Prawda

Czwartek, 18 stycznia 2018 - 16:57

« Poprzedni Następny »


Słusznie o plastiku i PCB, błędnie o zakwaszeniu


Matt Ridley 2017-12-21


Nic, co scenarzyści Hollywoodu potrafią wymyśleć dla filmów SF o kosmosie, nie może rywalizować z pięknem i pomysłowością podwodnego życia na Ziemi. Blue Planet II pokazuje zachowanie, które jest zarówno nowe dla nauki, jak i zaskakujące: ryba karanks żółtopłetwy chwytająca rybitwę czarnogrzbietą w locie; lwy morskie z Galapagos zaganiające tuńczyka żółtopłetwego na brzeg; ośmiornica otaczająca się muszlami, żeby zdezorientować rekiny.

Ta seria również poucza. Każdy odcinek ma dawkę złych wiadomości o stanie oceanów i naganę dla ludzkości, cały zaś ostatni odcinek poświęcony jest sprawie środowiska, pokazując zbyt intensywne połowy, zanieczyszczenie, zmianę klimatu i zakwaszenie oceanu. Zespół pracujący z niezrównanym Davidem Attenborough przystał na żądania, by propagować więcej idei środowiskowców.


W większości te kazania są uzasadnione. Jest skandalem, że osiem milionów ton plastiku co roku wpada do oceanu, chociaż 95 procent tego pochodzi z tylko dziesięciu rzek, a wszystkie są w Azji i Afryce, tam więc potrzebne są największe wysiłki. Plastik zabija pisklęta albatrosów, a nawet wieloryby.


Serię tę oskarżono o propagandowe nadużycie w sekwencji, w której pokazany jest grindwal niosący swoje rozkładające się młode. Komentarz sugerował (nie mówiąc tego wyraźnie), że młode mogło umrzeć po połknięciu plastiku lub z powodu zanieczyszczeń w mleku matki. Niemniej nie było żadnych dowodów na to, jak umarło. Sądzę, że to jest trochę niesprawiedliwe wobec BBC. Komentarz był ostrożny i poruszył istotny powód do niepokoju.  


Dlaczego nadal jest tak niewiele orek, butlonosów i żarłaczy białych w wodach europejskich teraz, kiedy liczba fok tak bardzo się powiększyła? Jest tylko jedna grupa rodzinna orek w wodach brytyjskich i zmniejsza się, bo od lat nie urodziło się żadne młode.

Konkludując, ta paneuropejska meta-analiza osiadłych na mieliźnie waleni lub tych, którym pobrano biopsje, pokazuje, że kilka europejskich gatunków waleni, konkretnie  BND, SD i KW mają obecnie znacznie podniesioną koncentrację PCB w tłuszczu. Szczególnie  “punkty zapalne PCB” obejmowały zachodnie (SD i BND) i środkowe (BND) Morze Śródziemne i południowozachodnią Iberię, Zatokę Kadyksu (BND) i Cieśninę Gibraltarską (BND i KW). Mimo zakazu w UE używania i produkcji PCB w połowie lat 1980. koncentracje PCB w tłuszczu nadal są bardzo wysokie, być może osiągając “stabilny stan” między wkładem ze środowiska a rozkładaniem się, co oznacza, że wystawienie na PCB będzie trwało jeszcze długo dla najwyższych w Europie waleni-drapieżników. To wysokie i stabilne wystawienie na PCB wiąże się z małymi populacjami, długoterminowym spadkiem populacji lub koncentracją zasięgu kilku gatunków delfinów w Europie (północnowschodni Atlantyk i Morze Śródziemne), czego nie wyjaśniały wystarczająco inne czynniki (np. chwytania podczas połowów ryb lub inne antropogeniczne przyczyny śmiertelności). Chwytanie podczas połowów ryb jest częste wśród najbardziej powszechnie występujących waleni w Europie, ale stosunkowo rzadkie dla BND i praktycznie nienotowane dla KW, co sugeruje, że trwający spadek liczebności tych dwóch populacji jest głównie powodowany innymi procesami, z bioakumulacją PCB w całym morskim łańcuchu pokarmowym jako głównym czynnikiem. Brak nowych członków w monitorowanych populacjach KW i BND jest także zgodny z toksycznością PCB jako najbardziej prawdopodobną przyczyną spadku ich liczebności. Na Morzu Śródziemnym SD doznaje powtarzającej się śmiertelności z powodu CeMV [choroba wirusowa. przyp. tłum.], którą mogą pogarszać wysokie i immunotoksyczne poziomy PCB. Bez znaczącego zmniejszenia [poziomu PCB w środowisku] PCB będzie nadal powodować spadek liczby populacji lub zahamuje odrodzenie się populacji w Europie przez wiele kolejnych dziesięcioleci. Posunięcia w celu znacznego zredukowania przedostawania się PCB do środowiska morskiego z lądowych lub innych źródeł są pilnie potrzebne. Potrzeba również dalszych badań, by lepiej ocenić narażenie na PCB i określić ilościowo ich toksyczne skutki dla tych populacji drapieżników w Europie. Na koniec, potencjalny wpływ bioakumulacji PCB w morskich ekosystemach może rozciągać się poza europejskie wody, szczególnie dla takich najwyższych drapieżników o globalnej dystrybucji jak KW, szablogrzbiet waleniożerny (Pseudorca crassidens) i żarłacz biały (Carcharodon carcharias).

