Ma這 nas, ma這 nas do pieczenia chleba

Populacja ludno軼i 鈍iata od 1950 do 2100. 毒ód這: World Population Prospects 2017 (Za Wikipedi)

Niemcy dyskutuj o potrzebie powo豉nia federalnego ministra ds. samotno軼i. To problem ludzi starych, ale nie tylko. Problem samotno軼i to konsekwencja spadku dzietno軼i, zmiany stylu 篡cia i modelu rodziny. Wielopokoleniowa rodzina odesz豉 w przesz這嗆, m這dzi uciekaj z domu tak szybko, jak to tylko jest mo磧iwe. Zmienia si szybko struktura spo貫cze雟twa. 砰jemy coraz d逝瞠j, a dzieci przybywa coraz mniej. Powa積y dylemat, bo jest nas na 鈍iecie zdecydowanie zbyt du穎, a równocze郾ie piramida demograficzna niebezpiecznie si zmienia i ju dzi w Japonii ponad jedn czwart ludno軼i stanowi ludzie powy瞠j  65 roku 篡cia. Opieka nad lud幟i starymi i niedo喚積ymi staje si zawodem przysz這軼iowym. Politycy martwi si jak zwi瘯szy przyrost naturalny, ale na ogó nie przynosi to oczekiwanych rezultatów.

Mohammed Khalid Alyahya zwraca uwag na fakt, 瞠 42 procent populacji 鈍iata poni瞠j 25 roku 篡cia to mieszka鎍y po逝dniowo-wschodniej Azji i Afryki subsaharyjskiej. Przyrost naturalny w krajach muzu軛a雟kich jest niemal dwukrotnie wy窺zy ni w krajach niemuzu軛a雟kich. Kierunek spodziewanych migracji ludno軼i jest oczywisty, a to jak silny b璠zie nacisk migracyjny i jakie b璠 skutki tej migracji, zale篡 od reform w krajach muzu軛a雟kich i tego, co b璠zie tam popiera Zachód.


Nazwisko Saudyjczyka Mohammada Khalida Alyahya mo積a spotka na 豉mach NYT, Independenta, cz窷ciej w Arab News, by naczelnym angielskiej wersji Al Arabiya, jest obecnie wizytuj帷ym badaczem Hudson Institute. Jego pochwa喚 saudyjskiego ksi璚ia czyta貫m ostatnio w ameryka雟kim „Tablecie” i jak przysta這 na cz這wieka bywa貫go w 鈍iecie, ukry swoj pochwa喚 w uczonych wywodach o demografii.


Alyahya pisze o konkurencji o przywództwo w 鈍iecie muzu軛a雟kim mi璠zy fanatyczn ira雟k teokracj, a stawiaj帷 dzi na reformy Arabi Saudyjsk.

By mo瞠 najbardziej znacz帷 spraw, w której ira雟ki i saudyjski model si ró積i, jest radykalnie odmienna oferta dla m這dego pokolenia. Podczas gdy Iran promuje i wzmacnia reakcyjn antyzachodni islamistyczn polityk, a si造 policyjne d豉wi w imi islamu wszystkie aspiracje m這dych ludzi, Arabia Saudyjska wybra豉 stawk na energi m這dych ludzi, 瞠by odepchn望 islamistyczne trendy, które d豉wi mo磧iwo軼i rozwoju i 篡cie spo貫czne w  kraju. Tu popycha si m這dzie w kierunku patriotyzmu, ekonomicznej samodzielno軼i i dynamizmu. Poniewa to, który z tych modeli zwyci篹y, wp造nie w najbli窺zych dziesi璚ioleciach zarówno na region jak i na ca造 muzu軛a雟ki 鈍iat, m康ry wybór jest równie wa積y dla Zachodu.

Trudno si z tym nie zgodzi, chocia mo瞠 warto pami皻a, 瞠 przez dziesi璚iolecia saudyjskie pieni康ze finansowa造 budow setek meczetów radykalizuj帷ych muzu軛a雟k m這dzie na Zachodzie, 瞠 saudyjskie pieni康ze p造n窸y szerokim strumieniem do zachodnich uniwersytetów i redakcji i 瞠 dzisiejsze bajanie zachodnich polityków, politologów i dziennikarzy o islamie jako religii pokoju, wspó逍raca z „reprezentuj帷ymi” muzu軛anów mieszkaj帷ych na Zachodzie islamskimi organizacjami, polityka mi璠zynarodowa zorientowana na ug豉skiwanie Iranu, Turcji i Kataru, mog by w du篡m stopniu efektem wcze郾iejszych saudyjskich b喚dów i dzia豉nia saudyjskich pieni璠zy.  


Alyahya o tym wie, chocia nie wszystko mówi wyra幡ie. Saudyjska zmiana jest zmian ostatnich lat i ma jednoznaczny zwi您ek z przej璚iem w豉dzy przez m這dsz generacj. Jest równie wymuszona przez konflikt z Iranem i przez zmiany na arenie mi璠zynarodowej i coraz bardziej napi皻e stosunki z USA, jak równie przez coraz wyra幡iejsz perspektyw wyczerpania si zó ropono郾ych. Ten autor przypomina, 瞠 jeszcze siedem lat temu saudyjska policja religijna rozbija豉 instrumenty muzyczne na obozach m這dzie穎wych i cieszy si, 瞠 dzi m這dzi Saudyjczycy maj muzyk w szko豉ch i otwarty dost瘼 do zachodniej kultury, zastanawia si, kto przy zdrowych zmys豉ch mo瞠 陰czy swoje nadzieje na przysz這嗆 zawodow i powodzenie rodziny z geriatrycznymi fanatycznymi elitami, które maj w swoim dorobku wy陰cznie kl瘰ki. W Egipcie, gdzie na krótko Bractwo Muzu軛a雟kie zdoby這 w豉dz, to w豉郾ie m這de pokolenie rozpocz窸o bunt, a potem popar這 wojskowy zamach stanu. Egipt tkwi jednak w ekonomicznych k這potach i nie jest dzi nadziej dla muzu軛a雟kiego 鈍iata. Saudyjski autor wierzy, 瞠 tak nadziej jest jego kraj i ksi捫 Mohammed bin Salman. Zwraca si Alyahya do Zachodu z pytaniem: po której stronie jeste軼ie? Czy po stronie m這dego pokolenia i tych przywódców, którzy maj do嗆 odwagi, 瞠by poprze jego ambicje, czy po stronie tych, którzy otwarcie mówi, 瞠 chc zniszczy Zachód?  


Pytanie jest ze wszech miar zasadne. Warto si jednak zastanowi nad tym, co mo瞠 zahamowa  tempo ucieczki muzu軛anów z muzu軛a雟kich krajów, na ile Zachód mo瞠 wp造n望 na kierunek reform w tych krajach (na ile b璠zie chcia te reformy popiera), czy znajdzie drog do bardziej racjonalnej polityki imigracyjnej.


Chwilowo jeste鄉y ca趾owicie skoncentrowani na wojnie Rosji z Ukrain, zdaj帷 sobie coraz cz窷ciej spraw z faktu, 瞠 ta wojna nie zako鎍zy si ani za tydzie, ani za miesi帷, 瞠 mo瞠 trwa ca造mi latami, a niezale積ie od jej dalszego przebiegu spowoduje nie tylko g喚bokie zaburzenia na 鈍iatowym rynku paliw, ale zaburzenia na rynku 篡wno軼i mog mie równie powa積e, je郵i nie powa積iejsze konsekwencje, (w tym wzrost nacisków migracyjnych z krajów, które najbardziej odczuj niedobory 篡wno軼i).


Elity krajów muzu軛a雟kich nigdy nie by造 zainteresowane dobrobytem swoich spo貫cze雟tw. Maj nadal najbardziej prymitywne rolnictwo i najwy窺ze zatrudnienie w rolnictwie (wyj徠kiem s kraje takie jak Arabia Saudyjska czy Katar, gdzie niemal ca陰 篡wno嗆 si importuje). By mo瞠 warto powróci do pytania, jakie reformy mog sprzyja transformacji tych spo貫cze雟tw, 瞠by zmniejszy spowodowany wojn w Ukrainie dramat za豉mania si 鈍iatowego handlu zbo瞠m, zwi瘯szy bezpiecze雟two 篡wno軼iowe tych krajów, prowadzi do tego, 瞠by ich elity w豉dzy mog造 opiera si nie na oligarchach i mieszka鎍ach slumsów, a na licznej, niezale積ej klasie 鈔edniej.


Prawdopodobnie jest to marzenie 軼i皻ej g這wy, poniewa wszystko wskazuje na to, 瞠 ameryka雟kiej administracji (a tym bardziej politykom Unii Europejskiej) sensownych wskazówek nie dostarczy ani CIA, ani uniwersytety, ani media. Saudyjski autor cieszy si, 瞠 saudyjska m這dzie ma ju prawo s逝cha muzyki i ma nadziej, 瞠 m這dzi ludzie innych krajów muzu軛a雟kich te b璠 chcieli pój嗆 t drog.


„Gazeta Wyborcza” przypomnia豉 w kwietniu napisany po aneksji Krymu 鈍ietny tekst Andrzeja de Lazari o rosyjskiej to窺amo軼i i k這potach z nierosyjskimi mieszka鎍ami imperium. Rosja nie chcia豉 i nadal nie chce by Europ, odrzuca豉 i odrzuca zachodni racjonalizm, chce by uduchowiona i i嗆 drog wiary. W czasach komunizmu nacjonalizm by pot瘼iany, a wieloetniczne spo貫cze雟two imperium mia豉 陰czy klasowa wspólnota proletariatu. Dzi nacjonalizm wróci z ca陰 si陰, za Putin wzmocni ju wcze郾iej kipi帷y wielkoruski szowinizm.   


Andrzej de Lazari pokazuje jak rosyjska to窺amo嗆 narodowa rodzi豉 si z romantycznego sprzeciwu wobec europejskiego racjonalizmu. Ta rosyjska ucieczka od europejskiego racjonalizmu jest o niebo s豉bsza o muzu軛a雟kiej ucieczki od europejskiego racjonalizmu, wi璚 muzu軛a雟cy okcydentali軼i s w jeszcze trudniejszej sytuacji od tych rosyjskich. Okcydentalistów wszystkich zaniedbanych stron wydaje si 陰czy pewna cecha wspólna  - dostrzegaj wolno嗆 s這wa, rozwój nauki, kultur i dobrobyt Zachodu i maj k這poty ze zrozumieniem mechanizmów, które pozwoli造 na ten w豉郾ie kierunek rozwoju. Maj pretensje, 瞠 ich naród popiera antyzachodnich nacjonalistów i religijnych fanatyków, blokuj帷ych reformy i nie domy郵aj si, 瞠 mog by wspó豉utorami tego problemu.


Kto wie, by mo瞠 zupe軟ie niechc帷y najlepiej pokaza to Adam Michnik pisz帷, 瞠 „polski naród ma lepsz inteligencj, ni na ni zas逝guje”. Ta my郵 (ubrana w ró積e s這wa) jest równie popularna w w鈔ód okcydentalistów rosyjskich, egipskich, czy ira雟kich. W zasadzie trudno si dziwi, impotencja jest frustruj帷a, a naród raz za razem daje si nabra na has這 „Costaguana dla Costagua鎍zyków.”               


Wi璚 w鈔ód okcydentalistów krajów rozwijaj帷ych si pogarda do ludu by豉 (i jest nadal) jak antysemityzm, ci庵le s造szysz „nie jestem antysemit, ale ci 砰dzi…", ci庵le s造szysz zapewnienia o braku pogardy, "ale ta wie…".


Nic dziwnego, 瞠 polskiemu inteligentowi równie trudno zrozumie ide, 瞠 rolnik, 瞠by przesta by ch這pem musi zacz望 mie szans zarz康zania swoim 篡ciem, mo磧iwo嗆 wypracowania 鈔odków na wykszta販enie dzieci, samodzielnego podejmowania ryzyka. Dlaczego tak trudno zrozumie, 瞠 transformacja wymaga op豉calno軼i pracy drobnego rolnika? Bo pocz徠kowo ten drobny rolnik jest warstw najliczniejsz i b璠zie szybciej dostarcza nadwy瞠k niewykwalifikowanej, 幢e wykszta販onej si造 roboczej ni nadwy瞠k 篡wno軼i i b璠ziemy tkwili w b喚dnym kole inteligencji lepszej ni naród na ni zas逝guje.


