Prawda

Niedziela, 22 listopada 2026 - 14:06

« Poprzedni Następny »

Nowa Wielka Gra


Joel Kotkin i Hügo Krüger 2022-03-14


Inwazja Rosji na Ukrainę będzie pamiętana jako jedna z wielkich zbrodni XXI wieku. Wynikający z tego kryzys humanitarny już spowodował ponad dwa miliony uchodźców, którzy uciekli z ojczyzny. Przy narzucaniu sankcji politycy będą musieli rozważać swoje polityczne opcje, ponieważ wzrost cen energii może wywołać braki żywności w Europie już jesienią i prowadzić do znacznie gorszej katastrofy w Afryce i innych rozwijających się krajach. W takiej sytuacji łatwo jest widzieć obecną wojnę w Ukrainie w manichejskich kategoriach. Kiedy jednak konflikt skończy się lub przekształci w wojnę partyzancką, narodowa tożsamość, geopolityka i ekonomia, a nie abstrakcyjne zasady, będą siłą napędową wydarzeń.

Wracamy do czegoś, co przypomina “Wielką Grę” z XIX wieku, kiedy Wielka Brytania i carska Rosja walczyły o zasoby Azji Środkowej, podczas gdy inni w Europie - Francja, Niemcy, Belgia – dążyły do rozszerzenia imperiów w bogatej w surowce Afryce. Po chwili spokoju po upadku Związku Radzieckiego Wielka Gra została podjęta na nowo z USA i Chinami odgrywającymi teraz główne role. Upokarzający odwrót USA z Afganistanu, kraju centralnego w starej Grze, ośmielił Chiny i Rosję do rzucenia rękawicy w nowej Grze. Zmienili się gracze i dzisiaj Wielka Gra ustawia scenę dla nowego konfliktu – „duopolu” Rosji i Chin z ich sojusznikami, takimi jak Iran i Wenezuela, przeciwko Ameryce i demokratycznemu Zachodowi.


Ten konflikt niekoniecznie będzie militarny i choć Rosja i Chiny są podstawami duopolu, będą odrywać różne role. Rosja pozostaje wysoko zmilitaryzowanym krajem, którego napędzana ropą i gazem gospodarka dostarcza rządowi z grubsza 40 procent dochodów. Chiny, z drugiej strony, użyły rosyjskiej ropy oraz ropy sprzymierzonych krajów, takich jak Iran, by zbudować najpotężniejszą na świecie gospodarkę uprzemysłowioną. Chiny mają finansowe środki na zaopatrzenie trapionej kłopotami gospodarki Rosji w środki, włącznie z alternatywnym systemem kart kredytowych w miejsce systemów zablokowanych przez Zachód.


Wykluczenie Rosji ze zdominowanej przez Zachód gospodarki pchnęło te dwa autokratyczne giganty ku sobie i Rosja otrzymuje teraz chińskie fundusze na finansowanie swojego kluczowego sektora surowców. Tym, co czyni Rosję atrakcyjną dla Chińczyków, nie jest ideologia, ale energia. Mimo marzeń o globalnym kumbaya, jesteśmy bliżej paraleli z ostatnią wojną światową niż wielu podejrzewa. “Produkty ropy naftowej – pisał w 1943 roku amerykański geograf C.F. Jones – są krwią bitew, które przynoszą zwycięstwo”. Energia pomogła ustawić scenę dla obecnej inwazji, bo zasoby Putina płaciły za jego wybrane instrumenty terroru. Europa, argumentuje działacz praw człowieka Garry Kasparow, zasadniczo dała Putinowi „zielone światło” do inwazji. Kiedy Rosja najechała na Ukrainę, to samo zrobiły Niemcy i „Holandia, Włochy, Francja, Wielka Brytania”, które wszystkie finansowały „machinę wojenną Rosji przez ostatnie dziesięciolecie”. Pociski trafiające w Charków i Kijów są przecież opłacone przez Zachód.


Gdyby Zachód rozumiał, jak powstrzymać Putina, natychmiast zakazałby rosyjskiej ropy naftowej, a tę decyzję Biden podjął tylko niechętnie i pod dużym naciskiem. Europa mówi, że dojdzie do obcięcia konsumpcji rosyjskiej energii w następnej zimie. Tak więc Stany Zjednoczone – kraj, który może być największym na świecie eksporterem gazu i może być samowystarczalny w sprawie ropy naftowej – musiały błagać autokracje w Arabii Saudyjskiej, Zjednoczonych Emiratach Arabskich, a nawet w Wenezueli, by przyszły na pomoc rozgniewanym amerykańskim kierowcom. Jak dotąd nawet to nieprzyzwoite bicie pokłonów zostało odrzucone. Okazja pokazania amerykańskiej siły i europejskiego zdecydowania załamała się pod ciężarem energetycznych realiów.


Chart by Bloomberg
Chart by Bloomberg

Tragiczne jest to, że katastrofalne uzależnienie od rosyjskiego eksportu energii jest w znacznej mierze samodzielnie spowodowane – jest to rezultat fanatycznego podejścia do emisji dwutlenku węgla. Próba wymuszenia “zerowych emisji” w krótkim czasie i robienie tego pod nieobecność produkcji gazu ziemnego i energii jądrowej potrzebnych do uczynienia tego przejścia bez dewastujących konsekwencji ekonomicznych, z pewnością przyczyniły się do zgromadzenia przez Rosję przed wojną olbrzymich zapasów gotówki. Zachód, włącznie z bogatymi w ropę i gaz Stanami Zjednoczonymi, patrzył na Rosję jako źródło tymczasowej podaży w pogoni za nirwaną wolnej od paliw kopalnych egzystencji.   


Bezwzględny dyktator, taki jak Putin, rozpoznaje bandę “użytecznych idiotów”, kiedy tylko ją widzi. Rosja podobno przez lata finansowała działania aktywistów przeciwko szczelinowaniu. Nie musiała jednak używać takich ukradkowych metod, kiedy zachodnie mocarstwa okazywały tak niezwykły brak powagi. Jak to ujął Mike Shellenberger: “Podczas gdy my zakazywaliśmy używania plastikowych słomek, Rosja prowadziła wiercenia i podwajała nuklearną produkcję energii”. Shellenberger twierdzi, że Putin rozumie swoje narodowe interesy: Rosja produkuje trzykrotnie więcej ropy naftowej niż może zużyć w kraju i dwukrotnie więcej gazu i węgla niż potrzebuje. Dostarcza Europie około 20 procent potrzebnej jej ropy naftowej, 40 procent gazu i 20 procent węgla. Najbardziej krytycznym przypadkiem mogą być Niemcy, którzy w okrzyczanej Energiewende starali się porzucić równocześnie energię jądrową i węgiel. Nie tylko koszty utrzymania w Niemczech wzrosły, ale kraj zwiększył swoją zależność od rosyjskiego gazu.


Nie tylko zieloni aktywiści i politycy napędzali obecną katastrofę energetyczną. Zarządzanie gospodarką kapitalistyczną w oparciu o ESG (środowisko, społeczna odpowiedzialność, ład korporacyjny) doprowadziło do zahamowania inwestycji w paliwa kopalne, choć gwałtownie rosnący popyt na „metale ziem rzadkich” tworzy szereg środowiskowych katastrof. W 2022 roku magazynowanie gazu w Europie spadło do niebezpiecznego poziomu poniżej 50 procent pojemności, a konflikt z Rosją spowodował, że ceny europejskiego gazu poszybowały do góry. Nawet jeśli amerykański gaz ciekły zastąpi dostawy rosyjskie, zmiana zabierze miesiące. Podobnie jak w latach 1930. zachodni ugłaskiwacze trzymali otwarte drzwi dla rosyjskiej ekspansji. Pełen złudzeń Zachód nie podjął żadnych kroków, by powstrzymać Rosję po aneksji Krymu w 2014 roku, zamiast tego zmniejszył dostawy broni do Ukrainy i odmówił nałożenia sankcji na gazociąg Nordstream 2, a Putin zareagował na pokaz słabości tak, jak to zawsze robią gangsterzy.  


Nie tylko Putin trzyma się westfalskiego modelu energetycznego, który daje priorytet narodowej suwerenności przed wymogami globalnego kapitału lub międzynarodowych instytucji. Chiny także korzystają z gwałtownej dekarbonizacji Zachodu, pompując pieniądze w  zielone fundusze Zachodu, mimo że we własnym kraju nadal dokonują wielkich inwestycji w węgiel. Chińczycy wiedzą, że przynajmniej na średnią metę paliwa kopalne pozostaną niezbędne dla ich ekonomicznego wzrostu. W końcu, paliwa kopalne nadal odpowiadają za 81 procent wszystkich dostaw energii, i nawet gdyby wszystkie kraje spełniły swoje obietnice klimatyczne, nadal odpowiadałyby z grubsza za trzy czwarte dostaw.


Rosja już jest drugim największym źródłem ropy naftowej dla Chin (po Arabii Saudyjskiej), i właśnie podpisała 30-letnią umowę na olbrzymie nowe rosyjskie gazociągi, oraz zakup innych towarów, takich jak węgiel, jęczmień i pszenicę. Chiny odpowiadają teraz za 18,6 procent rosyjskiego eksportu. Kupowanie ropy i gazu, i spalanie węgla jest w porządku w kraju, którego nie obchodzą nagany środowiskowców, i który nie ma żadnych planów obniżania emisji do 2030 roku. Rozwijające się kraje, takie jak Indie, mają jeszcze dłuższą perspektywę. Indie przypuszczalnie wyłonią się jako trzecie mocarstwo po Chinach i Stanach Zjednoczonych i także polegają na Rosji w sprawie 49 procent swojego uzbrojenia.


Zielona agenda Zachodu – która sprzeciwia się energii jądrowej i gazu ziemnego, jak również energii z brudniejszych paliw – daje Chinom przewagę konkurencyjną. Jeszcze przed inwazją na Ukrainę zawodna i kosztowna rzeczywistość „odnawialnej” energii już przyspieszała deindustrializację Zjednoczonego Królestwa i innych części UE. Obecne braki energii powodują zamykanie fabryk w Europie, i jeśli nie będzie zorganizowanych starań o ożywienie przemysłu, wysokie ceny energii mogą przyspieszyć przeniesienie się do mniej regulowanych miejsc, takich jak Indie i Chiny, które tworzą bez porównania najwięcej na świecie emisji dwutlenku węgla. Do czasu, kiedy Chiny, Indie i inne rozwijające się kraje będą mogły uznać, że mogą zmniejszyć emisje przez zwrócenie się do energii jądrowej, samonapędzająca się deindustrializacja Zachodu będzie właściwie zakończona i nawet niegdyś wielkie mocarstwa przemysłowe będą na trwałe złapane w sidła chińskich wysokowęglowych łańcuchów dostaw.


Podobnie jak Rosja Chiny mogą za to wszystko dziękować ruchowi ESG, któremu przewodzą  finansowe firmy takie jak Blackrock, uparcie domagające się, by nowe inwestycje spełniały ich obsesję na punkcie „neutralności węglowej”. Podwójne standardy Wall Street reprezentują  praktyczne przyjęcie hegemonii Chin przez paraliżowanie zachodniego przemysłu przy równoczesnym rozszerzaniu biznesu z dominującym na świecie trucicielem środowiska i autokracją par excellence. Jak dotąd strawniejsze opcje – zwiększenie pracy na odległość, energia geotermalna, produkcja gazu ziemnego, energia jądrowa i nowe technologie – nie są na porządku dnia „przebudzonych” korporacji.


Rządowe subwencjonowanie rzeczy takich jak elektryczne samochody zasadniczo wręcza Chinom dominującą pozycję w przyszłym transporcie drogowym. Chiny zachowują także niemal monopol na łańcuch dostaw baterii do elektrycznych pojazdów, co obejmuje kontrolę nad 80 procentami rafinowania surowców, 77 procent światowej pojemności baterii i 60 procent światowej produkcji elementów. Chiny produkują czterokrotnie więcej baterii niż znajdujące się na drugim miejscu Stany Zjednoczone i kontrolują niezbędne surowce, włącznie z dużą koncentracją metali ziem rzadkich, litu, miedzi i kobaltu. Stany Zjednoczone faktycznie posiadają niektóre z tych minerałów, ale środowiskowa opozycja powoduje, że jest mało prawdopodobne, by zaczęto je wydobywać, przynajmniej za kadencji Bidena. Chiny i Rosja szybko zabezpieczyły te, które posiadają, ale inne można otrzymać od wyłaniających się państw-wasali w Afryce i Azji Środkowej, jak również w Ameryce Łacińskiej.


Wszystko to wspiera wyraźnie sformułowany cel Chin, zdominowania łańcuchów dostaw i stania się globalnym supermocarstwem do 2050 roku – co jest przerażającą perspektywą, ale przynajmniej bardziej spójną niż niejasne marzenia zachodnich rządów o “odbudowaniu świata lepiej” lub o antywzrostowym „wyzerowaniu”. Przemysłowe odrodzenie na Zachodzie będzie trudne bez niezawodnych źródeł energii, takich jak gaz ziemny i energia jądrowa – zawodne alternatywy, takie jak energia słoneczna i wiatrowa, muszą być wsparte innymi źródłami, kiedy słońce nie świeci a wiatr nie wieje.


Jak więc będzie wyglądał świat po inwazji – nie jutro ale za dziesięć lat? Przeszłość jest z pewnością pouczająca. Pewniki neoliberalnego porządku szybko ustępują czemuś bliższemu prawu dżungli. W tym świecie coraz bardziej nagie interesy przeważą nad moralnymi agendami. Europa i Ameryka mogą nazywać to wojną o demokrację, ale największa demokracja świata, Indie, są powściągliwe w tej sprawie, a Izrael, który potrzebuje Rosji do kontrolowania swojego niesfornego sąsiada, Syrii, był niechętny przyłączeniu się do antyputinowskiej sprawy.


Równie wiele mówi to, że szereg krajów afrykańskich, które w wielkim stopniu zależą od Chin, nie dołączyło do potępienia inwazji. Czy w pewnym stopniu demokratyczne, czy głównie despotyczne, jest mało prawdopodobne, by zrezygnowały z tego, co duopol oferuje im w kategoriach zasobów, siły finansowej lub dóbr, aby zrobić to, co słuszne. Wysokie ceny gazu już paraliżują gospodarkę w całej Afryce subsaharyjskiej. Żywność jest także powodem wielkiego niepokoju dla rozwijających się krajów, a Rosja także tu odgrywa wielką rolę, produkując z grubsza jedną piątą światowego eksportu pszenicy. Nic dziwnego, że Afryka była podzielona w sprawie rezolucji ONZ potępiającej rosyjską agresję - Senegal, Południowa Afryka i Namibia wstrzymały się od głosu, podczas gdy tradycyjni partnerzy handlowi USA, tacy jak Botswana, Kenia i Nigeria głosowały za.


Nawet jeśli manewr Putina zawiedzie z powodu obecnych sankcji, wydaje się, że wyłonienie się duopolu będzie wzmocnione w nadchodzących latach. Chiny (i do pewnego stopnia także Indie) zaczynają konstruować nowy finansowy system, niezależny od zachodniej kontroli. Chociaż przed takim przedsięwzięciem stoją poważne problemy, eksperci sądzą, że może to pomóc Chinom w przetrwaniu podobnego ekonomicznego ataku jeśli – lub bardziej prawdopodobnie, kiedy – Chiny ruszą się, by przejąć Tajwan, po represjach w Sinciangu i Hong Kongu. Tego obawia się wielu Tajwańczyków. Chińskie przejęcie tej wysoko uprzemysłowionej wyspy dałoby im kontrolę nad najważniejszym centrum półprzewodników, kolejnym atutem w ich dążeniu do kontrolowania ekonomicznej, a tym samym politycznej przyszłości.  


Dla Zachodu jest to krytyczny moment. Można podziwiać europejską solidarność (włącznie z tradycyjnie pacyfistyczną lewicą), przeciwko Putinowi. Z pewnością posunięcia Niemiec, by wreszcie zwiększyć wydatki na obronę i zmienić politykę energetyczną, likwidując zależność od Rosji, są dobrym punktem startowym. To obejmuje manewr przeklasyfikowania energii jądrowej i gazu ziemnego na “zielone paliwa”. Taki postęp może być jednak ograniczony. Jak widzieliśmy po krymskiej inwazji w 2014 roku, Europejczycy są mało zainteresowani, kiedy chodzi o interes własny, a “neutralność węglowa”, choć może chwilowo opóźniona z powodu inwazji, jest tak droga sercom zachodnich postępowców i ich korporacyjnych sojuszników, że może pojawić się znowu, gdy tylko wojna się zakończy.


Z pewnością pomogłoby, gdyby obronny establishment Zachodu potrafił skupić się na wyzwaniach stawianych przez duopol. Niestety, jeśli dziwaczny tweet szefa MI6 jest jakąś wskazówką, wielu jest nadal zaabsorbowanych zielonym absolutyzmem i prawami gejów. Armie w USA i Europie niepokoją się o walkę ze zmianą klimatyczną i o wykorzenienie  białego nacjonalizmu, podczas gdy powinny spędzać czas na ulepszaniu zdolności prowadzenia wojen. Chiny tymczasem budują największą na świecie flotę – nie po to, by była “siłą dobra”, jak przechwalała się marynarka za Obamy, ale by rozciągnąć swoje wpływy na wschodni Pacyfik, a potem do Afryki i poza nią.


Niestety, trudno znaleźć zachodnich przywódców, którzy mogliby dostarczyć światu liberalnej demokracji nieco silniejszego morale. Nie ma nikogo, kto przypomina Churchilla, Roosevelta, Trumana, lub nawet Reagana. Chaotyczna prezydentura Trumpa minęła, zastąpiona przez bezbarwnego i słabego Bidena, o którym nawet „Guardian” sądzi, że może być skompromitowany przez związki jego rodziny. Reakcja mianowanego przez Bidena na cara klimatycznego Johna Kerry’ego na rosyjską inwazję była klasyczna. Jak powiedział, niepokoją go, „olbrzymie konsekwencje dla emisji”. Być może nie rozważył redukcji emisji z powodu słabego wzrostu ekonomicznego i śmierci tysięcy produkujących emisje żołnierzy i cywilów.


W ostatecznym rachunku Zachód może stanąć przed wyborem między obecną agendą klimatyczną a hegemonią autokratów. Najlepszą nadzieją obecnie jest to, że agresja Putina spowoduje obudzenie się Zachodu, ponowną industrializację i znajdzie sensowną politykę energetyczną. Potrzebujemy solidnej polityki i politycznych przywódców, którzy potrafią grać w szachy z Xi lub Putinem, albo z tym, który będzie następnym władcą rosyjskiego państwa. Autokraci już grają w Wielką Grę, a jeśli my nie nauczymy się w nią także grać, przegramy.

 

The New Great Game

Quillette, 9 marca 2022

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska


Joel Kotkin
jest członkiem zarządu Urban Futures przy Chapman University. Hügo Krüger jest inżynierem, specjalistą w dziedzinie budowy elektrowni atomowych, z doświadczeniem z przemysłu naftowego i gazowego.


Skomentuj Tipsa en vn Wydrukuj






Notatki

Znalezionych 3116 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Trump oddaje Chinom XXI wiek – cofa zakaz Bidena na sprzedaż zaawansowanych chipów   Chang   2025-12-31
Amnesty w końcu uznała ofiary izraelskie, a media odwróciły wzrok     2025-12-31
Iran i Rosja: stulecie błędnie odczytanej lojalności   Cyrus   2025-12-29
Sztuczny kryzys: jak falsyfikowalność może ocalić amerykańską politykę przed jej skrajnościami     2025-12-27
Rozbite okna zabijają Żydów   Finlayson   2025-12-25
Antysemityzm ma się dobrze, bo Schadenfreude sprawia ludziom przyjemność   Suissa   2025-12-23
Mit żydowskiej rasy (Historia napisana przez antysemitów)   Harris   2025-12-23
Pierwszy trudny wybór Ameryki: 18 grudnia 1620 roku   Cyrus   2025-12-22
Wielka pokusa w demokracji   Thomton   2025-12-21
Jednokierunkowa maszyna migracyjna   Cyrus   2025-12-20
Wielkie oszustwo woke   Rehov   2025-12-18
Rażący błąd Barracka w sprawie Syrii i Libanu   Abdul-Hussain   2025-12-17
Scena, o której Ameryka zapomniała: 15 grudnia 1791   Cyrus   2025-12-16
Marksistowsko-islamska wojna światowa przeciwko cywilizacji Zachodu   Greenfield   2025-12-15
Maszerowałam kiedyś dla Angeli Davis – i bardzo się myliłam   Chesler   2025-12-14
Bezpieczeństwo Izraela a kwestia kurdyjska   Fitzgerald   2025-12-13
«Ty jesteś tym człowiekiem» – krytyka wnikliwej analizy antysemityzmu autorstwa Husseina Aboubakra Mansoura"     2025-12-12
Obalanie mitu ludobójstwa: jak sondaże medialne zamieniają uprzedzenia w „opinię publiczną”   Goldberg   2025-12-10
Forum w Dosze o potrzebie utworzenia „państwa palestyńskiego"   Fitzgerald   2025-12-09
Trująca pigułka Moskwy: wojna zastępcza o ukraińską aptekę   Toloczko   2025-12-08
Czarnorynkowe religie - „Sekularyzacja jest procesem religijnym, a nie niereligijnym.”   Thornton   2025-12-07
Dwóch ludzi „pokoju”: Władimir Putin i Adolf Hitler   Zamansky   2025-12-07
Importowana niewdzięczność   Finlayson   2025-12-05
Peter Beinart: zlinczowany i wykluczony   Medad   2025-12-05
Erdogan chwali papieża za jego stanowisko wobec „Palestyńczyków”   Fitzgerald   2025-12-04
Oszałamiająca hipokryzja BBC w sprawie antysemityzmu   O'Neill   2025-12-04
Kiedy język obcy staje się na ulicy i w szkole normą   Grabowska   2025-12-03
Ułaskawienie czy prawda? Izrael i jego premier w godzinie próby   Grabowska   2025-12-01
Dzień Solidarności ONZ pomija żydowskich uchodźców   Collins   2025-11-30
Ajatollah Chamenei traci kontakt z rzeczywistością   Fitzgerald   2025-11-29
Nieszczęśliwi, wypasieni i zagubieni   Koraszewski   2025-11-29
Ukraina: Złudna wizja pokoju   Taheri   2025-11-27
Pomysły Demokratycznych Socjalistów Ameryki są niemoralne, niespójne i głupie     2025-11-27
Komfort tyranii. Studium psychoanalityczne postępowego podporządkowania   Tabrizi   2025-11-26
Francesca Albanese, czyli anatomia farsy w błękitnej dekoracji   Grabowska   2025-11-26
Co działa? Amerykański nowy realizm bez złudzeń   Rehov   2025-11-24
Dylematy edukacji i problemy z ponowoczesnością   Koraszewski   2025-11-23
Siedem kilometrów prawdy   Grabowska   2025-11-22
Co twoi żydowscy przyjaciele muszą usłyszeć.Najwyższy czas wysłać wiadomość.   Johnson   2025-11-16
Specjalny wysłannik USA: Liban to „państwo upadłe”     2025-11-14
BBC, czyli światowy model publicznego nadawcy   Koraszewski   2025-11-13
Handlarze śmiercionośnym fentanylem   Kadish   2025-11-13
Próbowała przekonać terrorystów, że nienawidzi Izraela. I tak ją torturowali.   Greenfield   2025-11-12
Arabski aktywista mówi żydowskim antysyjonistom, żeby się zamknęli i mówili tylko to, na co pozwoli Hamas.     2025-11-11
Trup, który mówi w imieniu świata   Grabowska   2025-11-10
Europejski wyścig do „zeroemisyjności” – i całkowite samozniszczenie?   Godefridi   2025-11-09
„Palestine 36”: Sprawa zaginionych Żydów   Oz   2025-11-08
Nowe uroki starej utopii. Marks, Mamdani i marazm   Koraszewski   2025-11-07
"Ani zaskoczona, ani zachwycona – Nie jestem gotowa się poddać"   Chesler   2025-11-06
Iraccy politycy mierzą się z relacjami z Izraelem i Iranem w przededniu wyborów   Abdul-Hussain   2025-11-05
Seth Mandel rozprawia się z antysemickimi oszczerstwami   Coyne   2025-11-04
Ich czas minął   Chesler   2025-11-03
W grudniu 2023 roku WHO omawiała użycie terminu „głód” w celu wywarcia presji na Izrael     2025-11-02
Katedra Dobrych Intencji i Papież Mamdani (czyli przyszły burmistrz Nowego Jorku)     2025-11-01
Wielkie oszustwo: Muzułmanie w Wielkiej Brytanii „nawracają się” na chrześcijaństwo, by uzyskać status uchodźcy   Fitzgerald   2025-11-01
I w końcu: Uznajcie Palestynę, nie zważając na konsekwencje   Oz   2025-10-31
Od Dreyfusa do Macrona: Wielka francuska tradycja politycznie poprawnego antysemityzmu   Rehov   2025-10-30
Jutro Ameryki i jutro Zachodu   Koraszewski   2025-10-29
„Church Times” przedstawia moralne uzasadnienie dla antysemityzmu   Cohen   2025-10-28
Muzułmańscy migranci napędzają wzrost liczby ataków antysemickich   Coughlin   2025-10-27
Jak lewica usprawiedliwia swoją hipokryzję   Spencer   2025-10-27
Odwracanie kota ogonem   Grabowska   2025-10-25
Ostatnia święta krowa: dlaczego islam musi być krytykowany   Finlayson   2025-10-23
Dla @NYTimes martwi izraelscy żołnierze to jedynie podejrzane izraelskie twierdzenie     2025-10-22
Oni sami w to nie wierzą   Boudry   2025-10-22
Co będzie, jeśli w Gazie znikną flagi Hamasu?   Grabowska   2025-10-21
Jak antysemityzm zwrócił CBS przeciwko lewicy   Greenfield   2025-10-21
Domki z kart i zaprojektowane kłamstwa   Finlayson   2025-10-20
Plan Trumpa dla Gazy chwieje się w posadach   Zaken   2025-10-18
Dobranoc, Wiedniu? Austria nie ulega presji antyizraelskiej w sprawie Eurowizji   Fitzgerald   2025-10-17
Dlaczego dyplomacja Donalda Trumpa wydaje się działać   Frantzman   2025-10-17
Ukraina może wygrać: Czy Trump ma rację?   Taheri   2025-10-13
Pokój wymuszony siłą   Finlayson   2025-10-13
Ahmed al-Sharaa – ostrożnie z entuzjazmem   Fitzgerald   2025-10-11
Prawie dwie trzecie Niemców wierzy w kłamstwo, że Izrael popełnia „ludobójstwo” w Gazie   Fitzgerald   2025-10-08
Idealna odpowiedź Netanjahu na Trumpa   Blum   2025-10-06
ONZ ponownie nakłada sankcje na Iran   Fitzgerald   2025-10-05
Niewolnictwo seksualne od 25 lat powszechne w okupowanej północnej części Cypru   Spencer   2025-10-04
Plan pokojowy Trumpa to najgorszy koszmar zachodniej lewicy   O'Neill   2025-10-02
Wybaczcie, ale Żydzi odmówili pokornego umierania   Finlayson   2025-10-02
Trump i Netanyahu przedstawiają 20-punktowy plan zakończenia wojny w Gazie i uwolnienia zakładników w ciągu 72 godzin   Bernard   2025-10-02
Izraelski prezydent gotów jest uniewinnić niewinnego   Koraszewski   2025-09-30
Izrael to nie problem Libanu   Abdul-Hussain   2025-09-29
Gdy choroba psychiczna podszywa się pod aktywizm   Tabrizi   2025-09-28
W erze AI zobaczyć nie znaczy uwierzyć   Collins   2025-09-27
Kto odkryje Bliski Wschód?   Koraszewski   2025-09-26
Upokorzony przez Izrael Katar grozi gospodarce Zachodu, ale dżihad to groźba znacznie poważniejsza   Douglass-Williams   2025-09-26
Erdogan udowadnia, że muzułmanom nie zależy na Palestyńczykach – chcą być tylko antyizraelscy (i antyżydowscy)     2025-09-25
Idioci moralni   Finlayson   2025-09-25
Tommy Robinson o Izraelu i antysemityzmie   Fitzgerald   2025-09-24
Hamas przyznaje, że traktuje szpitale jako militarne zasoby     2025-09-23
ONZ – toksyczna jubilatka   Koraszewski   2025-09-23
Izrael właśnie obnażył podwójną grę Kataru   Fitzgerald   2025-09-22
Coś gnije w państwach Europy   Nirenstein   2025-09-22
USA samotne w zawetowaniu rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ w sprawie zawieszenia broni w Strefie Gazy   Berkowitz   2025-09-21
Australijska fantazja o spójności społecznej   Haug   2025-09-20
Sudan: Muzułmanie każą chrześcijanom „wyrzec się Jezusa albo umrzeć z głodu”   Douglass-Williams   2025-09-20
Unia Europejska korumpuje media głównego nurtu   Williams   2025-09-19
Odpowiedź UN Watch: Analiza prawna wrześniowego raportu Komisji Pillay dla Rady Praw Człowieka ONZ     2025-09-18
Współczucie pozbawione kontekstu   Koraszewski   2025-09-18

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Homo sapiens idzie na wojnę


Wojna z izraelskimi politykami


Tajemnica popularności


Hamasowscy mordercy


Stawianie czoła


 Dyplomaci, pokerzyści i matematycy


Dlaczego BIden


Nie do naprawy


Brednie


Rafizadeh


Demokracje powinny opuścić


Zarażenie i uzależnienie


Nic złego się nie dzieje


Chłopiec w kefiji


Czerwone skarby


Gdy­by nie Ży­dzi


Lekarze bez Granic


Wojna w Ukrainie


Krytycy Izraela


Walka z malarią


Przedwyborcza kampania


Nowy ateizm


Rzeczywiste łamanie


Jest lepiej


Aburd


Rasy - konstrukt


Zielone energie


Zmiana klimatu


Pogrzebać złudzenia Oslo


Kilka poważnych...


Przeciwko autentyczności


Nowy ateizm


Lomborg


„Choroba” przywrócona przez Putina


„Przebudzeni”


Pod sztandarem

Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Małgorzata, Andrzej, Henryk