Prawda

Sobota, 22 wrzesnia 2018 - 20:44

« Poprzedni Następny »


Czy kometa zabiła mamuty


Steven Novella 2018-02-22


Między 12 800 a 11 500 lat temu w Ameryce Północnej był zimny okres o nazwie młodszy dryas – nazwany od kwiatu dębika ośmiopłatkowego (Dryas octopetala), którego pyłek jest dobrym znacznikiem takich okresów zimna. W tym okresie megafauna Ameryki Północnej w większości wymarła. Wraz z nimi zniknęła kultura Clovis – kultura ludzi z charakterystycznymi kamiennymi grotami, polujących na duże zwierzęta.  


Co spowodowało ten okres zmiany klimatu i masowego wymierania?


Jest tu autentyczna kontrowersja naukowa. Jedna grupa naukowców uważa, że z topniejących lodowców spłynęła świeża woda do północnego Atlantyku, chwilowo odcinając prąd oceaniczny, który przynosi ciepłą wodę do Ameryki Północnej. Inna grupa sądzi, że winnym był wpływ uderzenia komety.


Nie ma jednak bezspornego dowodu na uderzenie komety lub meteorytu w tym czasie i częściowo dlatego ta debata trwa. Są natomiast znaczące dowody inferencyjne i w miarę, jak się gromadzą, możemy zbliżać się do przełomu, kiedy teoria komety przeważy.  


W dwóch nowo opublikowanych pracach
autorzy twierdzą, że mają poparcie dla teorii komety. Nie wiem, czy to będzie ten punkt zwrotny, ale dowody zaczynają wyglądać całkiem przekonująco. Trzeba będzie poczekać na reakcję drugiej strony.


Wielki pożar


Jak dotąd dowody przedstawiane na uderzenie komety są pośrednie, ale niektórzy naukowcy uważają je za przekonujące. Głównie składają się ze znajdowanych egzotycznych materiałów w warstwach geologicznych, które odpowiadają granicom młodszego dryasu.


Wśród tych egzotycznych materiałów są sferule, nanodiamenty, stopione szkło i podwyższona zawartość platyny. Zwolennicy uderzenia komety argumentują, że te materiały są rezultatem uderzenia. Krytycy twierdzą, że albo są to inne rzeczy, albo wynik innych przyczyn, takich jak pożar lasu. W każdym razie, bez krateru po uderzeniu argument na rzecz uderzenia komety jest słaby. Tymczasem argument na rzecz topnienia lodowców jest coraz silniejszy.


Teraz zwolennicy komety wypuszczają nową salwę – dowody z rdzeni lodowych i innych badań, pokazujących, że przy granicy warstwy młodszego dryasu są dowody na olbrzymie spalanie biomasy. Ponadto w tym samym czasie jest nagły wzrost CO2, wystarczający, by sugerować, że w tym czasie spaliło się 10% życia roślinnego na Ziemi.  


Mogłoby to znaczyć, że nie było jednego uderzenia, ale że Ziemia przeszła przez rój komet i uderzyło w nią wiele mniejszych meteorytów, powodując pożary leśne na całym świecie. Dym z tych pożarów mógł wywołać ochłodzenie – zasłaniając słońce, redukując fotosyntezę i redukując temperatury. 


To wyjaśnia brak dużego krateru i równocześnie obecność egzotycznego, związanego z uderzeniem materiału, a także produkty masowego spalania, wszystko w warstwie młodszego dryasu.


Brzmi to jak rozsądny argument na rzecz teorii komety. Czy będzie jednak wystarczająco przekonujący, by zdobyć uprzednich krytyków?


Naukowe kontrowersje


Spory naukowe często działają w ten sposób. Kiedy nie ma rozstrzygających dowodów, różne grupy przedstawiają swoje argumenty, a także wskazują na przyszłe dowody, które mogą podeprzeć lub obalić ich hipotezę. Strony spierają się, aż w końcu gromadzi się dosyć dowodów po jednej stronie, by przekonać większość naukowców.


Nie ma magicznego progu, ale w pewnym momencie możemy mieć konsensus zbudowany na dowodach, które zostały gruntownie przedyskutowane przez orędowników różnych hipotez. Konsensus nie znaczy: 100%, zakończenia poszukiwania dalszych dowodów, ostatecznego rozstrzygnięcia. Znaczy to tylko, że dowody na poparcie jednej strony są wystarczająco mocne, by znaczna większość naukowców zaakceptowała jej hipotezę jako najbardziej prawdopodobną odpowiedź.  


Zawsze jest miejsce dla opinii mniejszości i czasami zaskakujące dowody mogą zakłócić debatę.


Widzimy ten proces w wielu bieżących kontrowersjach naukowych. Czy człowiek z Flores (Hobbit) był unikatowym gatunkiem, czy schorowanym osobnikiem? Czy dinozaury wymarły wyłącznie z powodu uderzenia planetoidy, czy rolę odegrały inne przyczyny zmiany klimatu?


Przez pewien czas trwała poważna debata, czy istnieje ciemna materia, czy nie, lub czy obserwacje można było wyjaśnić przez modyfikację newtonowskiego ciążenia. Obecnie mamy konsensus, że ciemna materia prawdopodobnie istnieje – ale dopóki nie zidentyfikujemy dokładnie, czym ona jest, istnieje miejsce na odrębne zdanie.


W świecie nauki są niezliczone takie debaty, duże i małe. Tak nauka działa i osiąga postęp. Dla każdego pytania jest spectrum od nieznanego do autentycznej kontrowersji, do silnego konsensusu, do pewności. Ci, którzy informują o nauce, powinni zawsze dążyć do ustawienia nowego badania lub nowych dowodów w kontekście danego spektrum, na jakim znajduje się to naukowe pytanie.  


Ponadto istnieją praktyczne konsekwencje właściwego określenia stanu naukowej kontrowersji. Czego uczymy w szkołach i na uniwersytetach? Jakie badania finansujemy? Czy terapia medyczna jest akceptowalna i powinna być pokrywana z funduszy publicznych? I jakie wnioski naukowe są wystarczające, by opierać na nich działania publiczne?


Nie ma na to prostej recepty. To wymaga osądu, dogłębnego rozumienia nauki i indywidualnej decyzji. Wnioski muszą także pozostawać otwarte na rewizję, kiedy pojawiają się nowe dowody i teorie, ale w międzyczasie musimy podejmować decyzje.


Oczywistą kontrowersją, do której stosuje się to wszystko, jest globalne ocieplenie, ponieważ jest to tak gorący temat polityczny. W dominującej naukowej opinii istnieje wystarczająco silny konsensus, iż globalne ocieplenie jest faktem i jest spowodowane ludzką działalnością, co daje podstawę do ustalania strategii działań. (Od tłumaczki - Niezupełnie, ponieważ strategia działań oparta jest na przewidywaniach, a te są z naukowego punktu widzenia najbardziej niepewne.)  Nie znaczy to, że nauka powiedziała ostatnie słowo i zawsze istnieją możliwości błędu każdego wniosku naukowego. Mamy jednak praktyczny konsensus. Nie należy go ignorować lub skupiać się wyłącznie na elemencie niepewności, by powstrzymać działania.  


Warto analizować niepolityczne debaty i kontrowersje naukowe, żeby zobaczyć jak działają i jak są rozwiązywane. Niewielu ludzi ma silne stanowisko ideologiczne w sprawie młodszego dryasu i nie oczekuję, że sprawa ta znajdzie się na platformach głównych partii politycznych. Dlatego jest to wspaniały sposób zobaczenia, jak działa nauka. Tę lekcję można zastosować do bardziej kontrowersyjnych politycznie tematów.  


Did a Comet Kill the Mammoths

8 lutego 2018

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Steven Novella


Neurolog, wykładowca na Yale University School of Medicine. Przewodniczący i współzałożyciel New England Skeptical Society. Twórca popularnych (cotygodniowych) podkastów o nauce The Skeptics’ Guide to the Universe.  Jest również dyrektorem Science-Based Medicine będącej częścią James Randi Educational Foundation (JREF), członek Committee for Skeptical Inquiry (CSI) oraz członek założyciel Institute for Science in Medicine.

Prowadzi blog Neurologica.


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj




Komentarze
1. tłumaczenie wwwojtus 2018-02-22


Nauka

Znalezionych 841 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Ateista z chwilową luką w pamięci i w szoku niewolnictwa   Dawkins   2018-09-21
Stereotypy są często szkodliwe a zarazem poprawne   Shpancer   2018-09-21
Atak “doktorostwa Wolfson” na rodziców chłopca, który zmarł na koklusz     2018-09-20
Probiotyki – to skomplikowane   Novella   2018-09-13
Przesądy i złudzenie kontroli   Novella   2018-09-11
Antyszczepionkowcy - pielęgniarka lub lekarz nie powinni opiekować się dziećmi     2018-09-10
Francuski uniwersytet wyrzuca homeopatię   Novella   2018-09-08
Plastry uśmierzające ból z Luminas: gdzie słowa „kwantum” i „energia” w rzeczywistości znaczą „magia”     2018-09-07
Odkryto nowy rodzaj neuronów u ludzi   Novella   2018-09-06
Epigenetyka: powrót Lamarcka? Nie tak szybko!   Coyne   2018-09-05
Przejściowe formy przodków żółwia   Novella   2018-09-03
Recenzja nowej książki Davida Quammena o drzewach ewolucyjnych (i porównanie z innymi recenzjami)   Coyne   2018-09-01
Dlaczego jedne sowy mają kępki piór na uszach, a inne nie?   Lyon   2018-08-30
Psychoaktywny lek i doświadczenie śmierci   Novella   2018-08-29
Samce koników morskich, które są ciężarne, redukują inwestycję w potomstwo, jeśli widzą seksowną samicę   Coyne   2018-08-28
Uderzające podobieństwo: rewolucyjne wyniki badań nad bliźniętami   Dynesen   2018-08-27
Ale tego wija lepiej zostaw w spokoju   Łopatniuk   2018-08-24
Ile jest ziemi nadającej się pod uprawę?   Novella   2018-08-22
Więcej o szarlatanerii komórek macierzystych   Novella   2018-08-18
Kontrolowane próby szczepionek   Novella   2018-08-15
Ogniska odry w Brooklynie w 2013 r.: Badanie kosztów antyszczepionkowej pseudonauki     2018-08-14
Uprzednie doświadczenie wpływa na to, co widzimy   Novella   2018-08-11
Efekt Krugera-Dunninga, antyszczepionkowcy i arogancja ignorancji     2018-08-09
Nowe zastosowania zużytych filtrów do dializy   Blum   2018-08-07
Puszczyk mszarny   Lyon   2018-08-06
Oprzeć się wiatrom - dobór naturalny, huragany i jaszczurki   Mayer   2018-08-04
Unia Europejska odrzuciła uprawy z edytowanym genomem   Ridley   2018-08-03
Spojrzenie na ruch anty-GMO   Novella   2018-08-02
Tajemne życie morskich ptaków   Ridley   2018-08-01
Więcej dowodów przeciwko „epigenetycznie” dziedziczonym i środowiskowo wprowadzonym zmianom w DNA   Coyne   2018-07-31
Usterka w Matriksie   Novella   2018-07-27
Czy współczesny Homo sapiens wyewoluował w różnych częściach Afryki?   Coyne   2018-07-24
Pandemie, szczepienia, i kuracja mleczna profesora Jastrebowa   Turski   2018-07-21
Sóweczka dwuplamista   Lyon   2018-07-20
Lucyfer, którego wymyślił Zimbardo. O konsekwencjach stanfordzkiego eksperymentu więziennego i skandalu, którego stał się obiektem   Witkowski   2018-07-19
Nie kłacz, gdy kaszlesz   Łopatniuk   2018-07-14
Kwantowe bzdury w parapsychologii   Novella   2018-07-12
Pełzająca percepcja problemów   Novella   2018-07-10
Ale czy mogą cierpieć?   Dawkins   2018-07-07
Wronia inteligencja   Novella   2018-07-06
Gąsienica naśladuje pazurnicę   Coyne   2018-07-05
O mózgach męskich i żeńskich   Novella   2018-07-03
Czy hieny rozbijają ludzki patriarchat?   Coyne   2018-06-30
Mikrobiom jelitowy i stany lękowe   Novella   2018-06-28
Ukośniki przędą spadochrony z nici pajęczej i odlatują po sprawdzeniu wiatru odnóżami   Coyne   2018-06-26
To może być toczeń, czyli o wilku, który pożarł serce   Łopatniuk   2018-06-23
Kreacjonizm i nagonka na Coyne’a w „Daily Caller”   Coyne   2018-06-22
Kłamstwa anty-GMO   Novella   2018-06-20
Protezy kończyn - kolejny postęp   Novella   2018-06-16
Dziwne zawiłości procesu dziedziczenia   Coyne   2018-06-13
Homeopatia, wibracje i oszustwo     2018-06-12
Wyników Séraliniego nie daje się powtórzyć   Novella   2018-06-11
Helen Lawson i czarna maść: wycinanie, wypalanie i zatruwanie w sposób „naturalny”     2018-06-09
Patyczaki mogą rozprzestrzeniać się jak nasiona roślin: w ptasich odchodach   Coyne   2018-06-08
Czy teoria doboru naturalnego Darwina zmieniła nasz pogląd na miejsce ludzkości   Dennett   2018-06-07
Kosmici-głowonogi i panspermia   Novella   2018-06-05
Marność dowodów na przekazywanie wprowadzonych środowiskowo, „epigenetycznych” zmian w DNA kolejnym pokoleniom u ludzi   Coyne   2018-06-04
Homeopatyczne nosodes   Novella   2018-05-31
Fałszywa dychotomia i negacja nauki   Novella   2018-05-28
Nicień w oku bliźniego   Łopatniuk   2018-05-26
Budzenie zmarłych   Novella   2018-05-21
Finansowanie społecznościowe terapii komórkami macierzystymi o nieudowodnionej skuteczności: wykorzystywanie hojności obcych, by płacić za szarlatanerię     2018-05-18
Co mówi nam ruch płaskiej Ziemi     2018-05-17
Osy papierowe + sprytny biolog = tęczowe gniazda   Coyne   2018-05-14
Jak to jest, że Stanisław Burzyński nadal żeruje na zrozpaczonych pacjentach z rakiem?     2018-05-12
Przekonania antyoświeceniowe są „zaskakująco trwałe”     2018-05-11
Jeremy Sherman nadal nie rozumie ewolucji   Coyne   2018-05-09
Zdrowy tryb życia ma znaczenie   Novella   2018-05-08
Miasta są nowymi wyspami Galapagos   Ridley   2018-05-04
O obowiązkowym oznakowywaniu GMO   Novella   2018-05-03
Tydzień Świadomości Homeopatii. Pomaga przypomnieć ludziom, że jest to szarlataneria!     2018-05-02
Znajdź Tiktaalika!   Coyne   2018-05-01
Wzrost potęgi dinozaurów   Novella   2018-04-30
Niebezpieczeństwa martwienia się o sądny dzień   Pinker   2018-04-27
Tako rzecze antyszczepionkowa “wojowniczka mama”, Brittney Kara: jeśli szczepionki są tak wspaniałe, to dlaczego nie wspomina ich Biblia?     2018-04-26
Geny wydają się wyjaśniać większość sukcesów uczniów szkół elitarnych   Ridley   2018-04-25
Akupunktura jadu pszczelego: śmiercionośne znachorstwo, które może zabić     2018-04-23
Mumia z Atakama nie jest kosmitą   Novella   2018-04-20
Feministyczna geografia w Dartmouth   Coyne   2018-04-19
Dlaczego odmawiamy dostrzegania jaśniejszej strony, choć powinniśmy   Pinker   2018-04-17
Inicjatywa „Globalna Spójność”: nonsens na globalną skalę     2018-04-11
Wreszcie: sensowna dyskusja o “rasie”   i Greg Mayer   2018-04-10
Rolnictwo biodynamiczne: podobne do antropozoficznej medycyny, ale dla farm     2018-04-06
Mózg i kodowanie predyktywne   Novella   2018-04-05
Dziwaczne życie seksualne żabnicy   Coyne   2018-04-04
Dwa kilo prostaty poproszę   Łopatniuk   2018-03-31
Dziennik z Mozambiku: Demony w kurzu   Naskręcki   2018-03-30
Otumaniony myśliciel twierdzi, że ewolucja nie może wyjaśnić organizmów i ich “dążeń”   Coyne   2018-03-28
Orientacja na złe wiadomości nasila się i wpływa na nasze działania   Ridley   2018-03-27
Urojenie fałszywej flagi   Novella   2018-03-24
Zły tydzień dla homeopatii jest dobrym tygodniem dla nauki     2018-03-23
Czy farmerzy mają czekać aż parlamentarzyści podszkolą się w nauce o manioku?   Ongu   2018-03-22
David Barash namawia naukowców do stworzenia człowieko-szympansiej hybrydy   Coyne   2018-03-20
Déjà vu i swojskość   Novella   2018-03-17
“Odwrócenie specjacji” (fuzja gatunków) u kruków   Coyne   2018-03-16
Błąd atrybucji, sofizmat rozszerzenia (atakowanie chochoła) i zasada wielkoduszności   Novella   2018-03-14
Mutualistyczne ptaki nocują w pachwinach i na brzuchach żyraf   Coyne   2018-03-13
Polityczny szympans   Martino   2018-03-09
Najstarsza sztuka jaskiniowa w Europie, to niemal z pewnością dzieło neandertalczyków   Coyne   2018-03-06
Nowa inicjatywa w Kalifornii – magnetyzm nonsensu w działaniu   Novella   2018-03-05

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica



Arabowie



Roboty będą uprawiać ziemię



Sumienie, czyli moralność bez smyczy



Skomplikowana ewolucja



Argument neuroróżnorodności



Nowe badanie pamięci długotrwałej



Ściganie bluźnierstwa



Ryby jaskiniowe



Autyzm



Od niepamiętnych czasów



Tunezyjczycy przeciw złemu prawu



Drugie prawo termodynamiki



Pochwała ignorancj



Mistyfikacja Sokala



Intronizacja Chrystusa



Obama chrzescijanie



Szelest liści



Czego wam nie pokazują?



Rozdzielenie religii i państwa



Trwa ewolucyjne upokorzenie archeopteryksa



Trucizna, kamuflaż i tęcza ewolucji


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk