formacji trylobitów w panelu „d”:


<span>Scenario to explain the in situ preservation of the </span>Ampyx<span> linear clusters from the Lower Ordovician (Upper Tremadocian-Floian) of Morocco. (a) Deposition of a distal tempestite (event layer 1). (b) Epibenthic (e.g. trilobites) and shallow endobenthic (e.g. possible worms) organisms settle and generate bioturbation above red-ox boundary. (c) Second storm event layer entombs epibenthic fauna in situ; red-ox boundary moves upwards (white arrows). (d) New faunal recolonization. According to Vaucher et al.34, distal storm deposits are relatively thin (less than 5 cm) and consist of a waning (base) and waxing (top) phases (subdivision not represented in this diagram), and depositional environment is that of the distal lower shoreface with a possible water depth of approximately 30–70 m. Bioturbation is based on polished and thin sections (Fig. 3 and Supplementary Figs 8 and 9). Abbreviations are as follows: bt, bioturbation; tr, trilobite group (Ampyx); trc, trilobite carcasses (</span>Ampyx<span>); w, worm; wsi, water-sediment interface.</span>
Scenario to explain the in situ preservation of the Ampyx linear clusters from the Lower Ordovician (Upper Tremadocian-Floian) of Morocco. (a) Deposition of a distal tempestite (event layer 1). (b) Epibenthic (e.g. trilobites) and shallow endobenthic (e.g. possible worms) organisms settle and generate bioturbation above red-ox boundary. (c) Second storm event layer entombs epibenthic fauna in situ; red-ox boundary moves upwards (white arrows). (d) New faunal recolonization. According to Vaucher et al.34, distal storm deposits are relatively thin (less than 5 cm) and consist of a waning (base) and waxing (top) phases (subdivision not represented in this diagram), and depositional environment is that of the distal lower shoreface with a possible water depth of approximately 30–70 m. Bioturbation is based on polished and thin sections (Fig. 3 and Supplementary Figs 8 and 9). Abbreviations are as follows: bt, bioturbation; tr, trilobite group (Ampyx); trc, trilobite carcasses (Ampyx); w, worm; wsi, water-sediment interface.

Wiele z tego jest zgadywaniem, co jest zrozumiałe przy ograniczonej informacji o tym, co zdarzyło się 500 milionów lat temu. Z pewnością jednak wygląda na to, że – podobnie jak langusty – te trylobity maszerowały w szeregu, prawdopodobnie idąc jeden za drugim przy użyciu czuciowych wskazówek. I w ten sposób mamy rzadki wgląd w zachowanie bezkręgowców z odległej przeszłości.


*Nie jest to pierwsze znalezisko. Analogicznie uszeregowane trylobity znalazł w Górach Świętokrzyskich w 2010 roku Adrian Kin wraz z profesorem Andrzejem Radwańskim i profesorką Urszulą Radwańską. Patrz: https://www.tvp.info/1585856/po-gorach-swietokrzyskich-chodzily-trylobity  Przyp. tłum.

______________

Vannier, J., M. Vidal, R. Marchant, K. El Hariri, K. Kouraiss, B. Pittet, A. El Albani, A. Mazurier, and E. Martin. 2019. Collective behaviour in 480-million-year-old trilobite arthropods from Morocco. Scientific Reports 9:14941.


Fossilized trilobites preserved parading in line. But why did they do this?

Why Evolution Is True, 18 października 2019

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Jerry A. Coyne

Emerytowany profesor na wydziale ekologii i ewolucji University of Chicago, jego książka "Why Evolution is True" (Polskie wydanie: "Ewolucja jest faktem", Prószyński i Ska, 2009r.) została przełożona na kilkanaście języków, a przez Richarda Dawkinsa jest oceniana jako najlepsza książka o ewolucji.  Jerry Coyne jest jednym z najlepszych na świecie specjalistów od specjacji, rozdzielania się gatunków. Jest również jednym ze znanych "nowych ateistów" i autorem książki "Faith vs Fakt". Jest wielkim miłośnikiem kotów i osobistym przyjacielem redaktor naczelnej.
 

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 1212 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Ewolucja wielokomórkowości   Novella   2021-05-07
Polityczna polaryzacja jest przesadzona   Novella   2021-05-04
Wrotki były kiedyś sztandarową grupą istot bez seksu, a teraz sądzi się, że ukradkiem odstawiają szybkie numerki   Coyne   2021-04-22
Błędna historia antykolonializmu   Tupy   2021-04-21
Mayflower wyrusza w podróż raz jeszcze   Koraszewski   2021-04-19
Genetyczny przełącznik CRISPR   Novella   2021-04-16
Wielkie zdarzenie oksydacyjne   Novela   2021-04-09
Kiedy panika klimatyczna zlewa się z kulturą anulowania   Lomborg   2021-04-06
Czy wykształceni ludzie są bardziej antysemiccy?   Albert Cheng i Ian Kingsbury   2021-04-05
Nieoczekiwana historia i cudowny sukces szczepionek   Ridley   2021-03-31
Innowacja jest geograficznie zlokalizowanym i chwilowym zjawiskiem   Ridley   2021-03-29
Czy gąbki są najbliższymi krewnymi pozostałych zwierząt?   Coyne   2021-03-26
Kilka lekcji z rosyjskiej rewolucji. Jak kuszący radykalny nihilizm prowadzi do ekstremizmu   Geifman   2021-03-22
Wracamy do raju?   Łukaszewski   2021-03-18
Ślimakowi morskiemu odrasta tułów z odciętej głowy, czyli “autotomia z kleptoplastią”   Coyne   2021-03-15
Ewolucyjne korzyści udawania ofiary   Clark   2021-03-11
Ludzie i wymieranie megafauny   Novella   2021-03-10
Banany edytowane przez CRISPR   Novella   2021-03-02
Nikczemne grzyby naśladują kwiaty trawy, by ułatwić własne rozmnażanie się   Coyne   2021-02-26
Co zabiło megafaunę Ameryki Północnej?   Novella   2021-02-25
Stresy i nowe szczepy wirusa   Ridley   2021-02-12
EWOLUCJA wirusa Covid-19   Coyne   2021-02-10
Czy „toksyczna kobiecość” jest główną przyczyną bojów o społeczną sprawiedliwość?   Coyne   2021-02-08
Najmniejszy gad (i owodniowiec) świata: BARDZO mały kameleon   Coyne   2021-02-05
Dlaczego kocimiętka i matatabi doprowadzają koty do szaleństwa? Grupa badaczy mówi, że te rośliny mogą chronić je przed komarami   Coyne   2021-02-02
Bądźcie sceptyczni wobec wideo pokazujących “skutki uboczne” szczepionki   Novella   2021-01-28
Szaleństwo odnawialnej energii   Ridley   2021-01-23
Głębia ludzkiej historii   Novella   2021-01-19
Dlaczego szczepionki mRNA mogą zrewolucjonizować medycynę?   Ridley   2021-01-02
Szczepionka mRNA na koronawirusa: świadectwo ludzkiej pomysłowości i mocy nauki   Coyne   2021-01-01
Dziwaczny rodzaj rasistowskiego patriarchatu   Arora   2020-12-31
Centrala muszek owocowych: Bloomington Drosophila Stock Center   Coyne   2020-12-29
Pierwszy raport o używaniu narzędzi przez pszczoły: rodzimy gatunek używa grudek łajna, by odeprzeć drapieżne szerszenie   Coyne   2020-12-23
Nie – żadne chi nie istnieje   Novella   2020-12-21
Moc nauki dostarczyła najlepszej możliwej wiadomości w tym koszmarnym roku   Ridley   2020-12-18
Szczątkowa cecha ptaków, która mogła być funkcjonalna u przodków: zdalne wyczuwanie drgań dziobem (nadal czynne u kiwi)   Coyne   2020-12-16
Paradoks wielce niedoskonałego dobra   Koraszewski   2020-12-11
Nasiona roślin ewoluują, by upodobnić się odchodów antylopy, a oszukane żuki gnojowe odtaczają i zagrzebują nasiona   Coyne   2020-12-10
AI – asystent lekarza   Novella   2020-12-09
Czy problem zwijania białka został rozwiązany?   Coyne   2020-12-05
„Gryzoń skunksowy”, który żuje trujące rośliny i wypluwa truciznę na swoje futro   Coyne   2020-12-02
Intensywne zbieranie leczniczej rośliny przez ludzi prowadzi do ewolucji nowych kolorów liści i kwiatów   Coyne   2020-11-28
Jak ewoluuuje altruizm?   Coyne   2020-11-25
Filozof zainfekowany efektem potwierdzenia wyjaśnia, dlaczego ewolucja dowodzi Boga   Coyne   2020-11-23
Według nowych badań są cztery gatunki pingwinów białobrewych, a nie tylko jeden   Coyne   2020-11-19
Gra w łajdactwo, by zrozumieć łajdaków   Novella   2020-11-18
Ewolucja psów   Novella   2020-11-09
Genomowa i ewolucyjna analiza wymarłego kota szablozębnego   Coyne   2020-10-31
Zakład Simon-Ehrlich po 40 latach   Gale L. Pooley   2020-10-23
Używające narzędzi mrówki budują struktury, by spijać roztwór cukru w pojemnikach, nie topiąc się   Coyne   2020-10-22
Czego pandemia nauczyła nas o nauce?   Ridley   2020-10-19
Przeddarwinowscy “darwiniści”   Berry   2020-10-16
Covid 19 może przejmować kontrolę nad receptorami bólu, uśmierzając ból i podnosząc szerzenie się choroby: możliwy rezultat doboru naturalnego   Coyne   2020-10-15
Znowu wrzawa, że “teoria ewolucji wywrócona”, ale jak zwykle, robią z igły widły   Coyne   2020-10-13
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 4. Rzekome znaczenie dryfu genetycznego w ewolucji   Coyne   2020-10-09
Chromosomy Y ludzi, neandertalczyków i denisowian   Novella   2020-10-08
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 3. Rzekome znaczenie epigenetyki w ewolucji   Coyne   2020-10-07
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 2. Rzekome nieistnienie gatunków   Coyne   2020-10-05
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 1. Genetyczna plastyczność    Coyne   2020-10-03
“New Scientist”: Darwin jednak miał rację    Coyne   2020-10-01
Uprawy GMO i wzrost plonów   Novella   2020-09-28
Książka o psychologii ewolucyjnej, która pokazuje wartość tej dziedziny – ale nie wartość memów   Coyne   2020-09-22
Przyjemności seksu i jagód   Ridley   2020-09-18
Czy można falsyfikować naukowe teorie? Naukowiec odpowiada, że “nie”   Coyne   2020-09-12
Naukowe pismo “Nature” przystaje do Przebudzonych twierdząc, że zarówno płeć, jak gender są niebinarne   Coyne   2020-09-09
Wybór ostatecznej wolności   Witkowski   2020-09-07
Polio zlikwidowane w Afryce   Novella   2020-09-05
Czy wyrazy ludzkiej twarzy są uniwersalne w okazywaniu emocji?   Coyne   2020-09-02
Barwny erudyta J.B.S. Haldane   Coyne   2020-08-28
Modelowanie zbijania się pingwinów cesarskich w gromadę: każdy dostaje równie dużo ciepła   Coyne   2020-08-25
Jak algorytmy wpływają na twoje życie   Novella   2020-08-24
Z okazji dziewięćdziesiątych urodzin Thomasa Sowella   Jacoby   2020-08-22
Prawdziwie długa szyja: 6-metrowy wodny gad z triasu z szyją długości 2,7 metra   Coyne   2020-08-19
Wątrobiane duszki   Novella   2020-08-17
Rozrzedzanie krwi bez groźby krwawienia   Novella   2020-08-14
Nowy raport: Bakteria po stu milionach lat nadal żywa!   Coyne   2020-08-08
Modlitwa to nie jest lekarstwo   Nowella   2020-08-07
Maleńki, 10-centymetrowy dinosaur, który zjadał owady   Coyne   2020-08-06
Piękny skoczek, który upodabnia się do mrówki   Coyne   2020-08-03
Urodziny Rosalind Franklin!   Cobb   2020-07-31
Kondor wielki: ptak, który rzadko kiedy macha skrzydłami   Coyne   2020-07-28
Czy ludzie byli w Nowym Świecie ponad 30 tysięcy lat temu?   Coyne   2020-07-26
Oszaleć na punkcie nietoperzy w czasach korony i politykierstwa   Collins   2020-07-25
Dwa gatunki dały zdolną do życia hybrydę, mimo że rozeszły się 150 milionów lat temu   Coyne   2020-07-23
Niccolo Tartaglia jego tajemnica   Jacoby   2020-07-20
Akcja afirmatywna w wieloetnicznym narodzie   Hyams   2020-07-17
Dekolonizacja ewolucji (i Darwina) była nieunikniona   Coyne   2020-07-15
Filtr mózgu (czyli czego nie widzimy)   Novella   2020-07-14
Homeopatia jest bezwartościowa a czasami szkodliwa   Novella   2020-07-10
Pięć błędnych wyobrażeń o ewolucji: jedno jest wątpliwe, jedno niesłuszne   Coyne   2020-07-08
Wiecznie kurczący się tranzystor i wynalezienie Google   Ridley   2020-07-06
Postmodernizm: filozofia, która stoi za naszymi wojnami kulturowymi i postępującym nihilizmem   Hill   2020-07-02
Bodźce do innowacji w końcu pokonają COVID-19   Ridley   2020-06-27
Maleńkie stworzenia morskie budują olbrzymie, fantastyczne domy, by chronić się i zdobywać pokarm   Coyne   2020-06-25
Rośliny uprawne z edytowanym genomem pomagają farmerom i środowisku   Ridley   2020-06-20
Czy klucz do COVID można znaleźć w rosyjskiej pandemii?   Ridley   2020-06-18
Skąd więc wziął się ten wirus?   Ridley   2020-06-16
Nowe dane o tym, jak działają grzyby „mrówek zombie”   Coyne   2020-06-15
Czy brytyjski naukowy establishment popełnił największy błąd w historii?   Ridley   2020-06-13
Błysk światła w mroku   Sheagren   2020-06-12

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa



 Palestyńskie weto



Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk