Prawda

Poniedziałek, 16 lipca 2018 - 07:00

« Poprzedni Następny »


Dlaczego świecące rekiny świecą


Ed Yong 2015-08-04


W oceanach istnieje około 550 gatunków rekinów. Około dwanaście procent z nich świeci.


Te świecące ryby należą do dwóch grup: rekiny liksa i Etmopterus. Są to małe stworzenia, nie dłuższe niż 50 centymetrów, żywią się małymi rybami, kałamarnicami i skorupiakami. Żyją w głębi oceanu, co znaczy, że wiemy bardzo mało o tym, jak żyją. Cokolwiek jednak robią, najwyraźniej robią to dobrze. „To jest jedna z odnoszących największe sukcesy grup rekinów”, mówi Julien Claes z Catholic University w Louvain. Jeden tylko rodzaj, Etmopterus -  zawiera 38 różnych gatunków. “A nowe odkrywamy co parę lat”.


Claes przez dziesięć lat badał te nieuchwytne ryby i powoli zaczynał rozumieć cel ich świecenia. Światło pochodzi z wielu małych narządów zwanych fotoforami, które mieszczą się na ich brzuchach, a czasami także na bokach. Nikt nie wie, jak te narządy wytwarzają światło, ale Claes i jego zespół zbliżają się do odpowiedzi na pytanie dlaczego to robią.

Światło małego rekina Squaliolus aliae. Zdjęcie: Jerome Mallefet
Światło małego rekina Squaliolus aliae. Zdjęcie: Jerome Mallefet

Najpierw pokazali, że rekiny używają światła jako kamuflażu. Mimo że żyją w niezmiernie ciemnych głębinach, każdy drapieżnik obserwujący je od dołu, będzie w stanie dostrzec ich sylwetkę na tle resztek światła słonecznego padającego z góry. Ale poświata z ich brzuchów odpowiada dokładnie temu nadchodzącemu z góry światłu i zamazuje ich sylwetkę. Po prostu nie rzucają cienia.


Następnie zespół pokazał, że przynajmniej jeden gatunek, kolczak czarny, używa światła jako ostrzeżenia. Ma dwa ostre kolce za płetwami grzbietowymi, które są oświetlone rzędem fotoforów umieszczonych w niezwykłym miejscu - Claes nazwał je szablami świetlnymi. Razem ze specjalistą wzroku i optyki, Dan-Erikiem Nilssonem, pokazał, że oświetlone kolce widać z odległości 3-4 metrów, co jest doskonałą odległością, by odstraszyć zbliżającego się  drapieżnika bez ujawniania obecności rekina.


Wreszcie, zespół sądzi, że niektóre Etmopterus rozmawiają także ze sobą przy użyciu światła. Większość gatunków ma fotofory tylko na brzuchach i prawdopodobnie używa ich wyłącznie do kamuflażu. Ale rekiny Etmopterus mają także fotofory na bokach i wzory różnią się zależnie od gatunku. Być może służą jako oznaki tożsamości, pomagając rekinom znaleźć innych członków tej samej grupy. (Z pewnością jest to cenna umiejętność, bo często znajduje się kilka tych gatunków na tym samym obszarze.)


Claes wiedział, że jego pomysł ma sens, kiedy obserwował schwytanego kolczaka czarnego pływającego w basenie. Nagle zauważył, że światło z boków ryby wydawało się włączać i wyłączać: „Pomyśleliśmy: o mój boże, te rekiny potrafią migać! Potem zrozumieliśmy, że jest to iluzja optyczna. Fotofory wytwarzają bardzo wąski promień, widoczny tylko pod pewnymi kątami. Kiedy pływają, wyginają ciała na lewo i prawo, zamieniając to, co w rzeczywistości jest ciągłym strumieniem światła, w coś, co wygląda jak światło stroboskopowe. Naprawdę masz wrażenie, że migają jak świetliki”, mówi Claes. A to, jego zdaniem, wyglądało jak komunikacja.


Przyznaje, że “testowanie komunikacji zwierząt głębokomorskich, takich jak świecące rekiny, jest niezwykle trudne i niemal niemożliwe”. Jego zespół musiał więc uciec się do innych metod. Pracując znowu z Nilssonem potwierdzili, że kolczaki czarne mogą z rozsądnej odległości wyraźnie widzieć znaki na bokach innych ryb.


Pokazali następnie, że rekiny Etmopterus z fotoforami na bokach rozdzieliły się na nowe gatunki znacznie szybciej niż te, które miały fotofory tylko na brzuchu. To właśnie można przewidzieć, jeśli światło rzeczywiście działa jako oznaka tożsamości. Te znaki, pozwalając rekinom rozpoznawać własny gatunek, zapewniają, że nie ma krzyżowań z innymi. A bez krzyżówek oddzielający się dopiero gatunek stanie się bardziej oddzielony, szybko tworząc bujne drzewo rodowe z nowymi, błyszczącymi gałęziami.


Claes mówi: “Pierwsze świecące rekiny prawdopodobnie używały narządów świetlnych tylko do kamuflażu. Potem jakaś zmiana genetyczna pozwoliła niektórym narządom świetlnym na przesunięcie się wyżej, na boki, a to pozwoliło ich właścicielom na łatwiejsze dostrzeganie członków własnego gatunku. Kiedy żyjesz w wiecznej ciemności w głębi morza, możliwość zasygnalizowania twojej obecności [innym osobnikom twojego rodzaju], stanowi wielką korzyść”.


Źródło: 
Claes, Nilsson, Mallefet & Straube. 2015. The presence of lateral photophores correlates with increased speciation in deep-sea bioluminescent sharks. Royal Society Open Science http://dx.doi.org/10.1098/rsos.150219


Glowing sharks

Not Exactly Rocket Science, 28 lipca 2015

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Ed Yong 


Mieszka w Londynie i pracuje w Cancer Research UK. Jego blog „Not Exactly Rocket Science” jest próbą zainteresowania nauką szerszej rzeszy czytelników poprzez unikanie żargonu i przystępną prezentację.
Strona www autora


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 806 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Nie kłacz, gdy kaszlesz   Łopatniuk   2018-07-14
Kwantowe bzdury w parapsychologii   Novella   2018-07-12
Pełzająca percepcja problemów   Novella   2018-07-10
Ale czy mogą cierpieć?   Dawkins   2018-07-07
Wronia inteligencja   Novella   2018-07-06
Gąsienica naśladuje pazurnicę   Coyne   2018-07-05
O mózgach męskich i żeńskich   Novella   2018-07-03
Czy hieny rozbijają ludzki patriarchat?   Coyne   2018-06-30
Mikrobiom jelitowy i stany lękowe   Novella   2018-06-28
Ukośniki przędą spadochrony z nici pajęczej i odlatują po sprawdzeniu wiatru odnóżami   Coyne   2018-06-26
To może być toczeń, czyli o wilku, który pożarł serce   Łopatniuk   2018-06-23
Kreacjonizm i nagonka na Coyne’a w „Daily Caller”   Coyne   2018-06-22
Kłamstwa anty-GMO   Novella   2018-06-20
Protezy kończyn - kolejny postęp   Novella   2018-06-16
Dziwne zawiłości procesu dziedziczenia   Coyne   2018-06-13
Homeopatia, wibracje i oszustwo     2018-06-12
Wyników Séraliniego nie daje się powtórzyć   Novella   2018-06-11
Helen Lawson i czarna maść: wycinanie, wypalanie i zatruwanie w sposób „naturalny”     2018-06-09
Patyczaki mogą rozprzestrzeniać się jak nasiona roślin: w ptasich odchodach   Coyne   2018-06-08
Czy teoria doboru naturalnego Darwina zmieniła nasz pogląd na miejsce ludzkości   Dennett   2018-06-07
Kosmici-głowonogi i panspermia   Novella   2018-06-05
Marność dowodów na przekazywanie wprowadzonych środowiskowo, „epigenetycznych” zmian w DNA kolejnym pokoleniom u ludzi   Coyne   2018-06-04
Homeopatyczne nosodes   Novella   2018-05-31
Fałszywa dychotomia i negacja nauki   Novella   2018-05-28
Nicień w oku bliźniego   Łopatniuk   2018-05-26
Budzenie zmarłych   Novella   2018-05-21
Finansowanie społecznościowe terapii komórkami macierzystymi o nieudowodnionej skuteczności: wykorzystywanie hojności obcych, by płacić za szarlatanerię     2018-05-18
Co mówi nam ruch płaskiej Ziemi     2018-05-17
Osy papierowe + sprytny biolog = tęczowe gniazda   Coyne   2018-05-14
Jak to jest, że Stanisław Burzyński nadal żeruje na zrozpaczonych pacjentach z rakiem?     2018-05-12
Przekonania antyoświeceniowe są „zaskakująco trwałe”     2018-05-11
Jeremy Sherman nadal nie rozumie ewolucji   Coyne   2018-05-09
Zdrowy tryb życia ma znaczenie   Novella   2018-05-08
Miasta są nowymi wyspami Galapagos   Ridley   2018-05-04
O obowiązkowym oznakowywaniu GMO   Novella   2018-05-03
Tydzień Świadomości Homeopatii. Pomaga przypomnieć ludziom, że jest to szarlataneria!     2018-05-02
Znajdź Tiktaalika!   Coyne   2018-05-01
Wzrost potęgi dinozaurów   Novella   2018-04-30
Niebezpieczeństwa martwienia się o sądny dzień   Pinker   2018-04-27
Tako rzecze antyszczepionkowa “wojowniczka mama”, Brittney Kara: jeśli szczepionki są tak wspaniałe, to dlaczego nie wspomina ich Biblia?     2018-04-26
Geny wydają się wyjaśniać większość sukcesów uczniów szkół elitarnych   Ridley   2018-04-25
Akupunktura jadu pszczelego: śmiercionośne znachorstwo, które może zabić     2018-04-23
Mumia z Atakama nie jest kosmitą   Novella   2018-04-20
Feministyczna geografia w Dartmouth   Coyne   2018-04-19
Dlaczego odmawiamy dostrzegania jaśniejszej strony, choć powinniśmy   Pinker   2018-04-17
Inicjatywa „Globalna Spójność”: nonsens na globalną skalę     2018-04-11
Wreszcie: sensowna dyskusja o “rasie”   i Greg Mayer   2018-04-10
Rolnictwo biodynamiczne: podobne do antropozoficznej medycyny, ale dla farm     2018-04-06
Mózg i kodowanie predyktywne   Novella   2018-04-05
Dziwaczne życie seksualne żabnicy   Coyne   2018-04-04
Dwa kilo prostaty poproszę   Łopatniuk   2018-03-31
Dziennik z Mozambiku: Demony w kurzu   Naskręcki   2018-03-30
Otumaniony myśliciel twierdzi, że ewolucja nie może wyjaśnić organizmów i ich “dążeń”   Coyne   2018-03-28
Orientacja na złe wiadomości nasila się i wpływa na nasze działania   Ridley   2018-03-27
Urojenie fałszywej flagi   Novella   2018-03-24
Zły tydzień dla homeopatii jest dobrym tygodniem dla nauki     2018-03-23
Czy farmerzy mają czekać aż parlamentarzyści podszkolą się w nauce o manioku?   Ongu   2018-03-22
David Barash namawia naukowców do stworzenia człowieko-szympansiej hybrydy   Coyne   2018-03-20
Déjà vu i swojskość   Novella   2018-03-17
“Odwrócenie specjacji” (fuzja gatunków) u kruków   Coyne   2018-03-16
Błąd atrybucji, sofizmat rozszerzenia (atakowanie chochoła) i zasada wielkoduszności   Novella   2018-03-14
Mutualistyczne ptaki nocują w pachwinach i na brzuchach żyraf   Coyne   2018-03-13
Polityczny szympans   Martino   2018-03-09
Najstarsza sztuka jaskiniowa w Europie, to niemal z pewnością dzieło neandertalczyków   Coyne   2018-03-06
Nowa inicjatywa w Kalifornii – magnetyzm nonsensu w działaniu   Novella   2018-03-05
Nie zostawić żadnej mrówki: mrówki noszą rannych towarzyszy do mrowiska i opatrują ich rany   Coyne   2018-03-03
Unikatowy skamieniały owad z nożycami na głowie i tułowiu   Coyne   2018-02-28
Serce na wierzchu   Łopatniuk   2018-02-24
Skąd się wzięły pająki?   Coyne   2018-02-23
Czy kometa zabiła mamuty   Novella   2018-02-22
Zagadka: co zapyla muchołówkę?   Coyne   2018-02-20
“Partenogenetyczny” rak rozmnaża się bez seksu: czy to jest nowy gatunek?   Coyne   2018-02-17
Naturopatyczna propaganda głosi normalne porady dotyczące stylu życia jako własne i dodaje szamaństwo     2018-02-14
Bezwstydne organiczne sianie strachu   Novella   2018-02-12
Fałszywe nadzieje i niewidzialni wrogowie   Anomaly   2018-02-09
Pierwszy exodus Homo sapiens z Afryki?   Coyne   2018-02-06
Niebezpieczeństwa kultury celebrytów   Novella   2018-02-05
Małe kroki, czyli białko, które nie jest młotem na raka (ale i tak się przydaje)   Łopatniuk   2018-02-03
Opera mydlana: Z życia łysek amerykańskich – część VI   Lyon   2018-02-02
List otwarty do Charlotte Allen   Coyne   2018-01-31
Naiwna promocja “integrowania” znachorstwa do medycyny     2018-01-29
Kolejne zachwalanie “całkowicie innego” wyjaśnienia ewolucji   Coyne   2018-01-26
Bekon bez azotynów   Novella   2018-01-25
Specjacja przez hybrydyzację u amazońskich gorzyków?   Coyne   2018-01-23
Dowody, że ptaki drapieżne szerzą pożary leśne, by wypłoszyć zdobycz   Coyne   2018-01-20
Tajemnicze cykle epok lodowych   Ridley   2018-01-19
Pochodzenie ludzkiej muzyki? Samiec kakadu palmowej używa patyka do rytmicznego uderzania w wydrążone drzewa   Coyne   2018-01-18
Powrót “tradycyjnej” astrologii   Novella   2018-01-17
Nowe badanie o tym, jak ewoluują ludzie   Coyne   2018-01-16
Krąg mimikry müllerowskiej   Coyne   2018-01-12
Sztuczna inteligencja będzie symbiozą, nie zaś zastąpieniem   Ridley   2018-01-11
Czy nauka zabija duszę?   S. Pinker   2018-01-09
Dlaczego nie będzie doboru na inteligentne niemowlęta   Ridley   2018-01-05
Powrót łysenkoizmu w Putinowskiej Rosji   Novella   2018-01-03
Pozory mylą, czyli niespodzianki nie zawsze przykre   Łopatniuk   2017-12-30
Obniżenie poprzeczki dla tradycyjnej medycyny chińskiej dla ideologii i zysku     2017-12-29
Multikulturaliści unicestwiają zachodnią cywilizację   Salzman   2017-12-28
Nie znasz przeszłości, nie znasz przyszłości   Mayer   2017-12-27
Alternatywna medycyna zabija   Novella   2017-12-26
Na wpół syntetyczne życie z powiększonym kodem genetycznym   Novella   2017-12-23

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica



Arabowie



Roboty będą uprawiać ziemię



Sumienie, czyli moralność bez smyczy



Skomplikowana ewolucja



Argument neuroróżnorodności



Nowe badanie pamięci długotrwałej



Ściganie bluźnierstwa



Ryby jaskiniowe



Autyzm



Od niepamiętnych czasów



Tunezyjczycy przeciw złemu prawu



Drugie prawo termodynamiki



Pochwała ignorancj



Mistyfikacja Sokala



Intronizacja Chrystusa



Obama chrzescijanie



Szelest liści



Czego wam nie pokazują?



Rozdzielenie religii i państwa



Trwa ewolucyjne upokorzenie archeopteryksa



Trucizna, kamuflaż i tęcza ewolucji



Religia zdrowego rozsądku



Kto się boi czarnego luda?



Land of the pure


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk