Prawda

Piątek, 13 grudnia 2019 - 18:08

« Poprzedni Następny »


Powiadom znajomych o tym artykule:
Do:
Od:

Amfisbeny


Piotr Naskręcki 2014-06-16

Większość ludzi nie obejrzałaby się za tym małym, różowym “robakiem”, ale amfisbena (Chirindia swynnertoni) z Gorongosa wygląda prawdopodobnie jak wymarły obecnie przodek wszystkich węży.
Większość ludzi nie obejrzałaby się za tym małym, różowym “robakiem”, ale amfisbena (Chirindia swynnertoni) z Gorongosa wygląda prawdopodobnie jak wymarły obecnie przodek wszystkich węży.

Ponieważ miałem pecha na loterii fenotypów, zawsze czułem specjalne powinowactwo ze stworzeniami, które większość ludzi lekceważy jako zbyt małe, zbyt odrażające, zbyt nieatrakcyjne. Są to bowiem (jak sobie powtarzam) cechy charakterystyczne prawdziwie interesujących organizmów, takich, które poszły mniej wydeptaną drogą niezwykłej specjalizacji, nadzwyczajnych adaptacji, ewolucyjnej pomysłowości.

Jednym z takich organizmów, o którego istnieniu dowiedziałem się w dzieciństwie ze starego podręcznika zoologii, był Bipes, amfisbena. Było to chimeryczne, dziwaczne stworzenie, które wyglądało jak różowy wąż, ale było wyposażone w parę łopatowatych nóg z przodu swojego długiego ciała. Między tym stworzeniem a obrazkiem smoka, który ozdabiał ilustrowane wydanie Starego Testamentu w mojej szkółce niedzielnej (która, nawiasem mówiąc, oferowała swoje nauki w poniedziałki wieczorem) było uderzające podobieństwo i natychmiast połknąłem haczyk.

Chociaż wygląda na coś miękkiego i elastycznego, głowa amfisbeny ukrywa twardą czaszkę, która pozwala jej na przepchnięcie się przez najtwardszą glebę.
Chociaż wygląda na coś miękkiego i elastycznego, głowa amfisbeny ukrywa twardą czaszkę, która pozwala jej na przepchnięcie się przez najtwardszą glebę.

Amfisbeny są gadami, ale tak niezwykłymi, że przez długi czas uważano je za odrębny rząd tych zwierząt. Przede wszystkim, w ogóle nie wyglądają jak kręgowce – ostatnie kilka razy, kiedy mi ktoś przyniósł amfisbenę, sądził, że znalazł dżdżownicę (w odróżnieniu od Bipes większość gatunków jest beznoga). Ich pierścieniowate ciało zazwyczaj jest różowe lub pokryte nieregularnymi białymi i ciemnymi plamami, co jest wyraźną wskazówką, że tego stworzenia nie obchodzi, jak widzą go inni. I ma dobry powód – po co kłopotać się wyglądem, kiedy spędzasz całe życie pod ziemią i sama jesteś ślepa. Lepiej zainwestować energię, która poszłaby na coś tak nieistotnego jak wygląd, na rzeczy takie jak gruba czaszka i potężne mięśnie piersiowe, które pozwalają przepychać się bez trudu przez glebę w poszukiwaniu zwierzyny.


Mój pomocnik Ricardo Guta szuka owadów i innych zwierząt w habitacie amfisben w Gorongosa.
Mój pomocnik Ricardo Guta szuka owadów i innych zwierząt w habitacie amfisben w Gorongosa.

Niedawne badania filogenetyczne ujawniły, że amfisbeny nie są odrębnym, prymitywnym rzędem gadów, ale bardzo rozwiniętą, niezwykle zmodyfikowaną linią jaszczurkowatych. Jest bardzo prawdopodobne, że następnym krokiem w tym przejściu do podziemnego stylu życia była całkowita utrata kończyn i zredukowane pasy barkowy i miedniczny, radykalna przebudowa czaszki, utrata powiek i - z czasem – wyłonienie się zupełnie nowej grupy zwierząt, węży. W rzeczywistości, najbardziej bazalne (prymitywne) węże, Typhlopidae i inne spokrewnione rodziny, wyglądają zadziwiająco podobnie do amfisben.  


