Prawda

Czwartek, 9 lutego 2023 - 09:34

« Poprzedni Następny »


Nieokrzesani goście


Athayde Tonhasca Júnior 2022-10-11


Jeśli wybralibyście się na zakupy owoców w krajach tropikalnych i na Florydzie (USA), moglibyście kupić owoce flaszowca łuskowatego (cukrowe jabłka - Annona squamosa). Ten pożywny, smaczny i aromatyczny owoc jest popularny w Indiach Zachodnich, a jego uprawa szybko rozwija się w wielu krajach. Być może zbyt szybko: flaszowiec łuskowaty stał się w niektórych miejscach rośliną inwazyjną.

Ceni się także pokrewne mu gatunki jako desery lub pokarm dla dzikich zwierząt, takie jak czerymoja (A. cherimola) – którą Mark Twain uważał za „najwyborniejszy owoc znany człowiekowi” – the aratikum (A. coricea) i atemoja, która jest hybrydą A. squamosa and A. cherimola.


Owoc Annona coricea © Etore.Santos, Wikimedia Commons.



Jedna cecha, która wyróżnia te rośliny, wraz z ponad 90% gatunków z ich rodziny (Annonaceae), spośród większości owoców uprawnych jest fakt, że są zapylane przez chrząszcze.


Jak głosi wieść, JBS Haldane (1892-1964), brytyjsko-indyjski genetyk, biolog ewolucyjny, matematyk i nie tylko, znalazł się w towarzystwie grupy teologów. Zapytany, czego można się dowiedzieć o Stwórcy, studiując jego dzieło, Haldane – ateista – podobno odpowiedział „nadmierne zamiłowanie do chrząszczy”. Rzeczywiście, Wielki Projektant musiałby być stronniczy w stosunku do rzędu Coleoptera, który jest jedną z najbardziej zróżnicowanych grup zwierząt na Ziemi. Przy ponad 400 tysiącach znanych gatunków, a z pewnością znacznie większej liczbie czekających na odkrycie, chrząszcze stanowią jeden z największych segmentów bioróżnorodności praktycznie każdego siedliska lądowego.


Uważa się, że różnorodność chrząszczy jest związana z wybuchową ekspansją roślin kwitnących w okresie kredy (145-65 milionów lat temu). Większa różnorodność roślin stworzyła więcej możliwości dla chrząszczy i innych owadów żywiących się tkanką roślinną. Wynikający z tego koewolucyjny wyścig zbrojeń – chemiczna i fizyczna obrona roślin kontra środki zaradcze ze strony chrząszczy żerujących na roślinach – pomógł zróżnicować rośliny i chrząszcze. Dziś około 50% wszystkich owadów roślinożernych to chrząszcze.


Wśród tych wczesnych roślinożerców, niektóre specjalizowały się w pyłkach – co nie jest łatwe, ponieważ pyłek jest ciężkostrawny. Uważa się, że te pionierskie melitofagi (zjadacze pyłków) były pierwszymi zapylaczami. Przemieszczając się z rośliny na roślinę, by żerować, przenosiły pyłek, umożliwiając w ten sposób zapładnianie roślin. Z czasem rolę głównych zapylaczy przejęły pszczoły, muchy i ćmy. Jednak niektóre rośliny, zwłaszcza bardzo starych linii, jak magnolie (Magnoliaceae), zachowały kantarofilię – od greckiego kántharos (chrząszcz) i philos (kochający), oznacza to zapylanie przez chrząszcze. W tej formie zapylania dobrze reprezentowane są również flaszowcowate (Annonaceae), obrazkowate (Araceae), palmy (Arecaceae) i storczykowate (Orchidaceae).


Chrząszcze Mordellistena cervicalis
 na kwiecie magnolii © Beatriz Moisset, Wikimedia Commons:



Chrząszcze nie mają elegancji ani powściągliwości ćmy popijającej nektar lub pszczoły zbierającej pyłek. Przedzierają się przez kwiat, pochłaniając pyłek (niektóre jedzą również nektar i płatki), często rozsypując więcej ziaren niż je zjadając, wypróżniając się po drodze. Dlatego nazywa się je zapylaczami „bałaganu i gleby”. I lubią ociągać się. Podczas gdy większość owadów zapylających pozostaje na kwiatach tylko na czas zebrania pyłku lub nektaru, chrząszcze zwykle nie spieszą się: mogą pozostać na swoim miejscu przez wiele godzin lub dni. Chrząszcz kwiatowy Carpophilus mutilatus, jeden z głównych zapylaczy atemoji, przebywa w kwiatach do 22 godzin.


Skarabeusz żeruje na Encelia californica © Marshal Hedin, Creative Commons.



Rośliny przystosowały się do tych nieokrzesanych i destrukcyjnych gości poprzez ewolucję grubych lub skórzastych części kwiatów i obfitych ilości pyłku, aby zrekompensować straty spowodowane konsumpcją i rozsypywaniem. Zachęcają chrząszcze do pozostania: ich kwiaty mają zwykle działki kielicha i płatki zakrzywione do wewnątrz, tworząc komorę do zapylania, która jest ciemną, bezpieczną i przytulną przestrzenią, gdzie chrząszcze mogą igrać do syta. Ale to nie wszystko: większość kwiatów kantarofilnych wytwarza mocne perfumy, które ludzie opisują jako pikantne, słodkie, piżmowe lub przypominające przejrzałe owoce – a więc nie do odparcia dla niektórych chrząszczy. Wiele z tych kwiatów jest również termogenicznych – wytwarzają ciepło – kiedy otwierają się i stają się funkcjonalne (okres kwitnienia). Ciepły kwiat z łatwością rozprasza zapachy i wita chrząszcze uciekające przed zimnem.


Kwiat flaszowca miękkociernistego (Annona muricata) © Ton Rulkens, Wikimedia Commons:



Większość roślin kantarofilnych nie zdobyłaby nagrody na pokazie kwiatów, ale mniejsza o nasze preferencje estetyczne; ich celem jest nagradzanie stworzeń, które pomagają im się rozmnażać. Chrząszcze łyszczynkowate (Nitidulidae), chrząszcze kózkowate (Cerambycidae), chrząszcze stonkowate (Chrysomelidae), chrząszcze kusakowate (Staphylinidae), chrząszcze poświętnikowate (Scarabeidae), chrząszcze schylikowate (Mordellidae), chrząszcze sprężykowate (Elateridae), chrząszcze oleicowate (Meloidae), chrząszcze ryjkowcowate (Curculionidae) są mile widziane, z miejscem do żerowania, kopulacji i schronienia przed pogodą i drapieżnikami. Wielu z tych gości jest owłosionych, więc przy odrobinie szczęścia niektóre drobiny pyłku przyczepiają się do ich ciał i są przenoszone na inny kwiat.


Kwiat Annona coriacea z usuniętym zewnętrznym płatkiem, aby odsłonić Cyclocephala ohausiana żerującego w komorze kwiatowej © Costa i in., 2017. PLOS ONE 12(2): e0171092.:



Rośliny, które do zapylania polegają na chrząszczach, są bardziej powszechne w regionach tropikalnych i śródziemnomorskich oraz na obszarach półpustynnych, takich jak Republika Południowej Afryki i południowa Kalifornia. Ale regiony umiarkowane mają swoją porcję gatunków kantarofilnych, takich jak nawłoć (Solidago spp.), lilie wodne (Nymphaeaceae) i jarzębina (Sorbus aucuparia).


Jarzębina ma głębokie korzenie w folklorze celtyckim, głównie dzięki jaskrawoczerwonym jagodom, które od dawna kojarzą się z duchami i wszystkimi rzeczami magicznymi. Jarzębina jest wszechobecnym elementem brytyjskiego krajobrazu i ma do odegrania znaczącą rolę ekologiczną.

 

Liście i jagody jarzębiny © Jonik, Wikimedia Commons:



Słodko pachnące kwiaty jarzębiny przyciągają wiele owadów, ale wydaje się, że są one zapładniane głównie przez chrząszcze. Powstałe jagody są zjadane przez różne ptaki; w rzeczywistości jarzębina jest jednym z najważniejszych źródeł pożywienia dla ptaków owocożernych w północnej Europie. W niektórych latach jarzębiny wytwarzają duże ilości nasion (ekolodzy roślin nazywają te epizody „masting”), a w innych bardzo mało lub prawie wcale. Nieregularna dostępność jagód jarzębiny ma daleko idące konsekwencje. Rozmieszczenie i liczebność gili zwyczajnych (Pyrrhula pyrrhula) w częściach regionu Skandynawii (Norwegia, Szwecja, Finlandia i Dania) są zsynchronizowane z obfitością owoców jarzębiny, a na przybywanie kwiczołów (Turdus pilaris) i droździków (T. iliacus) do Wielkiej Brytanii wpływa malejąca podaż jagód jarzębiny w Skandynawii i Europie kontynentalnej na początku zimy.


Kwiczoł żerujący na jarzębinie © Kim Hansen , Wikimedia Commons:



Biorąc pod uwagę liczbę gatunków chrząszczy i prawdopodobnie znacznie większą liczbę, która nie została jeszcze opisana, lista roślin kantarofilnych z pewnością będzie się powiększać, gdy dowiemy się więcej o tych niewyrafinowanych, nieokrzesanych gościach kwiatów.


Poczciwy, porośnięty kwiatami garbus, nazywany przez Anglosasów beetle (chrząszcz) odwiedzający Jardin Botanique de Montréal. © Ewok Slayer, Wikimedia Commons:



Biorąc pod uwagę liczbę gatunków chrząszczy i prawdopodobnie znacznie większą liczbę, która nie została jeszcze opisana, lista roślin kantarofilnych z pewnością będzie się powiększać, gdy dowiemy się więcej o tych niewyrafinowanych, nieokrzesanych gościach kwiatów.


Poczciwy, porośnięty kwiatami garbus, nazywany przez Anglosasów beetle (chrząszcz) odwiedzający Jardin Botanique de Montréal. © Ewok Slayer, Wikimedia Commons:

 

Readers’ wildlife photos

Why Evolution Is True, 3 października 2022

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska

* Athayde Tonhasca Júnior jest brytyjskim entomologiem.


Skomentuj Wyślij artykuł do znajomego: Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 1379 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

W nowej książce jest słuszna krytyka idei, że są lepsze i gorsze gatunki, ale jest także błędne twierdzenie, że gatunki nie są realne   Coyne   2023-02-06
Kolczatki wydmuchują bąbelki śluzu z nosa, żeby się ochłodzić   Coyne   2023-02-02
Mali i zręczni influencerzy   Tonhasca Júnior   2023-01-31
Dowody na ewolucję: Bezwłose zwierzęta mają martwe geny na sierść   Coyne   2023-01-23
Krew, znój, łzy i pot   Tonhasca Júnior   2023-01-19
Bąkojady czyszczą nosorożce   Coyne   2023-01-18
Mózg używa geometrii hiperbolicznej   Novella   2023-01-16
O wspaniały nowy świecie   Tonhasca Júnior   2023-01-12
Ciepło zabija. Zimno zabija wielu więcej   Jacoby   2023-01-09
Po co badać przestrzeń kosmiczną?   Jacoby   2023-01-04
Rdzenni Amerykanie żądają doczesnych resztek pumy z Griffith Park   Coyne   2023-01-03
Świetny artykuł o epigenetyce   Coyne   2022-12-30
Śmiało podążaj tam, gdzie nie dotarł jeszcze żaden owad   Tonhasca Júnior   2022-12-28
Rzecz o splątaniu nauki i wiary   Koraszewski   2022-12-26
Pradawny ekosystem zrekonstruowany przy użyciu skamieniałego DNA   Coyne   2022-12-19
Rozważania heretyckiego mediewisty o historii, wartościach i zdumiewającej głupocie   Landes   2022-12-16
Ewolucyjne ślepe zaułki i lepkie urządzenia: botanik Darwin   Tonhasca Júnior   2022-12-14
Ewolucja nie idzie prostą drogą   Novella   2022-12-08
Geny i języki   Novella   2022-11-26
Uporczywa obecność religijnego mitu   Winegard   2022-11-24
Znaleziono skrytkę posągów z brązu   Novella   2022-11-23
W oparach zrównoważonej ignorancji   Koraszewski   2022-11-21
10 twierdzeń działaczy walczących w Afryce z GMO o tym, dlaczego postępy w biotechnologii upraw powinny zostać odrzucone – i dlaczego są one błędne   Maina   2022-11-17
List otwarty do wszystkich oszołomów   Novella   2022-11-03
Po prostu nie mogę się doczekać, aby znów wyruszyć w trasę   Tonhasca Júnior   2022-10-27
Czy mizoandria może być zakaźna?   Tonhasca Júnior   2022-10-24
Niezwykła fizjologia hibernujących niedźwiedzi   Coyne   2022-10-22
Cuchnąca pułapka i przytulna kryjówka   Tonhasca Júnior   2022-10-21
Obraz Izraela na amerykańskich uniwersytetach   Mansour   2022-10-19
Kenia aprobuje GMO po 10 latach zakazu   Maina   2022-10-18
Pangenom jedwabnika morwowego   Novella   2022-10-14
Czy Samolubny gen zaszkodził publicznemu rozumieniu biologii?   Coyne   2022-10-13
Nieokrzesani goście   Tonhasca Júnior   2022-10-11
Niezrozumienie równości   Winegard   2022-10-07
Zyski klimatyczne to „niewygodna prawda” — nie wszystkie wiadomości o środowisku są złymi wieściami   Lomborg   2022-10-06
Gorzko-słodki, uzależniający lek   Tonhasca Júnior   2022-09-30
Przeciwko autentyczności   Winegard   2022-09-27
Biomedyczne znaczenie płci (i jej binarnej natury)   Coyne   2022-09-22
Mózgi neandertalczyków   Novella   2022-09-20
Oszuści i oszukani w grze w zapylanie   Tonhasca Júnior   2022-09-15
Po raz kolejny “Scientific American” wypacza biologię, a teraz także historię, by podeprzeć swoją ideologię   Coyne   2022-09-14
Upadek czasopisma “Nature”   Winegard   2022-09-08
Instynkt macierzyński i “New York Times”   Coyne   2022-09-07
Ćmy ze złym public relations   Tonhasca Júnior   2022-09-05
Studenci Uniwersytetu Ghany debatują nad wykorzystaniem upraw GMO w ich kraju   Gakpo   2022-09-02
“Scientific American” poświęca się polityce, a nie nauce; odmawia publikowania krytycznych analiz swoich fałszywych lub wprowadzających w błąd twierdzeń   Coyne   2022-09-01
Dysonansy poznawcze: czekolada a muszki, wino a osy   Júnior   2022-08-29
Patrick Matthew: prawdziwy autor idei doboru naturalnego?   Coyne   2022-08-26
Odporny na choroby, genetycznie modyfikowany maniok zapowiada przełom w Kenii   Maina   2022-08-25
Niekochane, ale czasem pożyteczne   Tonhasca Júnior   2022-08-23
Trwałość laktazy w populacjach pijących mleko: ponowna ocena klasycznej historii z ewolucji człowieka   Coyne   2022-08-19
Pierwszy znany drapieżnik: nowo opisana skamieniałość   Coyne   2022-08-16
Nie karm mózgu śmieciowym jedzeniem   Bhogal   2022-08-10
Kot Mehitabel pisze w “Science”   Coyne   2022-08-09
Nauka o wolności: rozmowa z Anną Kryłow   i Anna Kryłow   2022-08-06
Pierwsze dowody kopalne na opiekę nad lęgiem i niezwykły przypadek asymetrii kierunkowej   Coyne   2022-08-05
Badania dowodzą, że fakty nie mają znaczenia: jak propaganda wykorzystuje i normalizuje antysemityzm     2022-08-03
Horyzontalny transfer genów u owadów: jest rozpowszechniony, ale co to znaczy?   Coyne   2022-08-02
Dokonane w Afryce badanie genomu fasolnika egipskiego oznacza krok naprzód w dywersyfikacji światowego zaopatrzenia w żywność   Karavolias   2022-08-01
Grupy anty-GMO przegrywają sprawę sądową w Nigerii    i Nkechi Isaak   2022-07-30
Raz jeszcze: czy rasy są tylko społecznym konstruktem bez naukowego lub biologicznego znaczenia?   Coyne   2022-07-28
„New Yorker” pisze o hoacynie, sugeruje, że koncepcja Darwina drzew ewolucyjnych może być urojeniem   Coyne   2022-07-25
Nazistowscy lekarze i dzisiejsi antysemici: redefinicja etyki, żeby usprawiedliwić prześladowania Żydów     2022-07-18
Carl Sagan i wolność wątpienia   Jacoby   2022-07-18
Jak Darwin spowodował globalne ocieplenie swoją teorią doboru płciowego   Coyne   2022-07-16
Dieta mieszana misiów i innych   Júnior   2022-07-14
Londyńskie Natural History Museum popełnia błąd naturalistyczny - wielokrotnie   Coyne   2022-07-11
Nigeria gotowa na spełnienie oczekiwań rolników     2022-07-08
Szczepionki przeciwko grypie związane ze zmniejszonym ryzykiem choroby Alzheimera   Novella   2022-07-07
Nowoczesność Darwina: w O powstawaniu jest antycypacja neutralnej teorii i przerywanej równowagi   Coyne   2022-07-06
Pinker: “Wojna o ewolucję jest także wojną kulturową”   Coyne   2022-07-05
Raz jeszcze: błędny artykuł o tym, dlaczego teoria ewolucji jest przestarzała   Coyne   2022-07-04
Niech Moc będzie z pszczołą   Júnior   2022-06-28
Dramatyczny wzrost cen paliw kopalnych jest bolesny, ale daje niewielkie korzyści w walce z globalnym ociepleniem   Lomborg   2022-06-25
Efekt grupy – paskudny błąd poznawczy   Novella   2022-06-22
Nasiona z edytowanymi genomami będą miały przystępną cenę   Maina   2022-06-15
„Zapylisz mnie!”: nachalni bohaterowie świata roślin   Júnior   2022-06-11
Agroekologia zmienia biednych farmerów w biedniejszych   Muhumuza   2022-06-09
Kartofel z Matką Boską w jednej klapie i Karolem Marksem w drugiej   Koraszewski   2022-06-06
Jak nasze wspomnienia są powiązane   Novella   2022-06-04
Wielka Brytania dąży do zezwolenia na edytowanie genów   Novella   2022-06-02
„Grubogłowi przedsiębiorcy pogrzebowi w noc żywych trupów”   Júnior   2022-05-31
Coraz mniejsza część głównych plonów roślin jadalnych na świecie idzie na wyżywienie głodnych, a coraz więcej wykorzystuje się do celów niespożywczych     2022-05-28
Naukowiec z Ghany: “Afryka potrzebuje GMO bardziej niż reszta świata”   Gakpo   2022-05-26
GMO i edytowanie genów: jaka jest różnica?   Karavolias   2022-05-23
Toksyczny nektar, czyli ostrożnie z tureckim miodem   Júnior   2022-05-20
Kolejna nieudana i podyktowana ideologią próba wykazania, że płeć u ludzi nie jest binarna   Coyne   2022-05-18
Brian Charlesworth o błędach nowego artykułu rzekomo pokazującego, że fundamentalne założenie ewolucji neodarwinowskiej jest błędne   Coyne   2022-05-16
Trutnie i inni fruwający panowie   Junior   2022-05-13
Wygnanie z uniwersyteckiego świata – dwa lata później   Winegard   2022-05-10
Życie kwitnące po śmierci   Junior   2022-05-05
Organiczne środki owadobójcze są szkodliwe dla pożytecznych owadów     2022-04-30
Oxitec rozszerza próby z komarami GMO, by zredukować szerzenie się malarii   Conrow   2022-04-28
Słowa w wosku zapisane   Tonhasca Junior   2022-04-26
Rodzice, szkoła, państwo: kultura niskich oczekiwań   Koraszewski   2022-04-25
Nowoczesne ulepszanie roślin uprawnych przyjmuje historyczne podejście   Karavolias   2022-04-20
Pierwsza spożywcza roślina GMO w Ghanie   Baffour-Awuah   2022-04-16
Indie zwalniają edytowanie genów z wymaganej dla GMO oceny bezpieczeństwa   Paranjape   2022-04-11
Metamorfozy    Júnior   2022-04-09
Rolnicy nie mogą uprawiać tego, na co ich nie stać   Ongu   2022-04-07

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Pogrzebać złudzenia Oslo


Kilka poważnych...


Przeciwko autentyczności


Nowy ateizm


Lomborg


„Choroba” przywrócona przez Putina


„Przebudzeni”


Pod sztandarem


Wielki przekret


Łamanie praw człowieka


Jason Hill


Dlaczego BIden


Korzenie kryzysu energetycznego



Obietnica



Pytanie bez odpowiedzi



Bohaterzy chińskiego narodu



Naukowcy Unii Europejskiej



Teoria Rasy



Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa



 Palestyńskie weto



Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa

Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Małgorzata, Andrzej, Henryk