Dlaczego tak trudno zrozumie, 瞠 transformacja, je郵i ma prowadzi do wzrostu innowacyjno軼i, je郵i ma prowadzi do przenoszenia nadmiaru si造 roboczej nie do slumsów, a do bardziej skomplikowanej produkcji, wymaga zwi瘯szenia wydajno軼i najmniej wydajnych? Zacznijmy mo瞠 od kardynalnego b喚du lewicy – lewica nie szuka mo磧iwo軼i zwi瘯szenia wydajno軼i najmniej wydajnych, lewica ma dobre serce, chce zabra bogatym i da biednym, co jej samej da g這sy biednych. W efekcie zmienia ma這wydajnych w nieprodukcyjnych, 篡j帷ych z pomocy socjalnej. W ten sposób produkuje samoodtwarzaj帷 si warstw rozgoryczonego, niezadowolonego i wiecznie rewolucyjnego proletariatu. To elektorat partii politycznych takich jak PiS i takich jak SLD. Opowiadanie polskiemu inteligentowi dlaczego Japonia, Tajwan, Korea Po逝dniowa postawi造 na gospodarstwa jednohektarowe, które mia造 by maksymalnie wydajne i po陰czone z produkcj przemys這w w wiejskich rolniczych spó責zielniach, trafia w pró積i. Tymczasem w ten sposób rolnicy tych krajów mieli coraz bardziej wydajne malutkie gospodarstwa (których obs逝ga nowoczesnym sprz皻em zabiera豉 plus minus jeden dzie w tygodniu), reszt czasu po鈍i璚ali na produkcj komponentów elektronicznych, samochodowych lub maszyn rolniczych. Amerykanie denerwowali si, 瞠 oni cichcem subwencjonuj krajowy przemys, a oni wysy豉li do miast dzieciaki, które nie zna造 g這du, wychowywane by造 na wzorach mrówczej pracowito軼i i sz造 do miasta dobrze wykszta販one. Zachodnia lewica pracowa豉 na inny model – przenoszenia ma這wydajnych do bezprodukcyjnych, których dzieci cz瘰to niedojadaj, rodzice 篡j z datków i tkwi w bezczynno軼i, dorabiaj帷 czasem na czarno, a szko造 daj im minimalne pseudowykszta販enie. 


Jest taka ksi捫ka peruwia雟kiego socjologa Hernando de Soto The Mystery of Capital. Why Capitalism Triumphs in the West and Fails Everywhere Else. De Soto pisze o biedocie, która co ma, poletko, które uprawia, ale nie ma na nie papierów w豉sno軼i, domek sklecony z byle czego, ale nie ma na niego papierów w豉sno軼i. Nie mo瞠 wzi望 kredytu hipotecznego, bo formalnie niczego nie ma. Kapita, który ma, nie mo瞠 by podstaw inwestowania. Tak wi璚, nawet je郵i ten biedak nie 篡je z datków, to jest doskonale oddzielony od tego, co jest sam istot kapitalizmu.


Dlaczego inteligencja tych krajów tego nie rozumie? 砰je nadal w systemie feudalnym uniwersytetów, finansowanych przez pa雟two redakcji, tworzy subwencjonowan kultur; o bud瞠cie my郵i w kategoriach „kto daje pieni康ze i za co”. Praca na w豉snym jest czym podejrzanym, konkurujemy o wzgl璠y, a nie o klienta.


Tymczasem nasze spo貫cze雟twa si starzej, wojna w Ukrainie trwa, dostrzegamy wzrost cen paliw i 篡wno軼i, Putin trzyma si mocno, wi璚 chcemy mie nadziej, 瞠 jest bardzo chory, zagro瞠nie krajów afryka雟kich i azjatyckich g這dem to sprawy zbyt odleg貫, 瞠by鄉y wyobra瘸li sobie, 瞠 mog nas dotyczy.


Nie wiem, czy dzieci w przedszkolach nadal 酥iewaj piosenk „Ma這 nas, ma這 nas do pieczenia chleba”, ani jaki b璠zie za 30 lat sk豉d etniczny i wyznaniowy pracowników w polskich domach opieki. Z cich nadziej patrz na niektóre kraje afryka雟kie, ale obserwator romantyzmu powinien wystrzega si jak ognia.

(0)
Listy z naszego sadu
Chief editor: Hili
Webmaster:: Andrzej Koraszewski
Collaborators: Jacek Chudzi雟ki, Hili, Malgorzata Koraszewska, Andrzej Koraszewski, Marcin Kruk, Henryk Rubinstein
Go to web version