Prawda

Sobota, 23 czerwca 2018 - 23:50

« Poprzedni Następny »


Czy kometa zabiła mamuty


Steven Novella 2018-02-22


Między 12 800 a 11 500 lat temu w Ameryce Północnej był zimny okres o nazwie młodszy dryas – nazwany od kwiatu dębika ośmiopłatkowego (Dryas octopetala), którego pyłek jest dobrym znacznikiem takich okresów zimna. W tym okresie megafauna Ameryki Północnej w większości wymarła. Wraz z nimi zniknęła kultura Clovis – kultura ludzi z charakterystycznymi kamiennymi grotami, polujących na duże zwierzęta.  


Co spowodowało ten okres zmiany klimatu i masowego wymierania?


Jest tu autentyczna kontrowersja naukowa. Jedna grupa naukowców uważa, że z topniejących lodowców spłynęła świeża woda do północnego Atlantyku, chwilowo odcinając prąd oceaniczny, który przynosi ciepłą wodę do Ameryki Północnej. Inna grupa sądzi, że winnym był wpływ uderzenia komety.


Nie ma jednak bezspornego dowodu na uderzenie komety lub meteorytu w tym czasie i częściowo dlatego ta debata trwa. Są natomiast znaczące dowody inferencyjne i w miarę, jak się gromadzą, możemy zbliżać się do przełomu, kiedy teoria komety przeważy.  


W dwóch nowo opublikowanych pracach
autorzy twierdzą, że mają poparcie dla teorii komety. Nie wiem, czy to będzie ten punkt zwrotny, ale dowody zaczynają wyglądać całkiem przekonująco. Trzeba będzie poczekać na reakcję drugiej strony.


Wielki pożar


Jak dotąd dowody przedstawiane na uderzenie komety są pośrednie, ale niektórzy naukowcy uważają je za przekonujące. Głównie składają się ze znajdowanych egzotycznych materiałów w warstwach geologicznych, które odpowiadają granicom młodszego dryasu.


Wśród tych egzotycznych materiałów są sferule, nanodiamenty, stopione szkło i podwyższona zawartość platyny. Zwolennicy uderzenia komety argumentują, że te materiały są rezultatem uderzenia. Krytycy twierdzą, że albo są to inne rzeczy, albo wynik innych przyczyn, takich jak pożar lasu. W każdym razie, bez krateru po uderzeniu argument na rzecz uderzenia komety jest słaby. Tymczasem argument na rzecz topnienia lodowców jest coraz silniejszy.


Teraz zwolennicy komety wypuszczają nową salwę – dowody z rdzeni lodowych i innych badań, pokazujących, że przy granicy warstwy młodszego dryasu są dowody na olbrzymie spalanie biomasy. Ponadto w tym samym czasie jest nagły wzrost CO2, wystarczający, by sugerować, że w tym czasie spaliło się 10% życia roślinnego na Ziemi.  


Mogłoby to znaczyć, że nie było jednego uderzenia, ale że Ziemia przeszła przez rój komet i uderzyło w nią wiele mniejszych meteorytów, powodując pożary leśne na całym świecie. Dym z tych pożarów mógł wywołać ochłodzenie – zasłaniając słońce, redukując fotosyntezę i redukując temperatury. 


To wyjaśnia brak dużego krateru i równocześnie obecność egzotycznego, związanego z uderzeniem materiału, a także produkty masowego spalania, wszystko w warstwie młodszego dryasu.


Brzmi to jak rozsądny argument na rzecz teorii komety. Czy będzie jednak wystarczająco przekonujący, by zdobyć uprzednich krytyków?


Naukowe kontrowersje


Spory naukowe często działają w ten sposób. Kiedy nie ma rozstrzygających dowodów, różne grupy przedstawiają swoje argumenty, a także wskazują na przyszłe dowody, które mogą podeprzeć lub obalić ich hipotezę. Strony spierają się, aż w końcu gromadzi się dosyć dowodów po jednej stronie, by przekonać większość naukowców.


Nie ma magicznego progu, ale w pewnym momencie możemy mieć konsensus zbudowany na dowodach, które zostały gruntownie przedyskutowane przez orędowników różnych hipotez. Konsensus nie znaczy: 100%, zakończenia poszukiwania dalszych dowodów, ostatecznego rozstrzygnięcia. Znaczy to tylko, że dowody na poparcie jednej strony są wystarczająco mocne, by znaczna większość naukowców zaakceptowała jej hipotezę jako najbardziej prawdopodobną odpowiedź.  


Zawsze jest miejsce dla opinii mniejszości i czasami zaskakujące dowody mogą zakłócić debatę.


Widzimy ten proces w wielu bieżących kontrowersjach naukowych. Czy człowiek z Flores (Hobbit) był unikatowym gatunkiem, czy schorowanym osobnikiem? Czy dinozaury wymarły wyłącznie z powodu uderzenia planetoidy, czy rolę odegrały inne przyczyny zmiany klimatu?


Przez pewien czas trwała poważna debata, czy istnieje ciemna materia, czy nie, lub czy obserwacje można było wyjaśnić przez modyfikację newtonowskiego ciążenia. Obecnie mamy konsensus, że ciemna materia prawdopodobnie istnieje – ale dopóki nie zidentyfikujemy dokładnie, czym ona jest, istnieje miejsce na odrębne zdanie.


W świecie nauki są niezliczone takie debaty, duże i małe. Tak nauka działa i osiąga postęp. Dla każdego pytania jest spectrum od nieznanego do autentycznej kontrowersji, do silnego konsensusu, do pewności. Ci, którzy informują o nauce, powinni zawsze dążyć do ustawienia nowego badania lub nowych dowodów w kontekście danego spektrum, na jakim znajduje się to naukowe pytanie.  


Ponadto istnieją praktyczne konsekwencje właściwego określenia stanu naukowej kontrowersji. Czego uczymy w szkołach i na uniwersytetach? Jakie badania finansujemy? Czy terapia medyczna jest akceptowalna i powinna być pokrywana z funduszy publicznych? I jakie wnioski naukowe są wystarczające, by opierać na nich działania publiczne?


Nie ma na to prostej recepty. To wymaga osądu, dogłębnego rozumienia nauki i indywidualnej decyzji. Wnioski muszą także pozostawać otwarte na rewizję, kiedy pojawiają się nowe dowody i teorie, ale w międzyczasie musimy podejmować decyzje.


Oczywistą kontrowersją, do której stosuje się to wszystko, jest globalne ocieplenie, ponieważ jest to tak gorący temat polityczny. W dominującej naukowej opinii istnieje wystarczająco silny konsensus, iż globalne ocieplenie jest faktem i jest spowodowane ludzką działalnością, co daje podstawę do ustalania strategii działań. (Od tłumaczki - Niezupełnie, ponieważ strategia działań oparta jest na przewidywaniach, a te są z naukowego punktu widzenia najbardziej niepewne.)  Nie znaczy to, że nauka powiedziała ostatnie słowo i zawsze istnieją możliwości błędu każdego wniosku naukowego. Mamy jednak praktyczny konsensus. Nie należy go ignorować lub skupiać się wyłącznie na elemencie niepewności, by powstrzymać działania.  


Warto analizować niepolityczne debaty i kontrowersje naukowe, żeby zobaczyć jak działają i jak są rozwiązywane. Niewielu ludzi ma silne stanowisko ideologiczne w sprawie młodszego dryasu i nie oczekuję, że sprawa ta znajdzie się na platformach głównych partii politycznych. Dlatego jest to wspaniały sposób zobaczenia, jak działa nauka. Tę lekcję można zastosować do bardziej kontrowersyjnych politycznie tematów.  


Did a Comet Kill the Mammoths

8 lutego 2018

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Steven Novella


Neurolog, wykładowca na Yale University School of Medicine. Przewodniczący i współzałożyciel New England Skeptical Society. Twórca popularnych (cotygodniowych) podkastów o nauce The Skeptics’ Guide to the Universe.  Jest również dyrektorem Science-Based Medicine będącej częścią James Randi Educational Foundation (JREF), członek Committee for Skeptical Inquiry (CSI) oraz członek założyciel Institute for Science in Medicine.

Prowadzi blog Neurologica.


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj




Komentarze
1. tłumaczenie wwwojtus 2018-02-22


Nauka

Znalezionych 796 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

To może być toczeń, czyli o wilku, który pożarł serce   Łopatniuk   2018-06-23
Kreacjonizm i nagonka na Coyne’a w „Daily Caller”   Coyne   2018-06-22
Kłamstwa anty-GMO   Novella   2018-06-20
Protezy kończyn - kolejny postęp   Novella   2018-06-16
Dziwne zawiłości procesu dziedziczenia   Coyne   2018-06-13
Homeopatia, wibracje i oszustwo     2018-06-12
Wyników Séraliniego nie daje się powtórzyć   Novella   2018-06-11
Helen Lawson i czarna maść: wycinanie, wypalanie i zatruwanie w sposób „naturalny”     2018-06-09
Patyczaki mogą rozprzestrzeniać się jak nasiona roślin: w ptasich odchodach   Coyne   2018-06-08
Czy teoria doboru naturalnego Darwina zmieniła nasz pogląd na miejsce ludzkości   Dennett   2018-06-07
Kosmici-głowonogi i panspermia   Novella   2018-06-05
Marność dowodów na przekazywanie wprowadzonych środowiskowo, „epigenetycznych” zmian w DNA kolejnym pokoleniom u ludzi   Coyne   2018-06-04
Homeopatyczne nosodes   Novella   2018-05-31
Fałszywa dychotomia i negacja nauki   Novella   2018-05-28
Nicień w oku bliźniego   Łopatniuk   2018-05-26
Budzenie zmarłych   Novella   2018-05-21
Finansowanie społecznościowe terapii komórkami macierzystymi o nieudowodnionej skuteczności: wykorzystywanie hojności obcych, by płacić za szarlatanerię     2018-05-18
Co mówi nam ruch płaskiej Ziemi     2018-05-17
Osy papierowe + sprytny biolog = tęczowe gniazda   Coyne   2018-05-14
Jak to jest, że Stanisław Burzyński nadal żeruje na zrozpaczonych pacjentach z rakiem?     2018-05-12
Przekonania antyoświeceniowe są „zaskakująco trwałe”     2018-05-11
Jeremy Sherman nadal nie rozumie ewolucji   Coyne   2018-05-09
Zdrowy tryb życia ma znaczenie   Novella   2018-05-08
Miasta są nowymi wyspami Galapagos   Ridley   2018-05-04
O obowiązkowym oznakowywaniu GMO   Novella   2018-05-03
Tydzień Świadomości Homeopatii. Pomaga przypomnieć ludziom, że jest to szarlataneria!     2018-05-02
Znajdź Tiktaalika!   Coyne   2018-05-01
Wzrost potęgi dinozaurów   Novella   2018-04-30
Niebezpieczeństwa martwienia się o sądny dzień   Pinker   2018-04-27
Tako rzecze antyszczepionkowa “wojowniczka mama”, Brittney Kara: jeśli szczepionki są tak wspaniałe, to dlaczego nie wspomina ich Biblia?     2018-04-26
Geny wydają się wyjaśniać większość sukcesów uczniów szkół elitarnych   Ridley   2018-04-25
Akupunktura jadu pszczelego: śmiercionośne znachorstwo, które może zabić     2018-04-23
Mumia z Atakama nie jest kosmitą   Novella   2018-04-20
Feministyczna geografia w Dartmouth   Coyne   2018-04-19
Dlaczego odmawiamy dostrzegania jaśniejszej strony, choć powinniśmy   Pinker   2018-04-17
Inicjatywa „Globalna Spójność”: nonsens na globalną skalę     2018-04-11
Wreszcie: sensowna dyskusja o “rasie”   i Greg Mayer   2018-04-10
Rolnictwo biodynamiczne: podobne do antropozoficznej medycyny, ale dla farm     2018-04-06
Mózg i kodowanie predyktywne   Novella   2018-04-05
Dziwaczne życie seksualne żabnicy   Coyne   2018-04-04
Dwa kilo prostaty poproszę   Łopatniuk   2018-03-31
Dziennik z Mozambiku: Demony w kurzu   Naskręcki   2018-03-30
Otumaniony myśliciel twierdzi, że ewolucja nie może wyjaśnić organizmów i ich “dążeń”   Coyne   2018-03-28
Orientacja na złe wiadomości nasila się i wpływa na nasze działania   Ridley   2018-03-27
Urojenie fałszywej flagi   Novella   2018-03-24
Zły tydzień dla homeopatii jest dobrym tygodniem dla nauki     2018-03-23
Czy farmerzy mają czekać aż parlamentarzyści podszkolą się w nauce o manioku?   Ongu   2018-03-22
David Barash namawia naukowców do stworzenia człowieko-szympansiej hybrydy   Coyne   2018-03-20
Déjà vu i swojskość   Novella   2018-03-17
“Odwrócenie specjacji” (fuzja gatunków) u kruków   Coyne   2018-03-16
Błąd atrybucji, sofizmat rozszerzenia (atakowanie chochoła) i zasada wielkoduszności   Novella   2018-03-14
Mutualistyczne ptaki nocują w pachwinach i na brzuchach żyraf   Coyne   2018-03-13
Polityczny szympans   Martino   2018-03-09
Najstarsza sztuka jaskiniowa w Europie, to niemal z pewnością dzieło neandertalczyków   Coyne   2018-03-06
Nowa inicjatywa w Kalifornii – magnetyzm nonsensu w działaniu   Novella   2018-03-05
Nie zostawić żadnej mrówki: mrówki noszą rannych towarzyszy do mrowiska i opatrują ich rany   Coyne   2018-03-03
Unikatowy skamieniały owad z nożycami na głowie i tułowiu   Coyne   2018-02-28
Serce na wierzchu   Łopatniuk   2018-02-24
Skąd się wzięły pająki?   Coyne   2018-02-23
Czy kometa zabiła mamuty   Novella   2018-02-22
Zagadka: co zapyla muchołówkę?   Coyne   2018-02-20
“Partenogenetyczny” rak rozmnaża się bez seksu: czy to jest nowy gatunek?   Coyne   2018-02-17
Naturopatyczna propaganda głosi normalne porady dotyczące stylu życia jako własne i dodaje szamaństwo     2018-02-14
Bezwstydne organiczne sianie strachu   Novella   2018-02-12
Fałszywe nadzieje i niewidzialni wrogowie   Anomaly   2018-02-09
Pierwszy exodus Homo sapiens z Afryki?   Coyne   2018-02-06
Niebezpieczeństwa kultury celebrytów   Novella   2018-02-05
Małe kroki, czyli białko, które nie jest młotem na raka (ale i tak się przydaje)   Łopatniuk   2018-02-03
Opera mydlana: Z życia łysek amerykańskich – część VI   Lyon   2018-02-02
List otwarty do Charlotte Allen   Coyne   2018-01-31
Naiwna promocja “integrowania” znachorstwa do medycyny     2018-01-29
Kolejne zachwalanie “całkowicie innego” wyjaśnienia ewolucji   Coyne   2018-01-26
Bekon bez azotynów   Novella   2018-01-25
Specjacja przez hybrydyzację u amazońskich gorzyków?   Coyne   2018-01-23
Dowody, że ptaki drapieżne szerzą pożary leśne, by wypłoszyć zdobycz   Coyne   2018-01-20
Tajemnicze cykle epok lodowych   Ridley   2018-01-19
Pochodzenie ludzkiej muzyki? Samiec kakadu palmowej używa patyka do rytmicznego uderzania w wydrążone drzewa   Coyne   2018-01-18
Powrót “tradycyjnej” astrologii   Novella   2018-01-17
Nowe badanie o tym, jak ewoluują ludzie   Coyne   2018-01-16
Krąg mimikry müllerowskiej   Coyne   2018-01-12
Sztuczna inteligencja będzie symbiozą, nie zaś zastąpieniem   Ridley   2018-01-11
Czy nauka zabija duszę?   S. Pinker   2018-01-09
Dlaczego nie będzie doboru na inteligentne niemowlęta   Ridley   2018-01-05
Powrót łysenkoizmu w Putinowskiej Rosji   Novella   2018-01-03
Pozory mylą, czyli niespodzianki nie zawsze przykre   Łopatniuk   2017-12-30
Obniżenie poprzeczki dla tradycyjnej medycyny chińskiej dla ideologii i zysku     2017-12-29
Multikulturaliści unicestwiają zachodnią cywilizację   Salzman   2017-12-28
Nie znasz przeszłości, nie znasz przyszłości   Mayer   2017-12-27
Alternatywna medycyna zabija   Novella   2017-12-26
Na wpół syntetyczne życie z powiększonym kodem genetycznym   Novella   2017-12-23
Ziemniaki GMO zmniejszą użycie pestycydów i dostarczą więcej gotówki farmerom w Ugandzie   Ongu   2017-12-22
Słusznie o plastiku i PCB, błędnie o zakwaszeniu   Ridley   2017-12-21
Chwytówka modliszkowata ma chodzącą poczwarkę, która wspina się na drzewa przed przekształceniem   Coyne   2017-12-19
Pseudonauka Masaru Emoto   Novella   2017-12-18
Fantastyczne oko przegrzebka pokazane w nowej pracy   Coyne   2017-12-16
Czy ptaki wyewoluowały większe dzioby, by zjadać duże, inwazyjne ślimaki?   Coyne   2017-12-13
Biotechnologia jest pilnie potrzebna w Afryce – dla gospodarki i środowiska   Ridley   2017-12-08
Okrutne zabawy wielorybów   Lyon   2017-12-07
Specjacja zięb z Galápagos przez hybrydyzację   Coyne   2017-12-04
Zrób sobie test ciążowy, Krzysiu   Łopatniuk   2017-12-02

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica



Arabowie



Roboty będą uprawiać ziemię



Sumienie, czyli moralność bez smyczy



Skomplikowana ewolucja



Argument neuroróżnorodności



Nowe badanie pamięci długotrwałej



Ściganie bluźnierstwa



Ryby jaskiniowe



Autyzm



Od niepamiętnych czasów



Tunezyjczycy przeciw złemu prawu



Drugie prawo termodynamiki



Pochwała ignorancj



Mistyfikacja Sokala



Intronizacja Chrystusa



Obama chrzescijanie



Szelest liści



Czego wam nie pokazują?



Rozdzielenie religii i państwa



Trwa ewolucyjne upokorzenie archeopteryksa



Trucizna, kamuflaż i tęcza ewolucji



Religia zdrowego rozsądku



Kto się boi czarnego luda?



Land of the pure


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk