Prawda

Wtorek, 31 stycznia 2023 - 09:03

« Poprzedni Następny »


Rewolucja w Iranie jest powstaniem, któremu przewodzą mniejszości etniczne


Himdad Mustafa 2022-11-01

(Źródło: Instagram.com/__tarafatehi/)
(Źródło: Instagram.com/__tarafatehi/)

   „Nie widzę żadnego politycznego zagrożenia Iranu w przyszłości, ale jeśli pojawi się jakiś kryzys, będzie etniczny i społeczny” - Słowa byłego ministra irańskiego wywiadu, Alego Jounesiego z 2005 roku.


Wprowadzenie


Trwające protesty przeciwko reżimowi irańskiemu można określić nie tylko jako powstanie kierowane przez kobiety, ale także przez mniejszości etniczne. W rzeczywistości dla mniejszości etnicznych, które stanowią  połowę populacji Iranu (np. Arabów Ahwazi, Kurdów i Beludżów), jest to „rewolucja” na rzecz wolności oraz podstawowych praw etnicznych i ludzkich, których zostały pozbawione nie tylko przez Islamską Republikę Iranu, ale także przez dawne reżimy perskie (np. za dynastii Pahlavi) przez prawie sto lat. Z tego powodu jest to zarówno drażliwy temat dla irańskiego reżimu, jak i dla samej perskiej diaspory.


Warto zauważyć, że protesty wybuchły w całym Iranie po zabójstwie Jiny Amini, 22-letniej kurdyjsko-irańskiej kobiety, która została pobita na śmierć przez irańską policję „moralności”. Jak często mówią kurdyjskie obrończynie praw kobiet w Iranie: „Jesteśmy zarówno kobietami, jak i Kurdyjkami; więc w Islamskiej Republice Iranu jesteśmy podwójnie oskarżane”. W rzeczywistości Jina Amini została aresztowana, torturowana i zamordowana nie tylko dlatego, że zbyt „luźno” nosiła swój hidżab, ale także dlatego, że była Kurdyjką. [1]


Zanim jednak informacja o zabójstwie Jiny Amini przez Republikę Islamską dotarła do międzynarodowych mediów, perska diaspora strategicznie wymazała etniczne pochodzenie Jiny i etniczny charakter kurdyjskich protestów (które rozpoczęły się we Wschodnim Kurdystanie w odpowiedzi na ohydne zabójstwa), aby odwrócenie uwagi społeczności międzynarodowej od tragicznej sytuacji mniejszości etnicznych w Iranie. W rzeczywistości zarówno perskie media w diasporze, jak i międzynarodowe media wciąż nazywają ją perskim imieniem Mahsa, które musiała przyjąć, ponieważ Republika Islamska nie akceptuje rejestracji imion kurdyjskich w oficjalnych dokumentach.


Często, na przykład w Londynie i Aarhurs w Danii, Persowie nie pozwalali Kurdom i Beludżom na podnoszenie flag narodowych lub eksponowanie symboli etnicznych podczas ostatnich antyreżimowych wieców. [2] Filmy udostępnione w mediach społecznościowych pokazały, jak Persowie atakują kurdyjskiego mężczyznę w Sztokholmie za noszenie kurdyjskiego stroju. [3] W Berlinie Persowie nękali Arabów Ahwazi, Kurdów i Beludżów za krytykowanie Mohammeda Rezy Szacha za jego zbrodnie przeciwko mniejszościom. Beludż został werbalnie zaatakowany przez perskich protestujących za trzymanie plakatu z napisem „Iran popełnił ludobójstwo na Kurdystanie i Beludżystanie”. [4]


<span>(Źródło: CIA, 2004)</span>
(Źródło: CIA, 2004)

Wszyscy członkowie irańskich mniejszości etnicznych mają „jinę” w swoim życiu


Wypowiadając się przeciwko wymazaniu Kurdów i Kurdystanu przez perską diasporę i zachodnie media, kurdyjska aktywistka Tara Fatehi oświadczyła: „Nie możesz skandować ‘Jin, Jiyan, Azadi’ [kurdyjskie hasło feministyczne oznaczające „Kobieta, Życie, Wolność” używane jako hasło irańskich protestów] równocześnie z wymazywaniem, ponownym kolonizowaniem i wzmacnianiem ucisku narodu kurdyjskiego”. [5]


Historia Jiny Amini i wymazania jej kurdyjskiego pochodzenia przez Persów jest związana z doświadczeniem wszystkich mniejszości etnicznych Iranu, które nieproporcjonalnie ucierpiały z powodu państwowych represji, gwałtownej „persjanizacji” i polityki asymilacji przez perskie reżimy. Wszyscy członkowie mniejszości etnicznych w Iranie mają w swoim życiu „jinę”. Jina reprezentuje córki uciskanych mniejszości w Iranie, które od dziesięcioleci są poddawane systematycznej dyskryminacji.


W Iranie i poza nim Persom nie udało się wzmocnić ani nawet wysłuchać głosów mniejszości, które stanowią trzon obecnej rewolucji. Relacjonowanie przez międzynarodowe media protestów i punktów widzenia Persów jako jedynych przedstawicieli Iranu jeszcze bardziej zmarginalizowało mniejszości etniczne i religijne oraz wzmocniło persocentryzm irańskiego reżimu. „Kiedy ostatni raz irański Lur lub Ahwazi otrzymał globalną platformę do wyrażania swoich opinii na temat irańskiego reżimu lub zachodniej polityki zagranicznej wobec Iranu? W jaki sposób nieuznawane mniejszości religijne, takie jak Bahajowie lub Sikhowie, mogą mówić na cały świat z państwa, które nie zapewnia im żadnego bezpieczeństwa?" - napisały Asza Sawahney i Sabrina Azad. [6]


Od „pan-iranizmu” do „aryjskiego islamizmu”: „persjanizacja” i „centralizacja” w Iranie (1921-obecnie)


Od późnego średniowiecza do XX wieku Iran był imperium wieloetnicznym, z dynastiami tureckojęzycznymi i kurdyjskimi kierującymi instytucjami politycznymi i wojskowymi kraju. Zmieniło się to za Rezy Szacha, który przejął władzę w perskim zamachu stanu w 1921 roku, ponieważ promował „perski nacjonalizm” jako ideologię państwową.


Nacjonalistyczne ramy ustanowione przez Rezę Szacha Pahlaviego nie pozostawiały miejsca na odrębne tożsamości etniczne Iranu, jak przekonywał artykuł wstępny z 1925 roku w piśmie popierającym Pahlaviego: „Państwo irańskie będzie zagrożone rozpadem, dopóki jego obywatele nie będą uważać się przede wszystkim za Irańczyków, a nie za Turków, Arabów, Kurdów, Bachtiarów i Turkmenów. Musimy zatem wyeliminować języki mniejszościowe, sentymenty regionalne i przynależności plemienne i przekształcić różnych mieszkańców dzisiejszego Iranu w jeden naród”. [7] Aby przeprowadzić tę transformację, Pahlavi zaatakowali i wyeliminowali ostatnie niezależne księstwa w Chuzestanie, Luristanie, Beludżystanie i Kurdystanie. Potem nastąpiły gwałtowne kampanie persjanizacji, zakazujące lokalnych języków i strojów, przymusowe migracje i przymusowe przesiedlenia Kurdów, Beludżów i innych grup etnicznych w rejony przygraniczne w celu rozbicia ich struktur społecznych i przyspieszenia asymilacji kulturowo-językowej. [8]


Polityka persjanizacji i centralizacji spotkała się z silnym oporem ze strony mniejszości etnicznych, które zaangażowały się w powstania przeciwko kolejnym rządom perskim (1925-1979). Godnymi uwagi przykładami były brutalnie stłumione bunty w Beludżystanie z końca lat 30. XX wieku oraz ustanowienie Republiki Kurdystanu przez Kurdów i Azerbejdżańskiego Rządu Ludowego przez Azerskich Turków w 1945 roku. Oba zostały brutalnie rozpędzone rok później, a kurdyjskich przywódców powieszono publicznie na placu Mahabad. Armia irańska, wspierana przez USA i Wielką Brytanię, zajęła regiony przygraniczne w grudniu 1946 roku, pozostawiając szlak śmierci i zniszczenia. [9]


Mimo oficjalnego przyjęcia islamu jako ideologii państwowej w 1979 roku, Republika Islamska zachowała politykę szacha persjanizacji i centralizacji. W rzeczywistości islamizacja była w pewnym sensie odwrotną stroną persjanizacji. Ideologiczne użycie religii przez ajatollaha Chomeiniego zapoczątkowało połączenie szyizmu i „persizmu” jako dwóch głównych elementów nacjonalizmu. W przeciwieństwie do perskiego świeckiego etnonacjonalizmu reżimu szacha, persko-szyicki etnonacjonalizm stanowił podstawę polityki wewnętrznej islamskiego reżimu i strategii kolonizacji. Tak więc, w implicite imperialnej orientacji kolonialnej, reżim islamski z 1979 roku nie uznawał prawa do samostanowienia nieperskich ludów etnicznych, zwłaszcza Kurdów, którzy się tego najbardziej domagali. [10]


Termin kulturowy „Aryjczyk” lub „Iran” („szlachetny lud”) był historycznie samookreśleniem wielu grup etnicznych w Azji Południowo-Zachodniej, w tym Indian, Persów, Kurdów i Pasztunów. Współczesne użycie tego terminu przez reżimy irańskie ogranicza się jednak do „Persów”. Iran nie docenia tak zwanych „języków irańskich” takich jak gilaki, kurdyjski, beludżi itp. Spośród 75 języków używanych w kraju Iran uznał tylko perski, reszta padła ofiarą językobójstwa i wiele z nich wyginie. [11] 



Powyższy dokument rządu irańskiego z 2013 r. pokazuje dyskryminację antykurdyjską. Kiedy Kurd poprosił o zarejestrowanie swojej firmy pod nazwą „Jina”, jego prośba została odrzucona przez rząd irański, ponieważ „nazwa”, jak czytamy w oficjalnym dokumencie, „nie jest irańska, lecz kurdyjska”. (Źródło: Jaffer Sheyholislami, Language as a problem: Language policy and rights in Kurdystan-Iran. Etudes Kurdes- N° 13-Decembre, 2019. S. 95-130)


Mniejszości etniczne i religijne w Iranie


Persowie stanowią prawie połowę z 84 milionów mieszkańców Iranu; nie-perskie mniejszości etniczne tworzą przeważającą większość w peryferyjnych regionach Iranu, w przeciwieństwie do irańskiego centrum zdominowanego przez Persów. Mniejszości etniczne mają silniejsze więzi z rodakami w państwach sąsiadujących niż z Persami w Iranie. W rzeczywistości podzielają powszechne poczucie dyskryminacji i deprywacji w stosunku do perskocentrycznego reżimu.


Jeśli chodzi o religie dozwolone w kraju, konstytucja Iranu określa Szkołę Szyickiego Islamu Dwunastu Dża'fari jako religię państwową. Uznaje zoroastryjskich, żydowskich i chrześcijańskich Irańczyków, którzy stanowią mniej niż jeden procent populacji kraju, za jedyne uznane mniejszości religijne, chociaż w przeszłości byli prześladowani, więzieni, traceni i przymusowo wyganiani. Sunnici, jarsanici (Ahl-e Haq) i Bahajowie spotkali się z najbardziej brutalnymi prześladowaniami w ciągu ostatnich czterdziestu lat, ponieważ Iran wykluczył ich z minimalnej ochrony i uznania przyznawanych przez islamską konstytucję Iranu.


Republika Islamska „nieproporcjonalnie atakuje grupy mniejszościowe, w tym Kurdów, Ahwazi, Azerów i Beludżów, z arbitralnymi aresztowaniami, przedłużającymi się zatrzymaniami, zaginięciami i fizycznym znęcaniem się”, zgodnie z Raportem Praw Człowieka 2019 Departamentu Stanu. „Te grupy mniejszości etnicznych zgłosiły dyskryminację polityczną i społeczno-ekonomiczną, szczególnie w dostępie do pomocy ekonomicznej, licencji biznesowych, przyjęć na uniwersytety, możliwości pracy, pozwolenia na publikowanie książek oraz praw mieszkaniowych i gruntowych”. [12]


W raporcie z lipca 2019 r. specjalny sprawozdawca ONZ zauważył, że kurdyjscy więźniowie polityczni oskarżeni o przestępstwa związane z bezpieczeństwem narodowym stanowią prawie połowę wszystkich więźniów politycznych w Iranie. [13] Abbas Vali, profesor teorii społecznej i politycznej na Wydziale Socjologii na Uniwersytecie Boğaziçi w Stambule, powiedział: „Irański Kurdystan jest traktowany jako strefa bezpieczeństwa, logika rządów wojskowych nigdy nie zniknęła”, kontynuował: „kiedy przeczuwają kłopoty, najpierw atakują Kurdów”. [14] Raport Iran Human Rights (IHR) pokazuje, że ponad 55 proc. więźniów politycznych straconych w latach 2010-2018 to Kurdowie, 25 proc. to Baluchowie, a 13 proc. Arabowie. [15]


Azerscy Turcy, w większości szyici, są drugą co do wielkości grupą etniczną w Iranie i stanowią 15-20 procent populacji. Stanowią większość w Azerbejdżanie i w północno-zachodnim Iranie. Ich sąsiedzi Gilakis i Mazendaranis stanowią razem około dziewięciu procent populacji, dając wyraźną większość w prowincjach graniczących z Morzem Kaspijskim, które zawierają dziesiąte co do wielkości rezerwy gazu na świecie. [16] Kurdowie są czwartą co do wielkości grupą etniczną na Bliskim Wschodzie i trzecią co do wielkości grupą etniczną w Iranie, obejmującą około 10 procent populacji kraju. Kurdowie mieszkają w północno-zachodnim Iranie, który Kurdowie nazywają Rojhelati Kurdistan („Kurdystan Wschodni”). Iran, Turcja i kraje sąsiednie od dawna postrzegają Kurdów jako zagrożenie ze względu na ich liczebność, rozmieszczenie geograficzne i opór wobec władz centralnych.


Prowincja Chuzestan – zwana irańską „piętą Achillesa” – w zachodnim Iranie jest domem dla największej społeczności arabskiej, znanej jako Ahwazi lub Arabowie Chuzestańscy, która stanowi 2-4 procent populacji Iranu. [17] W prowincji znajduje się prawie 80 procent irańskich rezerw ropy naftowej i większość jego produkcji gazu ziemnego. Ta prowincja jest również jednym z największych producentów zbóż, kukurydzy, ryżu, buraków cukrowych i trzciny cukrowej. Jest także domem dla największego eksportera stali w kraju. [18] Ich sąsiadami są Lurowie, którzy stanowią około 6% populacji Iranu.


Prowincja Sistan i Beludżystan w południowo-wschodnim Iranie jest domem dla 1,5 – 2 milionów Beludżów, którzy są głównie sunnitami i stanowią około 2 procent ludności kraju. Beludżystan jest jedną z najbardziej strategicznych granic Iranu. Dzieli prawie 300 kilometrową granicę z Afganistanem i prawie tysiąc kilometrową granicę z Pakistanem. Chabahar, w prowincji Sistan i Beludżystan, jest jedynym portem oceanicznym Iranu, położonym na jego wybrzeżu nad Zatoką Omańską. Prowincja ma już około 370 czynnych kopalń, ale miliony ton zasobów mineralnych, w tym złota, dopiero muszą zostać wydobyte. [19]


Centrum kontra peryferia


Chociaż połowa kapitału ludzkiego Iranu, a także większość zasobów naturalnych Iranu jest skoncentrowana w prowincjach przygranicznych, regiony perskie cieszą się znacznie lepszym rozwojem gospodarczym, lepszymi możliwościami pracy i usługami rządowymi w stosunku do prowincji przygranicznych, które charakteryzują się brakiem rozwoju gospodarczego i wysokimi stopami bezrobocia.


Raport ONZ z 2019 r. wskazuje, że w prowincji Sistan i Beludżystan zdecydowana większość Beludżów żyje poniżej krajowej granicy ubóstwa. [20] Wysokie bezrobocie wśród Kurdów zmusiło wielu do podjęcia pracy jako „kolbars”, czyli przemytnicy i kurierzy przewożący towary między Irakiem a Iranem. Praca jest niebezpieczna z powodu zmiennej pogody, skalistych gór, min lądowych i irańskich patroli granicznych. W 2019 roku podobno zginęła 50 „kolbarów”, a 144 zostało rannych z rąk straży granicznej. [21] 6 stycznia 2021 r. Mohsen Haidari, przedstawiciel Chameneiego w Chuzestanie, przyznał, że istnieje niedopuszczalny poziom dyskryminacji Arabów w Chuzestanie: „Chociaż Arabowie stanowią większość populacji w prowincji [Chuzestan], posiadają mniej niż pięć procent miejscowych stanowisk kierowniczych. W rozmowach kwalifikacyjnych, gdy ankieterzy sprawdzają dowód tożsamości arabskiego kandydata i zdają sobie sprawę, że kandydat jest Arabem, odrzucają go. Młodzi Arabowie zaczęli zmieniać nazwiska, aby ukryć swoją arabską tożsamość i uzyskać zatrudnienie”. [22]


Irański politolog Nader Entessar zwrócił uwagę na istnienie nierówności między centrum a peryferiami w Iranie, a wynikające z tego nierówności społeczno-polityczne i gospodarcze, jakich doświadczają mniejszości, doprowadziły do powstania stanu zbliżonego do wewnętrznego kolonializmu i do ruchów oporu organizowanych przez grupy marginalizowane lub peryferyjne w Iranie w reakcji na ich wyłączenie z aparatu państwowego przez reżim centralny. [23] Dyskryminacja mniejszości wzmocniła etnonacjonalizm w regionach peryferyjnych, które władze irańskie postrzegają jako najpoważniejsze zagrożenie dla integralności terytorialnej Iranu.


Ali Jounesi, ówczesny minister wywiadu Iranu, zauważył w 2005 r.: „Nie widzę żadnego zagrożenia politycznego dla Iranu w przyszłości, ale jeśli wystąpi jakikolwiek kryzys, będzie on miał charakter etniczny i społeczny”. Badanie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Iranu z 2004 r. wykazało, że świadomość tożsamości etnicznej znacznie wzrosła wśród głównych grup etnicznych Iranu. Z tego powodu od początku antyreżimowych protestów w 2022 r., które mają miejsce głównie w regionach przygranicznych – jak wspomina Suzan Kuitaz, kurdyjsko-szwedzka badaczka i dziennikarka z saudyjskiej agencji medialnej Majalla – „Mniejszości etniczne w Iranie cierpią nieproporcjonalnie”, ponieważ „reakcja irańskich sił bezpieczeństwa na protestujących różni się w zależności od regionu”. [24]


Kuitaz napisała również: „W porównaniu z centralnymi częściami Iranu, peryferyjne regiony, takie jak Chuzestan i Kurdystan (zamieszkane odpowiednio przez Arabów i Kurdów) miały wyższy wskaźnik zabitych i aresztowań protestujących”. Następnie zauważyła, że podczas gdy protesty ogarniają duże perskie miasta Iranu, „IRGC popełnia zbrodnie wojenne przeciwko zmarginalizowanym społecznościom Iranu, głównie posługując się nieludzką brutalnością wobec Beludżów i Kurdów”. [25]


Ekspansjonizm wojskowy i kolonializm Islamskiej Republiki


Od momentu powstania w 1979 r. reżim islamski realizuje swoją jastrzębią, ekspansjonistyczną ideologię „eksportowania rewolucji islamskiej” do krajów z większością szyicką poprzez wojnę i przemoc polityczną. [26] Irański Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC), główny mechanizm zagranicznej interwencji, umożliwił Iranowi przejęcie kontroli nad Gazą, Libanem, Irakiem, Jemenem i Syrią poprzez swoich pełnomocników, których Iran nazywa „osią oporu”, sieć międzynarodowych organizacji terrorystycznych [27] z prawie 40-letnią historią terroryzmu.


W rzeczywistości ajatollah Chamenei nie jest już tylko najwyższym przywódcą samego Iranu. Obecnie jest także nieoficjalnym, ale de facto najwyższym przywódcą irańskich kolonii, takich jak Irak, Jemen, Gaza, Syria i Liban. Fakt ten wyraźnie stwierdził generał Jahja „Rahim” Safavi, doradca wojskowy ajatollaha Chameneiego i były dowódca Gwardii Rewolucyjnej (IRGC), który stwierdził: „Granica Libanu z Izraelem jest nową linią obrony Iranu” i dodał, że „Zachód martwi się, że wpływy Iranu rozprzestrzeniają się od Zatoki Perskiej do Morza Śródziemnego”. [28] 


Niedawno, kiedy wpływowy iracki przywódca szyicki Muktada Al-Sadr, powszechnie uważany za przywódcę antyirańskiego frontu szyickiego w Iraku, próbował zmniejszyć hegemonię Iranu w Iraku, został zmuszony do posłuszeństwa Chameneiowi po wydaniu fatwy przez Al-Haeriego, jego duchowego zwierzchnika mieszkającego w irańskim mieście Kom, w której wezwał Al-Sadra i jego zwolenników do wspierania ajatollaha Chamaneiego. [29] W ten sposób przekazał suwerenność Iraku Iranowi.


Iran rozszerzył niedawno swoją obecność wojskową również na Europę Wschodnią, gdzie reżim, łamiąc zakaz ONZ, pomaga Rosji w wojnie z Ukrainą, dostarczając jej drony i pociski wraz z technikami IRGC do pracy z dronami. Biały Dom powiedział, że USA mają dowody na to, że wojska irańskie są „bezpośrednio zaangażowane w terenie” na Krymie, wspierając rosyjskie ataki dronami na infrastrukturę Ukrainy i ludność cywilną. [30]


Islamska Republika Iranu podważyła suwerenność kilku państw i zaangażowała się w tłumienie ruchów demokratycznych na Bliskim Wschodzie. Iran, podobnie jak Turcja, uniemożliwia mniejszościom religijnym i etnicznym uzyskanie jakiejkolwiek pozycji regionalnej lub niezależności, które mogłyby być postrzegane jako zagrożenie dla interesów regionalnych i bezpieczeństwa narodowego Iranu. Na przykład w 2017 r. dowódca sił Kuds IRGC Kasem Solejmani przewodził milicji szyickiej w inwazji na Kirkuk, mordując 600 kurdyjskich cywilów po tym, jak Kurdowie przeprowadzili referendum w sprawie niepodległości w mieście. Szef sztabu najwyższego przywódcy Iranu ogłosił później: „Najwyższy przywódca Iranu Ali Chamenei i dowódca Kuds Kasem Solejmani zniweczyli amerykańsko-izraelski spisek mający na celu utworzenie drugiego Izraela w Regionie Kurdystanu”. [31]


Podsumowanie – dlaczego etniczne państwa są ważne


Poparcie dla zmiany Iranu w kilka niezależnych państw etnicznych jest pożądane dla wielu stron, przede wszystkim dla uciskanych mniejszości. Powstanie nowych państw narodowych w irańskim Azerbejdżanie, Kurdystanie, Chuzestanie, Beludżystanie i prowincjach kaspijskich zmniejszyłoby Iran i ograniczyłoby jego dostęp do linii brzegowej i głównych portów w Zatoce i Morzu Kaspijskim oraz obfitych zasobów naturalnych z pogranicznych regionów. To skutecznie sparaliżowałoby Iran jako potężne i ekspansjonistyczne państwo, ponieważ straci połowę swojego kapitału ludzkiego i większość zasobów naturalnych, które są niezbędne dla jego siły militarnej i ekspansjonizmu w Azji Południowo-Zachodniej.


Iran pozbawiony zasobów nie stanowi zagrożenia dla państw sąsiednich i regionalnych oraz dla interesów społeczności międzynarodowej. Iran bez Beludżystanu, Kurdystanu, Azerbejdżanu i Chuzestanu będzie odizolowanym krajem. Co więcej, wiele wspieranych przez Iran grup terrorystycznych, odpowiedzialnych za większość chaosu i zniszczeń na Bliskim Wschodzie, przestałoby działać.


Warto zauważyć, że zmiana reżimu w Iranie może zakończyć imperializm Iranu i jego autorytarne rządy teokratyczne, ale nie może zakończyć prześladowań jego mniejszości. Wola mniejszości, które zjednoczone razem stanowią prawie połowę populacji Iranu, powinna być uszanowana, a ich prawo do państwowości i wolności uznane. Podział Iranu wzdłuż linii etnicznych służy interesom lokalnym, regionalnym i międzynarodowym. Wszelkie przyszłe plany lub zagraniczna interwencja powinny zmierzać do tego celu.


*Himdad Mustafa jest kurdyjskim badaczem i ekspertem od spraw kurdyjskich.

 


[1] See MEMRI Daily Brief No. 420, Give Her Back Her Kurdish Name: Jina Amini, October 10, 2022.

[2] Facebook.com/groups/kurdisk.danak/posts/475264404658304, October 1, 2022.

[3] Facebook.com/Himdad.A.Mustafa/videos/624204612594006, September 29, 2022.

[4] Facebook.com/Himdad.A.Mustafa, September 29, 2022.

[5] Instagram.com/p/CjNHcILOPGI/?igshid=YmMyMTA2M2Y=, October 11, 2022.

[6] Opendemocracy.net/en/north-africa-west-asia/no-country-minorities-inequality-state-repression-iran/, June 1, 2020.

[7] Jeffrey Mankoff. Empires of Eurasia: How Imperial Legacies Shape International Security. (Yale University Press, 2022). P.173.

[8] Jeffrey Mankoff. Empires of Eurasia: How Imperial Legacies Shape International Security. (Yale University Press, 2022). P.173.

[9] William O. Douglas. Strange Lands & Friendly People. (New York, 1951). p. 45.

[10] Sabah Mofidi. Political Function of Religion in Nationalistic Confrontations in Greater Kurdistan. (Transnational Press London, 2022), pp.73-5.

[11] Jaffer Sheyholislami, Language as a problem: Language policy and rights in Kurdistan-Iran. Etudes Kurdes- N°13-Decembre, 2019. Pp.  95-130.

[12] State.gov/reports/2019-country-reports-on-human-rights-practices/iran/, 2019.

[13]Undocs.org/Home/Mobile?FinalSymbol=A%2F74%2F188&Language=E&DeviceType=Mobile&LangRequested=Fale  UNHRC, 'Report of the Special Rapporteur on the situation of human rights in the Islamic Republic of Iran' (paragraph 87), 18 July 2019.

[14] Theguardian.com/world/2016/feb/26/iran-kurdistan-rouhani-tehranbureau, February 26, 2016.

[15] Iranhr.net/en/print/5/3673/, 2018.

[16] Kepco.ir/en/news/1719/New-Gas-Hub, August 8, 2021.

[17] Refworld.org/docid/5b9ba544b.html, June 2018.

[18] Iranprimer.usip.org/index.php/blog/2020/jul/29/iran%E2%80%99s-challenges-converge-khuzestan, February 3, 2021.

[19] Iranprimer.usip.org/blog/2020/aug/06/irans-troubled-provinces-baluchistan, February 24, 2021.

[20] Ohchr.org/en/press-releases/2019/10/iran-un-expert-says-ethnic-religious-minorities-face-discrimination, October 22, 2019.

[21]Iranprimer.usip.org/blog/2020/sep/08/iran%E2%80%99s-troubled-provinces-kurdistan, February 3, 2021.

[22] Padmaz.org/en/?p=268, January 6, 2021.

[23] Nader Entessar. Kurdish Politics in the Middle East. (Lexington Books, 2009 ), pp.5-7.

[24] Eng.majalla.com/node/261111/politicsmullahs-ongoing-genocide-against-non-persian-minorities, October 7, 2022.

[25] Eng.majalla.com/node/261111/politicsmullahs-ongoing-genocide-against-non-persian-minorities, October 7, 2022.

[26] Afshon Ostovar, “Exporting the Revolution” in Vanguard of the Imam: Religion, Politics, and Iran's Revolutionary Guards. (New York: Oxford University Press: 2016), pp.102-18.

[27] State.gov/foreign-terrorist-organizations/

[28] Iranwire.com/en/politics/60340/ , May 6, 2014.

[29] Aljazeera.com/news/2022/8/31/muqtada-al-sadr-and-iraqs-propensity-for-a-shia-shia-war , August 31, 2022.

[30] Reuters.com/world/europe/russia-using-iranian-drones-attacks-ukraine-white-house-says-2022-10-20/, October 20, 2022.

[31] Rudaw.net/english/kurdistan/2410201710, October 24, 2017.

Visit the MEMRI site in Polish: http://www2.memri.org/polish/


MEMRI Daily Brief
No. 423, 25 października 2022

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska


Skomentuj Wyślij artykuł do znajomego: Wydrukuj






Notatki

Znalezionych 2310 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Państwa arabskie wysyłają miliardy na amerykańskie uniwersytety     2023-01-29
Naród ofiar jest skazany na porażkę   Greenfield   2023-01-28
Dlaczego należy zakazać flagi OWP i Konfederacji?   Flatow   2023-01-27
Komu na rękę z niewidzialną ręką?   Koraszewski   2023-01-27
UE i administracja Bidena wciąż ugłaskują i nagradzają mułłów Iranu   Rafizadeh   2023-01-24
Żyjemy w ciekawych czasach   Koraszewski   2023-01-24
Wojna Unii Europejskiej z Izraelem   Tawil   2023-01-19
Czy istnieje środek prawny na kłamstwa George'a Santosa?   Dershowitz   2023-01-19
Wieczny dyktator i brakujący pokój: historia Mahmuda Abbasa   Eid   2023-01-19
Orwellowska obsesja „New York Timesa” na punkcie Izraela   Chesler   2023-01-18
Palestyna: Perwersyjny – i wprawiający w osłupienie - paradoks   Sherman   2023-01-17
Kolejna faza ewolucji państwucha   Koraszewski   2023-01-17
Najważniejsze niepisane prawo na Zachodzie: nie drażnij irracjonalnych, ekstremistycznych muzułmanów     2023-01-13
Głupota ujawnia się w działaniu, część 3: ignorowanie porażek   Bard   2023-01-11
Nie ma chleba bez wolności?   Koraszewski   2023-01-11
Europa na łasce Kataru?   Godefridi   2023-01-10
Turecki “postęp”: Sześcioletnią dziewczynkę wydał za mąż jej ojciec, znany szejk   Bekdil   2023-01-06
Antysemityzm ludzi łagodnych i dobrych - raz jeszcze   Koraszewski   2023-01-06
Dzisiejsza Rosja i “Długi Telegram”   Koraszewski   2023-01-05
Zapomniane przemówienie Jasera Arafata   Shaw   2023-01-04
Znaczenie wielkiego exodusu Mizrahi   Julius   2023-01-03
Profesor Matczak i hollywoodzka puma   Koraszewski   2023-01-02
Śmieć chrześcijaństwa w Betlejem   Ibrahim   2022-12-31
Ukraina: przepis na ugłaskanie zbrodniarza   Taheri   2022-12-31
Przesłanie Zełenskiego w mundurze polowym   Jacoby   2022-12-29
Konserwatyzm w dobie populistycznej rewolty   Winegard   2022-12-23
Europa budzi się i dostrzega korupcję w organizacjach pozarządowych   Steinberg   2022-12-22
W Iranie i Chinach protestujący domagają się wolności. Gdzie jest przywódca wolnego świata?   Jacoby   2022-12-22
Niemiecki kanclerz obawia się zimnej wojny   Koraszewski   2022-12-21
Niemieckie spojrzenie na globalne perspektywy   Taheri   2022-12-20
Historia medialnej intifady przeciwko Izraelowi   Chesler   2022-12-20
Mułłowie Iranu: kiedy zbudzi się Unia Europejska?   Rafizadeh   2022-12-15
Turcja i Izrael: otwarcia i ponowne zamknięcia   Bekdil   2022-12-15
Uwolnić Iran z rąk terrorystów i morderców   Grzegorz Lindenberg   2022-12-13
Długi cień zimnej wojny   Koraszewski   2022-12-12
Głupota ujawnia się w działaniu   Bard   2022-12-12
Kolonializm i Żydzi, ofiary czy kolaboranci?   Julius   2022-12-11
Zniekształcona pamięć wojny koreańskiej   Shankar   2022-12-09
Czy Izrael powinien bojkotować palestyńskich Arabów?   Amos   2022-12-08
Komu wierzymy i dlaczego tak niechętnie?   Koraszewski   2022-12-07
Kolejne medialne wymówki dla Palestyńczyków i ich terroru   Bard   2022-12-07
Dwoje ludzi przekraczających rzeczywistość we wnętrzu jednego katalońskiego domu   Zbierski   2022-12-02
“New York Times” i jego współpracownicy   Fitzgerald   2022-12-02
Niewinne zdumienie pewnego socjologa   Koraszewski   2022-12-01
Wyjście ze stalinowskiego zimna   Ashenden   2022-11-29
Eureka! Odkryto arabskie lobby   Bard   2022-11-26
Stare irańskie hasło podbija świat   Taheri   2022-11-25
Nie, nierówności dochodów nie są najwyższe w historii. Są na historycznie niskim poziomie   Jacoby   2022-11-22
Porwanie studiów bliskowschodnich   i Alex Joffe   2022-11-20
Mistrzostwa świata w piłce nożnej i światowe rozgrywki   Collins   2022-11-19
Zabłąkane pociski: czego Ukraina (i Polska) mogą nauczyć się od Izraela   Frantzman   2022-11-18
Mroźna zima dla Europy: obwiniaj strategiczną ślepotę   Bekdil   2022-11-16
Thomas Friedman, zwolennik równego kopania wszystkiego, co izraelskie   Flatow   2022-11-14
Inwestowanie w naukę dla bezpieczeństwa żywnościowego w Afryce   Bafana   2022-11-14
Kapitalizm to dobra rzecz   Koraszewski   2022-11-12
Skuteczna walka ze skrajnym ubóstwem   Jacoby   2022-11-11
Zabijanie Lewiatana tysiącem ciosów   Taheri   2022-11-10
Krytyczna teoria rasy i antysemityzm   Levick   2022-11-10
Afrykańscy farmerzy zarobili około 282 miliony dolarów na GMO w 2020 roku – nowe badanie   Opoku   2022-11-09
Niebezpieczeństwo „śpiącej” umowy nuklearnej: silniejsza Rosja, Chiny, Korea Północna, Iran   Rafizadeh   2022-11-08
Refleksje o książce Roberta Spencera Who Lost Afghanistan?   Chesler   2022-11-08
Palestyńska walka o potrawy   Fitzgerald   2022-11-07
Arabowie o zachodniej hipokryzji w sprawie irańskich dronów     2022-11-07
Chaos tworzony przez moralistów na poziomie trzylatków   Tracinski   2022-11-04
Projektanci mody intelektualnej i ich klienci   Koraszewski   2022-11-02
Rewolucja w Iranie jest powstaniem, któremu przewodzą mniejszości etniczne   Mustafa   2022-11-01
Nadzieja w pesymizmie i rozsądku   Koraszewski   2022-10-31
Inna definicja antysemityzmu     2022-10-30
Czego Irańczycy chcą od Waszyngtonu   Taheri   2022-10-29
Zachód odwraca się plecami do prześladowanych chrześcijan, wita radykalnych muzułmanów   Ibrahim   2022-10-26
Opowieści byłego premiera kraju wielkości znaczka pocztowego   Koraszewski   2022-10-25
Odsłonić prawdziwe poglądy antysemitki   Kirchick   2022-10-22
Dzięki administracji Bidena Rosja i Iran są sobie bliższe niż kiedykolwiek   Rafizadeh   2022-10-21
Błąd „jeśli-to” powraca z pełną mocą z okazji umowy o granicy morskiej z Libanem     2022-10-14
Nowa bajka na zimę: “Europa jest ofiarą Amerykanów”   Godefridi   2022-10-12
Pan się myli, Panie Konstanty   Koraszewski   2022-10-12
Także dzisiaj niewolnictwo jest ogólnoświatową plagą   Jacoby   2022-10-11
FAIR – Fairness & Accuracy In Reporting – pokazuje skrajny brak szacunku wobec izraelskich Arabów     2022-10-09
Szef administracji Rady Praw Człowieka ONZ systematycznie naruszał zasady ONZ, ujawniają wycieki e-maili     2022-10-08
Czy Ilhan Omar lub Linda Sarsour dobrowolnie zdjęły hidżab w solidarności z irańskimi kobietami?   Chesler   2022-10-07
Rashida Tlaib, Jaskinia Lwa i wszechobecność nienawiści do Żydów ponad politycznymi podziałami (plus komiks)     2022-10-05
Dalekosiężne skutki śmierci Mahsy Amini   Mahmoud   2022-10-05
Jak USA roztrwoniły swoje strategiczne minerały   Bergman   2022-10-04
Główny nurt i władczyni pierścionka   Koraszewski   2022-10-03
Iran: dymiący wulkan   Taheri   2022-10-03
Iran kupił ponad milion hektarów ziemi w Wenezueli     2022-10-02
Wojownicy sprawiedliwości społecznej ignorują arabskich właścicieli niewolników   Bard   2022-10-01
Czy irański naród otrzyma wsparcie demokratycznego Zachodu?   Koraszewski   2022-09-30
Rosja i Iran: przyjaźń czy tylko partnerstwo?   Amos   2022-09-25
Niebezpieczne związki, czyli sojusze wiernych i niewiernych   Koraszewski   2022-09-24
Nierozwiązywalne konflikty na Bliskim Wschodzie   i Alberto M. Fernandez   2022-09-18
Trzecia droga skręca w prawo   Koraszewski   2022-09-17
Palestyńczycy i świat nie potrzebują jeszcze jednego, skorumpowanego, upadłego, terrorystycznego państwa arabskiego   Toameh   2022-09-17
Jak Zachód zbudował rosyjskiego wroga   Taheri   2022-09-16
Dlaczego ludzie nienawidzą?   Koraszewski   2022-09-15
Fundamentalna irracjonalność palestinizmu   Bellerose   2022-09-14
Administracja Bidena “zaniepokojona” izraelskimi rajdami na Zachodni Brzeg   Fitzgerald   2022-09-13
Departament Stanu traktuje śmierć Abu Akleh jako priorytet, ignorując śmierć Malki Roth   Meyers Epstein   2022-09-12
Kiedy niemieccy ekolodzy i rząd Putiuna mieli gorący romans   Godefridi   2022-09-12
Arabowie do Bidena: Nie podpisuj umowy z Iranem, doprowadzi to do wojny   Toameh   2022-09-10

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Pogrzebać złudzenia Oslo


Kilka poważnych...


Przeciwko autentyczności


Nowy ateizm


Lomborg


&#8222;Choroba&#8221; przywrócona przez Putina


&#8222;Przebudzeni&#8221;


Pod sztandarem


Wielki przekret


Łamanie praw człowieka


Jason Hill


Dlaczego BIden


Korzenie kryzysu energetycznego



Obietnica



Pytanie bez odpowiedzi



Bohaterzy chińskiego narodu



Naukowcy Unii Europejskiej



Teoria Rasy



Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa



 Palestyńskie weto



Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa

Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Małgorzata, Andrzej, Henryk