Będąc na szczycie łańcucha pokarmowego te ssaki koncentrują PCB w tłuszczu, a to powoduje ich bezpłodność (orki, które jedzą ryby zamiast fok, radzą sobie lepiej). PCB używano głównie w urządzeniach elektrycznych aż zostały zakazane w latach 1980. U wybrzeży Ameryki ten problem zanika: poziomy PCB zmalały i zwierzęta „pozbyły się” zanieczyszczenia z mlekiem tak, że po kilku porodach mogą donosić i wykarmić zdrowe młode. Poziomy PCB w wodach europejskich spadły, ale teraz ustabilizowały się, co znaczy, że w jakiś sposób nadal dostają się do morza.


Ucieszyłem się, że – wreszcie - poświęcono tym sprawom więcej uwagi niż globalnemu ociepleniu, bo od dawna argumentuję, że obsesja na punkcie zmiany klimatu (coraz bardziej uznawanej za stopniową) odciąga uwagę i pieniądze od pilniejszych problemów środowiskowych, takich jak nadmierne połowy, zanieczyszczenia i gatunki inwazyjne.


Miło było także usłyszeć uznanie przez Attenborough (co rzadko słyszy się w BBC), że żyjemy w czasach nieoczekiwanie obfitego odrodzenia niektórych morskich ekosystemów. Zbyt często dostajemy tylko złe wiadomości. Ostatni odcinek pokazywał powrót żółwi do normalnych poziomów, jak też odradzające się populacje śledzi, orek i humbaków u wybrzeży Norwegii oraz olbrzymie zgromadzenie kaszalotów spermacetowych, widzianych obecnie po raz pierwszy od czasów Moby Dicka. Wiele populacji kaszalotów, waleni właściwych, pływaczy szarych, wali grenlandzkich, płetwali zwyczajnych, płetwali błękitnych i humbaków jest znowu liczna i rośnie o 5 do 10 procent rocznie, o czym nie marzyłem, że zdarzy się za mojego życia.


To samo mogli powiedzieć w tej serii o pingwinach, uchatkach i słoniach morskich z Południowej Georgii, wyspy pozbawionej niemal całego dzikiego życia przez 75 lat, ale obecnie znowu mrowiącego się tam. Albo o morsach, arktycznym gatunku, który odrodził się ponownie po stuleciach eksploatacji. Kiedy pierwszy raz byłem na Spitsbergenie w latach 1970, było tam około 100 morsów. Dzisiaj jest ich około 4 tysięcy i populacja nadal szybko rośnie.

Morsy doprowadzono na skraj wymarcia w Svalbard (Norwegia) przez 350 lat nieregulowanych polowań. Objęto je ochroną w 1952 r., kiedy pozostało ich już tylko kilka. Przez pierwszych 30 lat ochrony na archipelagu osiadło około 100 zwierząt, z których większość prawdopodobnie przybyła ze wschodu, z Ziemi Franciszka Józefa. Od tego czasu nastąpiło znaczące odrodzenie. Informacje tutaj są wynikiem badania aerofotograficznego wykonanego latem 2012 r., obejmującego wszystkie obecne i historyczne miejsca pobytu morsów na Svalbard. Dostarcza uaktualnień dotyczących rosnących liczb: (1) miejsc na lądzie (z 78 w 2006 do 91 w 2012); (2) miejsc zajętych (z 17 w 2006 do 24 w 2012); (3) miejsc z parami matka-młode (które wzrosły od jednego miejsca z jednym bardzo małym młodym w 2006 do 10 miejsc z w sumie 57 młodymi w 2012) i (4) 48% wzrost obfitości w okresie sześcioletnim między dwoma badaniami do 3886 (przedział ufności 3553-4262) zwierząt, włącznie ze zwierzętami w wodzie w czasie badania. Przyszła zmiana środowiskowa może zredukować  bentoniczną produkcję w Arktyce, redukując bazę zdobyczy dla morsów, a także wpływając bezpośrednio na morsy poprzez zmniejszenie ich habitatu lodu morskiego. Obecnie jednak populacja morsów na Svalbard rośnie w tempie odpowiadającym maksymalnemu, które zostało wyliczone dla odradzającej się populacji morsów w sprzyjających warunkach środowiskowych i bez ograniczeń pokarmowych.
Walruses recovering after 60+ years of protection in Svalbard, Norway (PDF Download Available). Available from: https://www.researchgate.net/publication/266713764_Walruses_recovering_after_60_years_of_protection_in_Svalbard_Norway [accessed Dec 12 2017].

Było więc niejakim nadużyciem ze strony Blue Planet II przedstawienie sceny, w której matka i młody mors rozpaczliwie próbują znaleźć kawałek lodu wystarczająco duży, by wytrzymał ich ciężar, na którym jeszcze nie było innych morsów, i sugerowanie, że jest to dowód na zmianę klimatu, która zagraża wymarciem gatunku. Większość lodu na Oceanie Arktycznym znika każdego lata i pojawia się ponownie każdej zimy. Morsy od zawsze gramoliły się na ląd lub na to, co pozostaje z lodu o tej porze roku. Główną rzeczą, która zmieniła się, jest to, że teraz w całej Arktyce jest więcej morsów i więcej niedźwiedzi polarnych, która na nich ucztują.


Tak więc obsesja na punkcie zmiany klimatu nadal czasami koliduje z mówieniem prawdy. Najbardziej nieuczciwą sceną w serii jest moment, kiedy Attenborough patrzył na muszle rozpuszczające się w pojemniku z kwasem, czemu towarzyszyły syczące dźwięki, a profesor   Chris Langdon mówił mu, że chociaż jest to “bardziej dramatyczne niż to, co dzieje się w oceanach”, niemniej “muszle i rafy naprawdę rzeczywiście rozpuszczają się”.


Taka „informacja” bardzo wprowadza w błąd. Czy to był kwas węglowy, czy jakiś inny? Redukcja zasadowości nie dojdzie nawet w pobliże pozycji neutralnej, nie mówiąc już o rzeczywistej kwasowości, nawet pod koniec XXII wieku, więc “rozpuszczanie się” jest fałszem, a już na pewno nie dzieje się teraz. Zmiany w oceanicznym pH, spodziewane nawet pod koniec obecnego stulecia są maleńkie w porównaniu do tego, co pokazano w tym pojemniku i przez porównanie z dziennymi i sezonowymi zmianami, jakim poddane są przeciętne rafy koralowe. (Blaknięcie koralowców, inny problem, jest poważniejszy, ale bardziej tymczasowy.)


W analizie z 2010 r. 372 badań 44 gatunków morskich odkryto, że morska fauna świata jest “bardziej odporna na zakwaszenie oceanów niż sugerowały pesymistyczne przewidywania” i że “może to nie być poważny problem w XXI wieku”:

Przedstawiano zakwaszenie oceanów jako wielkie zagrożenie dla morskich organizmów, szczególnie organizmów tworzących muszle i wapniejących. Tutaj pokazujemy na podstawie meta-analizy dostępnych, eksperymentalnych oszacowań różnice w reakcjach organizmów na podniesiony poziom pCO2 i sugerujemy, że morska fauna i flora może być odporniejsza na zakwaszenie oceanu niż oczekiwano. Wapnienie jest najbardziej wrażliwe na zakwaszenie oceanu, choć jest wątpliwe, by funkcjonalna różnorodność morska reagowała znacząco na stopnie zakwaszenia przewidywane dla XXI wieku. Aktywne procesy biologiczne i czasowa oraz przestrzenna zmienność w pH oceanu może pozostawiać morską florę i faunę znacznie odporniejszą na zakwaszenie oceanu niż dotąd przypuszczano.    

Niedawne badanie ustaliło, że zdolność koralowców do tworzenia szkieletów jest “w znacznej mierze niezależna od zmian w węglowym składzie chemicznym wody morskiej, a więc również od zakwaszenia oceanu… związek między zredukowanym wapnieniem koralowców a zredukowanym pH wody morskiej musi być teraz zakwestionowany”. W rzeczywistości w jednym z badań odkryto, że wapniejący plankton „reagował pozytywnie na zakwaszenie przez wzbogacenie CO2”:

W wyniku wzrost komórek i wapnienie komórkowe E. huxleyi były silnie uszkodzone przy zakwaszeniu przez HCl, ale nie przy zakwaszeniu przez wzbogacenie CO2... Prezentowane badanie wyraźnie pokazało, że Coccolithophyceae, E. huxleyi, ma zdolność pozytywnego reagowania na zakwaszenie wzbogaceniem CO2, ale nie na inne zakwaszenie.

Badanie odkryło także, że tempo wzrostu koralowców wzrastało przy wyższym poziomie dwutlenku węgla aż do 600 części na milion. Wniosek:

Ponadto, ocieplenie przewidywane przez Międzyrządowy Panel ds. Zmiany Klimatu pod koniec dwudziestego pierwszego wieku ma spowodować pięciokrotne zmniejszenie tempa wapnienia koralowców, podczas gdy zakwaszenie przewidywane na ten sam okres nie ma statystycznie istotnego wpływu na tempo wapnienia – sugerując, że ocieplenie oceaniczne stanowi większe zagrożenie niż zakwaszenie dla tego ważnego gatunku koralowca.

Producenci Blue Planet II twierdzą, że każde słowo komentarza opiera się na solidnych, naukowych dowodach. Nie w tym wypadku. W tej wspaniałej serii tę jedną rzecz pokazali błędnie.

 

 

Pierwsza publikacja w Times.

The Blue Planet II was superb, save a few fishy facts

Rational Optimist, 12 grudnia 2017

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Matt Ridley


Brytyjski pisarz popularnonaukowy, sympatyk filozofii libertariańskiej. Współzałożyciel i b. prezes International Centre for Life, "parku naukowego” w Newcastle. Zrobił doktorat z zoologii (Uniwersytet Oksfordzki). Przez wiele lat był korespondentem naukowym w "The Economist". Autor książek: The Red Queen: Sex and the Evolution of Human Nature (1994; pol. wyd. Czerwona królowa, 2001, tłum. J.J. Bujarski, A. Milos), The Origins Of Virtue (1997, wyd. pol. O pochodzeniu cnoty, 2000, tłum. M. Koraszewska), Genome (1999; wyd. pol. Genom, 2001, tłum. M. Koraszewska), Nature Via Nurture: Genes, Experience, and What Makes us Human (także jako: The Agile Gene: How Nature Turns on Nurture, 2003), Rational Optimist 2010.

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 720 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Pochodzenie ludzkiej muzyki? Samiec kakadu palmowej używa patyka do rytmicznego uderzania w wydrążone drzewa   Coyne   2018-01-18
Powrót “tradycyjnej” astrologii   Novella   2018-01-17
Nowe badanie o tym, jak ewoluują ludzie   Coyne   2018-01-16
Krąg mimikry müllerowskiej   Coyne   2018-01-12
Sztuczna inteligencja będzie symbiozą, nie zaś zastąpieniem   Ridley   2018-01-11
Czy nauka zabija duszę?   S. Pinker   2018-01-09
Dlaczego nie będzie doboru na inteligentne niemowlęta   Ridley   2018-01-05
Powrót łysenkoizmu w Putinowskiej Rosji   Novella   2018-01-03
Pozory mylą, czyli niespodzianki nie zawsze przykre   Łopatniuk   2017-12-30
Obniżenie poprzeczki dla tradycyjnej medycyny chińskiej dla ideologii i zysku     2017-12-29
Multikulturaliści unicestwiają zachodnią cywilizację   Salzman   2017-12-28
Nie znasz przeszłości, nie znasz przyszłości   Mayer   2017-12-27
Alternatywna medycyna zabija   Novella   2017-12-26
Na wpół syntetyczne życie z powiększonym kodem genetycznym   Novella   2017-12-23
Ziemniaki GMO zmniejszą użycie pestycydów i dostarczą więcej gotówki farmerom w Ugandzie   Ongu   2017-12-22
Słusznie o plastiku i PCB, błędnie o zakwaszeniu   Ridley   2017-12-21
Chwytówka modliszkowata ma chodzącą poczwarkę, która wspina się na drzewa przed przekształceniem   Coyne   2017-12-19
Pseudonauka Masaru Emoto   Novella   2017-12-18
Fantastyczne oko przegrzebka pokazane w nowej pracy   Coyne   2017-12-16
Czy ptaki wyewoluowały większe dzioby, by zjadać duże, inwazyjne ślimaki?   Coyne   2017-12-13
Biotechnologia jest pilnie potrzebna w Afryce – dla gospodarki i środowiska   Ridley   2017-12-08
Okrutne zabawy wielorybów   Lyon   2017-12-07
Specjacja zięb z Galápagos przez hybrydyzację   Coyne   2017-12-04
Zrób sobie test ciążowy, Krzysiu   Łopatniuk   2017-12-02
Szopy pracze są inteligentne, ale bywają kłopotliwe   Novella   2017-11-30
Popieranie wiatrowej i słonecznej energii kosztem środowiska   Ridley   2017-11-28
Tradycyjni uzdrawiacze, szczyt o szarlatanerii i “medyczny apartheid” w Południowej Afryce   Igwe   2017-11-25
Prawo Amary   Ridley   2017-11-24
Ewolucja przyłapana na gorącym uczynku   Novella   2017-11-22
Dziwaczny skrzydłoszpon rogaty   Coyne   2017-11-18
Południowoafrykańska saga: kampania dezinformacji grup anty-GMO przeciwko nowej, odpornej na choroby odmianie kukurydzy   Ongu   2017-11-17
Niecne chochliki naszej pamięci   Novella   2017-11-16
BBC znowu błędnie przedstawia ewolucję, opisując nowe odkrycie wczesnych ssaków wyższych   Coyne   2017-11-14
Teraz nawet akceptujących zmianę klimatu nazywa się “negacjonistami   Lomborg   2017-11-13
Nowy gatunek orangutana? Wątpię.   Coyne   2017-11-10
Antynauka czystego jedzenia   Novella   2017-11-08
Wiecej niemądrych twierdzeń, że epigenetyka całkowicie zrewiduje nasz pogląd na ewolucję   Coyne   2017-11-06
Skandal z glifosatem   Ridley   2017-11-04
Ugandyjski dziennikarz: jak informować o biotechnologii, kiedy jej krytycy rozsiewają dezinformację?   Christopher Bendana   2017-11-03
Myślenie spiskowe i rozpoznawanie wzorów   Novella   2017-11-02
Czy wierzysz w duchy?   Łopatniuk   2017-10-28
Dlaczego nie ma pokoju na Bliskim Wschodzie   Salzman   2017-10-25
Jeremy, samotny, lewoskrętny ślimak wreszcie kojarzy się – a potem umiera   Coyne   2017-10-24
Naturopaci: potrafią uczynić nawet sól z Epsom potencjalnym zabójcą     2017-10-23
Niemal pięciokilogramowa żaba żyła na prastarym Madagaskarze   Coyne   2017-10-19
Uroczy wykres, który opowiada naszą historię   Cobb   2017-10-17
Genetycznie modyfikowana pszenica dla wrażliwych na gluten   Novella   2017-10-16
Czy Oświecenie przygasa?   Ridley   2017-10-13
Zdumiewająca, mordująca ptaki modliszka   Coyne   2017-10-13
Indie otwierają laboratorium homeopatyczne   Novella   2017-10-11
Roboty będą uprawiać ziemię   Ridley   2017-10-09
Przełyk Barretta, czyli bez paniki, ale…   Łopatniuk   2017-10-07
“Daily Beast” wypacza epigenetykę oszukańczymi twierdzeniami, że dzieci mogą “odziedziczyć wspomnienia Holocaustu”   Coyne   2017-10-05
Wszystkiego najlepszego w dniu 60. urodzin, centralny dogmacie!   Cobb   2017-10-04
Huragany zdarzają się   Ridley   2017-10-02
Niekochany lewoskrętny ślimak szuka partnera   Coyne   2017-09-28
Niesłuszny atak na młodą badaczkę   Novella   2017-09-27
Jak anty-GMO aktywiści blokują humanitarną biofortyfikację w Afryce i Azji   Ongu   2017-09-26
Sobotnia lekcja genetyki: ciołek matowy gynandromorf   Coyne   2017-09-23
Czy Uganda potrzebuje GMO? Naukowcy spoglądają na edytowanie genów, by przyspieszyć innowacje   Ongu   2017-09-20
Strach przed GMO i Dunning-Kruger   Novella   2017-09-18
o skomplikowane, czyli co zabija chorych na raka płuc   Łopatniuk   2017-09-16
Nowe pająki pawie   Coyne   2017-09-12
Obserwowanie wielorybów w Monterey Bay   Lyon   2017-09-11
Bakteryjne ogniwa słoneczne   Novella   2017-09-09
A.N. Wilson znowu kopie Darwina, tym razem w “Times”   Coyne   2017-09-07
Medycyna alternatywna zabija   Novella   2017-09-06
Wiecej o biologii i rasie   Mayer   2017-09-05
O rzeczywistości rasy i odrazie do rasizmu    i Brian Boutwell   2017-09-04
Panie doktorze, to nie rak   Łopatniuk   2017-09-02
Odporne na szkodniki rośliny uprawne GM oferują nadzieję Afryce, która walczy z larwami ciem   Ongu   2017-09-01
Opera mydlana, czyli więcej o łyskach   Lyon   2017-08-31
Ujawnienie kosztów opóźnienia GMO w Ugandzie   Ongu   2017-08-30
Symboliczny sceptycyzm w sprawie egzorcyzmów   Novella   2017-08-29
Pasożytnictwo lęgowe, łyski amerykańskie   Lyon   2017-08-24
Lektyny – nowy straszak żywieniowy   Novella   2017-08-22
Zabobonne pojęcia u sedna przekonań antyszczepionkowych     2017-08-21
Choroba bananów, GMO i ewolucja produkcji żywności   Ongu   2017-08-19
Przetwarzanie informacji przez mózg -porcjowanie   Novella   2017-08-16
Pomachaj do pańci ogonkiem   Łopatniuk   2017-08-12
Zrobić więcej za mniej dla Haiti   Lomborg   2017-08-11
Perkoz zausznik i jego pisklęta   Lyon   2017-08-10
Argument neuroróżnorodności na rzecz wolności słowa   Miller   2017-08-08
Czyste okrucieństwo cięć w pomocy żywnościowej   Lomborg   2017-08-07
Więcej o śmieciowym DNA   Novella   2017-08-05
Skomplikowana ewolucja wielkich kotów   Coyne   2017-08-03
Kruchość prawdy   Novella   2017-08-02
Czy kruki robią plany na przyszłość?   Coyne   2017-07-29
Opera mydlana z życia łysek amerykańskich, część III   Lyon   2017-07-28
Dlaczego jesteśmy świadomi   Novella   2017-07-26
Wybuchy epidemii odry w Europie: zapowiedź tego, co przyjdzie do USA?     2017-07-24
Bliskie spotkania z baronem MünchausenemPaulina Łopatniuk     2017-07-22
Ciepło, zimno i śmierć w oczach mediów   Lomborg   2017-07-21
Naukowcy walczą z głodem przez złamanie genetycznego kodu pszenicy   Gelber   2017-07-20
Potrzeba pewności i myślenie konspiracyjne   Novella   2017-07-17
Wielka rozbieżność w afrykańskich genomach   Ridley   2017-07-15
Okablowanie mózgu   Novella   2017-07-12
Opera mydlana z życia łysek amerykańskich, część II   Lyon   2017-07-10
Postmodernizm i prawda   Dennett   2017-07-09
Palestyńska intersekcjonalność z nazistami   Frantzman   2017-07-08

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

modyfikowana pszenica



Arabowie



Roboty będą uprawiać ziemię



Sumienie, czyli moralność bez smyczy



Skomplikowana ewolucja



Argument neuroróżnorodności



Nowe badanie pamięci długotrwałej



Ściganie bluźnierstwa



Ryby jaskiniowe



Autyzm



Od niepamiętnych czasów



Tunezyjczycy przeciw złemu prawu



Drugie prawo termodynamiki



Pochwała ignorancj



Mistyfikacja Sokala



Intronizacja Chrystusa



Obama chrzescijanie



Szelest liści



Czego wam nie pokazują?



Rozdzielenie religii i państwa



Trwa ewolucyjne upokorzenie archeopteryksa



Trucizna, kamuflaż i tęcza ewolucji



Religia zdrowego rozsądku



Kto się boi czarnego luda?



Land of the pure



świecące ryby



Lewica klania sie



Nis zgubic



Religia pieklo



Nienawisc



Niedożywienie w Ugandzie



Ewolucja nieunikniona



Starty z powierzchni


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk