Ateizm otwiera mnóstwo furtek. Jeśli nie traktować go jako dogmatu, pozwala poznać rozmaite systemy religijne, bez uprzedzającego aksjomatu, ze to są wierzenia "fałszywe". To zaś prowadzi do możliwości nieco lepszego zrozumienia innych modeli życia. Nie ma przymusu ani potępiania ich, ani nawracania się, Jest natomiast możliwość zastanowienia się, co w jakimś systemie jest funkcjonalne i pomocne w dostosowaniu się do nowych warunków życia, co jest dysfunkcją, a co zagrożeniem - dla społeczności własnej i dla otoczenia.
Mój kulturowy związek z judaizmem wspiera się na uznaniu sensu nie tylko pozytywnego wartościowania życia w świecie nader niedoskonałym, ale też sensu pracy, w tym intelektualnej, zmierzającej do "wychowania bóstwa". Świadomość, że i boskość ewoluuje, za sprawą subtelnienia ludzi, a gniewna i porywcza (aż do ślepej furii - pali albo topi wszystko, co ją uraża) Istota staje się kimś, kto zaleca umiar i rozwagę (skłania, np., do długich debat nad niestosownością kary śmierci), jest bardzo pożądana. I jakoś optymistyczna.

Mam to za symptom znaczący, że tak rzadko spotyka się porządnie oczytanych rewolucjonistów. Czytających z potrzeby innej, niż inkwizytorska, bo tej ostatniej chętki jest w nadmiarze, tak samo, jak absurdalnych skutków ulegania jej.