Kilka dni temu byłem w południowej części Gorongosa, sprawdzając miejsca do drugiego badania bioróżnorodności w parku i tam w suchym, rozpadającym się pniu znalazłem piękną, małą amfisbenę, Chirindia swynnertoni. Ten gatunek widuje się rzadko, a więc szybko wykonałem zalecenie przewodnika terenowego dla płazów i gadów Afryki Południowej: “Każdy, kto znajdzie robaka-jaszczurkę [amfisbenę] powinien zabrać go do muzeum”. Nadal nie mam serca utrwalić jej dla Gorongosa Synoptic Collection i zamiast tego obserwuję ją już od wielu dni, zafascynowany jej zdumiewającą zdolnością wciśnięcia się w najtwardszą glebę ciałem, które wygląda jak rozgotowana nitka makaronu i z niemowlęco-różową twarzą noworodka. Odżywia się termitami i larwami mrówek, miażdżąc je malusieńkimi ale potężnymi szczękami. A dla mnie jest fascynujące ( i dający w jakiś sposób satysfakcję), że z tak prostego zdawałoby się początku zdołała rozwinąć się linia zwierząt, które przerażały psychikę człowieka od czasów ogrodu Edenu.  


Amfisbena z Gorongosa (Chirindia swynnertoni)
Amfisbena z Gorongosa (Chirindia swynnertoni)



Piotr (Peter) Naskręcki

Entomolog, fotograf, popularyzator nauki. Ukończył studia na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, doktorat na University of Connecticut, pracuje w Museum of Comparative Zoology, Harvard University.


Piotr Naskręcki prowadzi znakomity blog naukowy  The Smaller Majority.  Jego zdjęcia owadów (i nie tylko owadów) fascynują i kuszą, żeby je sobie natychmiast ściągnąć. Nie należy tego jednak robić bez pozwolenia,  gdyż zarówno zdjęcia, jak i teksty zastrzeżone są prawami autorskimi. 


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 1041 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Uprawy GM, takie jak Złoty Ryż, uratują życie setek tysięcy dzieci   Ridey   2019-12-13
Darwin, lisy i inne ssaki na Falklandach   Mayer   2019-12-11
Wirtualna edukacja   Novella   2019-12-03
Teoria klasy próżniaczej Thorsteina Veblena – uaktualnienie statusu   Henderson   2019-12-02
Punkt szczytowy inteligencji   Novella   2019-11-30
Likwidowanie przeziębienia miedzią   Novella   2019-11-27
Dlaczego wyjaśnianie problemów przez biały przywilej jest niesłuszne   Rob Henderson   2019-11-25
LiveScience zachwala panpsychizm jako rozwiązanie trudnego problemu świadomości   Coyne   2019-11-22
Jak walczyć z firehosing   Novella   2019-11-19
Odwołajcie antyszczepionkową konferencję w Tel Awiwie   Blum   2019-11-15
Ewolucja dwunożności   Novella   2019-11-14
Granice „przeskoczenia” progu opłacalności   Lomborg   2019-11-13
Dlaczego nie żyjemy w epoce post-prawdy   Pinker   2019-11-11
Śledząc pochodzenie człowieka   Novella   2019-11-09
Skamieniałe trylobity idące gęsiego. Ale dlaczego to zrobiły?   Coyne   2019-11-06
Saga o złotym ryżu   Novella   2019-11-04
Kolejne badanie rolnictwa organicznego   Novella   2019-11-02
Fabrizio Benedetti pyta: “Czy badania placebo wzmacniają pseudonaukę?”     2019-11-01
Nathaniel Comfort raz jeszcze: nauka nie czyni postępów (czy może robi to?)   Coyne   2019-10-31
Pochwała jednoznaczności   Witkowski   2019-10-29
Stare i nowe  troski o bezpieczeństwo żywnościowe   Ongu   2019-10-28
Powrót Adama i Ewy jako rzeczywistych ludzi, jak proponuje kolejna pseudonaukowa teoria   Coyne   2019-10-25
Pradawne przechowywanie żywności   Novella   2019-10-24
Artykuł w naukowym piśmie ”Nature” dyskredytuje naukę i „scjentyzm”, kwestionuje wartości Oświecenia   Coyne   2019-10-22
Błogosławieni ci, którzy wycofują   Jacoby   2019-10-19
Pro-life czyli czarodziej z Krotoszyna   Koraszewski   2019-10-18
Biologia rozwoju ujawnia ewolucyjną historię   Novella   2019-10-15
Niebezpieczne życie antropologa   Blackwell   2019-10-12
Swędzikami jesień się zaczyna   Łopatniuk   2019-10-11
Jak wieloryb stracił swoje geny   Coyne   2019-10-10
Używanie sztucznej inteligencji do diagnozy   Novella   2019-10-08
Niespodzianka! Koty są tak samo przywiązane do swojego personelu jak psy i niemowlęta   Coyne   2019-10-05
Oburzenie, stronniczość i niestabilność prawdy   Novella   2019-10-04
O zmianie klimatu: ludzkość nie jest „nikczemna”   Lomborg   2019-10-03
Postmodernizm wyjaśniony i krytykowany   Coyne   2019-09-30
Uzdrawianie kryształami   Novella   2019-09-26
Kolejna rewolucja w rolnictwie   Novella   2019-09-24
Opory przeciwko szczelinowaniu są oparte na ideologii, a nie na nauce   Jacoby   2019-09-23
St Paul Island część 5   Lyon   2019-09-21
Co to jest czerwona rtęć?   Novella   2019-09-20
Jaka sztuka siedzi w naszych genach i czy to aby nie kicz?   Koraszewski   2019-09-19
Fałszywe wspomnienia i Fake News   Novella   2019-09-18
Kolejna próba odrzucenia teorii Darwina   Coyne   2019-09-17
Choroba zielonych mięśni   Łopatniuk   2019-09-14
”Sygnalizowanie cnoty” może nas irytować. Cywilizacja byłaby jednak bez niego niemożliwa    Miller   2019-09-13
Foka Weddela wygryza w lodzie otwory do oddychania   Coyne   2019-09-12
DNA i Loch Ness   Novella   2019-09-11
Nowa i ważna czaszka hominina z Etiopii   Coyne   2019-09-10
St Paul Island, Część 4   Lyon   2019-09-06
Biały jak śnieg, żółciutki jak kaczuszka   Łopatniuk   2019-09-04
Pingwiny geje? Nie tak szybko   Coyne   2019-09-03
Czego może nas nauczyć była zwolenniczka antyszczepionkowców, Kelley Watson-Snyder     2019-08-30
Bezzbożowa karma dla psa   Novella   2019-08-29
Odrażające życie płciowe pingwinów białookich   Coyne   2019-08-28
Badanie akupunktury jako terapii na dławicę piersiową   Novella   2019-08-23
Pradawna gigantyczna papuga z Nowej Zelandii: metr wysokości i waga 7 kilogramów!   Coyne   2019-08-22
Alaska — nurniczki i obopólny dobór płciowy   Lyon   2019-08-20
Zła nauka promuje organiczne jabłka   Novella   2019-08-19
Gąsienica zmienia kolor, żeby dopasować się do podłoża nie używając oczu: potrafi widzieć skórą!   Coyne   2019-08-16
Pseudonaukowa histeria to nie jest dobra odpowiedź na klimatyczne wyzwania   Lomborg   2019-08-14
GMO i model deficytu wiedzy   Novella   2019-08-12
Po raz pierwszy użyto edytowania genów CRISPR do leczenia zaburzenia genetycznego – anemii sierpowatej   Coyne   2019-08-08
Maskonury z wyspy St. Paul na Alasce   Lyon   2019-08-07
Zbieg okoliczności czy prawo wielkich liczb?   Novella   2019-08-06
I pijcie łzy moje, czyste rzęsiste   Łopatniuk   2019-08-03
Kształtowanie opinii o nauce i medycynie   Novella   2019-08-02
Nowe badanie dotyczące zwrotu zgubionych portfeli: ludzie na świecie są uczciwsi niż myślisz, ale czytelnik wyliczył, że uczciwość jest większa w mniej religijnych krajach   Coyne   2019-08-01
Praktykowanie medycyny bez uprawnień nie jest wolnością słowa   Novella   2019-07-31
Radujcie się, Ziemia staje się zieleńsza   Ridley   2019-07-30
Spiski wokół ptaków   Novella   2019-07-29
Matt Meselson opisuje swój najsłynniejszy eksperyment (z Frankiem Stahlem)   Coyne   2019-07-26
Niemający rozeznania filozof twierdzi, że gatunki nie istnieją   Coyne   2019-07-23
Więcej złych wiadomości dla dilerów witamin   Novella   2019-07-22
Starożytny ptak z nadzwyczaj długim palcem   Coyne   2019-07-19
YouTube i szarlataneria leczenia raka dietą   Novella   2019-07-18
“Współczesny” Homo sapiens mógł być w Eurazji aż 210 tysięcy lat temu   Coyne   2019-07-17
Hodowanie mini-mózgów z komórek macierzystych   Novella   2019-07-15
Szczepionka HPV działa. Koniec kropka     2019-07-13
Efekt przechodnia   Novella   2019-07-11
Prątkiem w raka, czyli co ma gruźlica do raka pęcherza   Łopatniuk   2019-07-06
Opowieści o nauce zastępują fikcję w Teatrze Narodowym Ugandy   Ongu   2019-07-05
Pleśń w przestrzeni kosmicznej   Novella   2019-07-03
Pterozaury: Czy umiały latać od razu po wykluciu się?   Coyne   2019-07-02
Ludziom rosną rogi? – Złe informowanie o nauce   Novella   2019-07-01
Przemysł ”wellness”   Novella   2019-06-28
Nazywanie zmiany klimatu ”katastrofalną” utrudnia znalezienie realnych odpowiedzi   Lomborg   2019-06-26
Olbrzymie straszyki mają zostać ponownie wprowadzone na wyspę Lord Howe   Coyne   2019-06-25
Amonit (i masa innych stworzeń) znaleziona w birmańskim bursztynie   Coyne   2019-06-21
Ślubowanie o zniesieniu grzechu   Ridley   2019-06-20
Nowe informacje o dzieciach CRISPR   Novella   2019-06-17
Słonie mają fantastyczny węch (lepszy niż psy): są jedynymi zwierzętami, które potrafią rozróżnić inne ilości pokarmu tylko po zapachu   Coyne   2019-06-14
Indyjscy farmerzy wysiali ziarna GMO w proteście obywatelskiego nieposłuszeństwa     2019-06-13
Chcąc zadowolić antyaborcjonistów administracja Trumpa tnie finansowanie badań medycznych przy użyciu tkanki płodowej   Coyne   2019-06-11
Triumf Mao: Światowa Organizacja Zdrowia oficjalnie akceptuje szarlatanerię tradycyjnej chińskiej medycyny     2019-06-04
Ale jak to bezbarwnikowy?   Łopatniuk   2019-06-01
Na zdrowie: izraelscy naukowcy warzą piwo na ”wskrzeszonych” drożdżach sprzed 5000 lat     2019-05-31
Skąd wiemy to, co wiemy?   Novella   2019-05-28
Samice bonobo (ale nie samice szympansów) pomagają swoim synom w zdobywaniu partnerek   Coyne   2019-05-25
Dlaczego ludzie sprzeciwiają się technologiom, które zmniejszają szkody?   Ridley   2019-05-24
Nowa praca o nielotnych chruścielach rażąco przesadzona i wypaczona w popularnych mediach   Coyne   2019-05-22

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica



Arabowie



Roboty będą uprawiać ziemię



Sumienie, czyli moralność bez smyczy



Skomplikowana ewolucja



Argument neuroróżnorodności



Nowe badanie pamięci długotrwałej


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk