Prawda

Sobota, 13 sierpnia 2022 - 09:05

« Poprzedni Następny »


Rak w raku i przerzut w przerzucie


Paulina Łopatniuk 2019-02-09

Przerzuty nowotworowe do gruczołu tarczowego nie są bardzo częste. Owszem, zdarzają się, bo też i w końcu tak jak każda właściwie tkanka potrafi nowotworzyć, tak i do każdej właściwie tkanki i do każdego narządu mogą zawędrować komórki przerzutowe w poszukiwaniu wygodnego gniazdka. No ale nie jest tarczyca wysoko na liście zajmowanych przez przerzuty lokalizacji. W badaniach sekcyjnych u chorych z zaawansowaną chorobą nowotworową znajduje się niejednokrotnie w gruczole tarczowym drobne przerzutowe ogniska, ale klinicznie istotne przerzuty nie są częste (to 0,2% złośliwych zmian gruczołu tarczowego – bezdyskusyjnie rządzą tu nowotwory pierwotne), jakkolwiek teoretycznie – jako narząd bardzo dobrze ukrwiony – powinien być on na takie niespodzianki całkiem podatny. A jednak nie bardzo. Cóż, nie zawsze nasze intuicje okazują się słuszne – stąd też warto najbardziej choćby i logiczne wnioski weryfikować badaniami. Co ciekawe, badania sugerują, że dużo chętniej zagnieżdżają się niepożądani goście w gruczołach już pierwotnie z różnych względów nieprawidłowych – zmienionych zapalnie, objętych wolem guzowatym czy obciążonych własnymi łagodnymi nowotworami – gruczolakami na przykład. Ot, ciekawostka trudna do wyjaśnienia. Może kiedyś komuś się uda.

 

 


<span>Tarczyca na przekroju przebudowana żółtą guzowatą tkanką; </span>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28937391
Tarczyca na przekroju przebudowana żółtą guzowatą tkanką; https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28937391

Za przerzutujący do gruczołu tarczowego najczęściej nowotwór uchodzi rak nerki (głównie rak jasnokomórkowy stanowiący około 60-70% wszystkich raków tego narządu). Tak też było i w przypadku opisanej jakiś czas temu w “Indian Journal of Pathology and Microbiology” pięćdziesięcioośmiolatki. Powiększający się guz szyi zaniepokoił kobietę na tyle mocno, by skłonić ją do sięgnięcia po pomoc lekarską. Zmiana w USG okazała się być zlokalizowana w tarczycy, przy czym prezentowała się na tyle groźnie, by bez dalszej zwłoki podejrzany narząd usunąć. Tarczyca w istocie okazała się zmieniona mocno (poza tym, że powiększona, co było widać już i bez krojenia). Cały gruczoł na przekrojach poprzerastany był guzowatą żółtawą tkanką. Ot, nowotwór z niewielkim tylko marginesem zdrowego brunatnego utkania tarczycy. Że nie była to zmiana pierwotna, z lokalnych tkanek się wywodząca, już zasugerowałam, nie będę zatem sztucznie budować napięcia.

<span>Rak jasnokomórkowy nerki; Ed Uthman, domena publiczna</span>
Rak jasnokomórkowy nerki; Ed Uthman, domena publiczna

Kto uważnie śledzi patologów, być może kojarzy, że już sam makroskopowy wygląd guzów i guzków potrafi niekiedy być całkiem niezłą wskazówką dostarczającą nie gotowej diagnozy może, ale przynajmniej istotnych podpowiedzi. Intensywnie żółta barwa zajmujących gruczoł tarczowy mas w tym przypadku podpowiedzią była. Nie pomylę się wiele zapewne, jeśli powiem, że dla większości przedstawicieli/ek naszej specjalizacji żółty guz zależnie od rozmiarów i lokalizacji nasunie w pierwszej kolejności na myśl raczej ograniczoną liczbę patologii. Jeśli to wycinek skórny, a na przekrojach ukaże się żółciutki niczym kaczuszka obszar, podstawowym skojarzeniem będzie włókniak twardy, czyli histiocytoma fibrosum (możecie się też zetknąć z określeniem dermatofibroma), jeśli nerka – rak jasnokomórkowy.

<span>Jasne, jak gdyby puste w środku (to efekt bogatej w lipidy cytoplazmy) komóreczki raka jasnokomórkowego nerki; </span>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28937391
Jasne, jak gdyby puste w środku (to efekt bogatej w lipidy cytoplazmy) komóreczki raka jasnokomórkowego nerki; https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28937391

oczywiście, nie są to jedyne podobnie wybarwione tkanki, z jakimi się stykamy. Żółte będzie także zupełnie zdrowe nadnercze, żółte będą – nomen omen – żółtaki(xanthoma) i polipy cholesterolowe pęcherzyka żółciowego, nie ma co się bawić w wyliczanki. W tym jednak przypadku pierwsze skojarzenie było słuszne. Tak, to przerzut raka jasnokomórkowego nerki. Sprawa wyjaśniona, wynik wydany, możemy zebrać zabawki i iść dalej.

<span>Pola jasnokmórkowych przerzutów raka nerki (strzałki), z prawej i u dołu zwykłe pęcherzyki tarczycowe; </span>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28937391
Pola jasnokmórkowych przerzutów raka nerki (strzałki), z prawej i u dołu zwykłe pęcherzyki tarczycowe; https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28937391

A nie, czekajcie. To by było zbyt proste. Takie kejsy dostajecie codziennie na fejsbuczku. Gdzie zatem tkwi haczyk?


Otóż przerzut raka jasnokomórkowego nie był bynajmniej jedynym, co w nieszczęsnej tarczycy pod mikroskopem udało się znaleźć. Rzeczywiście, znakomitą część masy guza budowały gniazda jasnych opchanych lipidami komórek otoczone siateczką naczyń limfatycznych (bogate ukrwienie również uważa się za dość typowe dla raka jasnokomórkowego nerki), jednak pośród jasnokomórkowych pól gdzieniegdzie wyłaniały się wysepki czegoś dziwnego, innego niż otoczenie, i to odmiennego nie tylko od zwykłego miąższu tarczycy, ale także od zżerającego go przerzutu.


<div id=\

Spomiędzy jasnokomórkowych pól wyłaniały się wysepki czegoś odmiennego (gwiazdki); https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28937391



Komórki o cytoplazmie bynajmniej nie pustej, jak w utkaniu raka nerki, a intensywniej wybarwionej, różowej, o większych jądrach komórkowych o bardziej różnorodnych kształtach upstrzonych kropeczkami jąderek zdecydowanie nie przypominały raka jasnokomórkowego nerki. Czym zatem były? Ha, tak na oko trudno stwierdzić, jednak oczy patologa czy patolożki nie są na szczęście uzbrojone w mikroskop li tylko – dysponują też całym arsenałem immunohistochemii. Dziesiątkami przeciwciał przeciwko najróżniejszym produkowanym w komórkach poszczególnych tkanek i narządów białek, dzięki którym rozpoznanie delikwenta nie zawsze może stanie się bułką z masłem, jednak może okazać się wydatnie łatwiejsze (trochę już o tym pisałam tutaj). I przeciwciała pomogły również i w tym przypadku. Nie tylko upewniły oglądających odnośnie natury samego raka jasnokomórkowego (niby wyglądał dość ewidentnie, jednak patomorfologia pełna jest niespodzianek i pułapek – lepiej dmuchać na zimne, sprawdzając także rzeczy na oko ewidentne), ale też odkryły naturę dodatkowego intruza.


Nie, jeśli ktoś pomyślał może, że to lokalne tkanki, które przecież też mogły zezłośliwieć i urozmaicić nowotworowy krajobraz, powtórzę – to by było zbyt proste. Jasne, różne i z różnych tkanek się wywodzące nowotwory złośliwe potrafią ze sobą współistnieć (mówimy wtedy o guzach kolizyjnych), nawet w obrębie jednego narządu, a pierwotne nowotwory potrafią rozwijać się tuż obok przerzutów, które przywędrowały z zupełnie innych okolic. Czemu nie – nowotwory potrafią zaskakiwać. Tym razem jednak niespodzianka była jeszcze ciekawsza.


<span>Nowotworowe komórki rozrastające się pośród utkania raka nerki okazały się komórkami raka piersi; też przerzutowego; </span>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28937391
Nowotworowe komórki rozrastające się pośród utkania raka nerki okazały się komórkami raka piersi; też przerzutowego; https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28937391

Komórki wysp rozwijających się pośród przerzutów raka nerki prezentowały się typowo dla raka… piersi. Bogatymi w receptory estrogenowe i mammaglobinę (spotykaną niemalwyłącznie w obrębie gruczołu piersiowego). Ciężki orzech do zgryzienia, prawda? Taka nowotworowa incepcja. Bo, owszem, dobrze się domyślacie. Rak jasnokomórkowy, który rozwinął się w nerce pacjentki dał przerzuty do tarczycy. A do tych przerzutów z kolei kolejne przerzuty dał rak piersi. Rak w raku. Przerzut w przerzucie. Niezwykłość medyczna.

<span>Inna tarczyca, tym razem z dobrze wydzielającym się brązowawym guzem (rak rdzeniasty tarczycy) częściowo przerośniętym białawymi tkankami przerzutu raka jelita grubego z żółtawymi polami martwicy; </span>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25368499
Inna tarczyca, tym razem z dobrze wydzielającym się brązowawym guzem (rak rdzeniasty tarczycy) częściowo przerośniętym białawymi tkankami przerzutu raka jelita grubego z żółtawymi polami martwicy; https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25368499

Ale też nie zdarzenie jedyne w swoim rodzaju. Nowotworom zdarza się przerzutować do innych nowotworów. Po raz pierwszy opisano podobne zjawisko już na samym początku dwudziestego wieku, od tego czasu notuje się podobne przypadki co jakiś czas. Nie jest to oczywiście częste, jednak zdarza się. Nota bene, raki nerki uchodzą za nowotwory szczególnie podatne na podobne sytuacje. Urologic Surgical PathologyChenga i Bostwicka podaje (za literaturą z lat osiemdziesiątych jeszcze), że “najchętniej” pośród nowotworów złośliwych przyjmują przerzuty innych zmian w ramach zjawiska przerzutowania z guza do guza (“tumor-to-tumor metastasis“). Przy czym najczęściej do innych nowotworów miałby przerzutować rak płuca, gonić go zaś miałyby raki piersi, prostaty i tarczycy.

<span>Obraz mikroskopowy guza z poprzedniej ilustracji; idąc kolejno od lewej widać zdrowe pęcherzyki tarczycy, pasmo raka rdzeniastego pośrodku i po prawej cewki raka gruczołowego jelita grubego; </span>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25368499
Obraz mikroskopowy guza z poprzedniej ilustracji; idąc kolejno od lewej widać zdrowe pęcherzyki tarczycy, pasmo raka rdzeniastego pośrodku i po prawej cewki raka gruczołowego jelita grubego; https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25368499


<span>Obraz MRI sześćdziesięcioczteroletniego mężczyzny z oponiakiem (większy biały obszar), w obrębie którego wykryto przerzut raka gruczołowego najprawdopodobniej płuca; </span>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5977278/
Obraz MRI sześćdziesięcioczteroletniego mężczyzny z oponiakiem (większy biały obszar), w obrębie którego wykryto przerzut raka gruczołowego najprawdopodobniej płuca; https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5977278/

Brakuje nam nieco danych, by wysnuwać daleko idące wnioski odnośnie tego, jakie mechanizmy rządzą całym procesem. Mówi się czasem o szczególnej podatności mikrośrodowiska pewnych nowotworów – według niektórych interpretacji bogaty w lipidy i glikogen, doskonale unaczyniony rak nerki miałby być czymś na kształt żyznej gleby dla przerzutowych komórek, które przywędrowały z daleka. To ładna literacko metafora, jednak słabo tłumaczy fakt, że przerzuty nowotworowe niemalże równie ochoczo zakotwiczają też np. w oponiakach (część piśmiennictwa to oponiakom właśnie przyznaje w tym względzie palmę pierwszeństwa), których stosunkowo zwartą, niejednokrotnie włóknistą, strukturę o nieprzesadnej aktywności metabolicznej trudno podsumować jako żyzną glebę dla czegokolwiek.

<span>Otoczona strzałkami wysepka przerzutowego raka piersi otoczona morzem komórek oponiaka, nowotworu opon mózgowych; </span>https://www.jscimedcentral.com/Pathology/pathology-3-1049.pdf
Otoczona strzałkami wysepka przerzutowego raka piersi otoczona morzem komórek oponiaka, nowotworu opon mózgowych; https://www.jscimedcentral.com/Pathology/pathology-3-1049.pdf

Owszem, posiłkowanie się bogatym unaczynieniem będzie pasować – obok raka nerki – nie tylko do dość dobrze unaczynionych oponiaków, ale też do nowotworów tarczycy również wymienianych pośród chętnych “biorców” przerzutów, nadal jednak brzmi to trochę jak strzelanie na oślep. U oponiaków dodatkowo pośród czynników szczególnie ponoć predysponujących do roli przyjaznego podłoża wymienia się korzystną kombinację cząsteczek adhezyjnych odpowiedzialnych za połączenia międzykomórkowe (odpowiednich kombinacjiwytwarzanych lokalnie białek niektóre prace doszukują się również w utkaniu raka nerki), spotykane zaś także w ich komórkach receptory estrogenowe miałyby sprzyjać bliskim kontaktom z komórkami raka piersi chociażby (rak piersi rzeczywiście wydaje się relatywnie często w oponiakach zagnieżdżać). Nadal jednak pozostajemy w kręgu spekulacji, jak to zresztą często bywa w medycynie przypadku zmian rzadkich i nietypowych. Przecież nie tylko rak piersi do oponiaków przerzutuje, a receptory estrogenowe w raku piersi wcale nie przyczyniają się jakoś znacząco do przerzutowania doń innych raków estrogenozależnych. Ech, ewidentnie rzecz jest skomplikowana i wieloczynnikowa.


A jeśli historia dwóch raków przerzutujących do siebie nawzajem wydaje się wam nieco przerażająca, wspomnijcie na opisany w 1968 roku w czasopiśmie Cancer przypadek – króliczy dla odmiany – w którym przerzut mięśniakomięsaka gładkokomórkowego (nowotwór złośliwy mięśni gładkich) jelita do śledziony zawierał wysepki przerzutów raka gruczołowego żołądka oraz raka epidermoidnego najprawdopodobniej oskrzela. To dopiero kumulacja.


(Przypominam też, że patologów możecie śledzić też na fejsbuku – warto tam zaglądać, bo strona jest codziennie aktualizowana)

 

Literatura:

Metastasis within a metastasis to the thyroid: A rare phenomenon. YP Wong, KA Affandi, GC Tan, R Muhammad; Indian Journal of Pathology and Microbiology 2017;60(3):430-2

Diagnosis and Treatment of Metastases to the Thyroid Gland: a Meta-Analysis. P Straccia, C Mosseri, C Brunelli, ED Rossi, CP Lombardi, A Pontecorvi, G Fadda; Endocrine Pathology2017;28(2):112-120

Tumors Metastatic to Thyroid Neoplasms: A Case Report and Review of the Literature. TM Stevens, AT Richards, C Bewtra, P Sharma; Pathology Research International 2011;2011:Article ID 238693

Renal cell cancer: best recipient of tumor-to-tumor metastasis. A Sella, JY Ro; Urology1987;30(1):35-8

Metastases of cancer to cancer. LV Campbell Jr, E Gilbert, CR Chamberlain Jr, AL Watne; Cancer1968;22(3):635-43

Metastasis of colon cancer to medullary thyroid carcinoma: a case report. SJ Yeo, KJ Kim, BY Kim, CH Jung, SW Lee, JJ Kwak, CH Kim, SK Kang, JO Mok; Journal of Korean medical science 2014; 29(10):1432-5

Intracranial meningioma with carcinoma tumor-to-tumor metastasis: two case reports. JT Pham, RC Kim, A Nguyen, D Bota, XT Kong, S Vadera, F Hsu, JA Carrillo; CNS oncology2018;7(2):CNS09

Intrameningioma Metastasis of Breast Carcinoma. ET Sayegh, GA Henderson, EA Burch, GF Reis, S Cha, T Oh, O Bloch, AT Parsa; Rare Tumors. 2014;6(2):5313

Tumor-To-Tumor Metastasis: Intracranial Meningioma Harboring Metastatic Breast Carcinoma. LF Abrahão-Machado, EF Abrahao-Machado, ECF Abrahao-Machado, F Possas Guimarães, M Alvarenga, AM Adami, C Augusto, M Alvarenga, JF de Mattos Araújo, G Zucca-Matthes; Annals of Clinical Pathology 2015;3(2):1049

 
 
 


Paulina Łopatniuk


Lekarka ze specjalizacją z patomorfologii, pasjonatka popularyzacji nauki, współtwórczyni strony poświęconej nowinkom naukowym Nauka głupcze, ateistka, feministka. Prowadzi blog naukowy Patolodzy na klatce.


Od Redakcji „Listów z naszego sadu”


Nakładem „Wydawnictwa Poznańskiego” ukaże się w kwietniu książka Pauliny Łopatniuk zawierająca zarówno stare jak i niepublikowane wcześniej teksty Autorki. Polecamy.  


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 1327 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Nie karm mózgu śmieciowym jedzeniem   Bhogal   2022-08-10
Kot Mehitabel pisze w “Science”   Coyne   2022-08-09
Nauka o wolności: rozmowa z Anną Kryłow   i Anna Kryłow   2022-08-06
Pierwsze dowody kopalne na opiekę nad lęgiem i niezwykły przypadek asymetrii kierunkowej   Coyne   2022-08-05
Badania dowodzą, że fakty nie mają znaczenia: jak propaganda wykorzystuje i normalizuje antysemityzm     2022-08-03
Horyzontalny transfer genów u owadów: jest rozpowszechniony, ale co to znaczy?   Coyne   2022-08-02
Dokonane w Afryce badanie genomu fasolnika egipskiego oznacza krok naprzód w dywersyfikacji światowego zaopatrzenia w żywność   Karavolias   2022-08-01
Grupy anty-GMO przegrywają sprawę sądową w Nigerii    i Nkechi Isaak   2022-07-30
Raz jeszcze: czy rasy są tylko społecznym konstruktem bez naukowego lub biologicznego znaczenia?   Coyne   2022-07-28
„New Yorker” pisze o hoacynie, sugeruje, że koncepcja Darwina drzew ewolucyjnych może być urojeniem   Coyne   2022-07-25
Nazistowscy lekarze i dzisiejsi antysemici: redefinicja etyki, żeby usprawiedliwić prześladowania Żydów     2022-07-18
Carl Sagan i wolność wątpienia   Jacoby   2022-07-18
Jak Darwin spowodował globalne ocieplenie swoją teorią doboru płciowego   Coyne   2022-07-16
Dieta mieszana misiów i innych   Júnior   2022-07-14
Londyńskie Natural History Museum popełnia błąd naturalistyczny - wielokrotnie   Coyne   2022-07-11
Nigeria gotowa na spełnienie oczekiwań rolników     2022-07-08
Szczepionki przeciwko grypie związane ze zmniejszonym ryzykiem choroby Alzheimera   Novella   2022-07-07
Nowoczesność Darwina: w O powstawaniu jest antycypacja neutralnej teorii i przerywanej równowagi   Coyne   2022-07-06
Pinker: “Wojna o ewolucję jest także wojną kulturową”   Coyne   2022-07-05
Raz jeszcze: błędny artykuł o tym, dlaczego teoria ewolucji jest przestarzała   Coyne   2022-07-04
Niech Moc będzie z pszczołą   Júnior   2022-06-28
Dramatyczny wzrost cen paliw kopalnych jest bolesny, ale daje niewielkie korzyści w walce z globalnym ociepleniem   Lomborg   2022-06-25
Efekt grupy – paskudny błąd poznawczy   Novella   2022-06-22
Nasiona z edytowanymi genomami będą miały przystępną cenę   Maina   2022-06-15
„Zapylisz mnie!”: nachalni bohaterowie świata roślin   Júnior   2022-06-11
Agroekologia zmienia biednych farmerów w biedniejszych   Muhumuza   2022-06-09
Kartofel z Matką Boską w jednej klapie i Karolem Marksem w drugiej   Koraszewski   2022-06-06
Jak nasze wspomnienia są powiązane   Novella   2022-06-04
Wielka Brytania dąży do zezwolenia na edytowanie genów   Novella   2022-06-02
„Grubogłowi przedsiębiorcy pogrzebowi w noc żywych trupów”   Júnior   2022-05-31
Coraz mniejsza część głównych plonów roślin jadalnych na świecie idzie na wyżywienie głodnych, a coraz więcej wykorzystuje się do celów niespożywczych     2022-05-28
Naukowiec z Ghany: “Afryka potrzebuje GMO bardziej niż reszta świata”   Gakpo   2022-05-26
GMO i edytowanie genów: jaka jest różnica?   Karavolias   2022-05-23
Toksyczny nektar, czyli ostrożnie z tureckim miodem   Júnior   2022-05-20
Kolejna nieudana i podyktowana ideologią próba wykazania, że płeć u ludzi nie jest binarna   Coyne   2022-05-18
Brian Charlesworth o błędach nowego artykułu rzekomo pokazującego, że fundamentalne założenie ewolucji neodarwinowskiej jest błędne   Coyne   2022-05-16
Trutnie i inni fruwający panowie   Junior   2022-05-13
Wygnanie z uniwersyteckiego świata – dwa lata później   Winegard   2022-05-10
Życie kwitnące po śmierci   Junior   2022-05-05
Organiczne środki owadobójcze są szkodliwe dla pożytecznych owadów     2022-04-30
Oxitec rozszerza próby z komarami GMO, by zredukować szerzenie się malarii   Conrow   2022-04-28
Słowa w wosku zapisane   Tonhasca Junior   2022-04-26
Rodzice, szkoła, państwo: kultura niskich oczekiwań   Koraszewski   2022-04-25
Nowoczesne ulepszanie roślin uprawnych przyjmuje historyczne podejście   Karavolias   2022-04-20
Pierwsza spożywcza roślina GMO w Ghanie   Baffour-Awuah   2022-04-16
Indie zwalniają edytowanie genów z wymaganej dla GMO oceny bezpieczeństwa   Paranjape   2022-04-11
Metamorfozy    Júnior   2022-04-09
Rolnicy nie mogą uprawiać tego, na co ich nie stać   Ongu   2022-04-07
Rośliny zmodyfikowane: odkłamać opinię o GMO   Conrow   2022-04-07
Odmowa szczelinowania jest szaleństwem   Ridley   2022-04-02
Jak wirusy chorób układu oddechowego ewoluują, by stać się łagodniejsze   Ridley   2022-03-22
Czy globalne ocieplenie może być dla nas dobre?   Ridley   2022-03-03
Południowa Afryka powinna przemyśleć regulacje dotyczące genetycznie modyfikowanych roślin   i Priyen Pillay   2022-03-01
Dlaczego środowiskowcy stanowią większą przeszkodę dla skutecznej polityki klimatycznej niż negacjoniści?   Boudry   2022-02-21
O figach i osach   Júnior   2022-02-18
Pień liczący 40 tysięcy lat przekazany Maorysom zamiast nauce   Coyne   2022-02-14
Propaganda anty-GMO obraża drobnych farmerów w Afryce i w Azji   Gakpo   2022-02-08
Jak “tubylcza medycyna” różni się od medycyny   Coyne   2022-02-07
Biotechnologia podnosi plony wysokobiałkowego afrykańskiego pochrzynu   Wetaya   2022-02-04
Spadanie w przepaść   Turski   2022-01-27
Czy koniki morskie coś nam mówią o LGBT? Błąd naturalistyczny popełniony przez Sussex Wildlife Trust   Coyne   2022-01-25
Ojczyznę wolną (od GMO) zachowują pany   Koraszewski   2022-01-22
Namawianie roślin, żeby podjęły ryzyko   Karavolias   2022-01-20
Czy uczenie się metodą prób i błędów jest „nauką”?   Coyne   2022-01-14
Czy gaz i energia jądrowa są “zielone”   Novella   2022-01-12
Ptasia grypa w czasach ludzkiej zarazy   Collins   2022-01-11
Rasa jest kontinuum. Płeć jest cholernie binarna   Dawkins   2022-01-10
Komiczne krzyki o klimatycznej Apokalipsie –— 50 lat nieuzasadnionego siania paniki   Lomborg   2022-01-06
Gnidy, o których PIS ci nie powie   Koraszewski   2022-01-05
Niebezpieczeństwo upolitycznienia nauki   Krylov   2022-01-01
Specjalne przesłanie do muzułmanów na całym świecie   Pandavar   2021-12-28
Nowe badania pokazują, że kraje rozwijające się płacą wysoką cenę za ograniczanie upraw roślin GMO   Maina   2021-12-25
Jajo, które wywołało sensację   Koraszewski   2021-12-24
Pięć powodów zakończenia debaty o GMO   Evanea   2021-12-16
Richard Dawkins pisze do “przyjaciół nauki i rozumu” w Nowej Zelandii   Coyne   2021-12-14
 Syntetyczna biologia oferuje obietnicę rozwiązania globalnego problemu z plastikiem   Agaba   2021-12-13
Nigeria wzywa Afrykę, by szła w jej ślady w sprawie GM wspięgi wężowatej   Opoku Gakpo   2021-12-09
Małe nietoperze idą do przedszkola   Koraszewski   2021-12-06
Afrykańscy naukowcy wzywają do polityki poparcia biologii syntetycznej i innych innowacji   Agaba   2021-12-02
Uprawy GMO zredukowały zatrucia farmerów pestycydami   Maina   2021-11-27
Czy genetyka może pomóc wyeliminować nierówność?   Coyne   2021-11-26
Matematyka i prawdziwa historia katastrofy klimatycznej   Lomborg   2021-11-24
Nigeria daje zielone światło kukurydzy GMO   Conrow   2021-11-22
Ugandyjscy studenci nalegają na powszechne stosowanie biotechnologii i uchwalenie prawa o biobezpieczeństwie   Agaba   2021-11-17
Organiczny eksperyment Sri Lanki   Novella   2021-11-16
Ruanda skwapliwie przyjmuje biotechnologię poprzez ekspansję OFAB   Meeme   2021-11-12
Sprzeciw wobec anulowania Huxleya   Coyne   2021-11-05
Farmerka z Kenii zbiera obfity plon z bawełny GM   Meeme   2021-11-04
Czarni uczeni i nauka o rasizmie   Koraszewski   2021-11-03
Kłusownictwo narzuca na słonie dobór w kierunku ewolucji słoni bez ciosów   Coyne   2021-11-01
Marnujemy naszą wielką szansę na edytowanie genów   Ridely   2021-10-29
“Czarne tygrysy” w małym indyjskim rezerwacie sugerują losowy dryf genetyczny   Coyne   2021-10-26
Wytwarzanie białek w roślinach przez rolnictwo molekularne   Novella   2021-10-20
Strzelby, zarazki, maszyny to zdecydowanie antyrasistowska książka. Dlaczego lewica jej nie kocha?   Barnett   2021-10-13
Nigeryjscy farmerzy nie mogą się doczekać wystarczających ilości GM nasion wspięgi wężowatej   Gakpo   2021-10-12
Dobór płciowy versus dobór naturalny: na przykładzie chrząszczy   Coyne   2021-10-08
Edytowanie genów kluczem do ulepszenia podstawowych upraw w Afryce   Abugu   2021-10-01
Bakłażan GMO jest udokumentowaną wygraną ubogich farmerów   Conrow   2021-09-23
O Jezu, wskrzeszają mamuta!   Koraszewski   2021-09-17
Wszystkie antyizraelskie wiadomości zasługują na publikację   Bard   2021-09-04

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Nowy ateizm


Lomborg


&#8222;Choroba&#8221; przywrócona przez Putina


&#8222;Przebudzeni&#8221;


Pod sztandarem


Wielki przekret


Łamanie praw człowieka


Jason Hill


Dlaczego BIden


Korzenie kryzysu energetycznego



Obietnica



Pytanie bez odpowiedzi



Bohaterzy chińskiego narodu



Naukowcy Unii Europejskiej



Teoria Rasy



Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa



 Palestyńskie weto



Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk