Prawda

Wtorek, 28 czerwca 2022 - 11:52

« Poprzedni Następny »


Aquilops, mały dinozaur, który wiele mógł


Andrew Farke 2015-01-15


Dziś wraz z kolegami nadałem imię maleńkiemu, naprawdę uroczemu dinozaurowi – oto on, Aquilops americanus. Mając mniej więcej 106 milionów lat, Aquilops jest najstarszym znanym „rogatym” dinozaurem (z linii obejmującej między innymi triceratopsa) Ameryki Północnej – wyprzedza dotychczasowych rekordzistów o niemalże 20 milionów lat.

Co jeszcze bardziej interesujące, Aquilops wcale nie jest wcale blisko spokrewniony z późniejszymi rogatymi dinozaurami z tego regionu – najbliżej mu do form zamieszkujących w podobnym czasie Azję. To zresztą zgodne z coraz bogatszym materiałem dowodowym wykazującym możliwości wymiany gatunków pomiędzy tymi kontynentami w owym czasie.

 

By zapoznać się z głównymi szczegółami, możecie oczywiście zajrzeć do artykułu w PLOS ONE lub zapoznać się z dowolnymi newsami czy blognotkami omawiającymi znalezisko, ja zaś w tym – i być może także kolejnym – artykule czy nawet artykułach chciałbym poruszyć kilka kwestii, które niekoniecznie zostały omówione w samej pracy (zdecydowanie powinienem przy okazji dodać, że sama skamieniałość przechowywana jest w Sam Noble Oklahoma Museum of Natural History; Matt Wedel pisze o niej bardziej szczegółowo na swoim blogu, a ja planuję dodać jeszcze co nieco na temat historii tego projektu w nadchodzących wpisach).

Co to za wybrzuszenie z przodu pyska?


Tworząca górną część dzioba kość dziobowa zakończona wybrzuszeniem o ostrych brzegach to cecha, która jednoznacznie identyfikuje akwilopsa jako ceratopsa, dinozaura rogatego. Spędziłem sporo czasu, przyglądając się preparatom tak gołym okiem, jak i pod mikroskopem, próbując samego siebie przekonać, że to nie artefakt, że nie oglądam po prostu jakiegoś fragmentu kostnego przemieszczonego w zgniecionym materiale. I ostatecznie tak, jestem pewien, że mamy do czynienia z cechą rzeczywistą, z czymś, co zwierzak miał jeszcze za życia. Teoretycznie mogłaby to być zmiana patologiczna, jednak faktura kości nie bardzo na to wskazuje.


W każdym razie zwierzę dysponowało ostrym dziobem. Po co? Nie mam pojęcia (do walki? kopania? czegokolwiek innego?), ale niewątpliwie jedno możemy o dziobie powiedzieć – był fajny.



Naprawdę małe zwierzę! Skąd wiecie, że to nie dziecko po prostu?


Rzeczywiście, to prawdziwy maluch. Bazując na szacunkach Matta Wedela, możemy uznać że Aquilops był rozmiarów mniej więcej dużego kruka i wagi królika (mamy tylko czaszkę, więc w naszych ocenach opieramy się na lepiej zachowanych szkieletach gatunków blisko z akwilopsem spokrewnionych, takich ja na przykład Archaeoceratops). Ja możecie zauważyć na ilustracji, czaszka ładnie mieści się w dłoni. Generalnie głowa to nieco mniej niż dwie trzecie wielkości największych opisanych dotąd czaszek najbliższych krewniaków naszego gada (Liaoceratopsa i Archaeoceratopsa), zatem po samym rozmiarze patrząc, podejrzewałbym, że nasz egzemplarz nie jest w pełni dorosły, struktura kości również pasowałaby do młodego zwierzęcia. Jednak inne cechy (jak stopień rozwinięcia zębów czy relatywnie wąskie linie połączeń kostnych) sugerują, że choć zwierzak był młody, nie był już najprawdopodobniej dzieckiem. Założyłbym raczej, że nasz Aquilops byłby czymś w rodzaju „nastolatka”.


A nie możecie po prostu skroić kości na plasterki, by zweryfikować wiek?


Niestety, nie mamy kości kończyn, które dostarczają nam złotego standardu oceny wieku dinozaurów. Kości czaszki, owszem, dają w tym względzie pewne możliwości (i rzeczywiście bywały używane przy niektórych dinozaurach, by ocenić wiek przynajmniej orientacyjnie), ale… cóż, wzrost i zmiany rozwojowe w kościach czaszki to kwestia naprawdę słabo opisana (zwłaszcza w odniesieniu do wieku kalendarzowego), a już o procesach wzrostowych czaszki u wczesnych ceratopsów nie wiadomo praktycznie nic, mikroanatomia kości czaszki prawdopodobnie niewiele by nam powiedziała.


Dlaczego w takim razie bierzecie się do nazywania nowego gatunku, skoro zwierzę nie jest w pełni dorosłe?


To żaden sekret, że dinozaury zmieniają się – niekiedy dramatycznie – wraz z dorastaniem. Może to rzeczywiście skłaniać do stawiania pytań o to czy rzeczywiście powinniśmy deklarować odkrycie nowego gatunku, bazując na szczątkach osobników młodocianych, w przypadku akwilopsa jednak nie odczuwam żadnego dyskomfortu w tej kwestii, nawet jeśli rzeczywiście czaszka pochodzi od młodego okazu. Pewne cechy jego czaszki – w tym unikalny kształt dzioba i zestawienia innych jej elementów – wyróżniają akwilopsa na tle innych tego typu dinozaurów. Wiele z tych cech wydaje się charakteryzować duża stabilność rozwojowa – nie wydają się znacząco zmieniać w czasie podczas życia u zwierząt, w przypadku których dysponujemy obfitszym materiałem badawczym (kształt dzioba chociażby). Tym samym ryzyko, że moglibyśmy nie rozpoznać starszego i większego akwilopsa, jeśli kiedyś takiego znajdziemy, jest naprawdę niewielkie.



Skoro macie tylko czaszkę, skąd możecie wiedzieć, jak wyglądała reszta dinozaura?


Mieliśmy, co prawda, rzeczywiście tylko czaszkę, chcieliśmy jednak głowę zwierzęcia przyczepić do reszty ciała na ilustracji użytej do upowszechniania naszego znaleziska. Plan ciała wczesnych rogatych dinozaurów był generalnie dość konserwatywny – zwykle dwunożne, z dużą głową, długimi kończynami tylnymi, krótszymi przednimi i długim ogonem. Dysponujemy przyzwoicie zachowanymi szkieletami bliskich krewnych akwilopsa (takich jak Archaeoceratops) i doskonale zachowanymi nieco jedynie odleglejszych (jak Psittacosaurus). Nawet jeśli niektóre detale mogą się okazać nie do końca trafione, kiedy uda nam się znaleźć kompletny szkielet, jesteśmy generalnie dość pewni prawidłowości całokształtu rekonstrukcji.


Dalsze smakowite kąski z prosto kuluarów w kolejnych wpisach.


A jeśli chcielibyście wiedzieć więcej już teraz, zajrzyjcie do notki współautora pracy, Matta Wedela lub do tekstu opisującego szczegóły pracy naszego ilustratora, Briana Briana Engha.


Literatura:


Farke, A. A., W. D. Maxwell, R. L. Cifelli, and M. J. Wedel. 2014. A ceratopsian dinosaur from the Lower Cretaceous of western North America, and the biogeography of Neoceratopsia. PLOS ONE 9(12):e112055. [warto zajrzeć – praca dostępna bezpłatnie!]


Ilustracje:


1. Rekonstrukcja akwilopsa, Brian Engh. CC-BY

2. Czaszka i żuchwa akwilopsa ułożone na mojej dłoni, by podkreślić skalę. CC-BY

3. Aquilops przedstawiony wraz z człowiekiem gwoli przedstawienia skali. Dinozaur tych rozmiarów wydaje się materiałem na urocze zwierzątko domowe, ale nie pozwólcie się zwieść temu wrażeniu–te dzioby byłyby naprawdę ostre! Ilustracja autorstwa Briana Engha, CC-BY.


Tłumaczyła Paulina Łopatniuk

Pierwsza publikacja polskiego tłumaczenia: http://racjonalista.tv/aquilops-maly-dinozaur-ktory-wiele-mogl/

Wpis pierwotnie ukazał się na blogu The Integrative Paleontologists, obecnie przetłumaczony i udostępniony w ramach licencji CC BY 3.0



Andrew Farke


Specjalizujący się w kręgowcach paleontolog z Raymond M. Alf Museum of Paleontology


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 1307 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Niech Moc będzie z pszczołą   Júnior   2022-06-28
Dramatyczny wzrost cen paliw kopalnych jest bolesny, ale daje niewielkie korzyści w walce z globalnym ociepleniem   Lomborg   2022-06-25
Efekt grupy – paskudny błąd poznawczy   Novella   2022-06-22
Nasiona z edytowanymi genomami będą miały przystępną cenę   Maina   2022-06-15
„Zapylisz mnie!”: nachalni bohaterowie świata roślin   Júnior   2022-06-11
Agroekologia zmienia biednych farmerów w biedniejszych   Muhumuza   2022-06-09
Kartofel z Matką Boską w jednej klapie i Karolem Marksem w drugiej   Koraszewski   2022-06-06
Jak nasze wspomnienia są powiązane   Novella   2022-06-04
Wielka Brytania dąży do zezwolenia na edytowanie genów   Novella   2022-06-02
„Grubogłowi przedsiębiorcy pogrzebowi w noc żywych trupów”   Júnior   2022-05-31
Coraz mniejsza część głównych plonów roślin jadalnych na świecie idzie na wyżywienie głodnych, a coraz więcej wykorzystuje się do celów niespożywczych     2022-05-28
Naukowiec z Ghany: “Afryka potrzebuje GMO bardziej niż reszta świata”   Gakpo   2022-05-26
GMO i edytowanie genów: jaka jest różnica?   Karavolias   2022-05-23
Toksyczny nektar, czyli ostrożnie z tureckim miodem   Júnior   2022-05-20
Kolejna nieudana i podyktowana ideologią próba wykazania, że płeć u ludzi nie jest binarna   Coyne   2022-05-18
Brian Charlesworth o błędach nowego artykułu rzekomo pokazującego, że fundamentalne założenie ewolucji neodarwinowskiej jest błędne   Coyne   2022-05-16
Trutnie i inni fruwający panowie   Junior   2022-05-13
Wygnanie z uniwersyteckiego świata – dwa lata później   Winegard   2022-05-10
Życie kwitnące po śmierci   Junior   2022-05-05
Organiczne środki owadobójcze są szkodliwe dla pożytecznych owadów     2022-04-30
Oxitec rozszerza próby z komarami GMO, by zredukować szerzenie się malarii   Conrow   2022-04-28
Słowa w wosku zapisane   Tonhasca Junior   2022-04-26
Rodzice, szkoła, państwo: kultura niskich oczekiwań   Koraszewski   2022-04-25
Nowoczesne ulepszanie roślin uprawnych przyjmuje historyczne podejście   Karavolias   2022-04-20
Pierwsza spożywcza roślina GMO w Ghanie   Baffour-Awuah   2022-04-16
Indie zwalniają edytowanie genów z wymaganej dla GMO oceny bezpieczeństwa   Paranjape   2022-04-11
Metamorfozy    Júnior   2022-04-09
Rolnicy nie mogą uprawiać tego, na co ich nie stać   Ongu   2022-04-07
Rośliny zmodyfikowane: odkłamać opinię o GMO   Conrow   2022-04-07
Odmowa szczelinowania jest szaleństwem   Ridley   2022-04-02
Jak wirusy chorób układu oddechowego ewoluują, by stać się łagodniejsze   Ridley   2022-03-22
Czy globalne ocieplenie może być dla nas dobre?   Ridley   2022-03-03
Południowa Afryka powinna przemyśleć regulacje dotyczące genetycznie modyfikowanych roślin   i Priyen Pillay   2022-03-01
Dlaczego środowiskowcy stanowią większą przeszkodę dla skutecznej polityki klimatycznej niż negacjoniści?   Boudry   2022-02-21
O figach i osach   Júnior   2022-02-18
Pień liczący 40 tysięcy lat przekazany Maorysom zamiast nauce   Coyne   2022-02-14
Propaganda anty-GMO obraża drobnych farmerów w Afryce i w Azji   Gakpo   2022-02-08
Jak “tubylcza medycyna” różni się od medycyny   Coyne   2022-02-07
Biotechnologia podnosi plony wysokobiałkowego afrykańskiego pochrzynu   Wetaya   2022-02-04
Spadanie w przepaść   Turski   2022-01-27
Czy koniki morskie coś nam mówią o LGBT? Błąd naturalistyczny popełniony przez Sussex Wildlife Trust   Coyne   2022-01-25
Ojczyznę wolną (od GMO) zachowują pany   Koraszewski   2022-01-22
Namawianie roślin, żeby podjęły ryzyko   Karavolias   2022-01-20
Czy uczenie się metodą prób i błędów jest „nauką”?   Coyne   2022-01-14
Czy gaz i energia jądrowa są “zielone”   Novella   2022-01-12
Ptasia grypa w czasach ludzkiej zarazy   Collins   2022-01-11
Rasa jest kontinuum. Płeć jest cholernie binarna   Dawkins   2022-01-10
Komiczne krzyki o klimatycznej Apokalipsie –— 50 lat nieuzasadnionego siania paniki   Lomborg   2022-01-06
Gnidy, o których PIS ci nie powie   Koraszewski   2022-01-05
Niebezpieczeństwo upolitycznienia nauki   Krylov   2022-01-01
Specjalne przesłanie do muzułmanów na całym świecie   Pandavar   2021-12-28
Nowe badania pokazują, że kraje rozwijające się płacą wysoką cenę za ograniczanie upraw roślin GMO   Maina   2021-12-25
Jajo, które wywołało sensację   Koraszewski   2021-12-24
Pięć powodów zakończenia debaty o GMO   Evanea   2021-12-16
Richard Dawkins pisze do “przyjaciół nauki i rozumu” w Nowej Zelandii   Coyne   2021-12-14
 Syntetyczna biologia oferuje obietnicę rozwiązania globalnego problemu z plastikiem   Agaba   2021-12-13
Nigeria wzywa Afrykę, by szła w jej ślady w sprawie GM wspięgi wężowatej   Opoku Gakpo   2021-12-09
Małe nietoperze idą do przedszkola   Koraszewski   2021-12-06
Afrykańscy naukowcy wzywają do polityki poparcia biologii syntetycznej i innych innowacji   Agaba   2021-12-02
Uprawy GMO zredukowały zatrucia farmerów pestycydami   Maina   2021-11-27
Czy genetyka może pomóc wyeliminować nierówność?   Coyne   2021-11-26
Matematyka i prawdziwa historia katastrofy klimatycznej   Lomborg   2021-11-24
Nigeria daje zielone światło kukurydzy GMO   Conrow   2021-11-22
Ugandyjscy studenci nalegają na powszechne stosowanie biotechnologii i uchwalenie prawa o biobezpieczeństwie   Agaba   2021-11-17
Organiczny eksperyment Sri Lanki   Novella   2021-11-16
Ruanda skwapliwie przyjmuje biotechnologię poprzez ekspansję OFAB   Meeme   2021-11-12
Sprzeciw wobec anulowania Huxleya   Coyne   2021-11-05
Farmerka z Kenii zbiera obfity plon z bawełny GM   Meeme   2021-11-04
Czarni uczeni i nauka o rasizmie   Koraszewski   2021-11-03
Kłusownictwo narzuca na słonie dobór w kierunku ewolucji słoni bez ciosów   Coyne   2021-11-01
Marnujemy naszą wielką szansę na edytowanie genów   Ridely   2021-10-29
“Czarne tygrysy” w małym indyjskim rezerwacie sugerują losowy dryf genetyczny   Coyne   2021-10-26
Wytwarzanie białek w roślinach przez rolnictwo molekularne   Novella   2021-10-20
Strzelby, zarazki, maszyny to zdecydowanie antyrasistowska książka. Dlaczego lewica jej nie kocha?   Barnett   2021-10-13
Nigeryjscy farmerzy nie mogą się doczekać wystarczających ilości GM nasion wspięgi wężowatej   Gakpo   2021-10-12
Dobór płciowy versus dobór naturalny: na przykładzie chrząszczy   Coyne   2021-10-08
Edytowanie genów kluczem do ulepszenia podstawowych upraw w Afryce   Abugu   2021-10-01
Bakłażan GMO jest udokumentowaną wygraną ubogich farmerów   Conrow   2021-09-23
O Jezu, wskrzeszają mamuta!   Koraszewski   2021-09-17
Wszystkie antyizraelskie wiadomości zasługują na publikację   Bard   2021-09-04
Tożsamość etniczna i rasa   Coyne   2021-08-30
Środowiskowcy mylili się – nie stoimy przed apokalipsą owadów   Ridley   2021-08-13
Czy znaleziono najstarszy dowód na istnienie zwierzęcia? Nowa gąbko-podobna skamieniałość liczy 890 milionów lat   Coyne   2021-08-11
Psy rozumieją ludzi   Novella   2021-08-06
Nowy start nauki o życiu w epoce genu   Ridley   2021-08-05
Użycie ognia przez homininy: przykład szybkiej ewolucji kulturowej?   Coyne   2021-08-04
Historia pandemii jest historią zaprzeczania   Jackoby   2021-07-27
Nieuchwytny neuron babci   Novella   2021-07-22
Cierpienie i pytanie, czy przestaniemy jeść mięso   Koraszewski   2021-07-14
Czy nadchodzi hydroponika?   Novella   2021-07-13
Raport Unii Europejskiej o glifosacie   Novella   2021-07-10
Dlaczego ideologii nie należy mieszać z nauką   Coyne   2021-06-30
Nagonka na Izrael grasuje w stowarzyszeniach nauk ścisłych, medycyny i edukacji   Chesler   2021-06-24
Szczęśliwi pracoholicy   Witkowski   2021-06-03
Propaganda w wykonaniu nauczycieli akademickich   Chesler   2021-06-02
Ewolucja wielokomórkowości   Novella   2021-05-07
Polityczna polaryzacja jest przesadzona   Novella   2021-05-04
Wrotki były kiedyś sztandarową grupą istot bez seksu, a teraz sądzi się, że ukradkiem odstawiają szybkie numerki   Coyne   2021-04-22
Błędna historia antykolonializmu   Tupy   2021-04-21
Mayflower wyrusza w podróż raz jeszcze   Koraszewski   2021-04-19

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

„Przebudzeni”


Pod sztandarem


Wielki przekret


Łamanie praw człowieka


Jason Hill


Dlaczego BIden


Korzenie kryzysu energetycznego



Obietnica



Pytanie bez odpowiedzi



Bohaterzy chińskiego narodu



Naukowcy Unii Europejskiej



Teoria Rasy



Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa



 Palestyńskie weto



Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk